Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 28

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  astronomy
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
EN
We present the actual status and the most important issues related to the installation of the data reduction LOFAR software on high power computer Prometheus located in ACC Cyfronet. We refer to the software itself as well its practical use cases in the context of the scientific tool and the detailed installation/testing methodology. We address most typical challenges and problems that occurred during our attempts to set up the complete and ready-to-use LOFAR environment (including not only programs, but also libraries, scripts and other additional tools) on non-standard (cluster-type) computing system. The result of these works is then briey summarized. We also discuss the is- sues related to LOFAR documentation, maintenance, distribution and further development. Finally, we propose some future improvements.
2
Content available remote Sterowanie teleskopem astronomicznym z wykorzystaniem Raspberry PI
PL
W artykule opisano autorski projekt i wykonanie systemu sterującego teleskopem astronomicznym przy wykorzystaniu możliwości komputera Raspberry PI. Opisane również zostały możliwości takiego rozwiązania wraz z perspektywami rozwoju oraz przeprowadzone testy.
EN
The article describes the author's design and performance of astronomical telescope control system using the computer Raspberry Pi. Also described the possibility of such a solution with prospects of development and tests carried out.
PL
Sympozjum Wilga 2014 odbyło się już 34 raz w ostatnim tygodniu maja. Sympozjum jest organizowana pod patronatem SPIE, IEEE, Photonics Society of Poland, WEiTI PW, oraz PKOpto SEP. Zgromadziło ok. 350 osób, głównie młodych uczonych z całego kraju. Wygłoszono ok. 250 referatów i komunikatów. Główny tom materiałów sympozjalnych, zawiera ok. 130 najlepszych prac i jest opublikowany jako Proc.SPIE vol.9290. Kilkadziesiąt prac opublikowano w czasopismach naukowo-technicznych. Wiodącą tematykę Sympozjum Wilga2014 przedstawiono na następujących sesjach: nanomateriały dla fotoniki i elektroniki, astronomia i technika kosmiczna, biomedycyna, inteligencja obliczeniowa, wizualizacja i multimedia, oraz duże eksperymenty naukowe. W prawie dwudziestoletniej historii Sympozjum WILGA opublikowało kilkanaście tomów Proc.SPIE z ponad 1500 artykułów naukowo-technicznych (głównie w autorstwie polskich młodych uczonych) dostępnych w bazach danych Web of Knowledge oraz Scopus, a także Google Scholar. Jest to absolutny, i chyba niedoceniony, ewenement w skali kraju. Artykuł przedstawia pobieżny przegląd wybranych nurtów tematycznych i prac prezentowanych w czasie Sympozjum WILGA 2014.
EN
Symposium Wilga 2014, in its 34th edition, was organized during the last week of May. Symposium is organized under the auspices of SPIE, IEEE, Photonics Society of Poland, WEiTI PW, and PKOpto SEP. The event gathered around 350 persons, mainly young researchers from the whole country. There were presented around 250 speeches and communications. The main volume of Symposium Proceedings is Proc. SPIE vol.9290 which contains around 130 papers. A few tens of papers were published in technical journals. The leading topics of Wilga 2014 were gathered in key sessions: nano-materials for photonics and electronics, astronomy and space technology, biomedicine, computational intelligence, visualization and multimedia, and large research experiments. During nearly two decades of WILGA Symposium history, 15 volumes of Proc. SPIE has been published with over 1500 technical papers (authored mainly by Polish young researchers) and indexed in Web of Knowledge, Scopus and Google Scholar. It is an absolute exceptional achievement in national scale, perhaps slightly underestimated. The paper presents a digest of topical tracks, and chosen work results presented during WILGA 2014 Symposium.
PL
Sympozjum Wilga 2014 odbyło się już 34 raz w ostatnim tygodniu maja. Sympozjum jest organizowana pod patronatem SPIE, IEEE, Photonics Society of Poland, WEiTI PW, oraz PKOpto SEP. Zgromadziło ok. 350 osób, głównie młodych uczonych z całego kraju. Wygłoszono ok. 250 referatów i komunikatów. Główny tom materiałów sympozjalnych, zawiera ok. 130 najlepszych prac i jest opublikowany jako Proc. SPIE vol. 9290. Kilkadziesiąt prac opublikowano w czasopismach naukowo-technicznych. Wiodącą tematykę Sympozjum Wilga2014 przedstawiono na następujących sesjach: nano-materiały dla fotoniki i elektroniki, astronomia i technika kosmiczna, biomedycyna, inteligencja obliczeniowa, wizualizacja i multimedia, oraz duże eksperymenty naukowe. W prawie dwudziestoletniej historii Sympozjum WILGA opublikowało kilkanaście tomów Proc. SPIE z ponad 1500 artykułów naukowo-technicznych (głównie w autorstwie polskich młodych uczonych) dostępnych w bazach danych Web of Knowledge oraz Scopus, a także Google Scholar. Jest to absolutny, i chyba niedoceniony, ewenement w skali kraju. Artykuł przedstawia pobieżny przegląd wybranych nurtów tematycznych i prac prezentowanych w czasie Sympozjum WILGA 2014.
