Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 365

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 19 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  degradacja
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 19 next fast forward last
PL
Niniejsze opracowanie jest krótkim zarysem historii rozwoju urbanistycznego Kórnika, małego miasta oddalonego 20 km od Poznania. Szczególny nacisk położono na rozwój centralnego placu w mieście - rynku. Początkowo rynek w miastach pełnił funkcję placu targowego. Wraz z rozwojem funkcji miejskich przy rynkach powstawały główne budowle miejskie: ratusz, kościół czy waga miejska. Po wycofaniu funkcji targowych rynki pozostały głównym, centralnym punktem życia społecznego. Na rynkach odbywały się główne wydarzenia i uroczystości, ale przede wszystkim pełniły one funkcję miejsca spotkań obywateli. Wraz z rozwojem zamożności miast rynki ozdabiane były zielenią, stawiano na nich ławki, upiększano je. Na przełomie XX i XXI w. nadszedł czas „wielkiej renowacji rynków”, która doprowadziła do tego, że wszystkie wyglądają podobnie - betonowe donice z kwiatami, fontanny i miejsca parkingowe. Nie zachęcają mieszkańców, szczególnie starszych, do odpoczynku, a wręcz w związku z brakiem osłaniającej zieleni uniemożliwiają go. Zabetonowany plac z fontanną i mnóstwo samochodów - taki obraz rynku pozostawimy następnym pokoleniom.
EN
The paper is a brief outline of the history of urban development in Kórnik, a small town 20 km away from Poznan. Particular emphasis was placed on aspect of the development of the central square in the city. Initially, the square served as a market squares. Along with the development of municipal functions, major urban buildings were built at the markets: the town hall, church and municipal scale. After the market functions have been withdrawn, the central squares became the main, central spaces of local, social life. There were organized main events and ceremonies, but above all they served as a meeting place for citizens. Along with the development of urban prosperity, the markets were decorated with greenery, benches were placed on them, and embellished. At the turn of the twentieth and twenty-first century, the time came for „great renovation of the markets”, which led to the fact that they all look similar - concrete flower pots, fountains and lots of cars - this image of the market will be left to the next generations.
PL
W artykule omówiono sposób postępowania przy pobieraniu oleju z transformatorów trzeciej grupy do badań laboratoryjnych, a także mechanizm powstawania w olejach izolacyjnych stałych zanieczyszczeń i produktów starzenia w miejscu zainstalowania transformatorów. Opisane zostały doświadczenia w prowadzeniu siarki aktywnej (w olejach korozyjnych). Przedstawiony został sposób regeneracji oleju wyeksploatowanego i korozyjnego w transformatorach małych i dużych mocy. Zestawione wyniki odzwierciedlają proces starzenia izolacji w trakcie kilkuletniej eksploatacji po uzdatnieniu oleju do eksploatacji.
EN
The article discusses the procedure for taking oil from transformers of the 3rd group for laboratory tests, as well as the mechanism of the formation of solid impurities and aging products in the insulating oils at the place of transformer installation. Experiments in conducting active sulfur (in corrosive oils) have been described. The method of regenerating used and corrosive oil in low and high power transformers is presented. The summarized results reflect the aging process of the insulation during several years of operation after oil treatment for operation.
3
Content available remote Wpływ warunków starzeniowych na podatność tworzyw sztucznych na degradację
PL
Większość powszechnie stosowanych tworzyw sztucznych wykazuje bardzo dobre właściwości termo- i elektroizolacyjne i są one powszechnie wykorzystywane w urządzeniach elektrycznych i elektronicznych. W długim okresie użytkowania tych urządzeń właściwości tworzyw nie powinny ulegać pogorszeniu. Badaniom poddano wybrane rodzaje powszechnie stosowanych tworzyw sztucznych (PE 300, PPH i PVC) zarówno „nowych”, jak i poddanych procesowi starzenia. Stwierdzono, że starzenie przeprowadzone zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach normatywnych dla urządzeń elektrycznych nie pogarsza w znaczący sposób parametrów rozkładu tych tworzyw.
