Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 26

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  aquatic environment
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
EN
Heavy metals discharged from textile production have serious impacts on human beings and the environment. Chemical footprint (ChF) methodology is an important method in quantifying the environmental loads of discharged chemical pollutants. With the help of ChF methodology, this study used the mean impact method to assess the environmental loads of heavy metals discharged from a textile enterprise. The results showed that the ChFs of discharged heavy metals calculated based on the aquatic environment of Lake Tai and Lake Poyang were 1.43E+8L and 4.64E+8L respectively. Zinc was the largest contributor, followed by copper, lead and cadmium for the two lakes.
PL
Metale ciężkie uwalniane podczas produkcji tekstyliów mają poważny wpływ na ludzi i środowisko. Metodologia określania śladu chemicznego (ChF) jest ważną metodą ilościowego określania obciążenia środowiska przez zanieczyszczenia chemiczne. Z pomocą metodologii ChF w badaniu wykorzystano metodę średniego wpływu do oceny obciążeń środowiskowych metali ciężkich uwalnianych z przedsiębiorstwa włókienniczego. Wyniki pokazały, że współczynniki ChF odprowadzonych metali ciężkich obliczone na podstawie środowiska wodnego Jezior Tai i Poyang wynosiły odpowiednio 1,43E + 8L i 4,64E + 8L. Cynk był największą składową, a za nim miedź, ołów i kadm w przypadku obu jezior.
EN
Arsenic (As) is a natural component of the Earth’s crust. Due to its specific properties, arsenic became e.g. the favorite poison in the 19th century in Europe, a component of an effective insecticide and herbicide in agriculture, a specific chemical weapon during World War II and a medication used to treat various diseases. The bad reputation of this element was confirmed after World War II, when arsenic-based chemical weapons were dumped on the seabed and became a potential threat to the marine ecosystem. The wide distribution of arsenic compounds in the environment necessitated the development of technologies aimed at removing arsenic from the aquatic ecosystem. This study provides a detailed overview of the occurrence, distribution and transformation of arsenic species in the aquatic environment.
EN
The quality of the aquatic environment of high Andean lagoons was evaluated by means of multivariate statistical methods in two contrasting climatic periods. The water samples and benthic macroinvertebrates were collected in 22 sampling sites during the rainy and dry seasons. In each lagoon DO, DTS, EC, temperature and pH were determined in situ. The results revealed that the physicochemical parameters comply with the environmental quality standards for water, except COD and BOD5. In the PCA of the physicochemical parameters, the first two axes explained 73% of the total variation. The gradual analysis in pairs showed significant differences. The SIMPER analysis determined an average of four families of benthic macroinvertebrates per lagoon that showed more than 70% contribution. The ANOSIM revealed that Tragadero lagoon differs significantly from the others. The DistLM showed a value of 0.46 of coefficient of determination. Therefore, the quality of the environment of high Andean lagoons evaluated by means of multivariate statistical methods presents important differences or dissimilarities not only in the physicochemical characteristics of the water, but also in the composition of the benthic macroinvertebrate communities.
PL
Bisfenol A to związek chemiczny stosowany do produkcji tworzyw sztucznych. Współcześnie identyfikowany jest on w środowisku wodnym. W pracy podjęto badania dotyczące oceny wpływu warunków środowiska wodnego na rozkład bisfenolu A. Przedmiot badań stanowiły różne roztwory wodne sporządzone na bazie wody zdejonizowanej lub powierzchniowej z dodatkiem wzorca bisfenolu A w stężeniu 1 mg/dm3. Do wybranych roztworów dodawano pożywkę mineralną lub wodę powierzchniową, która to stanowiła źródło zarówno substancji organicznych, jak i nieorganicznych oraz mikroorganizmów. Opcjonalnie wybrane roztwory były przetrzymywane w ciemni lub w świetle słonecznym oraz napowietrzane. Roztwory po biodegradacji poddano również ocenie toksykologicznej z użyciem testu enzymatycznego z bakteriami bioluminescencyjnymi Aliivibrio fischeri, testu przeżywalności ze skorupiakami Daphnia magna oraz testu wzrostowego z rośliną wodną Lemna minor. Określono, że rozkład bisfenolu A w środowisku wodnym jest niewielki i zachodzi głównie pod wpływem światła słonecznego przy udziale mikroorganizmów. Istotna jest również obecność w środowisku wodnym soli mineralnych. Natomiast dokonana ocena toksykologiczna roztworów podczas badań biodegradacyjnych wykazała, że charakteryzują się one różną toksycznością. Klasa toksyczności roztworu zależała także od rodzaju użytego organizmu wskaźnikowego, co świadczy o ich różnej wrażliwości na działanie bisfenolu A. Wysoką toksyczność odnotowano w przypadku bakterii bioluminescencyjnymi Aliivibrio fischeri po 14 dobach trwania badań biodegradacyjnych.