EN
Symposium Wilga 2014, in its 34th edition, was organized during the last week of May. Symposium is organized under the auspices of SPIE, IEEE, Photonics Society of Poland, WEiTI PW, and PKOpto SEP. The event gathered around 350 persons, mainly young researchers from the whole country. There were presented around 250 speeches and communications. The main volume of Symposium Proceedings is Proc. SPIE vol. 9290 which contains around 130 papers. A few tens of papers were published in technical journals. The leading topics of Wilga 2014 were gathered in key sessions: nano-materials for photonics and electronics, astronomy and space technology, biomedicine, computational intelligence, visualization and multimedia, and large research experiments. During nearly two decades of WILGA Symposium history, 15 volumes of Proc. SPIE has been published with over 1500 technical papers (authored mainly by Polish young researchers) and indexed in Web of Knowledge, Scopus and Google Scholar. It is an absolute exceptional achievement in national scale, perhaps slightly underestimated. The paper presents a digest of topical tracks, and chosen work results presented during WILGA 2014 Symposium.
5
Content available Electronic and Photonic Systems WILGA 2014
EN
Symposium Wilga 2014, in its 34th edition, was organized during the last week of May. Symposium is organized under the auspices of SPIE, IEEE, Photonics Society of Poland, WEiTI PW, and PKOpto SEP. The event gathered around 350 persons, mainly young researchers from the whole country. There were presented around 250 speeches and communications. The main book of Symposium Proceedings is Proc. SPIE vol.9290 which contains around 130 papers. A few tens of papers were also published in technical journals. The leading topics of Wilga 2014 were gathered in key sessions: nano-materials for photonics and electronics, astronomy and space technology, biomedicine, computational intelligence, visualization and multimedia, and large research experiments. The paper presents a digest of some topical tracks, and chosen work results presented during WILGA 2014 Symposium.
6
Content available remote Influence of Copernicus idea on the development of mechanisms of machines
EN
Last year we celebrated the 470th anniversary of the death of one of the greatest geniuses of mankind and the anniversary of his famous work, "De Revolutionibus Orbium Coelestium" (Copernicus, 1972) published in 1543; the work which marked the beginning of a new era and development of science. Trough his heliocentric theory Copernicus expanded limited universe of Middle Ages from so called "Eight sphere" to infinity. In order to ensure that astronomical observations agreed with the reality, Copernicus created a theory consistent with the objective system of the universe. Only much later this theory was confirmed trough phenomena of parallax and aberration of starlight. Recognizing the alignment of the astronomical theory with actual observations Copernicus was the first to apply the rule of correspondence, adopted later in scientific theories.
PL
Sympozjum Wilga 2014 odbyło się już 34 raz w ostatnim tygodniu maja. Sympozjum jest organizowane pod patronatem SPIE, IEEE, Photonics Society of Poland, WEiTI PW, oraz PKOpto SEP. Zgromadziło ok. 350 osób, głównie młodych uczonych z całego kraju. Wygłoszono ok. 250 referatów i komunikatów. Główny tom materiałów sympozjalnych, zawiera ok. 130 najlepszych prac i jest opublikowany jako Proc.SPIE vol.9290. Kilkadziesiąt prac opublikowano w czasopismach naukowo-technicznych. Wiodącą tematykę Sympozjum Wilga2014 przedstawiono na następujących sesjach: nanomateriały dla fotoniki i elektroniki, astronomia i technika kosmiczna, biomedycyna, inteligencja obliczeniowa, wizualizacja i multimedia, oraz duże eksperymenty naukowe. W prawie dwudziestoletniej historii Sympozjum WILGA opublikowało kilkanaście tomów Proc.SPIE z ponad 1500 artykułów naukowo-technicznych (głównie w autorstwie polskich młodych uczonych) dostępnych w bazach danych Web of Knowledge oraz Scopus, a także Google Scholar. Jest to absolutny, i chyba niedoceniony, ewenement w skali kraju. Artykuł przedstawia pobieżny przegląd wybranych nurtów tematycznych i prac prezentowanych w czasie Sympozjum WILGA 2014.
EN
Symposium Wilga 2014, in its 34th edition, was organized during the last week of May. Symposium is organized under the auspices of SPIE, IEEE, Photonics Society of Poland, WEiTI PW, and PKOpto SEP. The event gathered around 350 persons, mainly young researchers from the whole country. There were presented around 250 speeches and communications. The main volume of Symposium Proceedings is Proc. SPIE vol.9290 which contains around 130 papers. A few tens of papers were published in technical journals. The leading topics of Wilga 2014 were gathered in key sessions: nanomaterials for photonics and electronics, astronomy and space technology, biomedicine, computational intelligence, visualization and multimedia, and large research experiments. During nearly two decades of WILGA Symposium history, 15 volumes of Proc. SPIE has been published with over 1500 technical papers (authored mainly by Polish young researchers) and indexed in Web of Knowledge, Scopus and Google Scholar. It is an absolute exceptional achievement in national scale, perhaps slightly underestimated. The paper presents a digest of topical tracks, and chosen work results presented during WILGA 2014 Symposium.
