Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 26

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  morality
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
1
Content available Science. Knowledge. Philosophy
EN
Purpose: The publication discusses the mutual relations between philosophy, science and cognition. Methodology: The main method is the analysis of the subject literature. Findings: The article discusses issues of epistemological nature, describes the mechanism that enables cognition as both an experience and an act of will. Social implications: For European culture, the concept of truth is fundamental, and can be interpreted as a practical value in life or as a never-ending search for the meaning of human existence. Originality/value: The result is recognition that science and philosophy, both cognitive categories ultimately provide the starting point for research on the status of man as a being above the biological and for research on his moral condition.
2
EN
Purpose: The publication presents the issue of philosophy understood as the creation of an ethical sense of humanity of a human being. Methodology: The main method is the analysis of the subject literature. Findings: The publication discusses issues related to the status of man as a being above biological, having the ability to identify categories of good and evil. Social implications: Considerations concerning the moral dimension of human existence may determine the future of European civilization. Originality/value: The publication indicates that exceeding utilitarian criteria builds the awareness that man is a moral entity, which is an end in itself, never a means.
EN
In this work, we introduce a simple multi-agent simulation model with two roles of agents that correspond to moral and immoral attitudes. The model is given explicitly by a set of mathematical equations with continuous variables and is characterized by four parameters: morality, protection, and two efficiency parameters. Agents are free to adjust their roles to maximize individual gains. The model is analyzed theoretically to find conditions for its stability, i.e., the fractions of agents of both roles that lead to an equilibrium in their gains. A multi-agent simulation is also developed to verify the dynamics of the model for all values of morality and protection parameters, and to identify potential discrepancies with the theoretical analysis.
4
Content available Reason. Good. Evil
EN
The publication presents the issues of philosophical anthropology fundamental for Leszek Kołakowski's interests, which attempt not only at finding answers but also asking questions about the condition of human nature, the constitutive conditions for human existence in the transcendental dimension, the essence of tensions and conflicts that may pose a threat to the survival of the European civilization, and, finally, questions about whether there are orientation marks and points of support that constitute the necessary conditions for its further existence and development. This area of concern places the human being at the heart of the matter as a causal being - taking action and endowed with freedom of will which presupposes the ability to do good and evil. Understood in this dimension, exceeding the features of zoological species, participates in the moral and cognitive sphere, in the sphere of unconditional moral imperatives, which cannot be empirically determined. Humanity transcends the properties of nature and is not defined by specific determinants that distinguish it from other species. Therefore, manhood is a moral notion, an attempt to make an endless intellectual effort to marginalize the natural instincts in order to convince people that the man is a moral being, a self-contained goal, not a means.
EN
This paper is part of a series of articles devoted to the relations among three important concepts co-shaping the contemporary global world: human rights, sustainability and corporate social responsibility. It discusses some processes that led to the rise of the idea of human rights and points out some theoretical problems this concept generates.
EN
The paper is a part of a series of articles devoted to the relations among three important ideas co-shaping contemporary global world: human rights, sustainability and corporate social responsibility (CSR). It presents the historical context of the emergence of CSR and discusses some theoretical issues related to this concept.
7
Content available The Ethos of St. Florian’s knights
EN
Objective: The presentation of preliminary considerations on the ethos of the profession of firefighter. Background: In addition to appropriate procedures and standards, the competences of persons who create an institution are an essential element of their good functioning. In the context of the profession of firefighter, which serves an important social mission, axiological competences, which properly condition the effectiveness of all other competences, are taking on particular significance. The shaping of the ethos of duty, which determines its model and aspirations, is their source and point of reference. One should note the important place of valorisation of the ethos of firefighter among the most important factors which build the potential of this profession. The correlation between work and living in accordance with the moral rules of individuals and professional groups is determined by the term “ethos”. This notion became especially important during the dynamic development of knighthood. It became, in a sense, a synonym for a set of moral concepts, attitudes and behaviour. It highlights the unconditional devotion to the undertaken obligations. Ethos is something more than adopting a specific attitude which is highly regarded in moral terms. It approximates something which can be regarded as typical morals of an individual and even more closely resembles the social norm constituting an indicator of average moral behaviour of the members of the group in specific historical circumstances. The level of firefighter’s ethos, therefore, ultimately reflects the level of average moral behaviour of individual representatives of this service. Professional ethos is never shaped over a short period of time. It is often created slowly, with specific effort, by entire generations. One can indicate here an incredibly strong interrelation. Members of a given professional group not only establish the ethos, they are moulded by it into morally adult people through their work and lifestyle. Only by actually becoming involved in the implementation of ethos can one build a model lifestyle, which invariably, in the case of the profession of firefigher, is based on inner strength, courage, sacrifice and professional competence. Conclusions: The effective pursuit of the profession of firefighter must have its axiological foundation. Therefore, shaping the ethos of the knights of St. Florian should be regarded as an important element of the theory and pragmatics of this profession.