EN
Com. polyethylene, hard polypropylene and poly(vinyl chloride) 2–3 mm thick plates were thermally aged under std. conditions: SO2 + air, humidity 75% at 25°C, air, humidity 93% at 40°C or dry air at 70°C. The aged samples were studied by thermogravimetry. No substantial changes of characteristics decompn. temps. and rates were obsd. after ageing.
PL
Przedstawiono przegląd literatury w zakresie wpływu czynników determinujących tworzenie zceramizowanej warstwy ochronnej w trakcie spalania kompozytów kauczuku silikonowego zastosowanych jako osłony kabli elektrycznych. Omówiono wpływ procesu degradacji kauczuku silikonowego oraz dobór najodpowiedniejszych napełniaczy rozkładających się z wydzieleniem produktów zdolnych do przereagowania z produktami degradacji kauczuku.
EN
A review, with 66 ref., of the Si rubber degrdn. processes and the most suitable fillers that decompose with the release of products capable of reacting with rubber degrdn. products.
EN
The impact of the addition of the nanofiller – halloysite – on the mechanical, physicochemical and biological properties of a nanocomposite, in which thermoplastic polyurethane fulfilled the role of the matrix was investigated. The nanocomposite was obtained by extrusion in three variants with 1, 2 and 3 wt % halloysite. The nanostructure of the obtained materials was confirmed using Atomic Force Microscopy (AFM). Based on the mechanical tests carried out, it was proven that the obtained nanocomposites were characterized by a tensile modulus greater than the polyurethane constituting the matrix. The density and hardness of the nanocomposites had changed within error limits compared to unmodified polyurethane. Biological tests showed no cytotoxicity of all the tested materials to normal human dermal fibroblasts (NHDF). Degradation tests were carried out in artificial plasma and showed that samples with 2 wt % halloysite addition had the best ratio of tensile strength and elongation at break to elasticity modulus.
PL
Zbadano wpływ naturalnego nanonapełniacza – haloizytu – na właściwości mechaniczne, fizykochemiczne oraz biologiczne kompozytu wytworzonego na bazie termoplastycznego poliuretanu. Nanokompozyt o zawartości 1, 2 i 3% mas. haloizytu otrzymywano na drodze wytłaczania. Nanostrukturę wytworzonych materiałów potwierdzono za pomocą mikroskopii sił atomowych (AFM). Na podstawie przeprowadzonych badań mechanicznych wykazano, że uzyskane nanokompozyty charakteryzują się modułem sprężystości większym niż poliuretan stanowiący osnowę. Zmiany gęstości i twardości niemodyfikowanego poliuretanu po dodaniu haloizytu mieściły się w granicach błędu pomiaru. Testy biologiczne nie wykazały cytotoksyczności wszystkich badanych materiałów wobec prawidłowych fibroblastów ludzkiej skóry (NHDF). Badania degradacji przeprowadzone w środowisku syntetycznego osocza wykazały, że próbki z dodatkiem 2% mas. haloizytu mają najlepszy stosunek wytrzymałości na rozciąganie i wydłużenia przy zerwaniu do modułu sprężystości.
6
Content available remote Zapobieganie degradacji murów licowych
EN
The paper concerns the study of polymer-glass composite under tensile loading in order to determine changes in the tensile characteristics. Mechanical properties and features of damage zones important for operation and assessment of the technical conditions of the components made of this material are considered. Selected details of the experimental technique used are presented. The tensile characteristics of the polymer-glass composite are given. They were determined using specimens taken from various directions, with the main focus on the Young's modulus, elastic limit, yield point and ultimate tensile strength. An influence of the number of reinforcement layers, percentage content of the glass fibres as well as the resin quantity, on the mechanical parameters, are discussed.