PL
Sympozjum Wilga 2014 odbyło się już 34 raz w ostatnim tygodniu maja. Sympozjum jest organizowana pod patronatem SPIE, IEEE, Photonics Society of Poland, WEiTI PW, oraz PKOpto SEP. Zgromadziło ok. 350 osób, głównie młodych uczonych z całego kraju. Wygłoszono ok. 250 referatów i komunikatów. Główny tom materiałów sympozjalnych, zawiera ok. 130 najlepszych prac i jest opublikowany jako Proc.SPIE vol.9290. Kilkadziesiąt prac opublikowano w czasopismach naukowo-technicznych. Wiodącą tematykę Sympozjum Wilga2014 przedstawiono na następujących sesjach: nano-materiały dla fotoniki i elektroniki, astronomia i technika kosmiczna, biomedycyna, inteligencja obliczeniowa, wizualizacja i multimedia, oraz duże eksperymenty naukowe. W prawie dwudziestoletniej historii Sympozjum WILGA opublikowało kilkanaście tomów Proc.SPIE z ponad 1500 artykułów naukowo-technicznych (głównie w autorstwie polskich młodych uczonych) dostępnych w bazach danych Web of Knowledge oraz Scopus, a także Google Scholar. Jest to absolutny, i chyba niedoceniony, ewenement w skali kraju. Artykuł przedstawia pobieżny przegląd wybranych nurtów tematycznych i prac prezentowanych w czasie Sympozjum WILGA 2014.
EN
Symposium Wilga 2014, in its 34th edition, was organized during the last week of May. Symposium is organized under the auspices of SPIE, IEEE, Photonics Society of Poland, WEiTI PW, and PKOpto SEP. The event gathered around 350 persons, mainly young researchers from the whole country. There were presented around 250 speeches and communications. The main volume of Symposium Proceedings is Proc. SPIE vol.9290 which contains around 130 papers. A few tens of papers were published in technical journals. The leading topics of Wilga 2014 were gathered in key sessions: nano-materials for photonics and electronics, astronomy and space technology, biomedicine, computational intelligence, visualization and multimedia, and large research experiments. During nearly two decades of WILGA Symposium history, 15 volumes of Proc. SPIE has been published with over 1500 technical papers (authored mainly by Polish young researchers) and indexed in Web of Knowledge, Scopus and Google Scholar. It is an absolute exceptional achievement in national scale, perhaps slightly underestimated. The paper presents a digest of topical tracks, and chosen work results presented during WILGA 2014 Symposium.
9
Content available remote Jan Jędrzejewicz ‒ a professional among amateur astronomers
EN
Jan Jędrzejewicz was an eminent Polish amateur astronomer. He lived and worked as a doctor in a small town of Płońsk, situated 60 km of Warsaw. His great passion was astronomy and he devoted his all free time to it. After gaining essential knowledge, he built observatory, which he professionally equipped with his own funds. The main subject of his work was micrometer measurements of double stars, to which he applied himself with unusual precision and diligence. This was appreciated by an American astronomer S.W. Burnham, who included these results in his catalogue of double stars. Jędrzejewicz also observed the Sun, comets, planets and other sky phenomena, and the results of his works were published in the international journals: "Astronomische Nachrichten" and "Vierteljahrsschrift Astronomischen Ggesellschaft". Noteworthy in his papers are extremely thorough investigation of the subject and a great number of references to papers of contemporaneous professional astronomers. Jędrzejewicz aroused interest of the scientific world, which was demonstrated by the fact that information about him appeared several times in the journal "Nature".
PL
Jan Jędrzejewicz był wybitnym polskim astronomem amatorem. Mieszkał i pracował jako lekarz w małej miejscowości Płońsk, leżącej 60 km od Warszawy. Jego wielką pasją była astronomia, której poświęcał cały wolny czas. Po zdobyciu niezbędnej wiedzy postanowił zbudować obserwatorium, które z własnych środków profesjonalnie wyposażył. Głównym tematem prac Jędrzejewicza były pomiary mikrometryczne gwiazd podwójnych, którym poświęcał się z niezwykłą precyzją i sumiennością. Zostało to docenione przez amerykańskiego astronoma S.W. Burnhama, który umieścił te wyniki w swoim katalogu gwiazd podwójnych. Jędrzejewicz obserwował również Słońce, komety, planety i wszelkie pojawiające się w owym czasie na niebie zjawiska, a wyniki swoich prac publikował w zagranicznych czasopismach: "Astronomische Nachrichten" i "Vierteljahrsschrift Astronomischen Ggesellschaft". W pracach Jędrzejewicza na uwagę zasługują jego niezwykle dogłębne badanie tematu oraz liczne odnośniki do prac współczesnych mu zawodowych astronomów. Jęrzejewicz wzbudzał zainteresowanie świata naukowego, o czym może świadczyć fakt, że kilkakrotnie pojawiła się o nim informacja w czasopiśmie "Nature".
