Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 1582

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 80 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  architektura
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 80 next fast forward last
EN
In Poland, e-learning already has a tradition that goes back over a decade. The Covid-19 pandemic has placed new challenges before all fields of life – including all levels of education. They now encompass almost ten months of experience in teaching at faculties of architecture – including the teaching of engineering modules. The construction and materials science module is key here as it provides the basis for developing construction-phase designs. This module is typically a significant teaching problem and the current situation concerning teaching has exacerbated this. This is a serious challenge for students and teachers alike. Preparation and delivery of online design studio classes requires more time. Instructors should also intensify their self-education efforts. However, there is nothing that can replace interpersonal master–student relationships, contacts, inspiration by peers, practical training and laboratory research.
PL
E-learning w Polsce ma już kilkunastoletnią tradycję. Pandemia Covid-19 postawiła przed wszystkimi dziedzinami życia nowe wyzwania – dotyczą one również wszystkich szczebli nauczania. Blisko 12-miesięczne już doświadczenia dydaktyki na wydziałach architektury – także w grupie przedmiotów technicznych – ujawnia związane z tym problemy. Głównym kłopotem jest tu m.in. nauczanie budownictwa i materiałoznawstwa, będących podstawą sporządzania projektów realizacyjnych. Przedmiot ten jest zwykle -problemem dydaktycznym, zaś obecne zdalne nauczanie sytuację jeszcze pogarsza. Jest to spore wyzwanie tak dla nauczających jak i dla studentów. Więcej czasu wymaga obecnie -przygotowanie i prowadzenie ćwiczeń projektowych oraz wykonywanie korekt rysunków. Także uczący się powinni zintensyfikować samokształcenie. Nic jednak nie zastąpi interpersonalnych relacji mistrz-uczeń, kontaktów i inspiracji rówieśniczych oraz praktyk terenowych i badań laboratoryjnych.
3
EN
Development of modern cities, technological progress, reising pace of life, fast-changing fashion and increasing needs of society make the offered urban solutions lose their relevance relatively shortly after their introduction forcing to search for new concepts. In response to those changes, multifunctional, mobile spatial forms are proposed, often with direct possibility of makeing changes. They have been called 'injections' of new ideas and qualities and fall within the definition of 'urban acupuncture'. Usually, the short lifetime of such objects determines cheap, easy to apply solutions. These are ephemeral forms: temporary, short-lived, corresponding to the needs of a specific place at a specific moment. Temporary actions are a form of provocation, it forces you to look at a known place from a different perspective. These types of interventions are aimed to improve or suggesting of the necessity to improve the quality of existing public space, architecture and its health. Text is based on analysis of documents: available scientific studies, documented examples of architectural and artistic solutions, as well as comments and observations relating to these realizations. Submitting this topic to theoretical reflection is aimed to draw attention to selected issues linking architecture with art in the context of 'city acupuncture', understood as spatial realizations and intervention projects in 'sick' areas of architecture. The text discusses the characteristics of temporary architecture and art in public spaces in the context of revitalization activities.
PL
Rozwój współczesnych miast, postęp technologiczny, rosnące tempo życia, szybko zmieniająca się moda i zwiększające się potrzeby społeczeństwa sprawiają, że oferowane rozwiązania przestrzenne tracą swoją aktualność w stosunkowo krótkim czasie po ich wprowadzeniu, a także skłaniają do poszukiwania nowych koncepcji. W odpowiedzi na zachodzące zmiany proponuje się wielofunkcyjne, mobilne formy przestrzenne, często z bezpośrednią możliwością wprowadzania zmian. Nazwane one zostały „zastrzykami” nowych idei i jakości oraz mieszczą się w określeniu „akupunktura miasta”. Zazwyczaj krótki czas istnienia takich obiektów determinuje tanie, łatwe w zastosowaniu rozwiązania. Są to formy efemeryczne: tymczasowe, krótkotrwałe, odpowiadające potrzebom konkretnego miejsca w danym momencie. Działania tymczasowe to forma prowokacji zmuszającej do spojrzenia na znane nam miejsce z innej perspektywy. Tego typu interwencje mają na celu poprawienie lub zasugerowanie konieczności procesu poprawy jakości zastanej przestrzeni publicznej, architektury i jej zdrowia. Praca jest oparta na analizie dokumentów: dostępnych opracowań naukowych, udokumentowanych przykładów rozwiązań architektonicznych i artystycznych, jak również odnoszących się do tych realizacji komentarzy oraz obserwacji. Poddanie tego tematu refleksji teoretycznej ma na celu zwrócenie uwagi na wybrane zagadnienia wiążące architekturę ze sztuką w kontekście „akupunktury miasta” rozumianej jako realizacje przestrzenne i interwencyjne projekty w „chorych” obszarach architektury. W tekście zostały omówione cechy charakterystyczne architektury tymczasowej oraz sztuki w przestrzeniach publicznych w kontekście działań rewitalizacyjnych.