PL
Cel: Zaprezentowanie wstępnych rozważań nad etosem zawodu strażaka. Wprowadzenie: Obok właściwych procedur i standardów, zasadniczym elementem dobrego funkcjonowania wszelkich instytucji pozostają kompetencje tworzących je osób. W kontekście profesji strażaka, będącej ważną misją społeczną, szczególnej wagi nabierają kompetencje aksjologiczne, warunkujące właściwie efektywność wszelkich innych. Za ich źródło i punkt odniesienia uznać trzeba kształtowanie etosu służby, określającego jej model i aspiracje. Wśród najważniejszych czynników budujących potencjał zawodu strażaka należy dostrzec też istotne miejsce dla waloryzacji etosu tej służby. Korelacja pracy zawodowej z życiem w zgodzie z zasadami moralnymi jednostek i grup zawodowych odnajduje swój wyznacznik w terminie „etos”. Pojęcie to nabrało szczególnego znaczenia w czasach rozwoju rycerstwa. Stało się poniekąd synonimem zbioru moralnych idei, postaw i zachowań. Podkreśla ono bezwzględną wierność podjętym zobowiązaniom. Etos jest czymś więcej niż przyjęciem określonej, co więcej moralnie wysoko ocenianej postawy. Zbliża się on do czegoś, co można określić typową obyczajowością jednostki, a jeszcze bardziej do normy społecznej stanowiącej wskaźnik przeciętnego postępowania moralnego członków grupy w określonych warunkach dziejowych. Poziom etosu strażaka odzwierciedla więc ostatecznie poziom przeciętnego moralnego postępowania poszczególnych adeptów tej służby. Etos zawodowy nie powstaje nigdy na przestrzeni krótkiego okresu. Nierzadko tworzą go powoli, z określonym wysiłkiem, całe pokolenia. Można w tym miejscu mówić o niezwykle silnej relacji zwrotnej. Nie tylko etos konstytuowany jest przez członków danej grupy zawodowej. Także sami członkowie tej grupy grupa poprzez swoją pracę czy styl życia, są przez niego kształtowani na dojrzałe moralnie osoby. Dopiero dzięki rzeczywistemu zaangażowaniu się w realizację etosu buduje się wzorcowy styl życia, niezmiennie w przypadku zawodu strażaka, oparty na: sile ducha, męstwie, poświęceniu oraz zawodowej kompetencji. Wnioski: Efektywne realizowanie zawodu strażaka musi mieć swoją podbudowę aksjologiczną. Kształtowanie etosu rycerzy św. Floriana uznać należy więc za ważny element teorii i pragmatyki tego zawodu.
PL
Publikacja przedstawia myśl wybitnego polskiego filozofa Leszka Kołakowskiego na zagadnienie identyfikacji natury ludzkiej moralności. Twórczość Kołakowskiego to przede wszystkim poszukiwanie sposobu, w jaki człowiek staje się człowiekiem. Dwa najważniejsze wymiary pozwalające na odnalezienie istoty problemu to rozum i transcendencja. Oscylowanie między tymi poziomami czy warstwami ujawnia nie tylko drogę do moralności, jako formalnego zespołu norm i praw, ale także drogę do człowieczeństwa istoty ludzkiej jako wartości abstrakcyjnej.
