Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 41

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  archeology
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
PL
Niniejszy artykuł omawia problematykę związaną z próbą graficznej rekonstrukcji wizerunku przedstawionego na fragmencie szkła odnalezionego podczas wykopalisk, prowadzonych w ramach wyprzedzających badań archeologiczno-architektonicznych, na obszarze dawnego Szpitala Wszystkich Świętych we Wrocławiu. Pierwotnie uważany za szkło witrażowe, detal ten okazał się być pochodzącym z połowy XVI w. fragmentem przedstawionego na szkle herbu Stefana Batorego, jako króla Polski. Dokonana na podstawie wielodyscyplinowej analizy rekonstrukcja wizerunku, stała się przyczynkiem do dalszych rozważań nad metodologią prowadzonych w ten sposób analiz, jako wymagających nie tylko rozbudowanej analizy graficznej, lecz również badań z zakresu dyscyplin pokrewnych, dla możliwie wiarygodnego odwzorowania.
EN
This article discusses the issues related to the attempt to graphically reconstruct the image depicted on a fragment of glass found during excavations carried out as part of preliminary archaeological and architectural research in the area of the former All Saints Hospital in Wrocław. Originally considered to be stained glass, this detail turned out to be a fragment of the coat of arms of Stefan Batory as the king of Poland from the mid-16th century. The reconstruction of the image made on the basis of a multidisciplinary analysis has become a contribution to further considerations on the methodology of analyzes carried out in this way, as requiring not only extensive graphic analysis, but also research in the field of related disciplines, for possibly reliable reproduction.
PL
Artykuł powstał z okazji 50 rocznicy utworzenia radiacyjnego laboratorium badawczego i profesjonalnej pracowni konserwacji dzieł sztuki ARC-NucleArt (Atelier de Recherche et de Conservation Nucléart). Przypomniano historię tej zasłużonej dla ratowania obiektów historycznych placówki. Jest ona pionierem w zastosowaniu technik radiacyjnych do dezynsekcji, dezynfekcji i konsolidacji. Krótko omówiono zasady wykorzystania promieniowania jonizującego do ratowania zagrożonych insektami, grzybami i bakteriami obiektów archeologicznych i dzieł sztuki. W przeglądzie literaturowym odsyłamy do publikacji podsumowujących światowe badania w zakresie radiacyjnej konserwacji różnych materiałów.
EN
The article was created on the occasion of the 50th anniversary of the creation of the radiation research laboratory and professional art conservation studio ARC-NucleArt (Atelier de Recherche et de Conservation Nucléart). The history of this institution merited for saving historical objects was recalled. She is a pioneer in the application of radiation techniques for disinfestation, disinfection and consolidation. The principles of using ionizing radiation to rescue archaeological sites and works of art endangered by insects, fungi and bacteria are briefly discussed. In the literature review, we refer to publications summarizing the global research in the field of radiation conservation of very different materials.
3
Content available Muzea : nauka, edukacja, popularyzacja
EN
The purpose of this article is to outline some issues discussed during the conference organized by JuraPark Solec Kujawski as part of the celebrations of the 10th anniversary of its existence. This text is not a report on the agenda of the conference, but is intended to include the content presented in a wider context of the changes in Polish museology in the last decade. These considerations will include such aspects as the attempt to define a contemporary museum, the research activity of these institutions and museum education, and the promotion of knowledge.
EN
In the Archaeology Institute of the Nicolaus Copernicus University in Toruń there is a room fitted with a interesting way. The cabinet of relics is a unique scientific idea of presenting objects that were acquired during excavations. In the cabinet there are numerous gathered relics that were found in the Polish land. The oldest are dated to 100 000years. The objects were made of different materials, including wood, metal, or antlers, bones and clay.
PL
W artykule przedstawiono przykład wykorzystania przez Międzynarodowy Instytut Spawalnictwa w Belgradzie przemysłowego systemu radiografii cyfrowej do badania obiektów istotnych dla dziedzictwa kulturowego. Prace te są prowadzone wspólnie z Instytutem Badań Jądrowych Vinča. Instytut ten zlokalizowany jest opodal słynnego stanowiska eponimicznego w Vinča na przedmieściach Belgradu. Neolityczna kultura archeologiczna Vinča rozwijała się w Europie południowo – wschodniej od około 5500 do około 4000 p.n.e.