PL
Artykuł jest drugą częścią serii esejów poświęconych różnym sposobom wdrażania idei gospodarki obiegu zamkniętego w architekturze i projektowaniu, pojmowanych jako dziedziny interdyscyplinarne, które współcześnie mogą się przenikać. Filozofia ekonomii obiegu zamkniętego ma głębokie korzenie historyczne i filozoficzne. Trwałe, fundamentalne powiązanie architektury ze środowiskiem naturalnym istniało odwiecznie, od Stonehenge przez antyczne świątynie po współczesne budynki działające jak systemy współgrające z naturą. Od momentu, w którym architekci zaczęli projektować w oderwaniu od środowiska naturalnego i bez względu na jego uwarunkowania, pojawiła się też jednak destrukcyjna dla krajobrazu rola architektury. Celem artykułu jest zarysowanie aktualnych trendów we wdrażaniu idei gospodarki o obiegu zamkniętym w obliczu globalnych zmian i inicjatyw obecnie, w oparciu o debatę (London Design Festival, 10.2020, Circular Economy in Design) i myślenie we współczesnym projektowaniu. Dziś bardziej niż kiedykolwiek krajobraz stanowi wartościowe oraz najcenniejsze dziedzictwo, które architektura i design powinny wzmacniać, tak, żeby ochronić je w szerszej perspektywie dla dobra przyszłych pokoleń. Cykl funkcjonowania obiektu powinien być w myśl takiego podejścia przewidziany w zależności od trwałości surowca, a jego struktura powinna być opracowana tak, by miała swoje odniesienie do uwarunkowań lokalizacji. Architekturę kształtować powinien już nie tyle kontekst, co uwarunkowania.
EN
This article is the second part of a series of essays on the different ways the idea of circular economy is implemented in architecture and design, understood as interdisciplinary fields which can overlap in the present. The philosophy of closed circuit, has deep both historical and philosophical roots. The fundamental link between architecture and the natural environment has existed for many years, from Stonehenge and ancient temples to contemporary buildings that act as systems in harmony with nature. When architects started to design separately from the natural environment and regardless of its conditions, the role of architecture, which was destructive to the landscape appeared. The goal of this paper is to outline the current trends in implementing the idea of a circular economy in the face of global changes and initiatives now and based on the debate (London Design Festival, 10.2020, „Circular Economy in Design”) and thought in contemporary design. Nowadays, more than ever, the natural landscape is the most valuable heritage which requires strengthening by architecture and design, so as to protect it in a wider perspective, for the benefit of future generations. According to this approach, the cycle of the facility's operation should be provided depending on the durability of the raw material, and its structure should be developed in such a way that it is related to the conditions of the location. Architecture should be shaped not so much by the context as by the conditions.
EN
The aim of the article is the presentation and critical assessment of a development called "The town on the trail of cultures" or "Borderland Town" currently created in Biłgoraj. The main subject of the research is a contemporary composition, which is a free interpretation of historical architecture, in many respects far from factual credibility, but aspiring to be a tourist and cultural destination. The idea of building these houses and commercial properties was to replicate the traditional wooden small-town architecture of the region. Alongside them, of great interest to tourists, are replicas or copies of historic public buildings and places of worship, characteristic of the ethnic diversity of the eastern areas of the First and Second Polish Republic. The emerging district was evaluated in the context of the role of architecture in building local and national identity and the danger, from an educational point of view, of falsifying history. The architectural form and urban layout of the project, as well as its ideational premises was analysed. Special attention was paid to the noble objectives that accompanied the creation of the complex, and their convergence with the intentions of the architects who a century ago shaped the forms of the Polish national style. At the same time, the negative consequences of creating a peculiar hybrid of a historicizing but still contemporary composition and a kind of open-air museum, which should be characterized by reliable compliance with the facts, were shown. This type of procedure has led to creating an illusion of an authentic historic settlement, its falsification and popularisation of a distorted image of an historic town. The work was based on in-situ studies as well as analyses of archival illustrations and textual material and research into the authentic, historical architecture of the region, which was to serve as a model for the designed complex.