EN
Leszek Kolakowski's work is revealed primarily through his interest in man, both in the social dimension and in the individual dimension. The contemporary man is a complex entity for Kolakowski, both in historical and existential sense. In the historical perspective, he witnessed the experience of banality and oppression, in the existential perspective, the indispensable tension between biology and intellect. This, according to Kołakowski, is the source of permanent human crisis as a human being.
9
Content available Marksizm w refleksji Kołakowskiego
PL
Publikacja podejmuje kwestie filozoficznych założeń i zainteresowań Leszka Kołakowskiego będącego u progu swej twórczości. W początkach lat pięćdziesiątych XX wieku rozpoczyna się szczególny okres, tak w historii wielkich grup społecznych, jak i opisujących tamten znaczący i tragiczny czas filozofów. Tekst jest próbą przybliżenia filozoficznych argumentów oraz moralnych rozterek i postaw przemawiających na rzecz dokonywanych wyborów. Wyborów tyle znamiennych, że w poważnym stopniu kształtujących obraz ówczesnej rzeczywistości.
EN
The work of Leszek Kołakowski focuses primarily on the philosophical concepts of human existence. The philosopher is interested in man as an individual being and a member of great social formations. The publication discusses the social situation of man and his moral condition conditioned by revolutionary historical and social changes. The philosopher searches for an answer to the question about the meaning of human presence in the world and whether this sense can be found.
PL
Transplantacje są metodą skuteczną, ale pełną niedostatków: np. brak narządów; presja na powiększenie możliwości pobierania narządów, niechęć rodziny do pobierania narządów od zmarłych. Po niezbędnym wprowadzeniu do problematyki transplantacji (rodzaje transplantacji, wybrane daty z historii transplantacji, najczęściej przeszczepiane narządy/tkanki) wskażę argumenty przemawiające za i przeciwko tezie o moralności transplantacji. Wątpliwości wobec transplantacji zgłaszają nieliczni bioetycy, większość uznaje, że moralny wymiar transplantacji jest oczywisty i niepodważalny. Krytycy twierdzą, że transplantacje zmieniają naszą moralność i jest to bardzo niepokojące. Rozpatrzę ich obawy.
EN
Transplants are an effective method, but full of deficiencies: eg lack of organs; pressure to increase the ability to collect organs, reluctance of the family to take organs from the dead. After the necessary introduction to the transplantation problems (types of transplantation, selected dates from the history of transplantation, most frequently transplanted organs / tissues) I will point to the arguments for and against the thesis on the morality of transplantation. Doubts about transplantation are reported by a few bioethicists, the majority recognizes that the moral dimension of transplantation is obvious and indisputable. Critics claim that transplants change our morality and this is very worrying. I will consider their fears.
PL
Wyróżniono dwa rodzaje sfery publicznej: szeroka obejmuje to wszystko, co zachodzi w przestrzeniach publicznych, wąska obejmuje działania istotne politycznie. W artykule omówiono moralność wąskiej sfery publicznej. Moralność publiczna ma chronić indywidua oraz całe społeczeństwa przed złem ze strony innych oraz sprzyjać materialnemu i duchowemu rozwojowi zbiorowości. Wartości i dobra szczególnie istotne dla istnienia oraz rozwoju społeczeństw są chronione przez prawo stanowione. Normy dobrego prawa winny być zgodne treściowo z normami moralnymi, a więc winny chronić życie, zdrowie, własność, wolność, dobrobyt, sprawiedliwość, porządek. Natomiast zasady przyzwoitości społecznej są chronione przez moralność pozaprawną, obecną w postaci zwyczajów, obyczajów, kultury, opinii społecznych. Żyjemy w epoce transformacji moralności publicznej (i prywatnej – obowiązującej w domu i rodzinie). Liberalizacja moralna w tej sferze pociąga za sobą demoralizację sfery publicznej jako całości.
