Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 273

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 14 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  ochrona przyrody
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 14 next fast forward last
PL
Nietrudno dostrzec wartość w czymś wiekowym i trwałym, uświęconym powszechnym poważaniem i podziwem. Czas i nanoszona przez jego fale patyna dodają ceny pojedynczym egzemplarzom, skupiają zabytki w zbiory, porządkują je w kolekcje. Podobnie traktowane są pomniki przyrody ożywionej.
PL
Drzewa znajdujące się poza lasami podlegają zarówno ochronie indywidualnej przejawiającej się głównie koniecznością uzyskania zezwolenia na usunięcie wydawanego na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody (DzU z 2020 r., poz. 55 z póżn. zm.). Ochrona ta może jednak podlegać wzmocnieniu, jeśli drzewa są częścią zadrzewień śródpolnych lub przydrożnych.
PL
W majowym wydaniu "Zieleni Miejskiej" zaprezentowane zostały cztery z dziesięciu etapów prac niezbędnych do przeprowadzenia translokacji brzozy płaczącej z wykorzystaniem jednej z większych maszyn w Europie zamontowanej na podwoziu samochodu ciężarowego. Niniejszy artykuł omawia kolejne sześć etapów prac.
PL
Proces translokacji - przesadzanie brzozy płaczącej, został przedstawiony w artykule na przykładzie wykorzystania jednej z więszych maszyn w Europie zamontowanej na podwoziu samochodu ciężarowego.
EN
Among all the functions served by forest ecosystems an increasingly important role is played by their social function. These ecosystems have been traditionally associated with tourism and recreation and as a result also interest in the appraisal of non-productive functions of forests has been increasing. The value of the natural environment is not tangible and it may be assessed only based on subjective opinions and attitudes of the general public. A contingent valuation method based on the Willingness to Pay and Willingness to Accept has been applied to determine the nature value of a landscape dominated by forests within the boundaries of a national park in central Poland. The most important aim of this study was to determine the propensity of individuals actively using the environmental goods to pay fees charged by the Wielkopolska National Park. Dependencies between the inclination of local residents to pay fees for the possibility to use the Wielkopolska National Park and selected variables were determined using the logit model approach. It was observed that the willingness to incur costs for the use of the Wielkopolska National Park grows with an increase in the awareness of the respondents concerning financial requirements related to environmental protection, their knowledge on the Park and membership in environmental organisations. Based on the conducted studies it was found that environmental education provided to the general public is a necessary pre-requisite to making the public aware of the need to finance actions related to preservation of the natural environment and nature conservation.
PL
Spośród wielu funkcji jakie pełnią ekosystemy leśne coraz większe znaczenie odgrywa ich funkcja społeczna. Od dawna kojarzone są z turystyką i rekreacją wobec czego rośnie zapotrzebowanie na ocenę wartości pozaprodukcyjnych funkcji lasów. Wartość środowiska przyrodniczego nie jest mierzalna tylko ocenia się ją na podstawie subiektywnych odczuć społeczeństwa. Metoda wyceny warunkowej w formie Willingness to Pay oraz Willingness to Accept została użyta do określenia wartości przyrody krajobrazu zdominowanego przez lasy na obszarze parku narodowego w środkowej Polski. Najważniejszym celem pracy było określenie skłonności osób korzystających czynnie z dóbr środowiska do ponoszenia opłat na rzecz Wielkopolskiego Parku Narodowego. Zależności pomiędzy inklinacją mieszkańców do ponoszenia opłat za możliwość korzystania z Wielkopolskiego Parku Narodowego a wybranymi zmiennymi objaśniającymi określono przy zastosowaniu metody logitowej. Zaobserwowano, że skłonność do ponoszenia opłat na rzecz Wielkopolskiego Parku Narodowego rośnie wraz ze wzrostem świadomości respondenta na temat finansowych wymagań ochrony środowiska, jego wiedzy o Parku oraz przynależności do organizacji ekologicznych. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że edukacja ekologiczna społeczeństwa jest niezbędnym elementem uświadamiania ludzi o potrzebach finansowania działań związanych z zachowaniem w naturalnym stanie środowiska przyrodniczego.