EN
Bisphenol A is a compound used to produce plastics. Today, it is identified in the aquatic environment. As part of the work there are performed studies to determine the effect of the aquatic environment conditions on the decomposition of bisphenol A. As the subject of research there were used different aqueous solutions prepared on the basis of deionized or surface water with addition of a bisphenol A standard at concentration of 1 mg/dm3. To the selected solutions it was added the mineral medium or surface water, which was the source of both organic materials and inorganic compounds and microorganisms. Optionally, the selected solutions had been kept in the dark or in the light of sun, and they had been aerated. Solutions after biodegradation were also subjected of the toxicological evaluation with application of the enzymatic test using bioluminescent bacteria Aliivibrio fischeri, survival test using shellfish Daphnia magna and the growth test of aquatic plant Lemna minor. It was determined that the decomposition of bisphenol A in an aquatic environment is low and it is mainly under the influence of sunlight, with the participation of microorganisms. The presence of mineral salts in aquatic environment is also important. on the other hand, the toxicological assessment of solutions, which was made during testing biodegradation, showed that they have a different toxicity. Toxicity class of the solution also depended on the type of applied indicator, which proves their differences in sensitivity to bisphenol A. High toxicity was noted in the case of bioluminescent bacteria Aliivibrio fischeri after 14 days of the biodegradation study.
EN
Bisphenol A is a compound used to produce plastics. Today, it is identified in the aquatic environment. As part of the work there are performed studies to determine the effect of the aquatic environment conditions on the decomposition of bisphenol A. As the subject of research there were used different aqueous solutions prepared on the basis of deionized or surface water with addition of a bisphenol A standard at concentration of 1 mg/dm3. To the selected solutions it was added the mineral medium or surface water, which was the source of both organic materials and inorganic compounds and microorganisms. Optionally, the selected solutions had been kept in the dark or in the light of sun, and they had been aerated. Solutions after biodegradation were also subjected of the toxicological evaluation with application of the enzymatic test using bioluminescent bacteria Aliivibrio fischeri, survival test using shellfish Daphnia magna and the growth test of aquatic plant Lemna minor. It was determined that the decomposition of bisphenol A in an aquatic environment is low and it is mainly under the influence of sunlight, with the participation of microorganisms. The presence of mineral salts in aquatic environment is also important. on the other hand, the toxicological assessment of solutions, which was made during testing biodegradation, showed that they have a different toxicity. Toxicity class of the solution also depended on the type of applied indicator, which proves their differences in sensitivity to bisphenol A. High toxicity was noted in the case of bioluminescent bacteria Aliivibrio fischeri after 14 days of the biodegradation study.
PL
Bisfenol A to związek chemiczny stosowany do produkcji tworzyw sztucznych. Współcześnie identyfikowany jest on w środowisku wodnym. W ramach pracy podjęto badania dotyczące oceny wpływu warunków środowiska wodnego na rozkład bisfenolu A. Przedmiot badań stanowiły różne roztwory wodne sporządzone na bazie wody zdejonizowanej lub powierzchniowej z dodatkiem wzorca bisfenolu A w stężeniu 1 mg/dm3. Do wybranych roztworów dodawano pożywkę mineralną lub wodę powierzchniową, która to stanowi ła źródło zarówno substancji organicznych, jak i nieorganicznych oraz mikroorganizmów. Opcjonalnie wybrane roztwory były przetrzymywane w ciemni lub w świetle słonecznym oraz napowietrzane. Roztwory po biodegradacji poddano również ocenie toksykologicznej z użyciem testu enzymatycznego z bakteriami bioluminescencyjnymi Aliivibrio fischeri, testu przeżywalności ze skorupiakami Daphnia magna oraz testu wzrostowego z rośliną wodną Lemna minor. Określono, że rozkład bisfenolu A w środowisku wodnym jest niewielki i zachodzi głównie pod wpływem światła słonecznego przy udziale mikroorganizmów. Istotna jest również obecność w środowisku wodnym soli mineralnych. Natomiast dokonana ocena toksykologiczna roztworów podczas badań biodegradacyjnych wykazała, że charakteryzują się one różną toksycznością. Klasa toksyczności roztworu zależała także od rodzaju użytego organizmu wskaźnikowego, co dowodzi o ich różnej wrażliwości na działanie bisfenolu A. Wysoką toksyczność odnotowano w przypadku bakterii bioluminescencyjnymi Aliivibrio fischeri po 14 dobach trwania badań biodegradacyjnych.
