Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 14

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  silting
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
PL
Przedstawiono wyniki badań zamulania zbiorników retencyjnych. Projekt objął badaniami 51 polskich zbiorników retencyjnych o pojemności powyżej 5 mln m3. W wyniku zamulania, zbiorniki straciły około 168 mln m3 swojej pojemności początkowej, przy średnim czasie ich eksploatacji około 45 lat. Stanowi to 6,27% ich pojemności początkowej.
EN
The article presents the results of research on damming reservoirs siltation. The project covered 51 Polish retention reservoirs of the joint capacity exceeding 5 million m3. As a result of silting, the reservoirs lost around 168 million m3, that is 6.27% of their initial capacity, with an average period of operation of around 45 years.
PL
W artykule dokonano oceny możliwości wymuszonej redepozycji osadów gromadzących się na dnie dawnego portu rzecznego. Jest to obiekt o powierzchni 60 ha i pojemności około 1,5 mln m3, pierwotnie stanowiący fragment terasy zalewowej, która została zatopiona na skutek podpiętrzenia rzeki jazem. Weryfikowane rozwiązanie techniczne polega na umiejscowieniu w korpusie grobli zbiornika spustu rurowego, umożliwiającego interwencyjny zrzut wody. W założeniach wraz z masą odprowadzanej wody do rurociągu przedostawać się mają wyerodowane w ten sposób osady denne, których nadmierne gromadzenie się stanowi główny problem eksploatacji obiektu. Proponowane rozwiązanie ma więc być alternatywą dla dotychczas stosowanego mechanicznego usuwania osadów dennych (bagrowania). Na podstawie przeprowadzonych obliczeń hydraulicznych i hydrologicznych wykazano, że zasięg oddziaływania zaprojektowanego urządzenia wodnego, rozumiany jako strefa wzbudzonego na skutek zrzutu wody ruchu turbulentnego, ograniczy się jedynie do jego bezpośredniego sąsiedztwa, nie może więc mieć istotnego wpływu na zredukowanie zalegającej na dnie warstwy osadów. Dodatkowo, bazując na wynikach rozpoznania właściwości geotechnicznych osadów dennych i podścielającego je pierwotnego podłoża gruntowego, stwierdzono, że utwory te należą do trudno rozmywalnych (namuły, gytie i torfy). Brak jest więc racjonalnych przesłanek do zastosowania spustu rurowego jako metody zmniejszenia zamulenia dna na obiektach tej wielkości co analizowany.
EN
The article presents an assessment of possibilities for silting of a former river port. The discussed object has a surface of 60ha and a volume of ca 1.5 million m3. It was created as a result of a flooding of a fragment of a fluvial terrace after building a weir on the river. The silt-removal method which is being evaluated in the article involves construction of a culvert pipe through the reservoir’s embankment, which would thus allow the periodical removal of water. According to project’s assumptions, bottom sediments would be removed along with the pumped water. Their excessive accumulation has been the main obstacle in an efficient utilization of the investigated object. The proposed enterprise is therefore meant to be an alternative to their mechanical removal through dredging, which has been used until now. The hydraulic and hydrological calculations revealed that the proposed project’s area of influence upon the bottom of the reservoir is limited to the immediate vicinity of the nozzle. Therefore the method might prove not to be efficient in reducing the sediments resting on the bottom of the reservoir. Additionally, based on the results of geotechnical identification of the sediments and the ground beneath, revealed them to be mainly muds, gyttjas and peats, all of which are resistant to dispersion. In conclusion, there are no rational arguments in favor of implementation of culvert piping as a method for decreasing the siltation on objects of a similar size.
PL
Celem pracy była analiza zmian geometrii czaszy zbiornika wywołanych akumulacją rumowiska. Zbiornik Jezioro Kowalskie jest zbiornikiem dwustopniowym, górna część jest oddzielona od głównego zbiornika zaporą w Jerzykowie. Podjęto próbę określenia wpływu dwustopniowej budowy zbiornika na kształtowanie się układu dna przy różnych warunkach przepływu. Symulacje przeprowadzono za pomocą programu HEC-RAS 5.0.0 Beta. Natężenie transportu rumowiska obliczono dwoma formułami: England-Hansena oraz Meyer Peter i Mullera. Wyniki obliczeń wykazały, że zmiany położenia dna wywołane procesami erozji i akumulacji występują w wydzielonej części wstępnej. Przyjęte wartości przepływów nie mają istotnego wpływu na geometrię zbiornika głównego, jego układ jest podobny zarówno w zakresie przepływów od NNQ do WWQ. Wyniki wykazały, iż budowa zbiorników z wydzieloną częścią wstępną jest skutecznym rozwiązaniem zapobiegającym zamulaniu zbiorników retencyjnych.