PL
Celem artykułu jest prezentacja i wieloaspektowa, krytyczna ocena realizowanej obecnie w Biłgoraju inwestycji określanej mianem „miasteczka na szlaku kultur” bądź „miasteczka kresowego”. Przedmiotowe założenie to współczesna kompozycja stanowiąca wolną interpretację zabudowy historycznej, pod wieloma względami daleka od faktograficznej wiarygodności, a pretendująca do roli destynacji turystyczno-kulturowej. Mieszkaniowo-usługowe założenie, nawiązujące zewnętrzną formą do tradycyjnej drewnianej małomiasteczkowej architektury regionu, uzupełniane jest – stanowiącymi atrakcje turystyczne – replikami bądź kopiami historycznych obiektów użyteczności publicznej i kultu, charakterystycznych dla etnicznego bogactwa wschodnich obszarów I i II Rzeczypospolitej. Powstający kompleks oceniono zarówno w kontekście roli architektury w budowaniu tożsamości lokalnej i narodowej, jak i niebezpieczeństwa zafałszowania historii na płaszczyźnie edukacyjnej. Analizie poddano formę architektoniczną, układ urbanistyczny i ideowe przesłanki założenia. Zwrócono uwagę na szczytne cele towarzyszące powstaniu kompleksu i ich zbieżność z zamierzeniami architektów kształtujących przed stu laty formy polskiego stylu narodowego. Jednocześnie wykazano negatywne konsekwencje kształtowania swoistej hybrydy historyzującej, ale współczesnej kompozycji z rodzajem skansenu, który powinna cechować rzetelna zgodność z faktografią. Tego typu zabieg doprowadził do stworzenia iluzji autentycznej zabytkowej osady, falsyfikacji oraz popularyzacji zniekształconego obrazu historycznego miasta. Poza analizą in situ, w pracy wykorzystano archiwalny materiał ilustracyjny i tekstowy oraz wyniki badań autentycznej historycznej zabudowy regionu, która stanowić miała wzorzec projektowanego założenia.
EN
The aim of the article was to show the place of architecture in the space of art on the example of original projects. In the author’s opinion, architecture, using an artistic object as a means of expression, influences the process of living by showing the recipient, who is an inhabitant, important values from the point of view of creating a house that ensures a good quality of life and strengthening the understanding of both various aspects of living and elements of the house structure. The text presents original intentional projects, being the results of research work, and presents the manner and scope of their impact on the living process.The subject of the three described projects were spatial installations using, in two cases, ideological architectural sculptures as an artistic medium. All the projects had home and habitation as their leading themes. Their task was to recall memories, strengthen the sense of identification, or recall the values supporting the said dwelling. During the research, ideological architectural sculptures were placed in the natural landscape of Kashubia and in a block of flats. Appropriate photographic and descriptive documentation was made, constituting the basis for work according to the analytical and comparative method. An attempt was also made to conduct a survey of project participants and recipients.The article not only presents original attempts, the considerations contained in it may also inspire non-obvious activities, combining science and art, indicating the applicative nature of the former and the essence of the latter.
PL
Celem artykułu było ukazanie miejsca architektury w przestrzeni sztuki na przykładzie projektów autorskich. W opinii autorki architektura, wspierając się obiektem artystycznym jako środkiem wyrazu, wpływa na proces zamieszkiwania poprzez wskazanie odbiorcy, będącemu mieszkańcem, istotnych wartości ważnych z punktu widzenia stworzenia domu zapewniającego dobrą jakość życia oraz wzmocnienie rozumienia zarówno różnorodnych aspektów zamieszkiwania, jak i elementów struktury domu. W tekście zaprezentowano autorskie projekty intencjonalne stanowiące poniekąd efekty pracy badawczej oraz zreferowano sposób i zakres ich wpływu na proces zamieszkiwania. Przedmiotem trzech opisanych projektów były instalacje przestrzenne posiłkujące się w dwóch wypadkach ideowymi rzeźbami architektonicznymi jako medium artystycznym. Wszystkie projekty odnosiły się do domu i zamieszkiwania jako tematów przewodnich. Ich zadaniem było przywołanie wspomnień, wzmocnienie poczucia utożsamienia czy przywołanie wartości wspierających wspomniane zamieszkiwanie. Podczas badań lokowano ideowe rzeźby architektoniczne in situ.Wykonano stosowną dokumentację fotograficzną i opisową stanowiącą podstawę do pracy według metody analitycznej i porównawczej. Podjęto też próbę przeprowadzenia ankiety wśród uczestników i odbiorców projektów. W artykule nie tylko zaprezentowano autorskie próby i przedstawiono rolę sztuki w procesie powszechnej edukacji architektonicznej, zawarte w nim rozważania mogą bowiem stanowić też inspirację do podejmowania działań nieoczywistych, łączących naukę i sztukę, wskazując aplikacyjny charakter pierwszej i istotę drugiej.