EN
This paper discusses the changes to the legislation on pollution of the aquatic environment in 2010–2016, including priority and hazardous substances. Both EU regulations (Water Framework Directive 2000/60/EC, Directive 2008/105/EC, Directive 2013/39/EU) and Polish (Journal of Laws Ordinance of 2014 Item 1800) were discussed and evaluated. Additionally, an outlook for further changes concerning pollution of the aquatic environment is given.
PL
Opisano zmiany przepisów dotyczących zanieczyszczeń środowiska wodnego, w tym substancji niebezpiecznych i priorytetowych w latach 2010–2016. Omówiono zarówno poszczególne regulacje unijne (Ramowa Dyrektywa Wodna 2000/60/WE, Dyrektywa 2008/105/WE, Dyrektywa 2013/39/UE) jak i polskie (Rozporządzenie DZ.U. 2014 poz. 1800). Dokonano ich oceny. Przedstawiono także prognozę w zakresie dalszych zmian dotyczących zanieczyszczeń środowiska wodnego.
PL
Celem pracy było przedstawienie zmian stężeń cynku w wodach i osadach Zbiornika Goczałkowickiego na przestrzeni lat oraz porównanie z tłem geochemicznym. Zbadano również sezonowość występowania cynku w wodach i potwierdzono jej występowanie w niektórych przypadkach. Przedstawiono średnie ładunki cynku w wodach dopływających do zbiornika. Próbki ze zbiornika były pobierane raz na miesiąc w latach od 1994 do 2013. Próbki osadów były pobierane w czterech punktach zbiornika. W celu zweryfikowania stawianych hipotez przeprowadzono analizę statystyczną. Badania oparte o wartości progowe kryterium ekotoksykologicznego pokazują, że nie tylko wody, ale także osady zbiornika zawierają znaczące ilości cynku i istnieje możliwość jego negatywnego wpływu na organizmy wodne. Źródła cynku podzielono na naturalne i antropogeniczne. Zbiornik Goczałkowicki leży w południowej Polsce. Jest narażony na działalność przemysłową. W jego pobliżu znajdują się również hodowlane stawy rybne. Także rolnictwo i nieskanalizowane tereny dostarczają cynk do wód i osadów. To tłumaczy zawartość tego pierwiastka w środowisku wodnym Zbiornika Goczałkowickiego. Największy ładunek lego pierwiastka jest wprowadzany do zbiornika przez największy dopływ - rzekę Wisłę.
EN
The purpose of this paper was to show how the concentration of zinc changed in the waters and sediments of the Goczałkowice Reservoir over the years and to compare these changes with the geochemical background. Seasonal occurrence of zinc in water was also examined and in some cases the test results were positive. The paper reports 011 the average quantities of zinc in the waters flowing into the reservoir. Reservoir samples were taken once every month from 1994 to 2013. There were four places in the reservoir from where sediment samples were taken. Statistical analysis was performed to verify the proposed hypotheses. The tests based on the ecotoxicological threshold values show that not only the waters, but also the sediments of the reservoir contain significant amounts of zinc and that there is a possibility that zinc has a negative effect on aquatic organisms. The sources of zinc were divided into natural and anthropogenic. The Goczałkowice Reservoir is located in southern Poland. It is exposed to industrial activity, and there are fish ponds located in its vicinity. Agricultural activity and non-sewerage areas introduce zinc into water and sediments, which explains its presence in the aquatic environment of the Goczałkowice Reservoir. The highest quantities of zinc arc introduced into the reservoir by its largest tributary, the Vistula River.