EN
Two types of public spheres have been distinguished: the broad one which includes everything that takes place in public spaces, and the narrow one which covers activities of political importance. The article discusses morality of the public sphere in the narrow sense. Public morality is there to protect individuals and the whole society against the evil of others and contributes to the material and spiritual development of communities. Values and goods of particular importance for the existence and development of society are protected by statutory law. Standards of good law should be consistent with moral norms, and therefore must protect life, health, property, freedom, prosperity, justice and order. The rules of social decency are protected by extra-legal morality, present in the form of habits, customs, culture, social opinion. We live in an age of transformation of public morality (and private, i.e. present at home and in the family). Moral liberalization in this area entails the demoralization of the public sphere as a whole.
12
Content available Rewizjonista i humanista. Leszek Kołakowski
EN
The publication shows the views of one of the most eminent contemporary philosopher Leszek Kolakowski on the question of the essence of functioning and the presence of religion in society. The philosopher in his work was focused, among others, on the mutual relations between the sphere of sacrum and profanum, describing them as essential and fundamental for the value and continuity of the social group, and thus conditioning its survival. The opposition of sacrum-profanum is a crucial element for a society and determines its development, as well as protects a human being against dehumanization.
PL
Publikacja przedstawia poglądy jednego z najwybitniejszych współczesnych filozofów Leszka Kołakowskiego na zagadnienie istoty funkcjonowania i obecności religii w życiu społeczeństwa. Filozof w swej twórczości koncentrował się m.in. na wzajemnych relacjach między sferą sacrum i profanum, określając je jako zasadnicze i podstawowe dla wartości i ciągłości istnienia każdej grupy społecznej, a przez to warunkujące jej przetrwanie. Opozycja sacrum i profanum warunkuje moralny rozwój społeczeństwa i chroni człowieka przed zdehumanizowaniem.
PL
Publikacja przedstawia myśl wybitnego polskiego filozofa Leszka Kołakowskiego na zagadnienie identyfikacji natury ludzkiej moralności. Twórczość Kołakowskiego to przede wszystkim poszukiwanie sposobu, w jaki człowiek staje się człowiekiem. Dwa najważniejsze wymiary pozwalające na odnalezienie istoty problemu to rozum i transcendencja. Oscylowanie między tymi poziomami czy warstwami ujawnia nie tylko drogę do moralności, jako formalnego zespołu norm i praw, ale także drogę do człowieczeństwa istoty ludzkiej jako wartości abstrakcyjnej.
EN
Leszek Kolakowski's work is revealed primarily through his interest in man, both in the social dimension and in the individual dimension. The contemporary man is a complex entity for Kolakowski, both in historical and existential sense. In the historical perspective, he witnessed the experience of banality and oppression, in the existential perspective, the indispensable tension between biology and intellect. This, according to Kołakowski, is the source of permanent human crisis as a human being.
PL
Celem artykułu jest ocena moralna zachowania braci Kowalczyków, którzy w październiku 1971 roku wysadzili aulę Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu. Zamach ten był reakcją na zaplanowane odznaczenie milicjantów tłumiących strajk robotników na Wybrzeżu w grudniu 1970 roku. Czyn ten będziemy rozpatrywać w oparciu o formułę Radbrucha i teorię partyzanta Carla Schmitta. Pierwsza z nich zakładała, że może istnieć system prawny, którego ustawy będą sprzeczne z zasadami moralnymi. Natomiast druga teoria opisywała zachowania partyzantów, którzy walczyli z reżimem komunistycznym w Hiszpanii. Pomoże nam to lepiej zrozumieć działanie Jerzego i Ryszarda Kowalczyków, spojrzeć na nich z innej perspektywy i być może znaleźć odpowiedź na pytanie: Czy byli to zwykli zbrodniarze, czy może bohaterowie, o których warto dziś pamiętać?
EN
The point of this article is a moral evaluation of brothers Kowalczyk’s behaviour, who blew up the hall of Higher Pedagogical School in Opole in Ocotber 1971. The attack was a reaction to the planned honoring of policemen, who supressed a riot of workers in Gdansk in 1970. We will consider this accident basing on Radbruch’s formula and Carl Schmitt’s theory. The first of this suggests, that there might be a legal system, whose law will be contrary to the moral principles. The second theory describes behaviour of the partisan, who fought against communists in Spain. It should help us to better understand behaviour of George and Richard Kowalczyk - to look at them from a different perspective and perhaps find the answer of the question - were they regular criminals or maybe heros, that are worth remembering?