EN
The article presents an example of the use of the industrial digital radiography system by the International Welding Institute in Belgrade to study objects of importance for cultural heritage. These works are carried out jointly with the Vinča Nuclear Research Institute. This institute is located near the famous eponymous site in Vinča on the outskirts of Belgrade. The Neolithic archaeological culture of Vinča developed in south-eastern Europe from around 5500 to around 4000 BC.
7
Content available remote Realizacja badań archeologicznych na inwestycjach drogowych – teoria i praktyka
PL
W artykule zamieszczono informacje dotyczące założeń sytemu badań archeologicznych realizowanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) na inwestycjach drogowych. Zostały omówione najważniejsze rodzaje badań archeologicznych oraz wskazane cele, które są przed nimi postawione.
EN
The article contains information on the assumptions of the archeological research system implemented by the General Directorate for National Roads and Motorways (GDDKiA) on road investments. The most important types of archaeological research were discussed as well as the goals which are set before them.
EN
We propose a historical architectural study of the hypogeum of the church of Sant’Andrea in Akko (Israel), which promoted new reflections on the urban historical fabric and at the same time provided concrete data for a redesign of part of the structure in line with the historical role and the building Hierarchy that made it a cornerstone for navigation and orientation at sea. The discovery of its architectural composition led the design to an extended dimension in addition to the building itself. We intend to propose a violation of contemporary architecture as a daughter of history and not as an assertion of modernity often detached from the context. In this case we try to recover the role and monumentality of the building, the urban context and the sea front.
PL
Artykuł stanowi opis historycznego studium architektonicznego hipogeum kościoła Sant'Andrea w Akko (Izrael), promujący nowe refleksje na temat miejskiej tkanki historycznej i dający konkretne dane do przeprojektowania części konstrukcji zgodnie z historyczną rolą i budową. Odkrycie kompozycji architektonicznej doprowadziło do rozszerzenia projektu poza sam budynek. Proponuje się rozumienie współczesnej architektury jako córki historii, a nie jako twierdzenie o nowoczesności często oderwanej z kontekstu. W tym konkretnym przypadku proponuje się odzyskanie roli i monumentalność budynku w kontekście miejskim i morskim.
11
Content available remote Regional studies of flint characteristic properties
EN
Searching of flint sources and localization of places where once the Stone Age people obtained this raw material for tool making is an important subject of research not only in archeology, but in broader sense when exploring the ancient civilizations lifestyle, human migrations and interaction between ancient archaeological cultures, as well as tracing cognitive development, that covers not just simple geological observations and orientation in space, but also the first notions of material properties and their determination. Flint and its formation conditions are not the focus of particular attention in traditional geological studies today, since most of relevant studies have been carried out (Rykart 1989, Sieveking & Hart 1986), and their quality is still very high. In turn, the knowledge level of detail required for the results interpretation in ancient cultures studies is insufficient. Diversity of analytical measurements and divisive results so far failed to give reliable and convincing answers, because natural variations of flint properties cover significantly wider range of values than those identified in relevant artefacts. As a result, the current approach allows to relatively reliably detect only the local flint sources; in other cases just a general evaluation is possiblie. In the research of flint samples of different geological ages from several Northern Europe countries, as well as flint tools, material of artifacts collection from excavations of the Institute of History of Latvia were studied. This flint is mainly derived from the Jurassic and Cretaceous sediments, less Carboniferous and Devonian rocks, but an unique and distinct group consists of samples that cover chert and chalcedony saturated rocks. Such formations are quite widely known and are found in tectonic fractures and crack spreading zones in almost all rocks exposed in earth's surface, regardless of their geological age. In this study, the focus was on research methodology that would allow to find an approach to a more reliable flint source localization. The accumulated experience indicates the importance of sample macroscopic analysis and evaluation, including notes about characteristic inclusions, structural heterogeneity, typical fractures. The latter is particularly important because it contains a direct reference to rock cryptocrystalline structure properties, and was a relevant indication for ancient man about the possibilities to use such material for making tools. Without evaluation of the heterogeneity, the more detailed results of chemical and physical analysis may characterize variations of values rather than characteristic properties. In next stage of the research, it is appropriate to evaluate the sample in ultraviolet light (calibrated wavelength 365, using additional emission filter (485-655 nm). In this UV light it is possible to assess heterogeneity and to identify areas for future research. It is appropriate to study the selected areas of the samples additionally under microscope with a magnification of approx. 