PL
Praca dotyczy badania zachowania kompozytu polimerowo-szklanego pod obciążeniem rozciągającym w celu wyznaczenia zmian charakterystyki rozciągania, właściwości mechanicznych oraz cech stref uszkodzeń istotnych dla eksploatacji i oceny stanu technicznego wytworzonych z niego komponentów. Zaprezentowano wybrane szczegóły wykorzystanej techniki badawczej. Zamieszczono charakterystyki rozciągania kompozytu polimerowo-szklanego, wyznaczone z użyciem próbek pobranych z różnych kierunków, ze wskazaniem wartości modułu Younga, granicy sprężystości i plastyczności oraz wytrzymałości na rozciąganie. Omówiono wpływ liczby warstw zbrojenia, procentowej zawartości włókien szklanych oraz żywicy na wyznaczone parametry mechaniczne.
EN
A component in a k-out-of-n system may experience soft and hard failures resulting from exposure to natural degradation and random shocks. Due to load-sharing characteristics, once a component fails, the surviving components share an increased workload, which increases their own degradation rates. Moreover, under the larger workload, random shocks may cause larger abrupt degradation increments and larger shock sizes. Therefore, the system experiences the dependent workload and shock effects (DWSEs). Such dependence will cause the load-sharing system to fail more easily, though it is often not considered in existing methods. In this paper, to evaluate the system reliability more accurately, we develop a novel reliability model for load-sharing k-out-of-n systems with DWSEs. In the model, the joint probability density function of shock effects to soft and hard failures is developed to describe the DWSEs on a component. To derive an analytical expression of system reliability with load-sharing characteristics and DWSEs, conditional probability density function is used to model the random component failure times. A load-sharing MicroElectro-Mechanical System (MEMS) is then utilized to illustrate the effectiveness of the reliability model.
PL
Element systemu k-z-n może ulegać uszkodzeniom parametrycznym i katastroficznym wynikającym z ekspozycji na naturalne procesy degradacji i obciążenia losowe. Ze względu na równomierny podział obciążenia między wszystkie elementy systemu, gdy jeden element ulega awarii, obciążenie pracą przypadające na pozostałe komponenty zwiększa się, podnosząc tempo degradacji każdego z nich. Ponadto, przy większym obciążeniu pracą, obciążenia losowe mogą powodować większe nagłe przyrosty degradacji i zwiększać rozmiary obciążeń. Mówi się wtedy o istnieniu zależności między obciążeniem pracą a skutkami obciążeń losowych (dependent workload and schock effects (DWSE). Taka zależność powoduje, że system z podziałem obciążeń łatwiej ulega uszkodzeniom. Fakt ten jest często pomijany w obecnie stosowanych metodach oceny niezawodności. W niniejszym artykule przedstawiamy nowatorski model oceny niezawodności systemów k-z-n z podziałem obciążenia i zależnością DWSE, który pozwala dokładniej ocenić niezawodność takich systemów. W modelu, opracowano wspólną funkcję gęstości prawdopodobieństwa skutków obciążeń losowych dla uszkodzeń parametrycznych i katastroficznych, która pozwala opisać zależność DWSE dla elementu systemu. Aby wyprowadzić analityczne wyrażenie niezawodności systemu z podziałem obciążenia i DWSE, do modelowania czasów losowych uszkodzeń elementów systemu wykorzystano funkcję warunkowej gęstości prawdopodobieństwa. Skuteczność modelu niezawodności zilustrowano na przykładzie układu mikroelektromechanicznego z podziałem obciążenia (MEMS).
PL
Złożone systemy ocieplania ścian ETICS należą do najbardziej rozpowszechnionych systemów elewacyjnych we współczesnym polskim budownictwie. Są one masowo stosowane ze względu na bardzo dobre właściwości termoizolacyjne, walory estetyczne, a także relatywnie niską cenę. Poprawnie zaprojektowany i wykonany system elewacyjny poddawany regularnym konserwacjom pozwala na długoletnią bezawaryjną eksploatację elewacji. Dlatego bardzo istotne jest objęcie takich systemów elewacyjnych monitoringiem pozwalającym na wczesne wykrycie uszkodzeń i zachodzących zmian. Przedmiotem artykułu są zasady przeprowadzania okresowych badań i ocen stanu technicznego elewacji wykonanych w systemach ETICS. Na podstawie wieloletnich doświadczeń eksperckich, a także analiz protokołów kontroli budynków przedstawiono podstawowe narzędzia oraz tryb postępowania podczas kontroli okresowych, niezbędne do wiarygodnych ocen stanu technicznego elewacji. Przedstawiono podstawowe typy uszkodzeń omawianych systemów elewacyjnych oraz wskazano przyczyny ich występowania.