PL
Tradycyjne sympozja WILGA są organizowane dwa razy w roku od 1998 r. Każda majowa edycja Wilgi gromadzi ok. 300 młodych uczonych aktywnych w obszarze zaawansowanych systemów elektronicznych i elektronicznych. Artykuł, tak jak w poprzednich latach, prezentuje przegląd wybranych prac przedstawianych przez młodych uczonych z wielu uczelni krajowych podczas XXXII połączonego sympozjum SPIE-IEEE WILGA 2013 pt. Fotonika i Inżynieria Sieci Internet. Ścieżki tematyczne sympozjum obejmowały: nanomateriały i nanotechnologie dla fotoniki, światłowody czujnikowe i nieliniowe, zorientowane obiektowo projektowanie sprzętu, metrologia fotoniczna, zastosowania optoelektroniki i fotoniki, współprojektowanie fotoniki i elektroniki, systemy optoelektroniczne i elektroniczne dla astronomii i eksperymentów fizyki wielkich energii, eksperymenty: CMS, ITER, JET - Wspólny Torus Europejski, nanosatelity BRITE, postępy projektu pi-of-the-sky. Sympozjum Wilga jest dorocznym przeglądem prac doktorskich realizowanych w Polsce i krajach sąsiednich w zakresie zaawansowanych systemów fotonicznych i elektronicznych. Jest to także duża okazja dla studentów i doktorantów oraz młodych uczonych zrzeszonych w organizacjach SPIE, IEEE, OSA, PSP, PTF, EPS do wspólnego spotkania w dużej grupie obejmującej ośrodki z całego kraju, z gośćmi z zagranicy z tej części Europy. Przedstawiono wybrane publikacje Wilgi.
EN
Traditional WILGA Symposia are held two times a year since 1998. Each year the WILGA May edition gathers around 300 young researchers active in advanced photonics and electronics systems. The paper, as each year presents a digest of chosen technical work results shown by young researchers from different technical universities from this country during the SPIE-IEEE Wilga 2013 Symposium on Photonics and Web Engineering Topical tracks of the symposium embraced, among others, nanomaterials and nanotechnologies for photonics, sensory and nonlinear optical fibers object oriented design of hardware, photonic metrology, optoelectronics and photonics applications, photonics-electronics co-design, optoelectronic and electronic systems for astronomy and high energy physics experiments, CMS, ITER, JET - Joint European Torus, BRITE nanosatellite and pi-of-the sky experiments development. The symposium is an annual summary in the development of numerable Ph.D. theses carried out in this and neighboring countries in the area of advanced electronic and photonic systems. It is also a great occasion for SPIE, IEEE, OSA and PSP students and young researchers to meet together in a large group spanning the whole country with guests from this part of Europe. A digest of Wilga references is presented.
PL
Tradycyjne sympozja WILGA są organizowane dwa razy w roku od 1998 r. Każdego roku majowa edycja Wilgi gromadzi ok. 300 młodych uczonych aktywnych w obszarze zaawansowanych systemów elektronicznych i elektronicznych. Artykuł, tak jak w poprzednich latach, prezentuje przegląd wybranych prac przedstawianych przez młodych uczonych z wielu uczelni krajowych podczas XXXII połączonego sympozjum SPIE-IEEE WILGA 2013 pt. Fotonika i Inżynieria Sieci Internet. Ścieżki tematyczne sympozjum obejmowały: nanomateriały i nanotechnologie dla fotoniki, światłowody czujnikowe i nieliniowe, zorientowane obiektowo projektowanie sprzętu, metrologia fotoniczna, zastosowania optoelektroniki i fotoniki, współprojektowanie fotoniki i elektroniki, systemy optoelektroniczne i elektroniczne dla astronomii i eksperymentów fizyki wielkich energii, eksperymenty: CMS, ITER, JET- wspólny torus Europejski, nanosatelity BRITE, postępy projektu pi-of-the-sky. Sympozjum Wilga jest dorocznym przeglądem prac doktorskich realizowanych w kraju i w krajach sąsiednich w zakresie zaawansowanych systemów fotonicznych i elektronicznych. Jest to także duża okazja dla studentów i doktorantów, oraz młodych uczonych zrzeszonych w organizacjach SPIE, IEEE, OSA, PSP, PTF, EPS do wspólnego spotkania w dużej grupie obejmującej ośrodki z całego kraju, z gośćmi z zagranicy z tej części Europy. Przedstawiono wybrane publikacje Wilgi.
EN
Traditional WILGA Symposia are held two times a year since 1998. Each year the WILGA May edition gathers around 300 young researchers active in advanced photonics and electronics systems. The paper, as each year, presents a digest of chosen technical work results shown by young researchers from different technical universities from this country during the SPIE-IEEE Wilga 2013 Symposium on Photonics and Web Engineering. Topical tracks of the symposium embraced, among others, nanomaterials and nanotechnologies for photonics, sensory and nonlinear optical fibers, object oriented design of hardware, photonic metrology, optoelectronics and photonics applications, photonics-electronics co-design, optoelectronic and electronic systems for astronomy and high energy physics experiments, CMS, ITER, JET - Joint European Torus, BRITE nanosatellite, and pi-of-the sky experiments development. The symposium is an annual summary in the development of numerable Ph.D. theses carried out in this and neighboring countries in the area of advanced electronic and photonic systems. It is also a great occasion for SPIE, IEEE, OSA and PSP students and young researchers to meet together in a large group spanning the whole country with guests from this part of Europe. A digest of Wilga references is presented.
