Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 41

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  tereny wiejskie
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
PL
Na terenach wiejskich, gdzie budowa systemów zbiorowych jest niemożliwa ze względu na nadmierne koszty, coraz szersze zastosowanie znajdują lokalne systemy unieszkodliwiania ścieków. Do tego typu rozwiązań należą hydrofitowe oczyszczalnie, w literaturze anglojęzycznej określane jako „constructed wetland”.
EN
Rural development policy of Agricultural Property Stock (APS) of the State Treasury in Poland is run by the National Support Centre for Agriculture (until 31.08.2017 Agricultural Property Agency). In the article, on the example of the Braniewo municipality, the size and spatial distribution of land transferred from the Agricultural Property Stock (APS) of the State Treasury to the municipality was analysed. One of the most important goals associated with this was activities related to social aspects, often part of the revitalization and renewal of the rural areas. After Poland's accession to the European Union, it was possible to obtain subsidies that allowed the rural population to apply for financing projects, such as: road construction, creating school playgrounds or socio-cultural facilities. Authors also analysed examples of good practices in this area in the municipality of Braniewo, as a recommendation for other municipalities. Attempts have also been made to indicate the role of the National Support Centre for Agriculture in the transformation of the Polish countryside, with particular emphasis on the areas of former State Agricultural Farms.
PL
Polityka rozwoju obszarów wiejskich wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (ZWRSP) w Polsce prowadzona jest przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR, do 31.08.2017 r. Agencja Nieruchomości Rolnych). W artykule, na przykładzie gminy Braniewo, przeanalizowano areał i przestrzenny rozkład gruntów przekazanych z ZWRSP na rzecz gminy. Jednym z ważniejszych celów z tym związanych były działania dotyczące aspektów społecznych, często wpisujące się w rewitalizację i odnowę wsi. Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej stało się możliwe uzyskanie dotacji na finansowanie projektów, takich jak budowa dróg, tworzenie szkolnych placów zabaw czy obiektów społeczno-kulturowych, na terenach wiejskich. W artykule przeanalizowano również przykłady dobrych praktyk w tym zakresie w gminie Braniewo jako rekomendacji dla innych gmin. Podjęto się także próby wskazania roli KOWR w transformacji polskiej wsi, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów byłych PGR-ów.
EN
Education is one of the tools that can affect on changes in the cultural environment at the national, regional or local level in positive way. The article addresses the issue of educational methods used by the state authorities of the Netherlands, England and Germany that support the conversion of farm buildings into non-agricultural functions in rural areas.
PL
Edukacja jest jednym z narzędzi, które w pozytywny sposób mogą wpływać na zmiany w środowisku kulturowym na poziomie krajowym, regionalnym czy lokalnym. W artykule podjęto zagadnienie metod edukacyjnych stosowanych przez organy państwowe Holandii, Anglii i Niemiec wpierające przekształcenia obiektów gospodarczych na funkcje pozarolnicze na obszarach wiejskich.
PL
W Polsce około 40% ludności mieszka na terenach wiejskich i mimo postępu w budowie infrastruktury technicznej związanej z przesyłem i dystrybucją wody nadal można spotkać rejony, w których woda na cele spożywcze pozyskiwana jest ze studni. Przedmiotem pracy była ocena jakości płytko zalegających (98–604 cm) wód gruntowych stanowiących źródło wody przeznaczonej do spożycia na terenach wiejskich. Badaniami objęto 8 studni zlokalizowanych w gminie Gorzyce. Analizie poddano następujące parametry: pH, tlen rozpuszczony, przewodność elektrolityczna, BZT5, formy azotu, fosfor ogólny oraz fosforany jak również jony SO4-, Na+, K+, Ca++ i Mg++. Wyniki badań przestawiono w postaci średnich stężeń analizowanych parametrów z okresu badawczego dla każdej studni. Wyniki badań potwierdzają fakt, iż słabo zabezpieczone studnie cechują się gorszą jakością wody; w kilku z omawianych przypadków średnie stężenie analizowanych parametrów przekroczyło normy dopuszczalne dla wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.