EN
External Thermal Insulation Composite Systems (ETICS) belong to the most common facade systems in contemporary Polish construction. They are used on a large scale due to very good thermal insulation properties, aesthetic values, as well as a relatively low price. A properly designed and constructed facade system subject to regular maintenance allows for long-term trouble-free operation of the facade. That is why it is very important to cover the façade system with monitoring, allowing for early detection of damage and occurring changes. The subject of the article are the rules for conducting periodic tests and assessments of the technical condition of facades made in ETICS systems. On the basis of many years of expert experience, as well as analyzes of building control protocols, basic tools and procedures for periodic inspections necessary for reliable assessment of the technical condition of the facade were presented. The basic types of damages of the discussed façade systems are presented and the reasons for their occurrence are indicated.
EN
A proper decision-making scheme for track geometry maintenance requires a knowledge of the real condition of track geometry. Therefore, the track must be inspected by measurement cars at different time intervals. The frequency of track geometry inspection plays a crucial role in decision-making and has always been a big concern for infrastructure managers. The inspection interval should be chosen properly, it means that the small period can decrease the capacity of line and affect the operation of network and the big period can result in low quality of track and in some cases derailments and possible loss of human lives. The aim of this paper is to determine the effective inspection interval such that the total maintenance cost is minimized. In the proposed cost model, the costs of inspection, preventive maintenance, corrective maintenance and the penalty for exceeding the corrective maintenance level are considered. A case study is performed on a real dataset collected from a railway line in Iran. The standard deviation of longitudinal level is considered to measure track geometry degradation. A widely applied linear model is used to model track geometry degradation over time. Monte Carlo technique is used to simulate the track geometry behavior under various track geometry inspection intervals. In addition, a set of sensitivity analyses are carried out to assess the effect of various inspection intervals on different terms of maintenance cost. The results indicate that not only can substantial costs be saved by setting effective inspection intervals, but also the time during which the track suffers from bad conditions is dramatically reduced. The result of this study has shown the appropriate inspection interval for the studied case can result in 13.6 percent decrease in maintenance cost in comparison with the current maintenance policy. Besides, it would lead to more reliable railway track by preventing the system exceed the corrective threshold.
EN
One of the factors that affects the safety of flight operations is to maintain the airport infrastructure in an appropriate condition, due to importance of proper infrastructure management, including funds and human resources management in particular. Currently applicable methods for determination of surface condition are mainly based on visual assessment of surface deterioration. An innovative approach to assessing the cement concrete airport pavement's technical condition based on the APCI (Airfield Pavement Condition Index) is presented in the article. The method of APCI index determination is based not only on the visual assessment of the airfield pavement's surface condition and the calculation of its deterioration, but also includes parameter of load capacity, evenness, roughness and tensile strength of the surface layer. The presented method can be used as a tool for forecasting the technical condition of cement concrete airfield pavements in the context of planning funds for future maintenance purposes. The impact of considering individual model parameters on the value of APCI index, basing on the results of field tests carried out as part of military airports inspections was presented.