15
Content available Wartość racjonalizmu według Leszka Kołakowskiego
PL
Artykuł prezentuje poglądy najwybitniejszego polskiego filozofia Leszka Kołakowskiego na temat kondycji człowieka we współczesnym świecie, który na drodze do wolności poszukuje nie tylko własnej podmiotowości, ale także harmonijnej i czytelnej reguły funkcjonowania w społeczeństwie masowym. Zasadnicze jest przekonanie, że człowiek, kultura i świat, aby trwać i przetrwać muszą pozostawać w stanie niezakończonym ostatecznie. Siła kultury, siła jej twórcy objawia się w identyfikacji niezakończonej.
EN
The publication presents the views of the most eminent Polish philosopher Leszek Kolakowski on the human condition in the modern world, who on the way to freedom seeks not only for his own subjectivity, but also for harmonious and clear rule of functioning in a mass society. The essential is the belief that a man, culture and the world to remain in existence and to survive must be able to last in ultimately unfulfillment stage in mankind's development. The strength of the culture, the strength of its creators is revealed in the identification unfinished.
16
Content available Niemoralne prawo
PL
W proponowanym artykule autor zamierza przeanalizować sytuację w powojennej polskiej nauce, w której prawo zostało określone jako dyscyplina nauki o kluczowym znaczeniu dla ideologii marksistowskiej. Wiązało się to nie tylko z odsunięciem od pracy na uczelniach przedstawicieli przedwojennych katedr prawa na uniwersytetach, ale także z przedefiniowaniem podstawowych kategorii prawa, które decydowały o demokratycznym porządku w państwie. Dotyczyło to zwłaszcza zakresu przyznawanej jednostce wolności oraz pojmowania sprawiedliwości, a więc kategorii, które decydują o praworządności. Tradycje polskiego prawa gwarantowały dotąd zgodność prawnego i moralnego rozumienia tych kategorii. W praktyce tzw. realnego socjalizmu prawo straciło swój moralny wymiar i stało się narzędziem represji w ręku władzy. Wydawałoby się, że tego typu negatywne doświadczenia staną się już tylko częścią historii prawa, ale współcześnie okazuje się, że władze polityczne różnych państw zaczynają sięgać do niechlubnych wzorców z przeszłości, wykorzystując je do prowadzenia bieżącej walki politycznej. Obywatel w relacji z systemem prawa przestał tym samym być równorzędnym partnerem i został częściowo uprzedmiotowiony. Zadaniem filozofii jest przeciwstawianie się tego typu tendencjom i ostrzeganie przed konsekwencjami takiego stanu rzeczy. Autor w swoim artykule zamierza skorzystać z ostrzeżeń formułowanych przez przedstawicieli polskiej filozofii powojennej, którzy sprzeciwiali się tego typu praktykom.
EN
The author aims at presenting the situation in Polish science after World War II, where Law was determined as a discipline of science of the key meaning to Marxist philosophy. It was connected with the dismissal of many representatives of prewar Departments of Law at the universities as well as with redefining of basic categories of law which decided on democratic order in the country. It particularly referred to the range of freedom granted to an individual and understanding of justice, and thus to the categories that decide on the rule of law. Before, traditions of Polish law guaranteed a compliance of legal and moral understanding of these categories. In practice of so called real socialism, law lost its moral dimension and became a tool of repression in the hands of authority. It could seem that this kind of negative experience will only become a part of the law’s history but nowadays it turns out that political authorities of various countries start to use these disgraceful models of the past to lead a current political struggle. The citizen in the relation with the system of law stopped to be an equal partner and became partially objectified. And the task of philosophy is just to oppose this kind of tendencies and to warn against the consequences of such status quo. The author is going to take advantage of warnings formulated by representatives of Polish post-war philosophy, who were against such practice.
EN
The field of Human rights is a branch connected to morality and law. Human rights refer to freedom, equality, security of human dignity, life and property. They are understood as moral authority which belong for everybody, irrespective of sex, race, flesh-colour, language, belief and religion, political opinion, national and social origins, adherence to a national or ethnical group, property, gender or a different social status. In a legal terminology, the notion of human right is used to refer to a group of subjective laws formulated in national constitutions and international human-right’s documents.