EN
In Poland about 40% of the population lives in a rural areas and despite of the great technical progress in the infrastructure, there are still areas without water supply system where portable water is drawn from the well. The subject of this work was to evaluate the quality of shallow well water (98–604 cm), which is a source of water for consumption. Studies covered 8 wells in the Gorzyce commune. The following chemical components: pH, dissolved oxygen, electrolytic conductivity, BOD5, nitrogen, total phosphorus and phosphates, and ions of SO4-, Na, K+ , Ca++ and Mg++ were analyzed. The results of the studies are described by the mean concentrations of components in analyzed period of time. The results confirm the fact that, poorly protected wells have a worse quality of water. Moreover a few cases, the average concentration of the analyzed indexes exceed acceptable standards for drinking water.
PL
Przedmiotem pracy była ocena jakości płytko zalegających wód gruntowych stanowiących źródło wody przeznaczonej do spożycia na terenach niezurbanizowanych. Badaniami objęto 8 studni znajdujących się w gminie Gorzyce. Wyniki badań przestawiono w postaci średnich stężeń składników z okresu badawczego dla każdego obiektu. Wyniki badań potwierdzają fakt iż, słabo zabezpieczone studnie cechują się gorszą jakością wody. W większości z omawianych przypadków średnie stężenie analizowanych zanieczyszczeń (dotyczy to w szczególności żelaza i manganu) przekraczało graniczne wartości ustanowione dla wody do picia.
EN
The subject of the study was to estimate the quality of shallow groundwater from wells which are the source of drinking water. The study included 8 wells located in the municipality of Gorzyce. The results are presented as medium concentrations of the analyzed components during one year of observation. The results confirm that poorly protected wells are characterized by poorer quality water. In most of the analyzed cases, the average concentration of pollution indexes (this applies particularly to iron and manganese concentration) exceed the limits established for drinking water.
PL
Celem artykułu była wstępna analiza potencjału turystycznego terenów wiejskich podregionu radomskiego, szczególnie w aspekcie turystyki aktywnej. Uwarunkowania przyrodniczo-kulturowe podregionu radomskiego, mimo, że nie mogą konkurować z najatrakcyjniejszymi regionami Polski takimi jak np. Podhale, Mazury, Pomorze sprzyjają rozwojowi turystyki. Liczne szlaki rowerowe, piesze, cieki wodne umożliwiające atrakcyjne spływy kajakowe, liczne, ciekawe tereny chronione oraz dziedzictwo kulturowe podregionu radomskiego czynią go interesującym miejscem wypoczynku, szczególnie jeśli odległość z miejsca zamieszkania jest niewielka. Oferta podregionu radomskiego powinna być szczególnie interesująca dla mieszkańców aglomeracji miejskich województwa mazowieckiego i okolicznych województw. Wykorzystanie w pełni potencjału turystycznego regionu możliwe jest tylko w przypadku zintensyfikowanej promocji i stworzeniu pakietowanego, atrakcyjnego produktu turystycznego.
EN
The aim of the paper was to analyze the tourism potential of rural areas of Radom subregion, especially in terms of active tourism. Subregion of Radom is not able to compete with the most attractive regions of Poland such as Podhale, Masuria or Pomerania. Although its natural and cultural conditions are conducive to the development of tourism. Numerous bike trails, hiking trials, water courses for attractive kayaking, numerous, interesting protected areas and cultural heritage make Radom subregion interesting holiday destination. especially if the distance from the place of living is not far. Tourist offer of Radom subregion should be of the particular interest to the residents of urban agglomerations of Mazovian province and neighboring provinces. Taking full advantage of the tourism potential of the region is possible only in case of intensified promotion and creation of packetized and attractive tourist products .