PL
Uwarunkowania środowiskowe i przyrodnicze muszą zostać uwzględniane w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Określanie zasad w tym zakresie to ich obligatoryjny element. Trzeba jednak wskazać, że obecnie wciąż w szerokim stopniu kwestią otwartą jest to, co należy w tym kontekście rozumieć.
PL
W grudniowym wydaniu „Przeglądu Komunalnego” opublikowaliśmy artykuł pt. „(Nie)skuteczna walka o jakość powietrza”. W jego treść wkradły się nieścisłości wynikające z niewłaściwej interpretacji danych. Od czasu publikacji tego artykułu w programie „Czyste Powietrze” nastąpiło też kilka istotnych zmian.
PL
Na całym świecie zanieczyszczenie powietrza spalinami samochodowymi jest najpowszechniejszym źródłem skażenia powietrza pośród wszystkich ludzkich aktywności, stanowiąc poważne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, dla zasobów przyrodniczych i dla jakości materiałów.
PL
W artykule zostały poruszone zagadnienia dotyczące uwarunkowań prawnych związanych z ochroną elementów przyrodniczych w toku realizacji inwestycji, metodyką zakwalifikowania drzewa do przesadzenia oraz terminami wykonania przesadzenia. Omówiono również kwestie związane z zabiegami pielęgnacyjnymi po posadzeniu drzewa na miejsce docelowe i korzyściami wynikającymi z przesadzania drzew, w tym z ochroną akustyczną.
EN
In 1928, when the Bureau for the Project of Amelioration of Polesie (a large marshy area in the eastern part of interwar Poland) began its field studies, environmental concerns were low on the list of its priorities. A year later, this brought the Bureau into serious conflict with the State Council for Nature Protection. When both institutions eventually came to terms with their contradictory ambitions and vaguely-defined competences to enter into substantial cooperation, the idea of reserving a large area of marshlands as a natural park came into being. In 1932, Stanisław Kulczyński, a botanist leading the Bureau’s peat bog research team and also a Council member, proposed protecting an area of roughly 100,000 hectares between the Lwa and Stwiga rivers. The future park would encompass most types of landscape typical of Polesie and, fortunately, most of its swamps, forests, dunes, and peat bogs were barely touched by human activity. The hydrogeological feature of the selected area safeguarded its immunity to the potential consequences of the amelioration works, if such were undertaken in any of the surrounding areas. This paper explores how the location and extent of the protection of the park were negotiated within the entangled networks of social, economic, and political agendas of national policy in inter-war Poland. The efforts to coordinate the pro-nature policy in Polesie with similar actions undertaken by the Soviets beyond the nearby border are also covered.
PL
Aby roziązania prawne właściwie spełniały swoją rolę prewencyjną oraz organizatorską, w pierwszej kolejności muszą być skutecznie egzekwowane. Reguła ta znajduje zastosowanie również w przypadku zgodności usuwania drzew lub krzewów z ustawą z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (DzU z 2018 r., poz 1614 z późn. zm.). Niestety, prawidłowość jej realizacji w praktyce może budzić spore wątpliwości.
EN
The aim of this paper is to evaluate the engagement of self-governments in Polish communes in the creation of and support for functioning of legal forms of environmental protection. Its empirical part contains the presentation of the results of a questionnaire survey carried out on a group of 52 commune heads managing communes within the territory of the Lubelskie Voivodship situated in the south-eastern part of Poland. The conclusions drawn on the basis of said results make it possible to identify selected problems associated with the engagement of local communities in this essential, in terms of protection of natural values, field of activities and to supplement the relatively small, as far, number of previously published studies devoted to this issue. From the conducted analysis, it appears, among others, that very few protected objects have been launched by commune authorities in the period of last ten years. Additionally, attention has been paid to some unfavourable phenomena contributing to this situation and particularly to the insufficient level of financing of protection forms, unsatisfactory level of knowledge possessed by the staff of officials, generally insufficient identification of the potential of the natural environment resulting from long overdue or lacking stocktaking or from frequent omissions in the scope of the assessments of projects with an impact on the environment.