PL
Tradycyjne sympozja WILGA są organizowane dwa razy w roku od 1998 r. Każdego roku majowa edycja Wilgi gromadzi ok. 300 młodych uczonych aktywnych w obszarze zaawansowanych systemów fotonicznych i elektronicznych. Artykuł, tak jak w poprzednich latach, prezentuje przegląd wybranych prac przedstawianych przez młodych uczonych z wielu uczelni krajowych podczas XXXII połączonego sympozjum SPIE-IEEE WILGA 2013 pt. Fotonika i Inżynieria Sieci Internet. Ścieżki tematyczne sympozjum obejmowały: nanomateriały i nanotechnologie dla fotoniki, światłowody czujnikowe i nieliniowe, zorientowane obiektowo projektowanie sprzętu, metrologia fotoniczna, zastosowania optoelektroniki i fotoniki, współprojektowanie fotoniki i elektroniki, systemy optoelektroniczne i elektroniczne dla astronomii i eksperymentów fizyki wielkich energii, eksperymenty: CMS, ITER, JET- wspólny torus Europejski, nanosatelity BRITE, postępy projektu pi-of-the-sky. Sympozjum Wilga jest dorocznym przeglądem prac doktorskich realizowanych w kraju i w krajach sąsiednich w zakresie zaawansowanych systemów fotonicznych i elektronicznych. Jest to także duża okazja dla studentów i doktorantów oraz młodych uczonych zrzeszonych w organizacjach SPIE, IEEE, OSA, PSP, PTF, EPS do wspólnego spotkania w dużej grupie obejmującej ośrodki z całego kraju, z gośćmi z zagranicy z tej części Europy. Przedstawiono wybrane publikacje Wilgi. Artykuł jest drugą częścią sprawozdania z Sympozjum WILGA 2013.
EN
Traditional WILGA Symposia are held two times a year since 1998. Each year the WILGA May edition gathers around 300 young researchers active In advanced photonics and electronics systems. The paper, as each year, presents a digest of chosen technical work results shown by young researchers from different technical universities from this country during the SPIE-IEEE Wilga 2013 Symposium on Photonics and Web Engineering. Topical tracks of the symposium embraced, among others, nanomaterials and nanotechnologies for photonics, sensory and nonlinear optical fibers, object oriented design of hardware, photonic metrology, optoelectronics and photonics applications, photonics-electronics co-design, optoelectronic and electronic systems for astronomy and high energy physics experiments, CMS, ITER, JET - Joint European Torus, BRITE nanosatellite, and pi-of-the sky experiments development. The symposium is an annual summary in the development of numerable Ph.D. theses carried out in this and neighboring countries in the area of advanced electronic and photonic systems. It is also a great occasion for SPIE, IEEE, OSA and PSP students and young researchers to meet together in a large group spanning the whole country with guests from this part of Europe. A digest of Wilga references is presented. The papers is a second part of report from WILGA 2013 Symposium.
EN
This paper is a research survey of the WILGA Symposium work. It presents a digest of technical effort results shown by young researchers from different universities during the Jubilee XXXth SPIE-IEEE-Photonics Society of Poland Wilga 2012 symposium on Photonics and Internet Engineering. Topical tracks of the symposium embraced: nanomaterials and nanotechnologies for photonics, sensory and nonlinear optical fibers, object oriented design of hardware, photonic metrology, optoelectronics and photonics applications, photonics-electronics co-design, optoelectronic and electronic systems for astronomy and high energy physics experiments, JET tokamak and pi-of the sky experiments development. The symposium is an annual summary in the development of numerable Ph. D. theses carried out in this country in the area of advanced electronic and photonic systems. It is also a great occasion for SPIE, IEEE, OSA and PSP students to meet together in a large group spanning the whole country with guests from this part of Europe. A digest of Wilga references is presented [1]-[60]. This paper is the first part of the digest focused on astronomy, space, astroparticle physics, accelerators, and high energy physics experiments.
PL
W artykule przedstawiono przegląd wybranych prac naukowo - technicznych zaprezentowanych przez młodych uczonych z różnych uczelni technicznych w kraju w czasie sympozjum Wilga 2011 pt. Fotonika i Inżynieria Sieci Internet. Sesje tematyczne sympozjum obejmowały, między innymi: nanomateriały i nanotechnologie dla fotoniki, światłowody czujnikowe i aktywne, obiektowe projektowanie sprzętu, metrologię fotoniczną, zastosowania optoelektroniki i fotoniki, projektowanie układów fotoniczno-elektronicznych, systemy optoelektroniczne i elektroniczne dla astronomii i eksperymentów fizyki wysokich energii, rozwój eksperymentów JET oraz pi-of-the-sky. Sympozjum jest dorocznym podsumowaniem postępów w realizacji wielu prac doktorskich z tych dziedzin na uczelniach w kraju.