7
Content available remote Zieleń strukturalna - roślinność w strukturze budynku
PL
Zieleń jako inspiracja twórczości architektonicznej w sposób szczególny przejawia się w jednym z elementów witruwiańskiej triady - firmitas. Struktura dzieła architektonicznego we wszystkich aspektach tego pojęcia (w tym jako konstrukcja) nosi znamiona organiczności. W artykule omówiono rolę roślinności w architekturze jako budulca i sposobu tworzenia przestrzennej struktury budynku.
EN
Greenery as an inspiration for architectural creation is well visible in one of elements of Vitruvian threefold - firmitas. The structure of work of architecture, in all aspects of this issue (as a construction as well) is organic. The paper deals with a role of greenery in architecture as a construction material and as a way of creating of spatial structure of a building.
PL
Artykuł ma charakter poglądowy i prezentuje potencjał twórczy pracy architekta w projektowaniu przestrzeni obiektów ochrony zdrowia z uwzględnieniem wpływu jego działań twórczych na system opieki medycznej. Celem niniejszego opracowania jest zwrócenie uwagi na modele funkcjonowania opieki medycznej w Polsce oraz powiązanie ich z istotnymi aspektami projektowania obiektów ochrony zdrowia, takimi jak np. komfort klimatyczny.
EN
The article presents an overview of the architect’s creative potential in designing space of healthcare facilities. It, furthermore, analyses the influence of architectural designing on the healthcare system. The study aims to present the operating models of healthcare facilities in Poland and their interrelations with significant criteria recommended in designing healthcare facilities, such as e.g. thermal comfort.
9
Content available remote Funkcjonalność szpitala i ergonomia pracy personelu w obliczu starzenia
PL
Ostatnie dekady wskazują na potrzebę istotnych zmian w organizacji i zarządzaniu szpitalami. Obowiązująca definicja szpitala, jaką jest budynek z odpowiednią infrastrukturą techniczną, kreujący przestrzeń niezbędną do realizacji procedur (Tomanek 2015) staje się niewystarczająca. Istnieje wyraźna relacja pomiędzy skutecznością leczenia i efektywnością pracy personelu, lecz przy obecnym niedoborze i starzejącej się populacji personelu medycznego, dotkniętego często przypadłością wypalenia zawodowego, jest ona teoretyczna. Starania o sprawne działanie służby zdrowia są warte szczególnej uwagi, gdyż stawką jest zapewnienie równego dostępu do opieki zdrowotnej, ochrona społeczeństwa przed konsekwencjami utraty zdrowia, obrona populacji przed zagrożeniem zdrowia oraz poprawa stanu zdrowia jednostki, rodziny i społeczności (WHO 2010).
EN
Recent decades show significant changes in the organization and management of hospitals. The definition of a hospital, which is “a building with appropriate technical infrastructure, which creates space adjusted to the implementation of medical procedures”, becomes deficient. There is a clear relationship between the effectiveness of treatment and the work efficiency of staff, but in the current situation of medical personnel shortage and an aging population of medical staff, that is often suffering from work burnout, it is theoretical. Efforts for efficient work of the health services are worth special attention, while it must ensure equal access to health care, protect society against the consequences of health loss, defend the population against health threats, and improve the health of the individual, family and community.
10
Content available remote Certyfikowana zieleń w architekturze na przykładzie Poznania
PL
W obliczu coraz większego zapotrzebowania na energię w branży budowlanej konieczna jest zmiana myślenia projektantów odnośnie architektury. Nowoczesne budynki powinny być obiektami, które stosują innowacyjne technologie i naturalne materiały, ograniczając w ten sposób nie tylko zużycie surowców, takich jak woda, energia, ale i generowanie odpadów. Zielone budynki są odpowiedzią na potrzeby zmniejszenia zużycia energii, budowania zgodnie z naturą oraz realizują pragnienie ludzi w wielkich miastach, by żyć w otoczeniu naturalnej zieleni. Wraz z coraz większą popularnością ekologicznego budownictwa nastała potrzeba jego weryfikacji. Artykuł podejmuje zagadnienie certyfikacji budynków za pomocą międzynarodowych systemów certyfikacji LEED, BREEAM, przy jednoczesnym wykorzystaniu zieleni w nowoczesnej architekturze na przykładzie Poznania.