PL
Infrastruktura techniczna jest ważnym aspektem wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich. Możliwość korzystania z jej zasobów w znacznym stopniu wpływa na jakość życia mieszkającej tam ludności. W pracy, na przykładzie gminy Łobez (województwo zachodniopomorskie), przedstawiono aktualne problemy eksploatacyjne obiektów i systemów, służących do ujmowania, uzdatniania i dystrybucji wody, zlokalizowanych na terenach wiejskich. Przedstawiono obiekty, zastosowane technologie oraz problemy eksploatacyjne, zaistniałe w okresie od 2003 do 2013 r.
EN
Technical infrastructure is an important aspect of the multifunctional development of rural areas. The ability to use its resources significantly affects the quality of life of people living there. The paper presents the current operational problems of objects and systems for water treatment and distribution systems, located in rural areas. The difficulties faced by the local governments and water companies on the example of a selected commune in Zachodniopomorskie Voivodeship are presented in the work. The current state of the water treatment station located in the commune of Łobez as well as applied technology, the state of utilities, exploitation problems and key changes taking place in the period from 2003 to 2013 were described. The activities, planned or taken to improve the efficiency of inefficient equipment and systems are presented.
8
Content available Koncepcja organizacji produkcji biopaliw rolniczych
PL
Realizacja zamierzeń UE na rzecz ochrony klimatu będzie wymagała przestawienia produkcji energii w Europie na system niemalże bezemisyjny. Zmniejszenie emisji w transporcie ma wynieść 60 % do 2050 r. w porównaniu z 1990 r. i około 20 % do 2030 r. w stosunku do 2008 r. To oznacza poważne zmiany istniejącego systemu transportowego, w tym poszukiwania nowych technologii układów napędowych i paliw alternatywnych, m.in. biopaliw. Wiadomo, że produkcja biopaliw na terenach wiejskich nie pokryje globalnego zapotrzebowania i z tego względu agropaliwa nie będą mogły zastąpić paliw kopalnych. Stosowanie biopaliw zaleca się w tych sektorach mobilności, w których nie można oczekiwać szybkich rozwiązań alternatywnych: m.in. w rolnictwie, leśnictwie i transporcie lotniczym. Bardziej korzystne dla ochrony klimatu jest stosowanie tłoczonych na zimno olejów roślinnych niż ich estrów - biodiesla FAME. Zdecentralizowana produkcja i użytkowanie oleju może sprzyjać rozwojowi ekonomicznemu obszarów wiejskich.
EN
An ambitious commitment of EU to climate protection requires a substantial transformation of European energy system toward low-carbon economy. The reduction of the GHG emissions from the transport sector should reach up to 60% by 2050 compared to 1990 and by ca. 20% by 2030 compared to emissions in 2008. This will require a significant change in the transport system, with a substantial role of innovations in propulsion technologies and alternative fuels. e.g. biofuels. However, biofuels produced in rural areas can not be perceived as a panacea for energy shortages in the whole mobility sector as due to limited supply they cannot replace fossil fuels. Biofuels, especially cold pressed vegetable oil (cPVO), can be a viable alternative in some strategic areas: agriculture, forestry and aviation. In terms of emission reduction and energy efficiency, the use of cPVO is more efficient than combustion of its esterified form (biodiesel FAME). Decentralised production and consumption of cPVO may provide a critical impulse stimulating the economic development of rural areas.
PL
W artykule na wstępie wyjaśniono pojęcie budownictwa niskoenergochłonnego i istotę jego realizowania na terenach wiejskich. Wyszczególniono podstawowe przyczyny wznoszenia domów niskoenergochłonnych, takie jak: ochronę środowiska przyrodniczego terenów wiejskich, m.in. poprzez ekologiczne rodzinne gospodarstwa rolne, zmniejszenie kosztów ogrzewania domów wiejskich usytuowanych w otwartym krajobrazie, głównie rodzin rolniczych oraz możliwość wykorzystania niekonwencjonalnych źródeł energii, wspomagających często zawodny, nieefektywny i drogi dla konsumentów system zasilania w konwencjonalny nośnik energii.