50 times. This allows to describe samples microscopically and to obtain more detailed data on inclusions, cracks, layers changes, etc., which can be saved in digital image format for further analysis. Only after this assessment, it is optimal to make detailed chemical and chemical-physical examinations, as the data obtained will be safely comparable. By following such a procedure, it is possible to identify many characteristics which allow to distinguish flint samples from different sites. However, it should be noted that the research carried out is still regional and it will require several more years of study to collect data on naturally occurring flint compositions and to create a corresponding database. At the same time, it should be noted that flint tools characterising the Stone Age archaeological cultures are made from different quality source material. The found material at many sites has been obtained quite remotely and not necessarily such "distant" material is of higher quality than the known local material. Perhaps, there had been sort of reserves or stocks that were carried, taking into account that not always it would be possible to find a suitable raw material. The choice of suitable raw material is the knowledge that was acquired very gradually, and therefore often rejects and mistakenly made tools can be found. However, although the knowledge about material properties was increasing, there was no tendency to use higher-quality flint raw material. Rather the opposite appears true - with more skills it was becoming increasingly possible to create higher quality tools from worse quality (less appropriate) materials. Additionally, it should be taken into account that in the historical course of time stone tools and their diversity was significantly changing, which required to search for a various quality raw materials. The overall tendency points to more pronounced symmetry of the tools, that are derived from cryptocrystalline flint types with small fractures, a material with very few inclusions and hidden cracks. The research results indicate that, following the proposed composition and properties, the investigation procedure (methodology) can identify characteristic and distinct features of flint samples, and they are indicative of to certain corresponding flint mining regions.
EN
In March of 2014 at ruins of the 14th century castle, situated at the top of Mount Żar in Małopolska region, Poland, geophysical surveys were performed. Surveys were planned to investigate remains of the castle that could remain in the ground. Electrical Resistivity Tomography method was used there. In the paper 4 sections have been presented. During interpretation, as the supporting method, maps of Depth-of-Investigation (DOI) index have been used. Results of the surveys can point out potential remains of the castle walls and ruins of buildings that were situated in the stronghold.
PL
Archeologów i badaczy historii od zawsze interesowało życie społeczne, kulturalne i rodzinne ludności, która wyprodukowała i użytkowała odkrywane przez nich przedmioty historyczne. Najważniejsze pytania dotyczą pierwotnego przeznaczenia odkrytych w czasie wykopalisk przedmiotów oraz sposobu ich wytworzenia. Ważne jest także zbadanie ich składu chemicznego, tak aby mozliwa była ich renowacja, konserwacja oraz odpowiednie przechowywanie.
PL
Rzeka Prosna o długości 216,8 km należy do największych w południowej Wielkopolsce. Prosna po części swojej długości służyła jako drogowskaz „Szlaku Bursztynowego” dla kupców rzymskich. Rzeka stanowi pomnik przyrody i była świadkiem wydarzeń historycz-nych. Na 70 km rzeki Prosny w Bolesławcu znajdują się ruiny zamku z czasów piastowskich. Dolina Prosny w okresie wczesnego średniowiecza była terenem osadnictwa z okresu ple-miennego i intensywnego zasiedlania w czasie monarchii pierwszych Piastów. Badania archeologiczne datują początek kaliskiego grodu na Zawodziu na przełomie IX i X w. Od XIV w. do końca XVIII w. w Kaliszu znajdował się zamek królewski, spełniający m.in. funkcje rezydencji władców i starosty generalnego Wielkopolski. Rzeka Prosna w Kaliszu i regionie była świadkiem bitew a mianowicie: pomiędzy stronnikami króla Augusta II Mocnego z królem Stanisławem Leszczyńskim (29.10.1706r.), w czasie konfederacji barskiej (1768r., 1770r.), pomiędzy wojskami napoleońskimi a rosyjskimi (13.02.1813r.), powstańców styczniowych 1863r. (Kuźnica Grabowska 26.02.1863r.). Była również świadkiem zniszczenia Kalisza przez oddziały pruskie (1914r.). W pobliskim Szczypiornie w 1917r. zostali osadzeni legioniści J. Piłsudskiego. Rzeka Prosna była także świadkiem mordów dokonanych na Polakach przez Niemców w czasie II Wojny Światowej.