EN
In the face of an increasing demand for energy in the construction industry, it is necessary to change the designers’ thinking about architecture. Modern buildings should be objects that use modern technologies and natural materials, limiting the use of raw materials such as water and energy or waste production. Green buildings are a response not only to reducing energy consumption and building with respect to environment and nature, but also the desire of people in big cities to live in the presence of natural greenery. With the growing popularity of ecological construction, there was a need to verify it. The article deals with the certification of buildings using the international LEED, BREEAM certification systems, while using greenery in modern architecture on the example of the city of Poznan.
11
Content available remote Architektura obiektów opieki paliatywnej
PL
Tematem artykułu jest architektura obiektów realizujących funkcję opieki paliatywnej. Opracowanie stanowi wstęp do zagadnienia teorii projektowania hospicjów stacjonarnych, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów psychologicznych kreowania przestrzeni odpowiedniej dla funkcji tych budynków. Przedstawiono studium przypadku Zakładu Opieki Długoterminowej w Świnoujściu, który był projektowany z wykorzystaniem założeń teoretycznych prezentowanych w początkowych rozdziałach niniejszego opracowania. Przedstawione w artykule tezy oparte są na wiedzy z zakresu teorii architektury, proksemiki i tanatologii oraz osobistych doświadczeń autorów w projektowaniu opisywanych obiektów.
EN
The paper deals with the architecture of facilities performing the function of palliative care. This research is an introduction to the issue of theory of designing stationary hospices, with special consideration of psychological aspects. Within this paper a case study of long-term care facility in Świnoujście will be presented. Abovementioned facility was designed with the use of theoretical background discussed in first chapters. Presented theses rely on theory of architecture, proxemics, thanatology, and personal experiences of author in the field of designing described structures.
PL
Artykuł został oparty na wieloletnich badaniach autora i akcentuje mało dotąd omawianą kwestię Zamościa jako ważnej twierdzy wbudowanej w europejski system obronny przeciw ekspansji Imperium Osmańskiego, realizowany w drugiej połowie XVI wieku. Przypomina też, że polska wersja miasta idealnego wyprzedziła o 15 lat wzorzec, za jaki powszechnie uważana jest włoska Palmanova. Zamość jest także unikalnym przykładem umiejętnego połączenia nowoczesnych zasad inżynierii wojskowej z zapleczem społeczno-gospodarczym, gdzie wielokulturowość i tolerancja religijna stanowiły podstawę identyfikacji społeczeństwa rubieży Rzeczypospolitej z celami państwa i gwarancję skutecznej obrony przed wrogiem zewnętrznym.
EN
This paper was based on many years of the author’s research and accentuates previously little-discussed matters concerning Zamość as an important fortress, incorporated into the European system of defense against the expansion of the Ottoman Empire and built throughout the second half of the sixteenth century. It also reminds us that the Polish version of the ideal city preceded Palmanova, which is widely regarded as the concept’s predominant model, by fifteen years. Zamość is also a unique example of the skilful combination of modern-period military engineering principles with socio-economic infrastructure, wherein multi-culturality and religious tolerance formed the basis of the identification of the Commonwealth borderland’s population with the state’s goals and a guarantee of effective defense against an external enemy.
PL
Park Wojciecha Bednarskiego w Podgórzu funkcjonuje w literaturze przedmiotu jako jedna z pierwszych rekultywacji terenu poprzemysłowego. W 2019 powstał projekt rewitalizacji. Zgromadzony w trakcie prac projektowych materiał archiwalny pozwolił na pogłębioną interpretację inicjatywy założycielskiej Wojciecha Bednarskiego. U jej podstaw znajdowały się idee romantyczne i pozytywistyczne. Park pełnił ważne funkcje społeczne i determinował procesy urbanistyczne w najbliższej okolicy. Powstawał etapami na przestrzeni 40 lat. Mimo że był przedmiotem badań i prac projektowych pod koniec XX i na początku XXI wieku, jego układ kompozycyjny uległ zatarciu, a walory krajobrazowe degradacji. Projekt rewitalizacji uczytelnia fazy historyczne, przywraca zasady kompozycyjne, które przyświecały jego założycielowi. W sposób dyskretny wprowadza współczesne elementy do kompozycji, które formą architektoniczną nawiązują do czasu świetności parku, kiedy służył za salon towarzyski Wolnego Królewskiego Miasta Podgórza.