PL
W państwach członkowskich UE najważniejszym rozwiązaniem prawnym i organizacyjnym mającym utrzymać różnorodność biologiczną jest program Natura 2000, oparty na sieci obszarów ochrony wybranych gatunków i siedlisk przyrodniczych. Wprowadzenie w Polsce tej formy ochrony spowodowało jednak powstanie licznych konfliktów społecznych, związanych ze sposobami gospodarowania na obszarach Natura 2000.
PL
Inwestor ma obowiązek sporządzania oceny oddziaływania na środowisko. Paradoks polega na tym, że im takie opracowanie lepiej zrobione, tym bardziej zagraża realizacji inwestycji. To urzędnik powinien podejmować decyzje w takich sprawach.
PL
Czy gatunki inwazyjne, będące zarazem gatunkami obcymi, powinny w naszych lasach występować, czy może należy je bezwzględnie eliminować jako osobniki zagrażające różnorodności biologicznej ekosystemów leśnych i powodujące zamieranie gatunków rodzimych?
16
Content available The idea of landscape cultivation by Adam Wodziczko
EN
The article presents the concept of landscape cultivation of Adam Wodziczko, a Polish naturalist and propagator of environmental protection in Poland in the 1920s and 1940s. It demonstrates the importance of his idea of the contemporary trend of landscape ecology; his merits in the field of building the basics of the science of nature conservation; and the role he played in nature conservation in Poland.
PL
Artykuł prezentuje koncepcję uprawy krajobrazu Adama Wodziczki, polskiego przyrodnika i propagatora ochrony środowiska naturalnego w Polsce w latach 20-40 XX stulecia. Ukazuje znaczenie jego idei dla współcześnie popularnego nurtu ekologii krajobrazu; zasługi, jakie położył w zakresie budowy podstaw nauki o ochronie przyrody; oraz rolę, jaka odegrał w Polsce na gruncie ochrony przyrody.
PL
Ochrona cennych przyrodniczo obszarów jest jednym z komponentów rozwoju zrównoważonego, przyjętego jako podstawa rozwoju państwa w polityce i prawie. Stwarza ona szanse na zachowanie najcenniejszych wartości przyrodniczych dla przyszłych pokoleń. Do ochrony tych wartości obliguje ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz szereg innych przepisów, w otoczeniu których ustawa ta funkcjonuje. Dokonane w ostatnich latach zmiany w przepisach odrębnych wymagają wzmocnienia roli planów miejscowych jako narzędzi ochrony, zaś szczególna rola planów dotyczy przede wszystkim obszarów objętych ochroną na podstawie ustawy o ochronie przyrody, ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy Prawo wodne. Pierwszy rozdział monografii stanowi ogólne wprowadzenie w prawne i teoretyczne aspekty ochrony wartości przyrodniczych oraz zawiera analizę obowiązujących w tym zakresie przepisów, z odniesieniem do zmian dokonanych w nich w ostatnich latach. Ze względu na szczególną rolę, jaką w ogólnokrajowym systemie ochrony przyrody pełnią parki narodowe, jeden z nich postanowiono wybrać jako pole dalszych badań. Najbardziej zagrożone postępującymi procesami urbanizacyjnymi, a tym samym trudne do ochrony, są parki położone blisko dużych aglomeracji miejskich. Pod tym względem wyjątkowo niekorzystnie położony jest Kampinoski Park Narodowy, który stał się przedmiotem dalszych badań. Ogólną charakterystykę parku, jego położenia, środowiska przyrodniczego, form ochrony i występujących tu zjawisk przestrzennych zawarto w drugim rozdziale pracy. W rozdziale trzecim odniesiono się do dokumentów wyrażających politykę przestrzenną na poziomie kraju i województwa, wskazując miejsce KPN w ogólnokrajowym i regionalnym systemie obszarów chronionych. Studia nad obowiązującymi obecnie dokumentami poprzedzone przeglądem historycznych opracowań planistycznych w skali regionu, w kontekście planowania krajowego i zmian przepisów prawa z zakresu planowania przestrzennego. W czwartym rozdziale pracy zbadano realizację ochrony wartości przyrodniczych na gminnym poziomie planowania, poddając analizie dokumenty planistyczne szczebla lokalnego i oceniając ich przydatności dla ochrony wartości