Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 13

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  retencja wodna
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
PL
W warunkach doświadczenia laboratoryjnego oceniano wpływ dodatku do gleby lekkiej wełny mineralnej i osadu ściekowego na kształtowanie retencji wodnej oraz kształtowanie w niej zawartości ołowiu, cynku i kadmu. Stwierdzono istotną, ok. 2-krotną poprawę retencji wodnej w glebie pod wpływem badanych odpadów. Sposób aplikacji wełny nie miał znaczącego wpływu na retencję wody w glebie. Badane odpady spowodowały zwiększenie zawartości cynku i kadmu w glebie, ale w zakresie poziomów naturalnych. Intensywność wymywania metali z gleby była niska, z wyjątkiem jonów kadmu z gleby modyfikowanej wełną mineralną.
EN
A degraded soil was reclaimed by addn. of municipal sewage sludge and waste mineral wool mixed with the soil sep. or together. The Cd, Zn and Pb contents were detd. in unmodified and modified soils, wastes and aq. filtrates of soils. In addn., filtrate vols. were detd. for soils to est. the water retentions. The modification of soils resulted in a two-fold increase of the water retention and in a significant increase in the content of Zn and Cd ions in soils. The leaching intensity of the studied ions from soils was low with the exception of Cd ions from soil modified with the mineral wool.
EN
This paper presents the results of a study aimed at determining the possibility of water retention in the lakes located in the upper and middle reaches of the Noteć Zachodnia River in central-west Poland. The study was conducted on the basis of the analysis of available hydrological data and contemporary and archival topographic basemaps. The research was supplemented by a field study from the years 2011-2016, during which numerous surveys and hydrometric measurements were made. Their goal was to determine the natural range of water fluctuations in the lakes under consideration and to identify potential flows in the Noteć Zachodnia River. Observations and calculations allowed the determination of damming ordinates that are within the range of natural water fluctuations of the lakes. On the basis of this information and the previously prepared model of terrain, including the test area, the authors designated zones within the lakes at the required water level and calculated the useful and flood capacity of those water reservoirs. Subsequently, the possibilities of reducing the flood wave on the Noteć Zachodnia River were determined. Calculations were made for 2011, i.e. a year for which the highest winter spate for over 30 years has been documented. It has been shown that, by using only the flood capacities of surveyed lakes, it would be possible to reduce the flood wave on the Noteć Zachodnia River by 30% for the profile closing its catchment below Kamienieckie Lake. The results indicated the validity of damming the lakes located in the catchment of the Noteć Zachodnia River. Water retention in these lakes would restore the water resources in the area and allow reduction of the flood wave during heavy rains. This action would positively affect the ecosystems associated with the river system and would assist the flood protection system in central and west Poland.
PL
W pracy przedstawiono charakterystykę stosunków wodnych i ocenę zmienności zasobów retencji glebowej na terenie fragmentu Parku Szczytnickiego we Wrocławiu. Oceny tej dokonano na podstawie pomiarów uwilgotnienia gleby wykonanych w roku 2015 i 2016 oraz wyników monitoringu i prac badawczych prowadzonych w latach wcześniejszych. Szczegółowymi badaniami objęto fragment parku o powierzchni około 8,6 ha, zlokalizowany na północ od Ogrodu Japońskiego, pomiędzy ulicami Mickiewicza i Kopernika. Pomiary uwilgotnienia przeprowadzono metodą TDR w 27 punktach, w środku powierzchniowych warstw gleby 0–25 cm oraz 25–50 cm. Na podstawie analizy przestrzennego rozkładu uwilgotnienia stwierdzono, że w rozpatrywanym okresie występowały znaczne, długotrwałe niedobory wilgoci czynnej warstwy gleby. Nawet na około 36% badanego obszaru w warstwie 25–50 stwierdzono wilgotność gleby poniżej punktu trwałego więdnięcia (PTW, pF = 4,2). Zbiornik wodny o powierzchni 1,1 ha, położony centralnie na badanym terenie, nie wpływał w okresie objętym badaniami na poprawę retencji gruntowo-glebowej. Było to spowodowane okresowym brakiem zasilania systemu wodnego parku z ujęcia na Odrze, której poziom obniżył się z powodu suszy.