EN
Wojciech Bednarski Park in Podgórze appears in the literature as one of the earliest regenerations of a post-industrial area. In 2019, a renewal design was developed. The archive materials collected during work on a design allowed for an in-depth interpretation of Wojciech Bednarski’s founding initiative. It was grounded in Romantic and Positivist ideas. The park fulfilled important social functions and determined the urban planning processes in its vicinity. It was created in stages for forty years. Although it was the subject of examinations and design works in the late twentieth and early twenty-first century, its composition layout was erased and the landscape values degraded. The restoration design made the park’s historical phases more legible and restored the compositional principles followed by its founder. It discreetly introduced contemporary components into the composition, with their architectural form referring to the times of the park’s splendor, when it was the parlor of the Free Royal Town of Podgórze.
PL
Celem niniejszego artykułu jest próba podsumowania dotychczasowych działań konserwatorskich podejmowanych w stosunku do historycznych kamienic mieszczańskich w Toruniu. Najstarsze prace prowadzili już na początku XX wieku niemieccy konserwatorzy, a w okresie międzywojennym polscy. Dotyczyły one głównie fasad. Dopiero po II wojnie światowej przyjęto jasno określone kryteria postępowania. Konserwacji i restauracji podlegały nie tylko elewacje, lecz także układ przestrzenno-funkcjonalny oraz wystrój. Zakres ingerencji konserwatorskiej wynikał ze stopnia zachowania historycznej struktury: od pozostawienia świadków w elewacjach po odtworzenie pierwotnego układu przestrzennego. Ewolucja podejścia konserwatorskiego do kamienic odzwierciedlała ogólne zmiany w teorii ochrony zabytków. Dziś natomiast konieczna wydaje się intensyfikacja prac badawczych, których celem powinna być synteza rozwoju jednego z najważniejszych zespołów domostw w Polsce.
EN
The aim of this paper is to summarize the restoration activities carried out so far in relation to historic tenement houses in Toruń. The earliest procedures were conducted at the beginning of the twentieth century by German conservators, and in the interwar period by Polish ones. They mainly concerned the facades. Only after the Second World War, clearly defined restoration criteria of were adopted. It was not only the facades that were subjected to conservation and restoration, but also the spatial and functional layout and ornamentation. The scope of the conservation intervention resulted from the degree of preservation of the historical structure: from leaving witnesses in the facades to recreating the original spatial arrangement. The evolution of the conservation approach to tenement houses reflected general changes in the theory of monument protection. Today, however, it seems necessary to intensify research work, the aim of which should be to synthesize the development of one of the most important complexes of households in Poland.
PL
Przedmiotem opracowania jest gotyckie sklepienie w prezbiterium kościoła w Szydłowcu. Powiązany z nim jest oryginalny dużych rozmiarów ryt, zachowany na ścianie nawy głównej, pełniący podczas realizacji świątyni funkcję swoistego „projektu wykonawczego”. To unikat w skali europejskiej i jedyny taki zespół śladów dawnego rzemiosła budowlanego. Ryt, odkryty po pięciu wiekach, wzbudził duże zainteresowanie badaczy wskazujących nieliczne przypadki podobnych rysunków, zachowanych jednak fragmentarycznie na posadzkach, tarasach, ścianach czy sklepieniach. Na przestrzeni lat powstały hipotezy rekonstrukcyjne dotyczące faz rysunkowych i realizacyjnych tego dzieła w Szydłowcu. Autorów artykułu zainteresowały zależności między projektem a zrealizowanym kształtem sklepienia, czyli zagadnienie, w jakim stopniu odwzorowano w naturalnej skali koncepcje zapisane na płaskim rysunku. Dokonano analizy porównawczej przebiegu żeber ze stanem istniejącym wymurowanych segmentów kamiennych łuków żebrowych. Podczas prac zastosowano nowoczesny sprzęt pomiarowy i zaawansowane oprogramowanie. Celem badań było określenie i sklasyfikowanie wzajemnych podobieństw i różnic.