przyrodniczych. Dokonano również rozpoznania stanu zagospodarowania przestrzeni KPN na terenach pozbawionych planów zagospodarowania przestrzennego. Przeprowadzone badania pozwoliły na sformułowanie w podsumowaniach kolejnych rozdziałów monografii szeregu stwierdzeń, dotyczących genezy ochrony przyrody w Polsce, zmian legislacyjnych oraz związków między przepisami z zakresu ochrony przyrody, środowiska, krajobrazu, gruntów rolnych i leśnych z planowaniem i zagospodarowaniem przestrzennym, a także na postawienie diagnozy w zakresie skuteczności planowania przestrzennego w ochronie wartości przyrodniczych. Wnioski końcowe stanowią autorskie rekomendacje do dalszych działań, mających na celu wzmocnienie planistycznych narzędzi ochrony wartości przyrodniczych. Autorka ma nadzieję, że być może okażą się one przydatne dla dalszych prac nad doskonaleniem narzędzi ochrony przyrody na różnych szczeblach planowania.
EN
Protection of environmentally valuable areas is an element of sustainable development, which has been adopted as the basis of development of the state in politics and law. It creates a chanee to preserve the most important environmental values for future generations, and it is required by the Spatial Planning and Land Development Aet, as well as a number of other related regulations. Recent changes in separate regulations require strengthening the role of local development plans as protection tools, and a particularly important function of these plans applies mostly to areas protected on the basis of the Nature ProtectionAct, the Monuments Act, Farm and Woodland ConservationAet, as well as the Water Resources Law Act. The first chapter of this study is a general introduction to legal and theoretical aspects of protection of environmental values and it includes an analysis of related binding laws and regulations, with reference to changes introduced to them in the last few years. Due to the special role which national parks play in the national environmental protection system, one of them was chosen as a field of further study - the Kampinos National Park, which is an example of spark disadvantageously situated in the vicinity of a large urban agglomeration, and thus endangered by rapid urbanization processes and difficult to protect. The general characteristics of the park, its location, natural environment, forms of its protection, and spatial phenomena which occur within it have been included in the second chapter. The third chapter of this study refers to documents stating spatial policy on the voivodeship and state level, which indicate the place of the Kampinos National Park in the nationwide and regional system of protected areas. Studies on current documents have been preceded by a historical overview of planning documents on a scale of the whole region, in the context of nationwide planning and changes to spatial planning laws. In the fourth chapter, realization of the protection of environmental values on the local level of planning has been studied - local development plans have been analyzed and their usefulness for the protection of environmental values has been assessed. Conditions of spatial development of these areas of the Kampinos National Park which lack development plans have also been diagnosed. The conducted research has led to formulation of a number of statements concerning the genesis of nature protection in Poland, legislative changes, and correlations of the regulations concerning protection of nature, environment, landscape, woodlands and rural lands with spatial planning and development, as well as to a diagnosis on the effectiveness of spatial planning in protecting environmental values. The:final conclusions are the author's recommendations on further actions aiming to strengthen planning tools for protection of environmental values. It is the author's hope that they may prove useful for further improvement of environmental protection tools at various levels of planning.