EN
The Prosna river of 216.8 km in length is one of the longest in the Southern Wielkopolska. In its part the Prosna was used as a signpost of the “Amber Route” for Roman merchants. The river is a monument of nature and has been a witness of historic events. At its 70th kilometre in Boesławiec it passes ruins of a Piast castle. The Prosna valley during the early Middle Ages was an area of settlements of tribes during the reign of the first Piast dynasty rulers. Archaeological research dates the beginning of the Kalisz city in Zawodzie at the turn of 9th and 10th centruries. Between 14th and the end of 18th century Kalisz had a royal castle which was a residence of Wielkopolska rulers and its general administrator. The Prosna in Kalisz and its surrounding region witnessed battles, namely between supporters if August II Strong and king Stanislaw Leszczynski (29.10.1706), during the Bar Confederation (1768, 1770), between Napoleon and Russian troops, January insurrection in 1863 (Kuźnica Grabowska 26.02.1863). It also witnessed destruction if Kalisz by Prussian troops (1914). In the nearby Szczypiorno in 1917 J. Pilsudski’s legions were imprisoned. The Prosna could also see Poles murdered by the Germans during World War Two.
PL
Opisano przebieg kursu Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej z siedzibą w Wiedniu (MAEA), poświęconego zastosowaniom technik nuklearnych, a zwłaszcza fluorescencji rentgenowskiej, do identyfikacji obiektów o znaczeniu historycznym. Kurs zorganizowano na terenie Turcji. Obserwowano pracę ekipy archeologów oraz zapoznano się z najnowszymi wynikami ich poszukiwań. Na bieżąco analizowano znalezione obiekty za pomocą przenośnego spektrometru XRF (X-ray fluorescence).
EN
Described is the run of the course organized by the International Atomic Energy Agency (IAEA), Vienna, dedicated to application of nuclear technologies and particularly to X-ray fluorescency (XRF) for identification of objects of historical significance. The course was organized in Turkey. Observed was the work of an archaeology team and the course participants became acquinted with the latest results of their search. The newfound objects were analysed on site with the help of a portable XRF spectrometer.
PL
Naczynia ceramiczne są podstawową kategorią znalezisk archeologicznych z większości stanowisk badanych wykopaliskowo. Złożone determinanty procesu wytwarzania tych naczyń nie są jednak nadal w pełni rozpoznane przez archeologów. Dlatego też konieczne jest stosowanie analiz laboratoryjnych i obserwacji mikroskopowych w badaniach ceramiki zabytkowej. Ta dziedzina badań transdyscyplinarnych zwana jest archeoceramologią lub archeometrią ceramiki. Wykorzystuje ona wiedzę geologów, petrografów, mineralogów, fizyków i chemików, a także inżynierów materiałoznawców. Uzyskane wyniki badań pozwalają na odtworzenie dawnych technologii wytwarzania wyrobów ceramicznych, a dzięki temu możliwe jest wnioskowanie o różnych aspektach kulturowych warunkujących wytwarzanie, używanie i dystrybucję naczyń. Jednym z ważnych zagadnień badanych przez archeoceramologów jest proweniencja wytworów ceramicznych oraz mechanizmy przekazywania innowacji technologicznych i stylistycznych. Artykuł prezentuje niektóre wyniki badań prowadzonych w ramach współpracy naukowej pomiędzy Instytutem Archeologii i Etnologii PAN a Wydziałem Inżynierii Materiałowej Politechniki Warszawskiej. Przedmiotem badań były fragmenty naczyń glinianych, pochodzące z grodziska w miejscowości Starosiedle, woj. lubuskie, datowane na X-XI wiek n.e. Do badanych znalezisk archeologicznych - fragmentów naczyń ceramicznych - można wykorzystać metodykę badawczą i techniki badawcze stosowane dla współcześnie wytwarzanych materiałów. W artykule przedstawiono przykładowe wyniki badań z wykorzystaniem obserwacji pod mikroskopem stereoskopowym i skaningowym, badania składu chemicznego i fazowego, a także badania nasiąkliwości. Potwierdzają one możliwość wnioskowania na podstawie opisu mikrostruktury o ważnych elementach wczesnośredniowiecznych receptur garncarskich: składzie mas ceramicznych i stosowanych domieszkach pochodzenia mineralnego, a także o temperaturze i atmosferze wypału.