EN
This paper discusses Gothic vault located in the presbytery of a church in Szydłowiec. It is linked with an original, large engraving that has survived in the wall of the church’s main nave, and acted as a sort of “construction- phase design” during the church’s construction. It is a unique specimen on the European scale and the only complex of traces of historical construction craftsmanship of its kind. The engraving, uncovered after five centuries, inspired considerable interest in scholars who pointed to rare cases of similar drawings that have been only fragmentarily preserved on floors, terraces, walls or vaults. Over the years, reconstructive hypotheses were formulated concerning the drawing and construction phases of the Szydłowiec vault. The authors became interested in the dependencies between the design and the geometry of the vault as built, i.e. the degree to which the conceptual proposals recorded on the drawing were expressed on a natural scale. The authors performed a comparative analysis of the outline of the ribs, comparing them with the existing state of the ribbed stone arch segments. Modern measurement equipment and advanced software was used. The goal of the study was to determine and classify similarities and differences between the elements.
PL
Artykuł omawia problematykę badawczo-konserwatorską gotyckiej elewacji północnej ratusza w Kożuchowie. Na wstępie przedstawiono opis ściany sprzed ostatnich prac remontowych oraz omówiono historię siedziby władz municypalnych na podstawie wzmianek źródłowych, dotychczasowych badań i literatury. Opisano metodologię prac badawczych wykonanych przez autorów oraz ich wyniki, które umożliwiły weryfikację prezentowanych w literaturze tez. Rozpoznana technologia budowy wykazała, że ratusz powstał prawdopodobnie w drugiej połowie XIV w. lub na początku kolejnego stulecia, a nie – jak twierdzili dotychczasowi badacze – u schyłku XV w. Ostatnie badania architektoniczne dały możliwość weryfikacji także zakresu działań rekonstrukcyjnych dokonanych na elewacji północnej ratusza w latach 1959–1966. Uszkodzony podczas II wojny światowej obiekt częściowo odbudowano, a gotycką ścianę – zasłoniętą do roku 1945 przez barokowe kamienice – wyeksponowano. Jednym z głównych celów prac konserwatorskich z lat 2016–2017 było zachowanie gotyckich reliktów, a także rekonstrukcja i wiarygodna ekspozycja częściowo zniekształconego w latach sześćdziesiątych XX w. średniowiecznego wystroju.
EN
Research and conservation issues concerning the Gothic north elevation of Kużuchów’s town hall are discussed in this paper. First, it presents the condition of the wall from before the latest repair work and the history of the building where the municipal authorities seat based on source materials, the research work that has been performed so far and the literature. The methodology of the research work performed by the authors is further described. Then, the paper highlights the results of that work, which created a chance to verify the town hall origin theses presented in the literature. The construction technology indicated that the town hall had probably been built in the second half of the fourteenth century or at the beginning of the fifteenth century, and not at the very end of the fifteenth century as other researchers had thought. The recent architectural research also raised the possibility for verifying the extent of the north elevation reconstruction work between 1959 and 1966. The structure, which was damaged during the Second World War, was partly reconstructed and the Gothic wall, which had been obscured until 1945 by Baroque tenement houses, was enhanced. Finally, the paper presents the recent conservation work performed in 2016 and 2017 and aimed at maintaining the Gothic relicts and at reconstructing and reliably exhibiting the medieval decoration, which was partly distorted in the 1960s.
17
Content available Dobra kultury współczesnej. Zarys problemu ochrony
PL
Ochrona dóbr kultury współczesnej, zwłaszcza obiektów architektonicznych, zespołów urbanistycznych, elementów krajobrazowych, które powstały w Polsce po roku 1960 i są częścią Narodowego Dziedzictwa Kultury, należy do zadań społecznych, które powinny być realizowane przez administrację rządową i samorządową oraz organizacje pozarządowe. Powołanie w roku 2017 przez ministra kultury, wicepremiera prof. Piotra Glińskiego Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki stworzyło systemowe przesłanki do uregulowania tej kwestii. Zamierzeniem jest podejmowanie działań na rzecz ochrony dóbr kultury współczesnej, w tym wymiany poglądów i doświadczeń zawodowych konserwatorów, architektów i urbanistów.