18
Content available remote Turystyka kulturowa w wymiarze przyrodniczym
PL
Turystyka stała się obecnie nie tylko masowym rytuałem o znacznym potencjale ekonomicznym, ale także ważnym przekazem kulturowym. Dotyczy różnych obszarów działalności człowieka i twórczości związanej z szeroko rozumianą kulturą, obejmując także aspekty dziedzictwa przyrodniczego. Na wzajemne zależności dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego oraz konieczność traktowania ich jako integralnej całości zwraca uwagę szereg międzynarodowych aktów prawnych. Powszechna Deklaracja o Różnorodności Kulturowej określa, że różnorodność kulturowa wyraża się w oryginalności i mnogości tożsamości, cechujących grupy i społeczeństwa tworzące ludzkość. Zgodnie z Konwencją o Różnorodności Biologicznej ochrony wymagają także różnorodność kulturowa i tradycyjne gospodarowanie, z którymi są nierozerwalnie związane zagrożone wartości przyrodnicze. Człowiek jest ukształtowany biologicznie i kulturowo w konkretnych warunkach środowiska przyrodniczego. Swoje antropocentryczne wartości przenosi jednak na przyrodę, ogląda ją głównie poprzez mity ukształtowane w kulturze, która je rozpowszechnia i utrwala. Wiele celów turystyki kulturowej łączy się ściśle ze stanem zasobów przyrody i środowiska przyrodniczego. Istnieje głęboko humanistyczny sens badań przyrodniczych i ochrony przyrody. Ma to bowiem istotne znaczenie dla trwałości i jakości ludzkiej egzystencji.
EN
Tourism has now become not only a kind of mass ritual with significant economic potential, but also an important cultural message. Covering various areas of human activity, tourism also applies to works related to broadly understood culture, including aspects of natural heritage. A number of international legal acts point to the interdependence of natural and cultural heritage and the need to treat them as an integral whole. There are close links between the protection of cultural and natural diversity that are of interest to cultural tourism. The UNESCO Universal Declaration on Cultural Diversity states that cultural diversity will be expressed in the originality and multitude of identities that characterize the groups and societies that make up humanity. In accordance with the Convention on Biological Diversity, cultural diversity and traditional farming methods with which endangered natural values are inextricably also require protection. Man is biologically and culturally shaped in specific conditions of the natural environment, which he considers suitable for himself. However, he transfers his anthropocentric values to nature, which has nothing to do with them. He watches it mainly through myths shaped in a culture that spreads and perpetuates them. Many cultural tourism goals are closely linked to the state of nature resources and the natural environment. There is a deeply humanistic sense of natured research and nature protection. This is important for the permanence and quality of human existence.
EN
The protection and conservation of historical landscape in Poland in view of the legal regulations introduced in recent years is subject to procedures to a greater extent than before in the field of legal nature protection. Until 2018, all decisions regarding works in the areas entered into monument registers were issued by provincial conservators of monuments only on the basis of the Act on the Protection of Monuments. Currently, restoration permits to carry out works in the areas of historical garden premises are additionally issued based on the provisions of the Act on nature protection. This results in more compiled procedures and the need to extend project documentation to include aspects not yet always subject to analyses by designers. The article presents selected issues not previously covered in the historical landscapes renewal, and in view of the existing legal regulations more and more often required in the process of agreeing project documentation and at the stage of obtaining appropriate permits for conservation works. The author, based on the analysis of legal documents and based on her own experience, presented the issues that should be analyzed during the study of the historical landscape resource and included in the renewal documentation to ensure the correct course of conservation work, from obtaining the required arrangements to satisfactory completion of works revaluation. An additional reflection was to present the problem of ensuring the existence of animal habitats in the urban environment, and more precisely the undesirable ones in the historical garden for rooks. However, these birds need to be provided with adequate living places in order to be able to „displace” them from the park in a humane way. This problem is quite common, and its solution, as it turns out, has a broader dimension and concerns many other animal species for which adequate living places and migration corridors should be provided in an increasingly urbanized landscape.