PL
Rejon Karviny to obszar na terenie Republiki Czeskiej, uznawany za najbardziej zagrożony ekologicznie. Występują tam liczne zmiany rzeźby terenu, spowodowane eksploatacją górniczą prowadzoną bez zastosowania podsadzania wyrobisk (na zawał). Poza deformacją obszaru, która negatywnie wpływa na ekosystem, zauważa się także naruszenie stosunków wodnych. Teren ten charakteryzuje się dużą liczbą zapadlisk i niecek, mających głębokość ponad kilkaset metrów. Niektóre zapadliska w zależności od lokalnych uwarunkowań hydrogeologicznych, zostają wypełnione wodą, tworząc tym samym zalewiska. W opracowaniu przedstawiono stan jakości wód trzech wybranych zbiorników wodnych, powstałych na skutek eksploatacji węgla kamiennego, na terenie Republiki Czeskiej. Dokonano analizy porównawczej dla tych trzech zbiorników, które znajdują się w różnych miejscach.
EN
arviny Region is an area in the Czech Republic, recognized as the most ecologically threatened. There are many landform changes caused by mining, conducted without the goaf backfilling. In addition to the deformation of the area, which has a negative impact on the ecosystem also is noticed breaching of water conditions. This area is characterized by a large number of hollows and basins having a several hundred meters depth. depending on local hydrogeological conditions some hollows are filled with water, thereby creating a floodplain. The elaboration presents the status of water quality of three chosen reservoirs, caused by coal mining, in the Czech Republic. These three reservoirs, which are located in different places were analysed using a comparative approach.
PL
Przedstawiono metodę analizy wpływu niewłaściwie oczyszczonych ścieków na środowisko wodne potoku. Długotrwałe odprowadzanie takich ścieków powoduje trwałe zmiany właściwości osadów dennych. W celu dokonania oceny zmian, do jakich doszło w środowisku wodnym w wyniku odprowadzenia ścieków do potoku, zbadano kinetykę procesów biochemicznych zachodzących w tym środowisku. W modelu biochemicznego utleniania węglowych związków organicznych wykorzystano równania opisujące zmiany całkowitego biochemicznego zapotrzebowania na tlen oraz zmiany zawartości tlenu rozpuszczonego w czasie. Z uwagi na dostatecznie dużą prędkość przepływu wody w potoku nie stwierdzono akumulacji zawiesin pochodzących ze ścieków w osadach samego potoku, lecz akumulacja ta nastąpiła w osadach dennych rozlewisk i jeziora, do których wpada potok. Wykazano, że odprowadzanie ścieków przyczyniło się do znacznego odtlenienia wody, głównie w rozlewiskach i jeziorze. Jednocześnie osady denne miały powierzchniowe zużycie tlenu zbliżone do wartości charakterystycznych w przypadku osadów pochodzenia naturalnego, z domieszką osadów ściekowych. Za pomocą modelu matematycznego opisującego zmiany zawartości tlenu rozpuszczonego oraz związków azotu (organicznego, amonowego, azotynów i azotanów) wyznaczono powierzchniową szybkość zużycia tlenu przez osady denne, powierzchniową szybkość powstawania azotu organicznego, powierzchniową szybkość denitryfikacji, a także szybkości nitryfikacji I i II stopnia, denitryfikacji i amonifikacji. Zastosowana metoda modelowania procesów biochemicznych zachodzących w środowisku wodnym umożliwia oszacowanie parametrów kinetycznych wybranych procesów i szybkości tych procesów oraz stopnia zanieczyszczenia wody biologicznie rozkładalnymi substancjami organicznymi.