EN
In the introduction of the paper, the term of low energy consuming building construction and the essence of its realization on rural areas are explained. The basic reasons of building of low energy consuming houses were detailed, such as: the protection of natural environment of rural areas, among others through establishing ecological family farms, reduction of heating costs of rural buildings situated in an open area (belonging mainly to farmers’ families); the possibility of application of unconventional energy sources supporting systems which supply a conventional energy carrier, the systems being often unreliable, ineffective and expensive for the consumers.
PL
W świetle nowych regulacji prawnych samorządy gminne musiały zorganizować system gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie gminy (przygotować min. przetarg na odbiór odpadów, ustalić kryterium naliczania i wysokość opłat, obowiązujący system segregacji). W analizowanych gminach wiejskich opłaty za odbiór odpadów (segregowanych i niesegregowanych) z gospodarstw domowych były niższe niż w gminach miejsko-wiejskich. Większość gmin, jako kryterium wysokości opłat zastosowało liczbę osób zamieszkujących gospodarstwo, a system segregacji oparty był na wydzieleniu czterech frakcji. Z danych ankietowych wynika, że bezpośrednio przed wprowadzeniem ustawy gminy nie dysponowały wiarygodnymi danymi ze swojego terenu i opierały się w prognozowaniu na oficjalnych wskaźnikach. Z uwagi na duże zróżnicowanie terenów wiejskich oraz istotny wpływ różnych czynników (demograficznych, ekonomicznych, zwyczajowych) na rodzaj i masę wytwarzanych odpadów oficjalne wskaźniki wykorzystywane w planowaniu systemów gospodarowania odpadami w gminach mogły powodować przeszacowanie lub niedoszacowanie kosztów funkcjonowania systemu.
EN
In the light of new law regulations municipalities had to organize a system of municipal waste management on their area (i.a. tender for waste collection, establish criteria for payment system, the system of waste segregation mandatory in this community). In the analyzed rural municipalities charge of waste (sorted and unsorted) of households were lower than in the urban-rural communities. Most municipalities as a criterion for level of charges applied the number of people in the household and the system of segregation was based on the separation of four fractions. The survey data showed that immediately before the introduction of Act the municipalities did not have real data from their area and they based new waste management system in forecasting on official rates. The use of the same indicators for all rural areas could lead to overestimation or underestimation of cost of waste management system.
PL
W artykule przedstawiono propozycję zastosowania analizy wielokryterialnej do wyboru sposobu usuwania i oczyszczania małej ilości ścieków na terenach wiejskich. Wybór optymalnego rozwiązania przeprowadzono w oparciu o kryteria zrównoważonego rozwoju. Obliczenia wykonano z wykorzystaniem jednej z metod analizy decyzyjnej – programowania kompromisowego, a następnie porównano z wynikami wcześniej przeprowadzonej analizy metodą AHP. Zaproponowana metoda może być wykorzystana do wyboru najlepszego rozwiązania na etapie planowania i projektowania systemów usuwania i oczyszczania ścieków w małych jednostkach osadniczych. Metoda stanowi więc narzędzie zarządzania środowiskiem.
EN
This article proposes the application of multi-criteria analysis for the selection process for the removal and treatment of a small amount of water in rural areas. The optimal solution was based on the criteria of sustainable development. Calculations were performed using one of the methods of decision analysis – a compromise programming, and compared with the results of earlier analysis using AHP. The proposed method can be used to choose the best solution for the planning and design of disposal systems and waste water treatment in small settlements. The method is thus a tool for environmental management
12
Content available Sustainable development of rural areas
EN
Economic development of rural areas guarantees stable employment for the local inhabitants and is prerequisite for implementing investments aimed at environmental protection. This article contains a number of examples of actions taken in compliance with the concept of sustainable development in the fields that represent the pillars of economic, environmental and social governance. In addition, the article presents objectives and conditions for the economic development of rural areas in the European Union and Poland. Attention was devoted to the growth of agritourism – especially in the context of sustainable tourism. The authors described the criteria for human resources development as well as the perception of villages as a place where local communities live and work. In addition, the possibilities to produce healthy food were discussed, as well as the methods of obtaining energy from alternative sources and environmentally-friendly technologies of waste treatment. The importance of wide-spread environmental education among rural communities for sustainable development was emphasised.