EN
The paper presents a characterisation of water relations and an estimation of the variability pertaining to soil water retention resources in the selected area of the Szczytnicki Park in Wrocław. The estimation was performed on the basis of the measurements of soil moisture performed in the years 2015 and 2016, and the results of monitoring and research conducted in an earlier period. The detailed study was conducted on a fragment of the park with the surface area of about 8.6 ha, situated north of the Japanese Garden, between the Mickiewicza and Kopernika streets. Soil moisture measurements were conducted with the TDR method, at 27 points, within the soil layers of 0–25 cm and 25–50 cm. On the basis of the analysis of spatial distribution of soil moisture it was observed that considerable and long-lasting moisture deficits of the active layer of the soil have occurred during the period under study. Moisture levels below the permanent wilting point (PWP, pF = 4.2) were noted on approximately 36% of the study area, in the layer of 25–50 cm. The reservoir with an area of 1.1 ha, situated centrally in the study area, did not cause any improvement of soil-ground water retention during the period of the study. That was due to the periodic lack of supply of the water system of the park from the intake of Oder river in which the water level decreased as a result of a drought.
PL
W pracy przedstawiono charakterystykę stosunków wodnych i ocenę zmienności zasobów retencji glebowej na terenie Parku Południowego we Wrocławiu. Oceny tej dokonano na podstawie pomiarów uwilgotnienia gleby wykonanych w roku 2012 i 2013 oraz wyników badań prowadzonych na tym terenie w latach wcześniejszych. Pomiary wilgotności przeprowadzono metodą TDR w powierzchniowej warstwie gleby 0–25 cm oraz 25–50 cm, w kilkudziesięciu punktach (ok. 60) na terenie całego parku. Pozwoliło to na wygenerowanie map przestrzennego rozkładu uwilgotnienia gleby. Na ich podstawie stwierdzono, że na powierzchni parku występuje zauważalne zróżnicowanie zasobów retencji gromadzonych w glebie. Wyraźnie wyższe wartości uwilgotnienia obserwowano w pobliżu stawu parkowego. Przeprowadzone badania i analizy wskazują, że nadmierne uwilgotnienie w badanych profilach glebowych na terenie parku występuje zazwyczaj w okresie wiosennym i po nawalnych deszczach. Największy wpływ na kształtowanie zasobów retencji glebowej ma wielkość oraz rozkład opadów atmosferycznych.
EN
The paper presents the characteristics of water relations and assessment of changeability of soil retention resources in the Southern Park in Wrocław. The assessment was done on the basis of measurements of soil water content in 2012 and 2013 also the results of field investigations from earlier years were taken into account. The measurements of soil water content were done using TDR method in the upper soil layers 0–25 cm and 25–50 cm in several dozen points (about 60) on the area of Park. It allowed to generate the maps of spatial distribution of soil water content. It was found that on the area of park there was observable diversity of retention resources accumulated in soils. Explicitly higher values of moisture were observed in the vicinity of park pond. The researches and analyses showed that excessive water content in analyzed soils in the area of Park occurred usually in spring and after torrential rains. The value and distribution of precipitation had the highest influence on soil retention resources forming.
EN
The paper presents results of a study on changes of water resources under the common osier (Salix viminalis L.) crop in relation to local weather conditions. Field studies were carried out since April till October of the years 2008 and 2010 in a productive field of energetic osier situated in north-eastern part of Bydgoszcz County. The study involved measurements of moisture in 100 cm soil profiles in the osier field of annual regrowth every ten days. The common osier was grown on mineral soil where atmospheric precipitation was the only water source and ground waters were unavailable for plants. Performed studies showed that changes in water reserves in both the main root zone (0–50 cm) and in the whole soil profile were similar in the vegetation period of the same year. In a very dry vegetation season (2008), soil moisture remained at a level of hardly available water. In an average season (2010) soil moisture was at a level of field water capacity for plants.