PL
Dziedzina praw człowieka jest gałęzią połączoną z moralnością i prawem. Prawa człowieka odnoszą się do wolności, równości, zabezpieczenia ludzkiej godności, życia i mienia. Są one rozumiane jako autorytet moralny, który przysługuje wszystkim, bez względu na płeć, rasę, kolor skóry, język, wyznanie i religię, poglądy polityczne, pochodzenie narodowe i społeczne, przynależności do grupy narodowej lub etnicznej, majątek, płeć lub inny status społeczny. W terminologii prawniczej pojęcie prawa człowieka jest używane w odniesieniu do grupy subiektywnych przepisów sformułowanych w konstytucjach krajowych i międzynarodowych dokumentów odnoszących się do praw człowieka.
18
Content available Moral principles of providing social services
EN
This article is about the analysis of moral principles, including the principle of doing no harm, basically benefitiency and doing good, the principle of autonomy and the principle of justice. The fifth principle is a virtue. The author defends a thesis that explains that moral principles are an equally important element in the provision of social services, as qualification itself. With the help of practical examples, the author shows how these principles can be used directly in the service provider's activity and together with that examines the moral dilemmas that occur in practice. The author has come to this, that it is necessary to open the discourse on moral principles which determine the quality of social services.
PL
Artykuł ten poświęcony jest analizie zasad moralnych, w tym zasadzie nie szkodzić, zasadzie beneficencji i czynienia dobra, zasadzie autonomii i zasadzie sprawiedliwości. Piątą zasadą jest cnota. Autorka broni tezy, która wyjaśnia, że zasady moralne stanowią równie istotny element świadczenia usług społecznych co sama kwalifikacja. Za pomocą przykładów praktycznych autorka prezentuje, jak zasady te można wykorzystać bezpośrednio w działalności usługo-dawcy i łącznie z tym analizuje dylematy moralne, które zdarzają się w praktyce. Autorka doszła do tego, iż niezbędne jest otwarcie dyskursu na temat zasad moralnych, które określają jakość usług społecznych.
EN
For most economists Corporate Social Responsibility (CSR) is seen as a tool-box containing useful instruments for enhancing the corporate profitability. By and large, the “business case for CSR” dominates the understanding of CSR especially among economists. However, from a philosophical perspective, such view seems to be quite questionable, since it is based on at least three myths: First of all, the assumption that morality always pays off is neither realistic nor in line with ethical demands. Secondly, the idea that CSR-success can be measured in a form of corporate social performance seems to be problematic. And last but not least, the idea that corporations can learn from best practice raises fundamental questions since it remains unclear what best practice means in the context of CSR.
PL
Większość ekonomistów postrzega społeczną odpowiedzialność przedsiębiorstw (Corporate Social Responsibility - CSR) jako koncepcję dostarczającą użyteczne instrumenty do zwiększania rentowności firmy. Takie biznesowe i proefektywnościowe pojmowanie CSR dominuje szczególnie wśród ekonomistów. Jednak z perspektywy filozoficznej, takie poglądy mogą być podane w wątpliwość, ponieważ opierają się na co najmniej trzech mitach: po pierwsze, założenie, że moralność zawsze się opłaca nie jest ani realistyczne, ani zgodne z wymogami etycznymi; po drugie, wyobrażenie, że sukces CSR może być mierzony za pomocą wyników działalności społecznej przedsiębiorstwa jest bardzo problematyczne; po trzecie, pomysł, że korporacje mogą uczyć się na podstawie najlepszych praktyk, nasuwa fundamentalne wątpliwości, gdyż nie wiadomo co oznacza najlepsza praktyka w kontekście CSR.
PL
W opracowaniu przedstawiono teologiczne uzasadnienie postulatu ograniczenia chciwości, będącej zasadniczym powodem powstawania zjawisk kryzysowych w gospodarce rynkowej.
XX
In the article – theological justification of greed limitation – as the main reason of crisis phenomena in the economy, has been presented.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.