EN
The paper presents a digest of chosen technical work results shown by young researchers from different technical universities from this country during the Wilga 2011 symposium on Photonics and Web Engineering. Topical tracks of the symposium embraced, among others, nanomaterials and nanotechnologies for photonics, sensory and nonlinear optical fibers, object oriented design of hardware, photonic metrology, optoelectronics and photonics applications, photonics-electronics co-design, optoelectronic and electronic systems for astronomy and high energy physics experiments, JET and pi-of-the-sky experiments development. The symposium is an annual summary in the development of numerable Ph.D. theses carried out in this country in the area of advanced electronic and photonic systems.
EN
The current paper deals with publications on the history of astronomy that appeared in "Kwartalnik Historii Nauki i Techniki" in the years 1956-2005. The overview of the subject-matter has been made chronologically within three thematic groups: (i) Copernican studies, (ii) Polonica, (iii) Varia. The paper summarizes the main points ofthe published texts. Each of the three thematic groups contains articles that have made an important contribution to the advances in the history of astronomy, but the most significant results were published in the field of Copemican studies. In recent years, the range of topics covered by articles on the history of astronomy in the quarterly has gone far beyond broadly understood Copemican studies, encompassing, for instance, such topics as ancient astronomy.
16
Content available Cosmic future of nuclear and particle physics
EN
Abstract Astronomy and nuclear or particle physics are often considered as two opposite extremes, but in fact their common part is not empty and still enlarging. In this brief review we trace their common roots and we look for their common future. We predict that soon they will de facto merge in terms of phenomena being studied, theories used to describe them as well as experimental techniques. We gave several examples, devoting special attention to the "Pi of the Sky" project searching for optical flashes of astrophysical origin.
17
Content available remote Profesor Jerzy Dobrzycki (1927-2004)
PL
Dnia 1 lutego 2004 r. zmarł w Warszawie Jerzy Dobrzycki, historyk nauki, specjalizujący się w dziejach astronomii, uczony o wszechstronnych zainteresowaniach, profesor w Instytucie Historii Nauki PAN. Był jednym z jego twórców i pierwszym z wyboru dyrektorem (w latach 1989-1995). Od roku 1983 aktywnie działał w Towarzystwie Naukowym Warszawskim (w latach 1992-1995 jako Sekretarz Generalny, po roku 1995 jako Sekretarz Wydziału III i członek Komisji Rewizyjnej). Był pochodzącym z wyboru członkiem Międzynarodowej Akademii Historii Nauki (Academie Internationale d 'Histoire des Sciences), Międzynarodowej Unii Historii i Filozofii Nauki (International Union o f the History and Philosophy o f Science) oraz Międzynarodowej Unii Astronomicznej (International Astronomical Union). Jako członek komitetów redakcyjnych „Studi Galileani” (Castel Gandolfo) i „Journal for the History o f Astronomy” (Cambridge) przyczynił się do trwałej obecności polskich badań z zakresu historii nauki w kręgu zachodnioeuropejskim. Przez wiele lat (1976-1997) wykładał historię nauki w Instytucie Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Był członkiem licznych komitetów naukowych: Komitetu Historii Nauki i Techniki, Komisji Neolatynistycznej Komitetu Nauk o Kulturze Antycznej, następnie Komitetu Nauk o Kulturze PAN, Komitetu Astronomii, a także rad naukowych: Instytutu Historii Nauki, Archiwum i Muzeum Ziemi PAN. Za najważniejsze swoje prace uważał publikacje z zakresu astronomii przedkopemikowskiej i historii astronomii polskiej1. Na trwałe zapisały się prace kopernikańskie, w tym angielska edycja dzieła O obrotach zamieszczona w Opera Orunia Kopernika2, wydana również w Anglii i USA. Wśród innych książek Profesora trwałe miejsce zajęła, napisana razem z Marianem Biskupem, praca o Koperniku, wydana w języku polskim, angielskim, japońskim i trzykrotnie w niemieckim3, a także biogram Kopernika zamieszczony w Polskim Słowniku Biograficznym4. Wśród licznych wyróżnień i nagród Profesor otrzymał m.in.: nagrodę Ministra Szkolnictwa Wyższego (1953), Krzyż Komandorski OOP (2003), Krzyż Kawalerski OOP (1983), Medal 25-lecia PAN (1985) i Odznakę honorową „Za zasługi dla archiwistyki” (1995). Ostatnie lata życia poświęcił pracom nad zamykającym edycję tomem Dzieł