PL
W pracy przedstawiono analizę wyników badań dotyczących przebiegu zmian zapasów wody w glebie pod uprawą wierzby wiciowej (Salix viminalis L.) na tle warunków meteorologicznych panujących w okolicy. Badania polowe prowadzono na plantacji produkcyjnej wierzby wiciowej przeznaczonej do celów energetycznych zlokalizowanej w północno-wschodniej części powiatu bydgoskiego. Badania terenowe wykonywano w latach 2008 i 2010, w okresie od kwietnia do października. Prace badawcze obejmowały około dekadowy pomiar wilgotności objętościowej w 100-centymetrowym profilu gleby na plantacji wierzby o odrostach rocznych. Wierzbę uprawiano na glebie mineralnej o gospodarce wodnej opadowo-retencyjnej, w której jedynym źródłem wody są opady atmosferyczne, a wody gruntowe są niedostępne dla roślin. Zmiany zapasów wody zarówno w głównej warstwie korzeniowej (0–50 cm), jak i w całym profilu glebowym (0–100 cm) pod uprawą wierzby miały podobny przebieg w ciągu okresu wegetacji tej rośliny w danym roku. W okresie wegetacyjnym bardzo suchym (2008) wilgotność gleby utrzymywała się na granicy wody trudno dostępnej. W okresie wegetacyjnym przeciętnym (2010) wilgotność utrzymywała się na granicy polowej pojemności dla roślin.
PL
Badaniami objęto gleby płowe trzech obiektów badawczych w układzie pole uprawne - zadrzewienie położonych na terenie Agroekologicznego Parku Krajobrazowego w Turwi. Grunty orne są od wielu lat intensywnie uprawiane, a zadrzewienia śródpolne różnią się między sobą: wiekiem, składem gatunkowym drzew, zawartością próchnicy. Przeprowadzone badania miały na celu porównanie wybranych parametrów fizykochemicznych i wodnych gleb pól będących w intensywnej uprawie z sąsiadującymi z nimi zadrzewieniami śródpolnymi na trzech głębokościach. Rezultaty badań dla gleb zadrzewień śródpolnych wykazały istotnie wyższe zawartości węgla organicznego, porowatości, współczynnika przewodnictwa hydraulicznego, potencjałów wiązania wody w glebie (pF) w stosunku do pól uprawnych. Natomiast zagęszczenie było istotnie niższe dla gleb zadrzewień w porównaniu z polami uprawnymi. Na podstawie otrzymanych wyników można wnioskować o celowości stosowania zadrzewień śródpolnych jako pasów ochronnych, przeciwdziałających procesom erozyjnym w krajobrazie agroekologicznym.
EN
The research concerned luvisols from 3 study objects in the system cultivated field - shelterbelt located in the area of Agroecological Landscape Park in Turew. Arable lands have been intensively cultivated for many years and midfield shelterbelts differ in age, tree species composition and humus content. The research aimed at study of selected physical, chemical and water parameters of the soils of intensively cultivated fields with adjacent midfield shelterbelts at 3 depths. The results of the studies for the midfield shelterbelts soils showed that the content of organic carbon, total porosity, hydraulic conductivity water potential in soil (pF) were significantly higher than in the case of cultivated fields. However, density was significantly lower for the shelterbelts when compared to arable soils. On the basis of the obtained results it can be concluded that the use of midfield shelterbelts as safety belts, preventing erosion processes in agro-ecological landscape is advisable.
EN
The paper presents a proposal to describe potential water retention capacity of a given area, not necessarily the catchment basin, by a single parameter that would reflect all significant nonclimatic physico-geographic characteristics. The potential retention capacity of forest areas in this method is estimated based on subdivision area i.e. the area of the smallest spatial unit in forestry to which a single parameter representing combined effect of physico-geographic factors of the region is attributed. In this way, characteristics assumed to be decisive for potential water retention capacity were assigned to each subdivision. Ranges of variability of each parameter were then divided into three classes (coded 1, 2 and 3) respectively to small, medium and large potential retention capacity. In the next step the codes of all parameters attributed to each of the subdivisions were summed up to obtain new value reflecting their water retention capacity. The last stage was the generation of a map presenting spatial variability of calculated index. Created map shows considerable spatial variability of the index. Subdivisions of small and of large capacity are dispersed all over the object without any tendency of combining into larger patches. Results of this study may serve as a basis to assess water relations, to establish water management priorities in plans of forest or spatial management.