PL
Rozwój ekonomiczny terenów rolniczych gwarantuje stabilizację zawodową mieszkańców wsi oraz warunkuje działalność inwestycyjną w ochronę środowiska. W artykule opisano przykłady działań zgodnych z ideą zrównoważonego rozwoju w dziedzinach reprezentujących filary ładów: ekonomicznego, środowiskowego i społecznego. Scharakteryzowano cele i uwarunkowania rozwoju gospodarczego terenów wiejskich w Unii Europejskiej i w Polsce. Zwrócono uwagę na rozwój agroturystyki, szczególnie w kontekście zrównoważonej turystyki. Przedsta-wiono kryteria rozwoju kapitału ludzkiego oraz postrzeganie wsi jako miejsca życia i pracy społeczności lokalnych. Omówiono możliwości produkcji zdrowej żywności, pozyskiwanie energii z alternatywnych źródeł, ekologicznej metody oczyszczania ścieków. Podkreślono rolę powszechnej edukacji ekologicznej społeczeństwa wiejskiego dla zrównoważonego rozwoju.
13
Content available remote Relacje pomiędzy produkcją i dystrybucją wody na terenach wiejskich
PL
Celem niniejszego opracowania było określenie wzajemnych relacji produkcji i dystrybucji wody na terenach wiejskich. Przedstawione dane uzyskano w ramach ankietyzacji oraz analizy funkcjonowania wybranych gminnych stacji uzdatniania i wodociągów grupowych. Z uwagi na trwające badania zawarte w pracy wyniki stanowią wstęp do obszerniejszych opracowań.
EN
The aim of this study was to determine the relationship of production and distribution of water in rural areas. The data obtained in the questionnaires and the analysis of the functioning of selected municipal treatment plants and waterworks group. Due to the ongoing research work included an introduction to the results of extensive studies.
EN
The paper presents the analysis of changes in land function and in total surface coverage of local development plan in Skórzewo in the years 1995–2012. The area of study included Skórzewo geodesic precinct located in direct neighborhood of Poznan city, where intense changes associated with the process of suburbanization take place, e.g. population growth rate in the years 1995–2012 was about 394. Principles modifying the spatial policy of local government bodies and central government bodies, as well as the scope and procedures in land function allocation for specific uses, and identification of principles of their management and development are specified in the Act of 27 March 2003 on spatial planning and land development (SPaLD Act) (The Journal of Law “Dziennik Ustaw” of 2012, item 647 with later amendments). Studies on conditions and directions of spatial management (hereinafter referred to as the communes studies) and local spatial development plans (local plans) are developed at the local level of spatial planning. Communes studies determine the spatial policy of a given commune, including e.g. principles of spatial development, while not being an act of local law, and its stipulations are binding for the organs of the commune when preparing local plans (art. 9. of SPaLD Act). Land function, allocation of public investments as well as types of management and conditions of land building development are specified in the local plan (art. 4. of SPaLD Act), which is an act of local law. Moreover, local spatial development plans obligatorily specify e.g. principles of environmental protection, nature conservation and protection of cultural landscape, boundaries and types of land development or protected objects, specified on the basis of separate regulations, including e.g. those at risk of floods. The analysis carried out in the work was based on planning, statistical and registration data of two decades from 1992 to 2012. The main research concerned changes in land function residential buildings. Moreover, local spatial development plans prepared for Skórzewo, Dopiewo community study and the project of its change have been analized in terms of quality and quantity. The primary source material in the work were local development plans adopted in the years 1992–2012 for the village Skórzewo. According to the recent history of Poland, the analyzed spatial planning documents were divided into three groups: The general plan of 1992, Local development plans, which have been repealed (enacted before 1995, or plans that have lost power as a result of the adoption of the new local development plans), Current local development plans (enacted in 1996–2012). In connection with the application over the years a variety of indications in the Local Development Plan, for the purpose of analysis, they have been standardized by the Minister of Infrastructure on the required scope of the draft local development plan (Journal of Laws of 2003, No. 164, poz.1587) Analysis of local development plan were made with the use of software company IMAGIS Mapinfo version 10.5. Therefore, the research methodology was due in large part to the tools used in the form of geographic information system. Qualitative analysis of planning documents from the years 1992–2012 showed that, depending on the date of enactment, their details and entry form changes. The existing local plans are used accurate records and is given the more number of urban indicators, than in the plans, which had lost power. This show undertaken by the commune attempt to manage the process provides of suburbanization through local plans. Negatively about the spatial planning in Skórzewo geodesic district provides low average area of enacting local plans (3.3 ha for the years 1995–2012) and advantage plans smallest up to 1 ha (42%).