PL
Jednym z czynników wpływających na bezpieczeństwo wykonywania operacji lotniczych jest utrzymanie infrastruktury lotniskowej w odpowiednim stanie, gdzie znaczenie ma właściwe zarządzenie infrastrukturą, w szczególności dysponowanie środkami pieniężnymi oraz zasobami ludzkimi. Obecnie stosowane metody wyznaczania stanu nawierzchni oparte są głównie na wizualnej ocenie uszkodzeń powierzchniowych. W artykule przedstawiono nowatorskie podejście do oceny stanu technicznego nawierzchni lotniskowych wykonanych z betonu cementowego w oparciu o wskaźnik APCI (z ang. Airfield Pavement Condition Index - wskaźnik stanu nawierzchni lotniskowych). Metoda wyznaczania wskaźnika APCI bazuje nie tylko na wizualnej ocenie stanu powierzchniowego nawierzchni lotniskowej i wyznaczeniu jej stopnia degradacji, ale uwzględnia również parametry nośności, równości, właściwości przeciwpoślizgowych i wytrzymałości na odrywanie warstwy przypowierzchniowej. Przedstawiona metoda może posłużyć jako narzędzie do prognozowania stanu technicznego nawierzchni lotniskowych z betonu cementowego w kontekście planowania środków na przyszłe cele remontowe. Ponadto przedstawiono wpływ uwzględnienia poszczególnych parametrów modelu na wartość wskaźnika APCI w oparciu o wyniki badań terenowych przeprowadzonych w ramach przeglądów okresowych lotnisk wojskowych.
EN
Nowadays, the main limitation for clinical application of scaffolds is considered to be an insufficient vascularization of the implanted platforms and healing tissues. In our studies, we proposed a novel PLA-based hybrid platform with aligned and random fibrous internal structure and incorporated calcium phosphate (CaP) ormoglass nanoparticles (0, 10, 20 and 30 wt%) as an off-the-shelf method for obtaining scaffolds with pro-angiogenic properties. Complex morphological and physicochemical evaluation of PLA–CaP ormoglass composites was performed before and after in vitro degradation test in SBF solution to assess their biological potential. The degradation process of PLA–CaP ormoglass composites was accompanied by numerous CaP-based precipitations with extended topography and cauliflower-like shape which may enhance bonding of the material with the bone tissue and accelerate the regenerative process. Random fiber orientation was preferable for CaP compounds deposition upon in vitro degradation. CaP compounds precipitated firstly for randomly oriented composite nonwovens with 20 and 30 wt% addition of ormoglass. Moreover, the preliminary bioactivity test has shown that BSA adsorbed to PLA–CaP ormoglass composites (both aligned and randomly oriented) with 20 and 30 wt% of ormoglass nanoparticles which was not observed for pure PLA scaffolds.
EN
Sustainable and durable road pavement requires appropriate maintenance and repair strategies. National road authorities collect data describing pavement condition every several years and use specific life-cycle analysis methods to draw up priority plans for maintenance activities. The pavement performance models (PPMs) create a basis for the life-cycle and cost-benefit analysis as they help to evaluate pavement condition as well as to predict pavement deterioration. The objective of this research is analysing different PPMs of rut depth propagation and to compare predicted rut depth with measured during service of the road. Four PPMs were analysed during this research based on a traffic flow or construction age. The pavement performance prediction models were applied to predict the increment of rutting for eleven road sections based on their bearing capacity properties.
PL
Warunkiem trwałości nawierzchni i zgodności z zasadami zrównoważonego rozwoju jest zapewnienie właściwego bieżącego utrzymania oraz przeprowadzanie wymaganych napraw. Programy określające priorytetowość działań w zakresie utrzymania nawierzchni opracowywane są przez organy administracji drogowej na podstawie zbieranych co kilka lat danych z inwentaryzacji stanu nawierzchni oraz przy wykorzystaniu dedykowanych metod analizy cyklu życia. Jako podstawowe narzędzie do analiz cyklu życia oraz szacowania kosztów i korzyści wykorzystuje się modele prognozowania stanu nawierzchni (ang.: pavement performance models, PPMs), które pomagają w ocenie aktualnego stanu technicznego oraz umożliwiają prognozowanie stopnia zniszczenia (degradacji) nawierzchni. Przedmiotem przedstawionego w artykule badania jest analiza różnych modeli PPM opisujących przyrost głębokości kolein oraz porównanie prognoz z wynikami pomiarów polowych. Uwzględniono cztery modele PPM przeprowadzając analizę na podstawie natężenia ruchu lub wieku konstrukcji nawierzchni. Modele prognozowania stanu technicznego nawierzchni zastosowano w celu oszacowania potencjalnego przyrostu głębokości koleiny na 11 odcinkach drogowych w oparciu o wyniki oceny nośności konstrukcji nawierzchni.