PL
W pracy zaproponowano, aby potencjalną zdolność retencyjną danego terenu, niekoniecznie zlewni, opisać za pomocą jednego parametru - miernika (wskaźnika), który ujmuje oddziaływanie wszystkich istotnych charakterystyk fizyczno -geograficznych nieklimatycznych w odniesieniu do rozpatrywanego obszaru. Podstawą szacowania wartości miernika potencjalnej zdolności retencyjnej obszarów zalesionych w tej metodzie jest wykorzystanie jako powierzchni elementarnej pododdziału, czyli najmniejszej jednostki przestrzennego podziału lasów i przydzielenie mu jednego parametru, uwzględniającego sumaryczne oddziaływanie najbardziej istotnych w danym regionie parametrów fizyczno-geograficznych na potencjalne zdolności retencyjne. Na tej podstawie każdemu z pododdziałów przyporządkowano charakterystyki, które uznano za determinujące jego potencjalną zdolność retencyjną. Następnie zakresy zmian wartości każdego z parametrów podzielono na trzy klasy, odpowiadające małej, średniej oraz dużej potencjalnej zdolności retencyjnej. Klasy te otrzymały odpowiednio kody "1", "2" i "3". W kolejnym kroku zsumowano kody wszystkich parametrów przypisanych każdemu pododdziałowi, w wyniku czego otrzymano dla każdego z nich nową wartość odzwierciedlającą jego zdolność retencyjną. Ostatnim etapem było wygenerowanie mapy przedstawiającej zmienność przestrzenną obliczonego miernika. Na podstawie sporządzonej mapy rozkładu miernika potencjalnej zdolności retencyjnej należy stwierdzić, że charakteryzuje się on znaczną zmiennością przestrzenną. Pododdziały o małej, jak i dużej potencjalnej zdolności retencyjnej, są rozrzucone po całym obiekcie bez wykazywania tendencji do łączenia się w większe płaty obszarowe. Wyniki przeprowadzonych badań mogą być podstawą do oceny stosunków wodnych, ustalenia hierarchii zadań w zakresie gospodarki wodnej w planach urządzania lasu czy planach zagospodarowania przestrzennego.
EN
Based on results concerning the forest impact on water cycling an attempt was undertaken to evaluate water retention in forests. The economic value of water retention was established assuming the cost of water storage in small reservoirs built in forest areas. Calculations did not account for differences resulting from different functions of naturally retained water and that stored with the use of technical methods. Considering volume and time of water retention in forests, the annual value of natural water retention in forests calculated per average hectare of the country area was estimated at 800 zł.
PL
Wobec potrzeby racjonalizowania gospodarowania zasobami leśnymi podjęto próbę oceny i wyceny naturalnych retencyjnych właściwości terenów leśnych. Ocenę wpływu lasu na wielkość i czas spowolnienia odpływu wody przeprowadzono na podstawie wyników długoletnich badań w małych zlewniach rzecznych. W procesie retencjonowania wody wyróżniono wpływ lasu na zwiększenie ogólnej ilości odpływu i udziału odpływu półrocza letniego w odpływie rocznym oraz zmniejszenie nierównomierności odpływów rocznych i wielkości wezbrań kulminacyjnych. Obszary leśne magazynują w średnim roku niemal 70 mm wody w różnych formach. Ogólna, sumaryczna wielkość retencji związanej z lasem, wyznaczona w skali roku dla statystycznego hektara powierzchni Polski (28% lesistości), wyniosła 193,5 m³. W dalszej kolejności określono koszty związane z magazynowaniem wody w małych zbiornikach retencyjnych wybudowanych w ostatnich latach na terenie leśnym, przyjmując 4,15 zł·m-³. Wycenę ekonomiczną wody retencjonowanej przez las obliczono jako iloczyn jej objętości i ceny. Wartość ekonomiczną naturalnych właściwości retencyjnych lasu dla statystycznego hektara powierzchni Polski można oszacować na 800 zł·rok-¹ oraz na 2668 zł w ciągu roku z 1 ha lasu. Ze względu m.in. na różne znaczenie naturalnej retencji wodnej lasu i efektów retencyjnych, osiąganych w wyniku inwestycji technicznych, należy tę kwotę traktować jako orientacyjną.