EN
A method for analyzing impact of poorly treated wastewater on aquatic environment of a watercourse was presented. Long-term discharge of such wastewater has a long-lasting impact on bottom sediment properties. In order to assess changes in water environment that result from the waste discharge, kinetics of biochemical processes was studied. In a model of biochemical oxidation of organic carbon compounds, equations describing changes in total biochemical oxygen demand as well as content variations of dissolved oxygen in time were used. A sufficiently high watercourse velocity prevented accumulation of suspended solids from the wastewater, in the watercourse sediment. The accumulation did take place in the bottom sediments of the floodplains and the lake that the watercourse flowed into. It was demonstrated that the wastewater discharge contributed to a significant water deoxygenation, mainly in the floodplains and the lake. In addition, the bottom sediments demonstrated surface oxygen consumption at the same level that was typical for natural deposits with an addition of sewage sludge. Using a mathematical model describing changes in the dissolved oxygen and nitrogen concentrations (organic nitrogen, ammonia, nitrites and nitrates), surface rate of oxygen consumption by sediments, surface rate of organic nitrogen synthesis, surface rate of denitrification as well as the rates of nitrification of the first and second degree, denitrification and ammonification were determined. The method of modeling biochemical processes in aquatic environment enables estimation of kinetic parameters of selected processes, their rate as well as a degree of water pollution with biologically degradable organic substances.
PL
Obecność farmaceutyków, w tym antybiotyków nie jest monitorowana w środowisku wodnym. Źródłem antybiotyków w wodach powierzchniowych i gruntowych są ścieki: przemysłowe, komunalne, szpitalne, weterynaryjne oraz zanieczyszczenia polekowe pochodzące z rolnictwa. Najczęściej wykrywanymi antybiotykami w wodach powierzchniowych są: erytromycyna, norfloksacyna, sulfametazyna, sulfametoksazol, trimetoprim oraz cyprofloksacyna. Stężenia dochodzą do 1700 ng/1 (erytromycyna) czy 1900 ng/1 (sulfametoksazol, sulfametazyna). Znacznie wyższe stężenia sięgające 6000 ng/1 obserwowane są w ściekach surowych. W istniejących konwencjonalnych oczyszczalniach ścieków zanieczyszczenia te usuwane są na drodze biodegradacji oraz kumulowane na cząstkach osadów. W wielu przypadkach stopień usunięcia tych farmaceutyków jest niewystarczający i część antybiotyków jest wprowadzana w niezmienionej formie lub w postaci bardziej toksycznych metabolitów do środowiska.
EN
The occurrence of pharmaceuticals - including antibiotics - in water environment is not subject to any form of monitoring. The major source of antibiotics in surface and groundwater is industrial, hospital and veterinary wastewater, and also pharmaceutical contaminants from agriculture. The most frequently detected antibiotics in surface water include: erythromycin, norfloxacin, sulfamethazine, sulfamethoxazole, trimethoprim and ciprofloxacin. The reported concentrations of these antibiotics can be up to 1700 ng/1 (for erythromycin) or even up to 1900 ng/1 (for sulfamethoxazole and sulfamethazine). Significantly higher concentrations reaching the value of 6000 ng/1 are observed in raw wastewater. Traditional methods for wastewater treatment allow the removal of these contaminants through biodégradation and accumulation on the sludge particles. However, in many cases these methods are not sufficient, and in consequence some of these antibiotics in the same form or in the form of more toxic metabolites are introduced to the environment.
Logistyka
|
2014
|
nr 6
14562--14572, CD 6
EN
The effectiveness of the treatment and rehabilitation of patients after the incident in the aquatic environment is highly dependent on the proper construction of the logistics scheme links of the various phases of treatment, hierarchical dependence of its components and the discipline in the use of both medical and time-related rigors. The article presents not only the medical process, but also the associated organizational conditions and applicable requirements that determine the construction of the logistics links, which eliminate harmful improvisation, that might cross out the possibility of a final success. Beyond cognitive function of medical aspects in study highlights the need for strict specifying and continuous improvement of logistics connections, not only between the parties involved in the subsequent phases of the treatment of the patient, but also between individuals responsible for each section of the process. With this policy, the whole staff has the same knowledge about the patient, thus marginalizing any mistakes in treatment. The article also highlights a new range of treatment and rehabilitation, e-medicine. Logistics of this process requires coordination between its component,s that is telemedicine, medical telecare and telerehabilitation. This form allows to reach people whose contact with professional entity providing the services is not possible due to the degree of disability or very burdensome, due to significant distance.