PL
W artykule dokonano prezentacji wybranych zagadnień dotąd nieujmowanych w opracowaniach rewaloryzacji zabytkowych krajobrazów, a wobec zaistniałych regulacji prawnych coraz częściej wymaganych w procesie uzgadniania dokumentacji projektowej oraz na etapie uzyskiwania stosownych zezwoleń na wykonanie prac konserwatorskich. Autorka na podstawie analizy dokumentów prawnych i własnych doświadczeń zaprezentowała zagadnienia, które należy poddać analizom podczas badania zasobu historycznego krajobrazu i ująć w dokumentacji rewaloryzacji, aby zapewnić prawidłowy przebieg prac konserwatorskich, począwszy od uzyskania wymaganych uzgodnień po satysfakcjonujące zakończenie prac rewaloryzacyjnych. Refleksją dodatkową było przedstawienie problemu dotyczącego zapewnienia bytowania siedlisk zwierząt w środowisku miejskim, a dokładnie niepożądanych w historycznym ogrodzie gawronów. Ptakom tym jednak trzeba zapewnić odpowiednie miejsca życia po to, by w humanitarny sposób móc je „wysiedlić” z parku. Problem ten jest dość powszechny, a jego rozwiązanie, jak się okazuje, ma szerszy wymiar i dotyczy wielu innych gatunków zwierząt, którym należy zapewniać odpowiednie miejsca bytowania oraz korytarze migracyjne w coraz bardziej zurbanizowanym krajobrazie. Ochrona i konserwacja historycznego krajobrazu w Polsce wobec wprowadzonych w ostatnich latach regulacji prawnych podlega w znacznie większym stopniu niż dotychczas procedurom w zakresie prawnej ochrony przyrody. Do 2018 roku wszelkie decyzje dotyczące prac na terenach wpisanych do rejestrów zabytków były wydawane przez wojewódzkich konserwatorów zabytków wyłącznie na podstawie ustawy o ochronie zabytków. Obecnie konserwatorskie zezwolenia na prowadzenie prac na terenach zabytkowych założeń ogrodowych wydawane są dodatkowo na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Skutkuje to bardziej skompilowanymi procedurami oraz koniecznością rozszerzenia dokumentacji projektowej o aspekty dotychczas nie zawsze podlegające analizom wykonywanym przez projektantów.
EN
Due to the condensation and functional intensification, strongly built-up metropolitan areas are a place of strong investment pressure that results in displacing elements of the natural environment. The consequences of this phenomenon include disturbances in the functional and spatial structure of the city that are observable in various aspects, such as natural and social conditioning, breaking links within the natural system, which in turn leads to the impairment of its functioning, reduction in the level of resistance to dynamic changes, reduction in biodiversity. Therefore, nowadays paying closer attention to the possibility of implementing natural elements within the city structure seems to be one of the main foundations for creating a permanent and sustainable urban environment. The 1990s, as well as the first 15 years of the 21st century witnessed an intensive development in terms of searching for a modern complement to the so-called broken links within the natural system. The solutions introduced in order to improve the situation comprised complementing the elements of the city green infrastructure network by means of introducing, in particular, green roofs. Research conducted on such installations confirms the essential need for their introduction, as well as provides strong arguments that support the benefits obtained from the existence of such roofs.
PL
Silnie zabudowane obszary metropolii z racji kondensacji i intensyfikacji funkcjonalnej są miejscem silnej presji inwestycyjnej wypierającej elementy środowiska przyrodniczego. Pociąga to za sobą konsekwencje zaburzeń struktury funkcjonalno-przestrzennej miasta w różnorodnych aspektach, m.in. uwarunkowań przyrodniczych, społecznych, zrywane są powiązania systemu przyrodniczego, co prowadzi do upośledzenia jego funkcjonowania, obniżenia odporności na dynamiczne zmiany, zmniejszania bioróżnorodności. Dlatego zwrócenie uwagi na możliwości implementacji elementów naturalnych okazuje się być jedną z głównych podstaw budowania trwałego i zrównoważonego środowiska miejskiego. Lata 90. XX wieku oraz pierwsze 15-lecie XXI w. ukazują intensywny rozwój poszukiwań nowoczesnego uzupełniania „przerwanych ogniw” systemu przyrodniczego poprzez poszerzenie elementów sieci zielonej infrastruktury m.in. za pomocą zielonych dachów, a prowadzone na nich badania ugruntowują niezbędną potrzebę i dają mocne argumenty na rzecz takich instalacji.
first rewind previous Strona / 14 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.