EN
The protection of the assets of modern culture, and in particular the works of architecture, urban complexes, and landscape elements that were created in Poland after 1960 and are part of National Cultural Heritage, is a social task that should be carried out by governmental and local administration and non-governmental organizations. The National Institute of Architecture and Town Planning established by Deputy Prime Minister and the Minister of Culture Professor Piotr Gliński in 2017, created systemic conditions for regulating this issue. The intention is to undertake a series of measures to conserve Modern Cultural Heritage, including the exchange of views and professional experience of conservators, architects and town planners.
18
EN
The quest for sustainable development and biodiversity protection leads to the creation of a new generation of urban parks where man allows natural plant succession, soil regeneration, and rainwater infiltration. New urban nature parks are also places for the promotion of social contacts and physical activity. They can be regarded as health-affirming places. The common features of urban parks presented in this paper can be seen in modern eco-neighbourhoods in France. Public parks of this new generation are planned for the centres of new eco-neighborhoods. These parks are being constructed in the first stages of development. Similar commonalities have been observed for eco-neighbourhoods around the world. The paper presents three examples of good practices: three new parks of this new generation in the eco-neighbourhoods of Paris.
PL
Dążenie do zrównoważonego rozwoju i ochrony różnorodności biologicznej doprowadziło do stworzenia nowej generacji parków miejskich, w których człowiek pozwala przyrodzie na naturalną sukcesję roślin, regenerację gleby i infiltrację wód opadowych. Można je uznać za miejsca promocji zdrowia. Nowy miejski park przyrody jest także miejscem promocji kontaktów społecznych i aktywności fizycznej. Na terenach nowoczesnych ekoosiedli we Francji można zauważyć następujące prawidłowości – w centrum ekoosiedla zaplanowano park publiczny nowej generacji, jest on realizowany w pierwszym etapie inwestycji. Podobne prawidłowości zauważono w przypadku ekoosiedli na całym świecie. W pracy przedstawiono trzy przykłady dobrych praktyk: trzy parki nowej generacji zrealizowane na terenie ekoosiedli w Paryżu.
20
Content available Teatr tymczasowy – signum temporis
PL
Tymczasowość to odmiana pożądanej cechy zmieniającej się rzeczywistości, jednak nie oznacza ona peryferyjnego znaczenia i niskich walorów estetycznych. Wręcz przeciwnie. W ramach prowadzonych badań związanych z przejawami koherencji po roku 2000, autor dokonuje przeglądu architektury teatrów w tym właśnie aspekcie. W obszarze teatru tymczasowość skłania twórców do bardzo odważnych poszukiwań formalnych, do innowacyjnych i niestandardowych rozwiązań stanowiących wyraźne znaki w przestrzeni. Intencja twórcza oparta na założeniu tymczasowości daje możliwość swojej krystalizacji nawet w formie pewnych kontrowersyjnych rozwiązań, które nie byłyby do przyjęcia w konwencji architektury nie tymczasowej. Osiągnięta forma staje się bardziej atrakcyjna, wyraźna, wręcz krzykliwa, mówiąca językiem współczesnej percepcji (czasami krótkotrwałym), a tym samym jest intrygująca i wzbudzająca ciekawość. Element tymczasowości to też pretekst do projektowania zrównoważonego. Ograniczone z reguły koszty przy tego typu inwestycjach ograniczają możliwości zaawansowanych technologii, co sytuuje te obiekty w nurcie low-tech. Tymczasowość i nietrwałość jako idea, stanowią rodzaj współczesnej ekspresji. Są one wyrazem swoiście pojmowanej mobilności – odpowiedzią na zmienność i nieprzewidywalności obecnej rzeczywistości.
EN
Temporariness is a desired feature of our ever changing reality; however, it means neither a secondary significance nor low aesthetic value; on the contrary. As part of a study on manifestations of coherence after 2000, the author analyses the examples of architecture of theatre from this perspective. In the realm of theatre, temporariness makes the designers reach for courageous formal explorations, and for innovative and non-standard solutions which are clear signs in the landscape. The creative intention based on the concept of temporariness provides potential for fruition even as controversial solutions, which would be unacceptable in the convention of the non-temporary architecture. The resulting form becomes more attractive, clear, even garish, speaking the language of contemporary perception, (sometimes a short-lived one,) and as such, is intriguing and inspires curiosity. The element of temporariness is also an excuse for balanced design. The budget of these kinds of projects is usually limited and therefore limits the use of advanced technologies, which places these buildings in a low-tech trend. Temporariness and impermanence, as concepts, are a kind of contemporary expression. They are the expression of a specifically understood mobility, an answer to the volatility and unpredictability of current reality.
first rewind previous Strona / 80 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.