PL
Prezentowane badania dotyczyły określenia dynamiki stężeń związków azotu w wodzie do picia z tradycyjnych kręgowych studni kopanych w wybranych gospodarstwach wsi Przeździedza. Badania obejmowały okres od marca 2009 roku do lutego 2010 roku. Badaniami objęto 6 studni kopanych zbudowanych z kręgów betonowych lub z kamienia. W analizowanych próbkach każdorazowo wykonywano oznaczenia następujących wskaźników wody: azotu azotanowego, azotu azotynowego, azotu amonowego, pH, przewodności elektrolitycznej i poziomu zwierciadła. W przypadku większości analizowanych wskaźników w wodach ujmowanych ze studni kopanych na terenie wsi Przeździedza zostały spełnione wymogi stawiane wodzie przeznaczonej na cele spożywcze. Spośród związków azotu w wodach z badanych studni dominowały azotany. Stężenia azotu azotanowego oraz stężenia azotu azotynowego mieściły się w ustawowych normach, jedynie w studniach nr 1 i 2 odnotowano ponadnormatywne ich stężenia. Średnie stężenie amoniaku we wszystkich studniach było niskie i odpowiadało ustawowym normom.
EN
The presented study concerned the determination of the dynamics of the concentrations of nitrogen compounds in drinking water from traditional wells vertebrate selected farms in the village Przeździedza. The study covered the period from March 2009 to February 2010. The study included six wells made of concrete rings or stone. The analyzed samples were performed in each case designate the following indicators of water: nitrate nitrogen, nitrite nitrogen, ammonia nitrogen, pH, conductivity and level of the mirror. For most of the indicators analyzed in the waters of wells accounted for in the village Przeździedza met requirements of water intended for food purposes. Of the nitrogen compounds in the waters of the tested wells was dominated by nitrate. Concentrations of nitrate nitrogen and nitrite nitrogen concentrations are within the statutory standards, only in wells No. 1 and 2, there were oversize their concentration. The average concentration of ammonia in all wells was Iow and corresponded to the statutory standards.
EN
The measurements of PM 10 at two sites in Poland - a typical village and a big city considered urban background - indicated only a small difference in PM 10 concentrations. In summer time, the concentrations ofPMlO did not exceed the daily limit value of 50 jig/rn3 while in wintertime, the daily limit value was exceeded for almost all sampling days for both sites. Source contributions to ambient PM 10 were determined with factor analysis (FA) and multilinear regression analysis (MLRA) based on PM1O composition data including concentrations of K, Ca, Ti, Cr, Mn, Fe, Cu, Zn, Br, Pb and As. In the winter, local combustion sources contributed with 61% and 79% to total mass in the urban and rural sites, respectively, reflecting serious local or even regional problem associated with PMIO pollution. The episodic presence of As, the commonly known toxic element, requires a detailed study for better understanding of its temporal distribution both in the rural and urban atmosphere.