EN
The purpose of the presented research is the analysis of bed elevation changes caused by sediment accumulation in the Jezioro Kowalskie reservoir. The Jezioro Kowalskie reservoir is a two stage reservoir constructed in such a way that the upper preliminary zone is separated from the main part of the reservoir. The split of the reservoir parts is done with a small predam, located in Jerzykowo town. The analysis of such a construction impact on changes of bed elevations in the reservoir in different flow conditions is presented. The HEC-RAS 5.0 Beta model is used for simulations. The sediment transport intensity is calculated from England-Hansen and Meyer-Peter and Muller formulae. The results showed the processes of sediment accumulation and slight erosion occuring in the preliminary zone of the reservoir. The choice of the flow intensity does not have a huge importance. Similar results are obtained for low as well as high flows. The results confirm, that two stage construction with separated preliminary zone is effective method preventing from the sedimentation of the reservoir.
EN
The aim of this study was to assess the degree of silting and pollution of bottom sediments in a small water reservoir Lubianka situated in Starachowice, Świętokrzyskie Province, with selected heavy metals (Pb, Cr, Cd, Cu, Ni, Zn, Fe, Mn, Hg). Catchment basin of the reservoir is forested in 92%. Other parts are covered by estates of detached houses, barren lands and green areas. Bathymetric measurements and analyses of trace elements in bottom sediments were made in 2012. After 28 years of exploitation, reservoir’s basin accumulated 43 thousand cubic metres of sediments i.e. 4.7% of its initial volume. Mean annual silting rate was 0.17%. Due to the content of copper and chromium, bottom sediments were classified to the II category (sediments of average pollution) according to geochemical standards. Concentrations of Pb, Cd and Hg in all analysed samples were below geochemical background. In a sample collected at the inlet to the reservoir, the TEL index for chromium was exceeded by 25.6%. In other samples the threshold values of the TEL and PEL indices were not exceeded.
PL
Celem pracy była ocena stopnia zamulenia oraz zanieczyszczenia osadów dennych małego zbiornika wodnego Lubianka wybranymi metalami ciężkimi (Pb, Cr, Cd, Cu, Ni, Zn, Fe, Mn, Hg). Zbiornik jest położony w miejscowości Starachowice w woj. świętokrzyskim,. Zlewnia zbiornika w przeszło 92% pokryta jest lasami. Pozostałą część stanowią osiedla domków jednorodzinnych, nieużytki rolne i tereny zielone. Pomiary batymetryczne oraz badania zawartości pierwiastków śladowych w osadach dennych wykonano w 2012 r. Na podstawie ich analizy stwierdzono, że po 28 latach eksploatacji w czaszy zbiornika odłożyło się 43 tys. m3 osadów. Stanowi to 4,7% jego pierwotnej pojemności. Roczny stopień zamulenia obiektu wynosi średnio 0,17%. Ze względu na zawartość miedzi i chromu osady denne zbiornika zaklasyfikowano do II kategorii według standardów geochemicznych (osady miernie zanieczyszczone). Zawartość ołowiu, kadmu i rtęci we wszystkich analizowanych próbkach była mniejsza od tła geochemicznego. W próbie osadów pobranej u wlotu dopływu do zbiornika stwierdzono przekroczenie wartości wskaźnika TEL dla chromu, które wyniosło 25,6% wartości progowej. W pozostałych próbach nie stwierdzono przekroczeń wartości progowych wskaźników TEL i PEL.