PL
Skuteczność procesu leczenia i rehabilitacji pacjenta po incydencie w środowisku wodnym jest w znacznym stopniu zależna od prawidłowego skonstruowania schematu logistycznych powiązań poszczególnych faz terapeutycznych, hierarchicznej zależności jego elementów składowych oraz dyscypliny w stosowaniu rygorów zarówno medycznych jak i czasowych. W artykule przedstawiono nie tylko medyczny przebieg tego procesu lecz także związane z nim uwarunkowania organizacyjne i obowiązujące wymogi, które decydują o skonstruowaniu logistycznych powiązań eliminujących szkodliwą improwizację, przekreślającą możliwość uzyskania końcowego sukcesu. Poza funkcją poznawczą aspektów medycznych w opracowaniu zwrócono uwagę na konieczność ścisłego precyzowania i ciągłego doskonalenia logistycznych powiązań, nie tylko pomiędzy podmiotami uczestniczącymi w kolejnych fazach leczenia pacjenta, lecz także pomiędzy poszczególnymi osobami odpowiedzialnymi za każdy odcinek tego procesu. Dzięki tym zasadom, cały personel dysponuje identyczną wiedzą o pacjencie, co marginalizuje ewentualne pomyłki w leczeniu. W artykule zwrócono również uwagę na nowy zakres leczenia i rehabilitacji, czyli tzw. e-medycynę. Logistyka tego procesu wymaga koordynacji pomiędzy jej elementami składowymi, czyli telemedycyną, teleopieką i telerehabilitacją. Ta forma pozwala na dotarcie do osób, których kontakt z profesjonalna jednostką świadczącą te usługi jest niemożliwa ze względu na stopień niesprawności lub bardzo uciążliwa ze względu na znaczne oddalenie
PL
Przedmiotem niniejszej pracy było opisanie występowania form metali ciężkich w ekosystemie rzeki Utraty i określenie form mobilnych i biodostępności metali oraz określenie czynników, które wpływają na występujące formy. Wykazano, że w badanych wodach ilość i biodostępność metali ciężkich w toni wodnej i osadach dennych była zróżnicowana; duże różnice w zawartości metali ciężkich występowały w osadach, na wytypowanych stanowiskach. W pracy oceniono wpływ wskaźników jakości wody i osadów na rozdział metali między formy rozpuszczone i związane w fazie stałej (w zawiesinie i osadach). Czynnikami, które wpływały na występowanie metali w postaci biodostępnej były: zawartość jonów wapnia i magnezu w wodzie, alkaliczny odczyn, przewodnictwo elektrolityczne oraz twardość i zasadowość wody. Z wykorzystaniem analizy korelacyjnej, analizy czynników głównych i analizy skupień określono współwystępowanie analizowanych metali w elementach środowiska wodnego i na stanowiskach. Zastosowano model matematyczny PHREEQC2 do wyodrębnienia rozpuszczonych form metali w wodzie Utraty. W wodach rzeki obserwowano wysoki udział procentowy form mobilnych i ekotoksycznych cynku, kadmu i ołowiu. Miedź w wodzie występowała w 90% w postaci kompleksów hydroksylowych. Wykorzystano sekwencyjny schemat ekstrakcji wg Tessiera do wyznaczenia form występowania metali w osadach dennych. Badania wykazały duży udział metali w formach labilnych i biodostępnych. Dla potwierdzenia labilnego wiązania metali w osadach dennych zastosowano analizę pojedynczej ekstracji z wykorzystaniem różnych ekstrahentów. Ekstrakcja wodą, 1M roztworem MgCl2 i roztworami EDTA wykazała dużą mobilność metali zdeponowanych w osadach. Do oceny stopnia zanieczyszczenia osadów dennych Utraty wykorzystano wskaźniki geochemiczne (indeks geochemiczny i współczynnik wzbogacenia) oraz wskaźniki ekotoksyczności. Wskaźniki geochemiczne potwierdziły, że osady rzeki Utraty najsilniej zanieczyszczone były kadmem, słabiej ołowiem i miedzią, a najsłabiej cynkiem. Analiza jakości osadów pod względem kryteriów ekotoksykologicznych wykazała silne zanieczyszczenie kadmem i miedzią, a słabsze ołowiem i cynkiem.