PL
Studnie głębinowe podlegają procesom starzenia i degradacji. O sprawności studni decyduje wielkość zeskoku hydraulicznego powstającego wskutek występowania strat hydraulicznych w strefie otworowej. Sprawność otworu studziennego można obliczyć, jako stosunek strat hydraulicznych występujących przy przepływie laminarnym do rzeczywistych (zmierzonych) strat ciśnienia w otworze studziennym. Prawidłowa praca otworu studziennego uzależniona jest od sprawności elementów składowych, przy czym niezawodność pracy systemu uzależniona jest głównie od stanu technicznego elementu, którego sprawność najbardziej odbiega od sprawności początkowej. Niezwykle zatem ważną sprawą dla utrzymania wysokiego poziomu niezawodności jest bieżąca diagnostyka stanu hydraulicznego elementów technicznych studni. Na podstawie zdobytych doświadczeń wprowadzono i zdefiniowano pojęcie zrównoważonej sprawności, przez którą rozumie się pracę obiektu przy parametrach technologicznych, przy których proces degradacji obiektu ma możliwie najwolniejsze tempo. Takie podejście pozwala na utrzymanie równomiernej degradacji starzeniowej, zarówno w strefie otworowej jak i przyotworowej, co w efekcie końcowym zwiększa szanse na skuteczną renowację studni.
EN
Waterwells are subject to aging and degradation. The efficiency of the well is determined by the size of the skin effect resulting from the occurrence of hydraulic losses in the borehole zone. The well efficiency can be calculated as the ratio of hydraulic losses occurring at the laminar flow to the actual (measured) pressure loss in the well. The correct operation of the well depends on the efficiency of the components, while the reliability of the whole system operation depends mainly on the technical condition of the element whose efficiency deviates most from the initial efficiency. Therefore, ongoing diagnostics of the hydraulic condition of the well’s technical elements is extremely important for maintaining a high level of reliability. Based on the experience gained, the concept of sustainable efficiency was introduced and defined, which can be considered as the operation of the object at technological parameters at which the process of degradation of the object has the slowest possible rate. This approach allows to maintain even aging degradation, both in the borehole and in the surrounding zone, which ultimately increases the chances of successful well renovation.
EN
The early beginning of the communist regime in Romania was influenced by transformations of agriculture (including husbandry and fishing), forced to develop intensively (replacing traditional technologies with mechanical ones) and extensively (by taking over natural systems, such as the wetlands). Since the yield did not increase as expected, the conflict with nature was aggravated by finding enemies among the species situated at the top of food chains, blamed for the losses. In order to expedite the outcomes of fighting against these species, media campaigns were developed in parallel with awards given to hunters and people who became part of the war. This paper attempts to correlate the environmental impact of campaigns against certain species with the loss of biodiversity based on statistical data. The analysis indicated that there were direct campaigns to eliminate species conflicting with economy and collateral victims. Each case study illustrates a different point; bustards were eliminated by carelessness (although protected, their status was not enforced); the pelican was eliminated due to insufficient knowledge and contrasting recommendations; and wolf was sentenced to death consciously. The results indicate that although many authors parallel nowadays communist and environmentalist policies, the real communist practices had a strong deleterious environmental impact despite a pro-environmentalist appearance.