PL
Praca dotyczy określenia rozmieszczenia osadów dennych w małym zbiorniku wodnym Zesławice. Zbiornik ten zlokalizowany jest na rzece Dłubni w okolicach Krakowa i charakteryzuje się wysoką intensywnością zamulania. Obliczony średni roczny stopień zamulenia przed odmuleniem wynosił 3,0%, a po odmuleniu 2,0%. W celu prognozy rozmieszczenia osadów w zbiorniku wodnym wykorzystano metodę Rahmaniana i Banihashemiego polegającą na założeniu, że rozmieszczenie odkładów rumowiska w zbiorniku wodnym określa się po tzw. długim okresie eksploatacji. Do określenia długiego okresu eksploatacji posłużono się charakterystyką zamulania, tj. stopniem zamulenia, i wykazano, że gdy stopień zamulenia osiągnie co najmniej 50%, rozmieszczenie osadów w zbiorniku można opisać za pomocą krzywej odłożonego osadu, określoną jako funkcja względnego kształtu dna (Relative Depth Shape Function - RDSF). Na podstawie wstępnej oceny stwierdzono, że metoda określenia rozmieszczenia osadów w zbiorniku wodnym za pomocą RDSF umożliwia uzyskanie wyników zbliżonych do określonych na podstawie pomiarów. Określenie możliwości zastosowania metody wymaga jej weryfikacji w oparciu o wyniki pomiarów zamulania dla różnej wielkości zbiorników.
EN
The attempt of the application of the new method of forecasting the sediment distribution in the water reservoir was introduced in this work. The researches of silting and the sediment distribution were conducted in the small water reservoir at Zesławice near Cracow. Reservoir came into operation in 1966. After sixteen years of exploitation it was silted in 50%. The side reservoir, which took over the functions of the main reservoir during the period of its desilting, was built in 1989. After desilting of the main reservoir the side reservoir was supplied with water from the common water knot on river Dłubnia. A change in water flow conditions in main reservoir at Zesławice, as a consequence of redirecting part of water flow and sediment to the side reservoir Zesławice alters the conditions of transport and sedimentation, and may affect the distribution of sediments in the reservoir. The quantity of sediment deposited in parts nearer dam of the reservoir being got smaller in this effect. Decrease of the water flow intensity and water flow velocity resulted in intensive layering of sediment in the inlet part of main reservoir. The examined small water reservoir at Zesławice is characterized by high silting rate. The calculated average annual silting ratio equals: 3.0% - before desilting, 2.0% - after desilting. Having the results of long-term silting measurements of the small reservoirs at Zesławice, an attempt was made to apply the method presented by Rahmanian and Banihashemi for prediction of sediment distribution in small reservoirs. Rahmanian and Banihashemi stated that distribution of sediment deposition in water reservoir is defined for a long duration operation. Silting characteristics - i.e. silting ratios were used in order to determine the long duration operation, and it was demonstrated that when the silting ratio has reached at least 50%, the sediment deposition in the reservoir may be described by empirical reservoir Relative Depth Shape Function (RDSF). According to this method for a long duration operation, relative volume divided by relative level gives relative cumulative sediment volume concept for each point on relative curve of volume-depth, where Relative Depth Shape Function (RDSF) is related to cumulative sediment deposition in different heights from reservoir bed. It was affirmed on the basis of the preliminary appraisal that the method of the qualification of the sediment distribution in the water reservoir using the Relative Depth Shape Function (RDSF) made possible the obtainment of approximate results to determined on the basis measurements. The qualification of the possibility of the use of this method requires execution of next verification on basis of the results of the measurements of silting of not only small, but average and large water reservoirs.
PL
Ujściowy odcinek Brdy stanowi kluczowy fragment międzynarodowej drogi wodnej E 70. Na parametry tego odcinka szlaku wodnego negatywnie oddziałuje jednak sąsiedztwo samego miasta. Artykuł prezentuje wyniki ostatnich badań hydromorfologicznych ujściowego odcinka Brdy. Praca jest kontynuacją rozpoczętych w 2005 r. badań pracowników Zakładu Hydrologii i Ochrony Wód IG UKW w Bydgoszczy, obecnie Katedry Rewitalizacji Dróg Wodnych, mających na celu rewitalizację funkcji żeglugowych Bydgoskiego Węzła Wodnego. Pierwszym etapem badań było wskazanie głównych źródeł zanieczyszczeń wód i osadów Kanału Bydgoskiego [Habel, Makarewicz 2006]. W kolejnych latach, na podstawie materiałów archiwalnych i własnych pomiarów terenowych określono mechanizmy, przyczyny i tempo zamulania miejskiego odcinka koryta kanału [Babiński, Habel, Szumińska 2008]. Kolejny etap to ocena jakości zdeponowanych tam osadów dennych, w tym przestrzennego zróżnicowania ich cech litologicznych i sedymentologicznych [Gierszewski, Habel 2011]. W latach 2011-2012 prowadzono badania Brdy w odcinku od ul. Marcinkowskiego do ujścia rzeki do Wisły omówione w tym artykule.
