Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 475

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 24 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  ropa naftowa
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 24 next fast forward last
EN
For its development, Polish economy needs a number of mineral raw materials that are not present in the country. An important way to increase the country's raw material security is to search for the necessary raw materials abroad. Among such countries is the Republic of the Congo. Advantageous geographic location with access to the Atlantic Ocean, the presence of geological structures rich in various mineral resources, such as tin, tungsten, coltan (Ta-Nb ore), polymetals (Cu-Pb-Zn), iron (BIF deposits), potassium salts and phosphate rock, as well as favourable legal regulations promoting foreign investments, make the Republic of the Congo a country with which Poland should cooperate in the field of raw materials and mining industries. A relatively small part of the Republic of the Congo is well explored, but the potential of undiscovered mineral resources is very large. Poland, having a well-educated cadre of geologists, can and should share its experiences with specialists working in the geological survey of the Republic of the Congo. Such cooperation can bring many benefits to both cooperating countries.
EN
Crude oil, a major source of energy, is being exploited as a driver of the economy throughout the world. Being a limited resource, the price of crude oil increases constantly and the exploitation of mature reservoirs becomes essential in order to meet the ever-increasing energy demands. As conventional recovery methods are not sufficient to fulfil the growing needs, there is an incessant demand for developing new technologies which can help in efficient tertiary recovery in old reservoirs. Petroleum biotechnology has been emerging as a branch that can provide solutions to major problems in the oil industry, including increasing oil production from marginal oil wells. The enhanced oil recovery (EOR) method comprises four methods – chemical, thermal, miscible, and immiscible gas flooding – as well as microbial interference to increase recovery of the remaining hydrocarbons trapped in reservoir rocks. Biochemically enhanced oil recovery comprises an array of blooming technologies for tertiary oil recovery methods which is eco-friendly, cost-effective, and efficient in extracting the residual oil trapped in reservoir rocks. Biochemical enhanced oil recovery (BcEOR) is based on the principle of using biochemical by-products produced by microbial species to enhance oil recovery, etc. All these technologies work on the principles of reducing viscosity, increasing permeability, modifying solid surfaces, emulsifying through adherence to hydrocarbons, and lowering interfacial tension. BcEOR technologies either employ the beneficial microorganism itself or the biochemical by-products produced by the microbial species to enhance tertiary oil recovery. This review paper discusses the chronological development of biologically enhanced oil recovery and its various mechanisms.
PL
Ropa naftowa jest wykorzystywana na całym świecie jako główne źródło energii. Ze względu na ograniczone zasoby ropy naftowej jej cena stale rośnie, a eksploatacja ze złóż dojrzałych staje się niezbędna do zaspokojenia ciągle zwiększającego się zapotrzebowania na energię. Ponieważ konwencjonalne metody wydobycia nie wystarczają do zaspokojenia coraz większych potrzeb, istnieje nieustanne zapotrzebowanie na rozwój nowych technologii, które mogą pomóc w efektywnym wspomaganiu wydobycia ze starych złóż metodami trzecimi. Ostatnio biotechnologia naftowa staje się gałęzią, która dostarcza rozwiązań dotyczących głównych problemów przemysłu naftowego, w tym zwiększenia wydobycia ropy z brzeżnych odwiertów ropnych. Wspomaganie wydobycia ropy naftowej (EOR) obejmuje cztery rodzaje metod: chemiczne, termiczne, tzw. mieszające i niemieszające wypieranie ropy gazem, a także oddziaływanie mikrobiologiczne w celu zwiększenia wydobycia węglowodorów uwięzionych w skałach złożowych. Biochemiczne metody wspomagania wydobycia ropy naftowej to szereg rozwijających się technologii dla trzecich metod wspomagania wydobycia, które są przyjazne dla środowiska, racjonalne pod względem kosztów i efektywne, jeżeli chodzi o wydobycie ropy rezydualnej uwięzionej w skałach złożowych. Biochemiczne wspomaganie wydobycia ropy naftowej (BcEOR) oparte jest na zasadzie, zgodnie z którą biochemiczne produkty uboczne wytwarzane przez gatunki drobnoustrojów są wykorzystywane do wspomagania wydobycia ropy naftowej itp. Wszystkie te technologie działają na takich zasadach jak: zmniejszenie lepkości, zwiększenie przepuszczalności, modyfikacja powierzchni ciał stałych, emulgowanie poprzez adhezję do węglowodorów, obniżenie napięcia międzyfazowego. Technologie BcEOR albo wykorzystują pożyteczny mikroorganizm jako taki, albo wykorzystują biochemiczne produkty uboczne wytwarzane przez gatunki drobnoustrojów w trzecich metodach wspomagania wydobycia ropy naftowej. W niniejszym artykule przeglądowym omówiono chronologiczny rozwój biologicznych metod wspomagania wydobycia ropy naftowej i ich różne mechanizmy.