EN
The aim of this study was to describe the occurrence of heavy metals forms in the Utrata river ecosystem and to determine the forms of mobility and bioavailability of metals, and to identify factors that affect the occurring forms. It was shown that the amount and bioavailability of heavy metals in sediments and in the tested water varied; large differences in the content of heavy metals occurred in the sediment at selected sites. The paper evaluated the redound quality of the water and sediments on metals separation between dissolved and bound forms in the solid phase (in particular matter and sediment). The factors which affected the presence of bioavailable form of metals were: the content of calcium and magnesium ions in water, pH, electrolytic conductivity and hardness. With the use of correlation analysis, principal component analysis and cluster analysis, the coexistence of analyzed metals in the aquatic environment and the positions was identified. With the use of mathematical model PHREEQC2, soluble forms of metals in Utrata’s water were isolated. A high percentage of mobile and eco-toxic forms of zinc, copper and lead were observed in the river water. 90% copper forms which occurred in the water were hydroxyl complexes forms. Tessier sequential extraction scheme was used to determine the form of the presence of metals in the sediments. Studies showed a large share of metals in labile and bioavailable forms. To confirm the labile binding of metals in sediments single speciation was performed using different extractants. Water extraction, 1M MgCl2 and EDTA solutions showed a high mobility of metals in deposited sediments. Geochemical indicators (geochemical index and enrichment factor) and indicators of ecotoxicity were used to assess the degree of contamination of Utrata bottom sediments. Geochemical indicators have shown that the Utrata river sediments were most contaminated with cadmium, less with lead and copper and the least with zinc. Analysis of sediments in terms of ecotoxicological criteria showed heavy contamination with cadmium and copper, and smaller with lead.
EN
The study involved assessment of the quality of water in dam reservoir Wapienica. Samples were taken from September 2011 until June 2012. The reservoir is used for providing potable water to the city of Bielsko-Biala. The catchment of the reservoir is a natural mountain catchment, without internal sources of pollution. Environmental and organizational conditions determine the good quality of water in the reservoir. Water contains little amounts of suspended matter and solutes, favorable aerobic conditions and low fertility. Also, no contamination with organic substances was reported. Water retained in the reservoir has quality category A1, thus its treatment can only consist in filtration and disinfection. Analyses showed occurrence of some heavy metals (Zn, Pb and Co) in amounts exceeding levels typical of uncontaminated natural water. Increased levels of zinc and lead might result from atmospheric deposition of contaminants, whereas occurrence of cobalt might be natural. The studies show that unmanaged mountainous regions of southern Poland may be contaminated with trace elements.
PL
Badano jakość wód w zbiorniku zaporowym Wapienica. Próby pobierano w okresie od września 2011 r. do czerwca 2012 r. Zbiornik pełni funkcję zaopatrzenia w wodę pitną miasta Bielsko-Biała. Zlewnia zbiornika ma charakter naturalnej zlewni górskiej, pozbawionej wewnętrznych źródeł zanieczyszczenia. Uwarunkowania środowiskowo-organizacyjne decydują o dobrej jakości wody w zbiorniku. Woda charakteryzuje się niewielką ilością zawiesiny i substancji rozpuszczonych, korzystnymi warunkami tlenowymi oraz małą żyznością. Nie stwierdzono także zanieczyszczenia substancjami organicznymi. Woda retencjonowana w zbiorniku ma kategorię jakości A1, a zatem jej uzdatnianie może być ograniczone do filtracji i dezynfekcji. Analizy wykazały obecność niektórych metali ciężkich (Zn, Pb, Co) w ilościach przekraczających poziomy charakterystyczne dla niezanieczyszczonych wód naturalnych. Podwyższone zawartości cynku i ołowiu mogą być efektem depozycji atmosferycznej zanieczyszczeń, natomiast pochodzenie kobaltu może mieć charakter naturalny. Z badań wynika, że niezagospodarowane tereny górskie Polski południowej mogą być zanieczyszczone pierwiastkami śladowymi.
PL
Na przestrzeni ostatnich lat opracowano i zoptymalizowano wiele procedur opartych na zaawansowanych technikach analitycznych, które służą do oznaczania śladowych ilości środków farmaceutycznych obecnych w środowisku wodnym.