wszystkich Mikołaja Kopernika, zawierającym pisma pomniejsze astronoma, przygotowywanym w ramach grantu prowadzonego przez profesora Andrzeja Wyczańskiego. Prace te udało się ukończyć mimo szybkich postępów trawiącej Profesora choroby. Wysoki, szczupły, potrafił utrzymywać dystans, zwłaszcza w sytuacjach oficjalnych. Na wielu robił wrażenie człowieka oschłego i kostycznego. Wielu też obawiało się jego przenikliwego spojrzenia - łatwo potrafił dostrzec wszelkie śmiesznostki, niekonsekwencje, irracjonalność w zachowaniu i sytuacjach. Był wtedy bezceremonialnie uszczypliwy. Nienawidził przede wszystkim głupoty i w tej materii potrafił być szczerym do bólu. Jego krytycyzm miał też przełożenie na poglądy polityczne, w których nie było miejsca na akceptację rzeczywistości przed rokiem 1989. Był zdecydowanym zwolennikiem pierwszej „Solidarności” i krytykiem ancien regime’u. Ci, którym dane było poznać Go bliżej, przekonywali się, że Profesor to nie tylko doskonały gawędziarz (choć nie każdy był w stanie docenić ten Jego walor), ale także człowiek z gruntu życzliwy, zawsze gotowy przyjść drugiemu z pomocą. W trudnych sytuacjach, gdy decydowały się czyjeś losy, a brakowało oparcia, Profesor Dobrzycki był jedną z niewielu osób, które potrafiły, nie licząc się z konsekwencjami, podać pomocną dłoń. Zewnętrzny chłód maskował Jego autentyczną osobowość. Zazwyczaj małomówny, bywał cholerykiem, ale cholerykiem wesołym, który potrafił cieszyć się życiem. Uwielbiał robić kawały, w których dominowało angielskie poczucie humoru, żart sytuacyjny, słowne kalambury i humor abstrakcyjny. Wszystko to czynił w jak najlepszym stylu i z niebywałą klasą. Choć, znowu, nie każdemu było dane uchwycić komizm tych fraz czy sytuacji. Nie wszyscy też potrafili zrozumieć niuanse Jego wypowiedzi (dzięki czemu niektórzy adresaci uszczypliwych uwag nie zdawali sobie nawet sprawy z krytyki). Był typem człowieka zmieniającego rzeczywistość. Choć zajmował się astronomią i jej historią, doskonale orientował się w mechanizmach życia ziemskiego. Wiedzę tę potrafił skutecznie wykorzystywać, nie licząc się z konsekwencjami, często poważnymi dla Niego osobiście. Cecha ta, w środowisku naukowym rzadka i zaskakująca, z jednej strony poszerzała grono Jego zwolenników, z drugiej sprawiała, że rosły również szeregi wrogów. Postawa Profesora sprawiała, że trudno było pozostać obojętnym wobec istniejących sporów czy dekować się na uboczu toczących się wydarzeń; wymuszała też na środowisku konieczność angażowania się i opowiadania po którejś ze stron. Profesor Dobrzycki był pod tym względem zaprzeczeniem typowego, unikającego konfliktów naukowca, charakterystycznego dla Polski okresu realnego socjalizmu.
18
Content available remote Greek star catalogs and the modern astronomical zodiac
PL
Układem odniesienia dla późnej astronomii babilońskiej był starożytny zodiak gwiazdowy Babilończyków oparty na podziale pasa zodiakalnego gwiazd stałych na dwanaście równych znaków/konstelacji zodiaku. W astronomii greckiej, przynajmniej od czasu Hipparcha a nawet nieco wcześniej, dokonała się zmiana perspektywy - to nie tło gwiazd stałych, lecz trajektoria Słońca w jego pozornym ruchu rocznym, tj. ekliptyka, stała się astronomicznym układem odniesienia, w oparciu o który wyznaczano ruchy planet. W ten sposób, posługując się kategoriami współrzędnych ekliptycznych, wyznaczono nowy zodiak - zodiak zwrotnikowy. Powszechnie sądzi się, że nowy zodiak został wprowadzany do astronomii przez Hipparcha, jednak Hipparch nie stosował – przynajmniej w ogólnie przyjętym rozumieniu - współrzędnych ekliptycznych dla gwiazd, które skatalogował w swym Komentarzu do Aratosa. Jest jednocześnie faktem, że wkrótce po epoce, w której żył i działał Hipparch, system współrzędnych ekliptycznych w postaci systemu długości ekliptycznych zodiaku zwrotnikowego posłużył jako podstawa opracowania katalogu gwiazd, zachowanego w łacińskim tekście Liber Hermetis Trismegisti (Księga Hermesa Trismegistosa); podobnie było dwa i pół wieku później w przypadku katalogu gwiazd Ptolemeusza, zamieszczonym w jego Almageście (uwzględniono tu także szerokość ekliptyczną). Swoistym prekursorem zodiaku zwrotnikowego - chociaż w formie kalendarza - był kalendarz słoneczny Euktemona, nie wiadomo jednak czy był on znany Hipparchowi. Współczesny zodiak astronomiczny oparty jest na ptolemejskim katalogu 48 gwiazdozbiorów, do których dodano 40 nowych konstelacji odkrytych i wyznaczonych w okresie od XVI wieku, kiedy to rozpoczęły się dokładne obserwacje nieba z półkuli południowej.