PL
W pracy przeanalizowano stan wdrażania założeń Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK) na terenach wiejskich i wiejsko-miejskich województwa opolskiego na koniec 2010 roku oraz możliwości jego realizacji do 2015 roku. Analiza danych na koniec roku 2010 dotyczących realizacji KPOŚK na terenach wiejskich i wiejsko-miejskich województwa opolskiego wskazuje na szereg problemów i utrudnień wpływających na opóźnienie w realizacji założonych celów. Jednocześnie, analizując możliwości wypełnienia założeń KPOŚK na koniec 2015 roku, stwierdzono, że istnieją jeszcze realne szanse na ich terminową realizację. Konieczne jest jednak uściślenie współpracy z instytucjami mającymi wpływ na jego realizację.
EN
In 2015 will end the transitional period enshrined in the Treaty of Accession concerning Poland’s compliment with the requirements of the Urban Water Waste Treatment Directive. Poland was obliged to build, expand and modernize the municipal wastewater treatment plants and waste water collecting systems, as this should be reflected in the state of natural environment in our country. In order to implement the provisions of the Treaty of Accession the main issue was, and still is, to direct the funding stream to the water and wastewater industry in order enable the implementation of actions required to complete these provisions. At the same time, taking into account the implementation period and extend of actions, the ongoing monitoring and analysis of the obtained results are essential.
PL
W Polsce produkcja rolna jest prowadzona na prawie 60% powierzchni kraju. Znaczna część tej działalności ma miejsce na terenach objętych różnymi formami ochrony lub wykazującymi niekorzystne warunki dla produkcji rolniczej. Stwarza to wiele ograniczeń dla intensyfikacji produkcji rolnej i zmniejsza konkurencyjność polskiego rolnictwa. Ograniczenia te mają różny charakter, różny też jest stopień ich dokuczliwości dla rolnika. Bardzo często utrudnienia różnego typu nakładają się w danym obszarze. Celem pracy jest próba przedstawienia przestrzennego rozkładu tych ograniczeń z zastosowaniem narzędzi GIS. Rozpatrywano takie elementy jak: gleby, tereny chronione z uwagi na wysokie walory przyrodnicze, mokradła, strefy ochronne zbiorników wód podziemnych itp. W końcowej części analizy sumowano różne oddziaływania na działalność rolniczą, wyznaczając rozkład przestrzenny uwarunkowań przyrodniczych i wynikających z ustanowionych stref ochronnych. Z analizy wynika, że najtrudniejsze warunki gospodarowania są w województwach: podkarpackim, lubelskim oraz w małopolskim (ponad 80% gruntów rolnych tych województw leży w obszarach o utrudnionej produkcji rolnej). Najmniej niekorzystne warunki są w województwie kujawsko-pomorskim (około 53% powierzchni gruntów rolnych w obszarach o utrudnionej produkcji rolnej).
EN
The agricultural production in Poland is carried out on almost 60% of the country area. Much of this activity takes place in areas which are protected by law or the ones which had adverse natural conditions for agricultural production. This creates a number of restrictions for agricultural intensification. These limitations have a different character and different degree of nuisance for the farmer. Moreover, very often the difficulties of various types overlap in a given area. The purpose of this study was to present the spatial distribution of these limitations by using GIS tools. The most adverse conditions for farming were found in podkarpackie, lubelskie and małopolskie voivodships (over 80% of agricultural land there is situated in areas difficult for agricultural production) The least unfavourable conditions (53% of lands in areas of difficult agricultural production) were noted in kujawsko-pomorskie voivodship.