PL
Początkom reżimu komunistycznego w Rumunii towarzyszyły istotne transformacje w rolnictwie (odnoszące się m.in. do hodowli i rybołówstwa), będące zarazem intensywne (mechanizacja w miejsce tradycyjnych metod gospodarowania) i ekstensywne (przekształcanie naturalnych ekosystemów, takich jak mokradła). Ponieważ plony nie wzrosły zgodnie z oczekiwaniami, konflikt z naturą został wzmocniony przez poszukiwanie wrogów wśród gatunków znajdujących się na szczycie łańcucha pokarmowego i obwinianie ich winą za straty. W celu poprawy rezultatów walki z tymi gatunkami, przygotowano kampanie medialne, równolegle wprowadzając nagrody dla myśliwych i innych osób, które stały się częścią wojny. W tym artykule, opierając się na danych statystycznych, podjęto próbę połączenia przyrodniczych skutków wspomnianych kampanii z ich wpływem na zmniejszenie bioróżnorodności. Przeprowadzona analiza wykazała, ze wśród przeprowadzonych kampanii medialnych wskazać można na te, które miały na celu wyeliminowanie konkretnych gatunków, nie pasujących do przyjętej ekonomii. Każdy przypadek odzwierciedla inne uwarunkowania; dropie zostały wyeliminowane przez niedbalstwo (chronione tylko formalnie, a nie w rzeczywistości); Pelikan został wyeliminowany z powodu niewystarczającej wiedzy i sprzecznych zaleceń; a wilk został skazany na śmierć świadomie. Należy podkreślić, że choć wielu autorów promuje obecnie politykę komunistyczną i ekologiczną, to rzeczywiste praktyki komunistyczne wywarły zdecydowanie szkodliwy wpływ na środowisko, pomimo ich pozornie proekologicznego wyglądu.
PL
Przewody i kable elektryczne są istotnymi elementami systemów zapewniających stabilną i bezpieczną pracę reaktorów jądrowych. Każda jednostka elektrowni jądrowej wymaga ok. 1500 km różnego typu kabli, które nie są przeznaczone do wymiany w czasie eksploatacji reaktora przewidywanej na 40-60 lat, pomimo degradujących warunków panujących w obudowie bezpieczeństwa, na które składają się: podwyższona wilgotność i temperatura, promieniowanie gamma, występowanie ozonu czy naprężenia mechaniczne. Ponieważ w takim otoczeniu izolacje i osłony wykonane z kompozycji polimerowych ulegają szybkiemu starzeniu, potrzebne są niezawodne metody umożliwiające zarówno monitorowanie postępu procesu degradacji, jak i oszacowania okresu bezpiecznego użytkowania kabli w przyszłości. Dotychczas ich kwalifikacja opiera się na testach mechanicznych, jednak obecnie rozważane są i stopniowo wdrażane nowe, dogodniejsze oraz dostatecznie czułe metody diagnostyczne.
XX
Electric cables and wires are one of the critical elements of the systems ensuring stable and safe operation of nuclear reactors. Each unit of nuclear power plant requires about 1500 km of different types of cables, which during operational lifetime of reactors estimated at 40-60 years, are not intended to be replaced, despite degrading conditions in the containment building consisting of elevated temperature and humidity, gamma radiation, ozone, mechanical stress, etc. Because in such an atmosphere insulations and sheath made of polymer composites age relatively quickly, the reliable methods are required to monitor the progress of the destructive process and to determine the period of safe use of cables in the future. So far, their qualification has been based on mechanical tests, however nowadays new, convenient and sufficiently sensitive methods are considered and implemented.
EN
The influence of operating conditions on physical and mechanical properties of tooth surface in the flexspline of a harmonic drive was investigated. 3D printed test models were made from poly(acrylonitrile--co-butadiene-co-styrene) (ABS) copolymer and from poly(lactic acid) (PLA) and subjected to the accelerated UV aging test and to bench tests. Measurements of hardness, Vicat softening point and atomic force microscopy (AFM) analysis were performed in order to determine the properties of the teeth surface in the gear wheels. Furthermore, the degree of degradation of the plastics was determined with IR spectroscopy. It was found, that the ambient conditions and exploitation of harmonic drives do not affect the value of softening point and hardness. On the other hand, the AFM analysis indicated that the sides of teeth were smoother as a result of their cooperation. The values of Ra parameter in the areas examined decreased from 110.0 to 54.6 nm and from 23.9 to 17.0 nm for the gear wheels made of ABS and PLA, respectively. Furthermore, the Derjaguin--Muller-Toporov modulus (DMT) of surfaces was also decreased from 10.0 to 3.0 GPa and from 4.5 to 2.2 GPa in the gear wheels made of ABS and PLA, respectively. The AFM imaging provide evidence for destructive effects of UV radiation and elevated humidity, confirmed by IR spectroscopy.