EN
One of the most interesting codices from Copernicus’s book collection preserved at the University Library (Carolina Rediviva) in Uppsala, shelf mark Copemicana 4, contains, apart from the incunabula editions of the Alphonsine astronomical tables and Regiomontanus’s Tabulae directionum, also the planetary tables (Tabulae latitudinum planetarum) written down by Copernicus on attached sheets of paper - the so called „Uppsala notebook“ - bound together with the prints materials. The codex was of the most important tools used by Copernicus in his work, beginning from his studies at the University of Cracow (1491-1495?) until almost the end of his life. As for the handwritten tables of the latitude of planets, being a testimony of Copernicus’s early astronomical interests, they constitute an important source for the study of the reception of Ptolemy’s mathematical astronomy in the Renaissance Europe, on the one hand, and of the genesis of Copernicus’s heliocentric system on the other. The research on the sources of „Copernicus’s“ tables was conducted in Cracow and in Italy (astronomical manuscripts from the circle of the University of Padua). It confirmed that Copernicus rearranged the tables of the latitudes of planets known in the 15th century as the tables by Giovanni Bianchini (ca. 1400 - ca. 1470) an astronomer from Ferrara. Actually, Bianchini himself derived them from the tables by Giovanni de Dondi (d. 1389), an astronomer from Padua. Finally, most probably, de Dondi based his tables not directly on Ptolemy’s tables but on the tables calculated by Al-Battani (ca. 850-929) on the base of the Ptolemean parameters, which had been known in Europe since the 12th century, thanks to the translation from Arabic into Latin of Al-Battani’s Opus astronomicum.
PL
Artykuł dotyczy astronomii uniwersyteckiej w kontekście nauczania na wydziale sztuk wyzwolonych w ramach tzw. nauk ’’kwadrywialnych”, obejmujących zasadniczo cztery nauki matematyczne: arytmetyką, geometrię, astronomię i muzykę (teorią harmonii opartej na proporcjach) ale także optykę oraz elementy fizyki i kosmologii Arystotelesa. Postawiona w tytule kwestia traktowania przez astronomów krakowskich problemów, które wykraczały poza kompetencje astronomii matematycznej, jest pretekstem do podjęcia próby ukazania, w jaki sposób formacja astronomów w uniwersytecie była wynikiem ewoluującego w ciągu 15 stulecia zespołu podręczników (corpus astronomicum) oficjalnie określonego w „Statutach” wydziału sztuk wyzwolonych z 1406 roku. Stąd zwrócenie uwagi na różnice między corpus astronomicum, funkcjonującym z początkiem XV, a następnie w połowie i przy końcu tego stulecia. Wielorakie drogi (i bezdroża) rozwoju nauki, a także osobiste zainteresowania wykładowców, powodowały niekiedy podejmowanie przez astronomów problematyki kosmologicznej (filozoficzna interpretacja kosmosu) lub astrologicznej. W przypadku astrologii posługiwano się wynikami astronomii do celów pozaastronomicznych, a nawet pozanaukowych, wśród nich do celów nazywanych „praktycznymi”, realizowanych w ramach magii i wieszczbiarstwa. Na interpretacji świata w sposób astrologiczny zaciążył autorytet Ptolemeusza (150 n.e.), autora Almagestu - wielkiej syntezy astronomii matematycznej, ale też autora Opus ąuadripartitum, klasycznej summy wiedzy astrologicznej. W tym też kontekście sytuuje się zainteresowanie wiekiem kosmosu, jego początkiem, a także przyszłymi losami, łącznie z kwestią „końca świata” bądź rozpoczęcia „nowego cyklu”. Było ono wynikiem wtargnięcia w sferę dociekań astronomicznych problematyki pozaastronomicznej, z zakresu kosmologii, będącej nauką filozoficzną oraz astrologii zwróconej ku wieszczbiarstwu. Przy tym astrologia, określana przez zainteresowanych jako scientia quadrivialis (sic!), torowała sobie systematycznie drogę do oficjalnego nauczania uniwersyteckiego. W astronomicznych tekstach krakowskich, traktatach i komentarzach, problematyka kosmologiczna lub astrologiczna zwykle występowała we wstępach bądź w zakończeniach. Najczęściej miała charakter eklektyczny: oferowała zlepki teorii pochodzących od rożnych tradycji: pitagorejskiej, platońskiej, neoplatońskiej, hermetycznej, a także zlepki rożnych pod wzglądem metodologicznym dyscyplin: astronomii matematycznej, filozofii, Objawienia chrześcijańskiego, a także teologii wypracowanej w kręgu Koranu. W wykładach krakowskich są obecne w rożnym stopniu wszystkie te wątki. W przypadku kwestii uważanych za zasadnicze, jak sprawa stworzenia świata w czasie, wolności człowieka, a przede wszystkim wolności Stwórcy, a więc wolnego decydowania o losach świata, w tym o jego końcu, dominuje wizja biblijna. Stąd, nawet przy podejmowanych próbach daleko posuniętego wstecz datowania świata - aż do epoki przed potopem, aż do stworzenia Adama - i to „metodami astronomicznymi” (opartymi na wyliczaniu tzw. wielkich koniunkcji planet), nie wnioskuje się z przeszłości świata o czasie jego trwania w przyszłości.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.