PL
Dno Zatoki Puckiej nie jest płaskie. Znajdują się tam wiele naturalnych wypłaceń i zagłębień. Część istniejących przegłębień powstało w ostatnim okresie, w wyniku działalności człowieka. Najlepiej rozpoznane wyrobiska w północnej części Zatoki Puckiej (Władysławowo, Chałupy, Kuźnica II, Kuźnica I i Jastarnia), będące przez wiele lat obiektem licznych badań naukowych, doczekały się programu naprawczego, którego pierwszy etap będzie zrealizowany w 2012 roku. Inne wyrobiska, mniej lub praktycznie nie rozpoznane, czekają na swój czas. Mając na uwadze skutki prac czerpalnych na Zatoce Puckiej, można wnioskować, że działalność górnicza prowadzona w obszarach morskich wymaga z jednej strony szczególnej staranności i podejścia ostrożnościowego, zaś z drugiej przemyślanych decyzji, uwzględniających aspekty ekologiczne. Potencjalne zyski z tego typu działalności mogą nie pokryć kosztów koniecznych działań naprawczych.
EN
Bathymetry of the sea bottom in the Puck Bay is heterogeneous. There are a lot of natural shal-lows and depressions. Some of the depressions have been created recently as a result of human activity. The most thoroughly investigated post-dredging pits (Władysławowo, Chałupy, Kuźnica II, Kuźnica I i Jastarnia), located in the northern part of the Puck Bay, have been the aim of numerous studies. Consequently, restoration programs have been elaborated and are planned to be implemented in 2012. The other post-dredging pits in the Puck Bay, studied less thoroughly or not at all, are waiting for their turn. Taking into consideration the effects of dredging work in the Puck Bay, one may conclude that dredging activities in the marine areas require special caution approach and well-thought out decisions including ecological aspects as well. Potential profits gaining form that kind of activity might not cover all costs borne during restoration work.
PL
Szereg związków nieorganicznych, w tym aniony (głównie: azotany, nadchlorany, bromiany, arseniany, borany i fluorki), jak również metale tworzące w określonych warunkach aniony (np. chrom), występuje w potencjalnie szkodliwych stężeniach w licznych źródłach wody do picia. Maksymalne dopuszczalne wartości ich stężeń w wodzie do picia, ustalone przez WHO i szereg krajów, są bardzo niskie i w związku z tym, większość z nich może być zaliczona do mikrozanieczyszczeń. Kilka tradycyjnych technologii, które stosuje się obecnie do usuwania zanieczyszczeń nieorganicznych ze źródeł wody naturalnej, stwarza poważne problemy eksploatacyjne. Procesy membranowe, odwrócona osmoza (RO), nanofiltracja (NF), ultrafiltracja (UF) i mikrofiltracja (MF) w systemach zintegrowanych, dializa Donnana (DD) i elektrodializa (ED) oraz bioreaktory membranowe (MBR), właściwie dobrane, umożliwiają produkcję wody do picia o wysokiej jakości i pozbawioną anionów nieorganicznych.
PL
W referowanej pracy przedstawiono stan środowiska wodnego w jednej z tatrzańskich dolin. W Dolinie Lejowej, której wody są przedmiotem niniejszych badań, w okresie letnim odbywa się tzw. kulturowy wypas owiec, a także ma miejsce wzmożony ruch turystyczny, co może w istotny sposób wpływać na czystość tych wód. Zaistniała więc konieczność sprawdzenia jakości potoków i źródeł górskich w Dolinie Lejowej w aspekcie ich chemizmu oraz czystości mikrobiologicznej. Wykonane analizy chemiczne obejmowały oznaczenie pełnego składu chemicznego substancji obecnych w badanych wodach oraz ich stężenia. W ramach badań mikrobiologicznych, pozwalających scharakteryzować mikroflorę wód, określono ilościowo i jakościowo mikroorganizmy bakteryjne i grzybowe występujące w tych wodach, ze szczególnym uwzględnieniem obecności pałeczek kałowych gat. Escherichia coli. Badania wykonano w 3 różnych porach roku. Uzyskane wyniki pozwalają określić możliwość i sposób wykorzystania tych wód.
EN
The paper presents the state of the aquatic environment in one of the Tatra glen. In the Valley Lejowa, whose waters are the subject of the study, during the summer is called Cultural grazing sheep, and there is increased tourist traffic, which can significantly affect the purity of these waters. There was therefore necessary to verify the quality of mountain streams and sources in the Valley Lejowa in terms of their chemistry and microbiological purity.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.