PL
Badano wpływ warunków eksploatacyjnych kół podatnych zębatej przekładni falowej na właściwości fizyczne oraz mechaniczne powierzchni zębów. Zzastosowaniem druku 3D z kopolimeru poli(akrylonitryl-co-butadien-co-styren)(ABS) oraz polilaktydu (PLA) wykonano modele badawcze, które poddano przyspieszonemu starzeniu promieniami UV, przeprowadzono też badania stanowiskowe. Właściwości zębów otrzymanych kół zębatych charakteryzowano na podstawie twardości i temperatury mięknienia Vicata, analizy powierzchni z wykorzystaniem mikroskopii sił atomowych (AFM) oraz stopnia degradacji tworzywa oznaczonego za pomocą spektroskopii IR. Stwierdzono, że warunki środowiskowe oraz eksploatacja zębatej przekładni falowej nie wpływają w istotnym stopniu na wartości temperatury Vicata i twardość powierzchni zębów. Analiza AFM wykazała, że w wyniku współpracy powierzchnia zębów się wygładziła. Średnia wartość chropowatości Ra kół zębatych wykonanych, odpowiednio, z ABS i PLA zmniejszyła się ze 110,0 do 54,6 nm oraz ze 23,9 do 17,0 nm. Ponadto, moduł Derjaguina-Mullera-Toporova (DMT) powierzchni elementów wykonanych z ABS oraz PLA również się zmniejszył, odpowiednio, z 10,0 do 3,0 GPa oraz z 4,5 do 2,2 GPa, co wskazuje na destrukcyjny wpływ promieniowania UV i podwyższonej wilgotności, potwierdzony metodą spektroskopii IR.
EN
Biodegradable materials, which exhibit biocidal activity against microorganisms due to application of natural vegetable compounds, are presented. The effect of polylactide (PLA) modification, carried out by using bioactive compounds as mixtures form such as: carvacrol and eugenol, thymol and eugenol, thymol and carvacrol, on the thermal properties and biodegradation rate of this material was determined. The following sample features were determined: mass loss in time, thermal properties with the use of a differential scanning calorimeter (DSC) and thermogravimetry (TG) instrument, and morphology by the use of a scanning electron microscope (SEM). The use of active compounds in mixtures gives a synergistic effect. The natural vegetable compounds exhibit biocidal and fungicidal activities and, at the same time, no negative effect on the physicochemical properties of the prepared products and do not affect negatively the degradation rate of these products.
PL
Przedstawiono biodegradowalny materiał, który dzięki zawartości naturalnych związków roślinnych wykazuje działanie biobójcze w odniesieniu do mikroorganizmów. Określono wpływ modyfikacji polilaktydu (PLA) związkami aktywnymi w postaci mieszanin, takich jak: karwakrol i eugenol, tymol i eugenol, tymol i karwakrol, na właściwości cieplne i szybkość biodegradacji tego materiału. Właściwości termiczne biokompozytu PLA określano metodą różnicowej kalorymetrii skaningowej (DSC) i termograwimetrii (TG), morfologię próbek zbadano za pomocą skaningowego mikroskopu elektronowego (SEM). Stwierdzono, że zastosowanie substancji czynnych w postaci mieszanin daje efekt synergiczny. Naturalne związki roślinne wykazują działanie biobójcze i grzybobójcze, a jednocześnie nie mają negatywnego wpływu na właściwości fizykochemiczne otrzymanych wytworów oraz nie wpływają negatywnie na szybkość ich degradacji.
first rewind previous Strona / 19 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.