EN
The Brda гіѵег mouth section constitutes a key fragment of the E 70 International water route. However, its parameters are under adverse influence of the neighbouring city. The article presents results of the recent hydro-morphological research on the mouth section of Brda. The work is a continuation of research started in 2005 by the employees of the Institute of Hydrology and Water Protection at the Geography Faculty of the Kazimierz Wielki Uniwersity in Bydgoszcz, currently the Department of Revitalisation of Waterways. The goal of the research was revitalisation of the Bydgoszcz Water Junction navigation functions.
PL
Prognozowanie czasu zamulania małych zbiorników, gdy nie dysponujemy wynikami pomiarów dopływu rumowiska rzecznego, napotyka na liczne trudności. Prognozę można uściślić po pewnym okresie eksploatacji, dokonując pomiaru objętości osadów zgromadzonych w zbiorniku. Sposób postępowania został opisany w pracy na przykładzie zbiornika wodnego Suchedniów. W pracy przedstawiono również wyniki pomiarów zamulenia zbiornika wodnego w Suchedniowie po 32 latach eksploatacji. Objętość materiału zdeponowanego w zbiorniku oszacowano na 78 tys. m³. Sporządzono prognozę zamulania na podstawie intensywności transportu rumowiska dopływającego do zbiornika, obliczonej metodami Brańskiego i Wilhelma oraz bezpośredniego pomiaru zamulenia obiektu. Najlepszą zgodność prognozy, opartej na pomiarze bezpośrednim, uzyskano z prognozą, w której intensywność transportu unosin określono metodą Brańskiego. Efektywny czas eksploatacji zbiornika określono na 175 lat.
EN
Predicting siltation time of a small water reservoir without measurements of the input of riverine settling matter faces some difficulties. The forecast can be made more precise by measuring the accumulated sediment in the reservoir after a certain period of its exploitation. The procedure was described in this paper using Suchedniów Reservoir as an example. The results of measurements of siltation in Suchedniów Reservoir after 32 years of its operation were described in this paper. The volume of material deposited in the reservoir was estimated at 78 thousand m³. Obtained results were compared with predicted volumes calculated with different models. The best agreement was obtained when the intensity of suspended load transport was determined with the Brański's method. The effective life of the reservoir was set at 175 years.
8
Content available remote Modelling of the silting up processes in water routes of Łeba and Tolkmicko ports
EN
A theoretical three-layer model of non-uniformly graded sediment transport has been used to analyse the silting up of water routes in the port of Łeba and Tolkmicko. Comparison of the results derived from model calculations with the measurements and dredging work data has demonstrated that the model is useful for prediction of the silting up extent as well as the distribution of grain-size fractions in sediments captured in water routes of ports, which are different in bathymetric as well as hydrodynamic parameters, and where sea bottom deposits are different in nature.
PL
Do analizy zapiaszczania torów wodnych portów w Łebie i Tolkmicku wykorzystano trójwarstwowy model teoretyczny transportu osadów niejednorodnych granulometrycznie. Porównanie wyników obliczeń z pomiarami i wielkościami robót czerpalnych wykazało przydatność modelu do predykcji zarówno wielkości zapiaszczania, jak i rozkładów uziarnienia osadów zatrzymywanych w torach portów o różnych reżimach batymetryczno-hydrodynamicznych oraz różnym charakterze osadów budujących dno morskie.
9
Content available remote Modelling of the silting up of navigation channels
EN
A mathematical model describing transport of non-uniformly graded sediments has been applied to analyzing the silting up of approach routes (navigation channels) leading to ports. This model distinguishes three layers in the movement of sediments, assuming that the vertical sorting occurs only in the process of picking up grains in the contact layer. It is also assumed that along the widnward edge of the route sediments are transported in the bedload and contact layers during the wave crest phase and - as suspended sediments - in the outer region under the influence of the resultant current. On the leeward side sediments are transported only during the wave trough phase in the bedload and contact layer. The computations have demonstrated that the above model can be a useful tool for predicting both the rate and volume of sediments silting up navigation channels as well as grain-size distribution of sediments which fill up a water route.