EN
Problems with situating objects of small retention in forest areas - also those included in the network of areas of exceptional protection "NATURE 2000" was discussed in the article. Issues were discussed taking Włoszczowa Forest Inspectorate, Świętokrzyskie Voivodeship into consideration, where part of the area was particularly arid, among others, as a result of former intensive dehydrating meliorations.
PL
Prowadzone w ostatnim stuleciu działania dążące do zwiększenia areału produkcji rolniczej doprowadziły do znacznego utracenia przez środowisko zdolności do retencjonowania wody. Artykuł opisuje możliwość tworzenia obszarów małej retencji z równoczesnym rozwiązaniem problemu gospodarki ściekowej na przykładzie jednej z gmin wiejskich województwa wielkopolskiego.
EN
Activities which were giving ride to increase of the acreage of land production has caused the environment forfeited the natural ability for water retention. The article shows the way of formation the areas of water retention with simultaneous resolving problems of sewage management basing on the one of polish districts.
PL
Jednym ze sposobów zwiększania możliwości korzystania z naturalnych zasobów wodnych odpływających korytami rzek jest magazynowanie jej w dużych i małych zbiornikach retencyjnych. Przeciętnie w ciągu roku z obszaru kraju korytami rzek odpływa 58,6 mld m³ wody. W latach mokrych odpływ ten może osiągnąć wartość ok. 90 mld m³.
PL
Obserwacje przemian, jakie zachodzą w środowisku przyrodniczym w wyniku działalności gospodarczej, wskazują na sukcesywny ubytek wody dyspozycyjnej i celowość wprowadzania różnych systemów nawadniających, by utrzymać określony poziom produkcji rolniczej, a także dla celów ekologicznych.
PL
Coraz więcej terenów uprzednio i dotychczas użytkowanych rolniczo zostaje zwalnianych z tej funkcji. Pozostają obszary "opuszczone", marginalne lub odłogowane. Jest to znaczący potencjał ziem w Polsce, który będzie się jeszcze powiększał w najbliższych dziesięcioleciach do określonych granic, prawdopodobnie do około 3-3,5 mln ha. W przeciwieństwie do głoszonych obecnie przeważnie negatywnych opinii o tym zjawisku, proponuje się w niniejszym opracowaniu ocenę pozytywną zaistniałych procesów zwalniania ziem - z reguły najsłabszych lub chemicznie skażonych - z działalności rolniczo-uprawowej, zwłaszcza do celów żywnościowych. Proponuje się postrzegać to zjawisko jako wielką szansę wszechstronnego i wielofunkcyjnego rozwoju ośrodków wiejskich, wiejsko-miejskich, a także i samych obszarów związanych z tymi ośrodkami. Wielorakie potrzeby, jakie będzie można zaspokoić w cywilizacyjnym rozwoju naszego kraju są przedstawione w opracowaniu, a opuszczane przez rolnictwo tereny wraz z lasami, użytkami zielonymi, parkami, użytkami ekologicznymi itp. nazwano obszarami trwałej zieleni (OTZ).
EN
The more and more lands formerly used by agriculture are relieved of this function to become "abandoned", marginal or fallow lands. That is a significant potential of grounds which will still enlarge in the next decades to amount probably 3-3.5 million ha. In contrast to presently expressed, mostly negative, opinions of this process author proposes here a positive evaluation of the process of releasing lands - often of poorest quality or contaminated - from their basic function of food production. It is proposed to see this phenomenon as a chance of universal and multifunctional development of rural areas, of municipal-rural grounds and of lands associated with human settlements. Multiple needs that should be satisfied during the civilizational development of our country are presented in this paper. The grounds abandoned by agriculture with forests, grasslands, parks, lands of ecological use etc. has been called Permanent Greenness Lands (PGL).
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.