PL
W procesach detekcji zanieczyszczeń powietrza istotną rolę odgrywa określenie skali opadu i składu chemicznego cząstek deponujących z atmosfery. W ramach prowadzonego projektu badawczego (2010-2011) określono wielkość depozycji cząstek stałych z uwzględnieniem ich składu chemicznego (Zn, Pb, Ni, Cd, Cu, Cr). Pomiary realizowano w okresach chłodnego i ciepłego półrocza na obszarze zabudowy wiejskiej oraz na terenie pól uprawnych przylegających do wsi. W badaniach zastosowano metodę pomiaru opadu pyłu przy użyciu płytek mierniczych powleczonych substancją lepiącą. W celu określenia składu chemicznego pyłu wykorzystano atomową spektrometrię absorpcyjną. Stwierdzono, że jakość powietrza na obszarze wiejskim determinowana jest oddziaływaniem źródeł lokalnych (niezorganizowana emisja z gospodarstw domowych i rolnicza), a ilość toksykantów wzbogacających środowisko zależy od cyklicznych okresów stanów pogodowych, charakterystycznych dla klimatu umiarkowanego. Wykazano, że wielkość depozycji i obecność metali ciężkich w pyle powodują wyraźną degradację środowiska, a jakość powietrza pozostaje na poziomie niezadowalającym. Podkreślono potrzebę rozwinięcia sieci monitoringu powietrza na tereny wiejskie.
EN
Determining the scale of the dust deposition and the chemical composition of particles depositing from the atmosphere is crucial importance to the process of air pollution detection. In the course of research project (2010-2011), the level of solid particles deposition with the consideration of their chemical composition (Zn, Pb, Ni, Cd, Cu, Cr) were determined. Measurements were conducted in periods of the cool and warm half year in the area of rural settlements and at the site of plantation fields adjacent to the village. In the research the method of measuring dust deposition with the help of measuring plates coated with adhesive: vaseline plates was applied. In order to determine the chemical composition of dust, Atomic Absorption Spectrometry was used. Air quality in rural areas is determined mostly by the influence of the local sources (agricultural and uncontrolled emission) and that the quantity of toxicants enriching the environment depends on cyclical weather states periods characteristic for the temperate climate. Size of the deposition and the presence of heavy metals in dust caused the distinct environmental decay, and the quality of air is not at a satisfactory level. A need of developing the net of the monitoring of air for the countryside was emphasized.
PL
Celem pracy jest określenie dynamiki zmian stężeń związków azotu w wodach ujmowanych ze studni zlokalizowanych we wsi Przeździedza. Okres badawczy obejmował okres od marca 2009 roku do lutego 2010 roku. Badaniami objęto 6 studni kopanych zbudowanych z kręgów betonowych lub z kamienia. W analizowanych próbkach każdorazowo wykonywano oznaczenia następujących wskaźników wody: azotu azotanowego(V), azotu azotanowego(III), azotu amonowego. Wyniki badań wskazują, iż słabo zabezpieczone studnie cechują się gorszą jakością wody. Dodatkowo studnie, w których zwierciadło wody zalegało nisko, również charakteryzowały się zdecydowanie gorszą jakością wody niż te, które zlokalizowane były wyżej. Spośród wszystkich analizowanych studni woda z dwóch z nich charakteryzowała się ponadnormatywnym stężeniem azotanów(V) i azotanów(III), natomiast pozostałe studnie spełniały ustawowe wymogi pod tym względem. Średnie stężenie amoniaku we wszystkich studniach było minimalne i w każdej studni odpowiadało ustawowym normom.
EN
The main goal of this research has been determination of changes in concentrations of nitrogen compounds in water from wells located in the village Przezdziedza. The research has covered the period from March 2009 until February 2010. The six wells constructed of concrete rings or from a stone have been analyzed. The following parameters have been determined: nitrate(V) nitrogen, nitrate(III) nitrogen, ammonia nitrogen. The results of this research indicate that, poorly protected wells are characterized by worse water quality. Additionally, wells in which the water level is located on low level, they are characterized by worse water quality than those which were located above. Among all analyzed object two of them have exceed the standard concerning the nitrate(V), nitrate(V) and nitrate(III) concentrations, while the remaining wells have satisfied the requirements in this matter. The average concentration of ammonia in all wells was at minimum level, which corresponds to the obligatory standards.
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.