PL
Model matematyczny transportu osadów niejednorodnych granulometrycznie zastosowano do analizy zapiaszczania torów podejściowych (kanałów nawigacyjnych) do portów. Wyszczególnia on trzy warstwy ruchu osadów, przy czym założono, że pionowe sortowanie odbywa się tylko w procesie podrywania ziaren w warstwie kontaktowej. Zakłada się, że na krawędzi nawietrznej toru osady transportowane są w fazie grzbietu fali w warstwie wleczenia i kontaktowej oraz zewnętrznej - w formie zawieszonej - pod wpływem wypadkowego prądu. Na krawędzi zawietrznej osady transportowane są tylko w fazie doliny fali w warstwie wleczenia i kontaktowej. Przeprowadzone obliczenia pokazują, że zastosowany model może być użytecznym narzędziem w predykcji zarówno wielkości i tempa zapiaszczania, jak i określaniu rozkładów granulometrycznych osadów wypełniających tor wodny.
PL
Warunki geologiczno-złożowe i hydrogeologiczne mają decydujący wpływ na wybór metody wydobywania kruszywa. W kopalniach odkrywkowych kruszyw naturalnych większość kopalin wydobywa się ze złóż zawodnionych. Obecność poziomu wody na wysokości lub powyżej stropu kopaliny przesądza o prowadzeniu eksploatacji podwodnej, przy której wykorzystywane są m.in. pogłębiarki ssące. Urabianie kopalin pospolitych spod wody z wykorzystaniem tych maszyn jest treścią niniejszego artykułu.
11
Content available remote Określenie stopnia zamulenia zbiorników wodnych w Zesławicach
EN
With regard to a high silting rate of small water reservoirs, these reservoirs are characterized by a short life time. During an operation period of 10 to 20 years their capacity is often reduced by 50 or more percent. In consequence it intensity of the silting process these reservoirs require frequent desilting. Intensity of this process may by, however, restricted or reduced by proper location of designed small reservoir. In the case of existing water reservoirs a change of operation or water flow conditions through the reservoir may contribute to decrease of silting rate. In consequence of desiltation works of the reservoir at Zesławice an side assistant reservoir supplied with the water of the river Dłubnia from a common water feeding point was built. After renovation of the main water reservoir the assistant side reservoir was included into operation. On the basis of measurement results of silting a decrease of silting of the main reservoir was stated. By directing a part of water to the assistant reservoir the water conditions changed and this caused reduction of load quantity entering the main reservoir. The elaborated regression relations of the change of the silting degree during operation of these reservoirs permitted to prove reduction of silting intensity. Basing upon these relations the change of silting degree of the main and assistant reservoir was determined in particular years of operation. According to Hartung’s (1959) criterion silting of a reservoir in 80% causes its exclusion from operation. It was proved that before desilting the 80% silting degree would take place after 20 years of operation.
EN
Changes in capacity of water reservoir Cedzyna during its exploitation since 1972 till 2003 are presented in the paper. Analyses were based on cross sections of the reservoir's basin from before its fulfillment (1967) and those measured with the echo sounder Ceeducer in 2003. Silting of reservoir was predicted based on empirical methods. The volume of reservoir was found to decrease by 112.8 thousand m³ during 31 years of its exploitation and reservoir's life span was assessed at 685 years. An error analysis was additionally made of calculating the surface area of a cross section at varying number of sounding sites. It was found that there was no need to note too many coordinates and depths and for the Cedzyna reservoir the distance between measurement sites up to 16 m was sufficient.
PL
W pracy przedstawiono zmiany pojemności zbiornika wodnego Cedzyna w okresie jego eksploatacji od 1972 do 2003 r. Podstawą analiz były przekroje poprzeczne czaszy zbiornika z 1967 r., czyli z okresu przed napełnieniem zbiornika, oraz wykonane w 2003 r. za pomocą echosondy Ceeducer. Prognoza zamulenia zbiornika została przygotowana z wykorzystaniem metod empirycznych. Stwierdzono zmniejszenie pojemności pierwotnej zbiornika o 112,8 tys. m³ w okresie 31 lat jego eksploatacji, a jego żywotność określono na 685 lat. Dodatkowo przeprowadzono analizę błędów w obliczeniu pola przekroju, gdy zmianie ulega liczba punktów sondowania. W tym przypadku stwierdzono, że w pomiarze echosondą Ceeducer nie ma potrzeby notowania współrzędnych i głębokości zbyt dużej liczby punktów, a dla zbiornika Cedzyna wystarczające jest, by odległość między punktami pomiarowymi wyniosła do 16 m.
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.