EN
Pottery is one of the historic materials which is most resistant to degradation and fragments of pottery are found abundantly on archaeological sites from the Neolithic epoch onwards. The complex determinants of manufacturing process involved in its production are still not fully understood by archaeologists. Precise knowledge of the structure and properties of ceramics from archaeological sites is therefore an important objective. The investigation of pottery (archaeometry) in Poland, despite its long history is still in the phase of searching for and optimization of methods and tools of cognition. The study of archaeological finds, including pottery, is also a research area for materials science with its research techniques. This research was done in collaboration between material scientists from the Faculty of Materials Science and Engineering of Warsaw University of Technology and archaeologists from the Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Science (PAN). The results of investigations are used for reconstruction of Early Medieval pottery recipes, which - as we know from ethnographic parallels - were not only composed for technological and environmental reasons but also reflect social and cultural factors. The work presented in this article describes the use of stereoscopy microscope, scanning electron microscopy (SEM) with EDS attachment, and X-ray phase analysis as well as soaking measurements in studying Early Medieval ceramic vessels from archaeological sites. These studies have allowed to observe the ceramic clay as well as admixture particles, analyzing the chemical composition of mineral admixtures and estimate the temperature and atmosphere of sintering process. The analyzed material consisted of fragments of the Menkendorf-Szczecin type clay vessels from the stronghold at Starosiedle, Lubuskie Province, dated at the 10-11th centuries AD.
PL
Włączenie badań archeologicznych w jakikolwiek proces inwestycyjny, w tym związany z eksploatacją złóż kopalin, wciąż spotyka się z niechęcią przedsiębiorców. Niewatpliwie wiąże się to z koniecznością ponoszenia dodatkowych kosztów, w opinii większości inwestorów - bezsensownych - oraz z potencjalnym wydłużeniem czasu realizacji inwestycji. Musimy jednakże być świadomi, że dziedzictwo archeologiczne, a więc to, co pozostało po naszych poprzednikach, podlega w Polsce ochronie prawnej i jest własnością nas wszystkich. Artykuł będzie się składał z dwóch części: w pierwszej (czyli w niniejszym artykule) autor przedstawia podstawowe informacje na temat archeologii i jej ochrony prawnej, w następnej części zajmie się rodzajami prac archeologicznych i ich kosztami oraz miejscem badań archeologicznych w procesie eksploatacji złóż naturalnych.
PL
Liczba studentów archeologii odbywających obowiązkowe praktyki rośnie z roku na rok. To zjawisko stworzyło potrzebę zajęcia się problematyką oceny warunków bezpieczeństwa ich pracy. Artykuł przedstawia główne zagrożenia na stanowisku archeologicznym, opisuje - podając konkretne przykłady – złe praktyki mające miejsce w zawodzie i błędy strukturalne leżące u ich podstaw, oraz proponuje kierunki zmian w celu wyeliminowania patologii, z którymi stykają się studenci archeologii.
EN
The number of students of archeology working at obligatory field practices grows each year. This state has created a necessity to conduct research in the field of safety conditions of their work. This article presents the main dangers lurking on an archeological site, it describes with examples bad practices taking place and structural errors laying as their foundations, also ways of changes have been proposed in order to eliminate the pathologies that touch the students of archeology.
PL
Przeprowadzono badania własności korozyjnych miedzi historycznej w 3% roztworze NaCl przy temperaturze 8oC (warunki zbliżone do panujących w wodzie morskiej). Badania SEM przy pomocy fluorescencyjnej analizy rentgenowskiej w mikroobszarze wskazały na obecność tlenu oraz chloru. Występowanie tych pierwiastków jest związane z powstawaniem tlenków miedzi, jak również kompleksów jonów Cu+ z jonami Cl-. Porównanie badań elektrochemicznych dla miedzi współczesnej i miedzi historycznej wykazały nieznacznie mniejszą odporność korozyjną miedzi historycznej.
EN
Corrosion behavior of historical copper has been investigated in 3% NaCl solution at temperature 8oC (conditions similar to these occuring in the sea water). Research using SEM and fluorescent X-ray analysis in microscale techniques has been indicated the presence of oxygen and chlorine. Occurrence of these compounds has been linked with formation of oxides and complexing Cu+ ions with Cl- ions. Comparison of the electrochemical research for contemporary copper and historical copper has been demonstrated lower corrosion resistance of the historical copper.
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.