PL
Jednym z elementów bezpieczeństwa energetycznego jest budowa na terenie kraju odpowiedniej liczby dobrze wyposażonych oraz nowoczesnych baz paliwowych. Muszą one zasilić - w razie kryzysu, klęski żywiołowej czy też konfliktu zbrojnego - przede wszystkim obiekty strategiczne.
EN
Qatar: A country which had to be associated with neighboring countries like UAE or Saudi Arabia for people to know about it, stands proud today due to the ample production and exporting of Black Gold. A country with almost no vegetation or suitable weather to harvest crops, turned from being heavily dependent on trading Pearls to exporting natural oil and gas to all over the globe. The paper outlines in details the history of the development of Energy sector in the State of Qatar. Being under British protection around the Arabian sea and Ottoman Empire from Land, there was not much of interest in this region. However, the scenario changed drastically after the discovery of Oil in 1938. Being able to produce and export the oil in huge quantity, it took Qatar less than 40 years to transform its energy sector totally. The paper describes these post oil discovery developments in the energy sector of the State of Qatar and links History to the Present.
PL
W sąsiedztwie Kataru znajdują się Zjednoczone Emiraty Arabskie i Arabia Saudyjska. Warunki pogodowe uniemożliwiają w tej części świata produkcję rolną, więc import produktów żywnościowych w przeszłości umożliwiał handel perłami, który obecnie zastąpiły ropa naftowa i gaz skroplony. Artykuł zawiera wiadomości dotyczące rozwoju sektora energetycznego oraz systemów zaopatrywania w wodę w Katarze po odkryciu ropy, które miało miejsce w 1938 roku. Wytwarzanie energii elektrycznej opiera się na wykorzystywaniu surowców naturalnych, do których należą złoża ropy i gazu (4,1% zasobów światowych, 12% OECD). Pierwsza elektrownia konwencjonalna powstała w Mushaireb w pobliżu Doha stolicy Kataru. Uruchomiona w 1963 zawierała generatory napędzane silnikami Diesla. Wytwarzaną energię wykorzystywano do produkcji wody pitnej w pobliskim przedsiębiorstwie odsalającym wodę morską. Napięcie z układu generacyjnego o wartości 10,3 kV transformowano na poziom 132 kV i przesyłano do dalszych miejsc, początkowo poprzez linię napowietrzną, a potem kablową. Elektrownię te w kolejnych latach rozbudowywano, aż do osiągnięcia obecnej mocy około 210 MW.
EN
Energy security is a key element of national security. It is difficult to formulate a proper structure for strategic culture or political strategy without considering this key element. Therefore, it is nec-essary to discuss particularly important factors shaping the Polish security policy: diversification of energy ties, adaptation of the national technical infrastructure to contemporary requirements of the raw materials market, and bilateral and multilateral agreements on energy security problems. The influence of the Russian Federation plays an important role in Poland’s energy security policy. Bilateral relations in the energy sector affect Poland's energy security and foreign policy. They also affect Poland's internal policy and, therefore, should be regarded as crucial for the Polish national interest. The research problem of the paper what author used is: How and by what means, meth-ods, techniques, and forms does the Russian Federation influence Poland's energy security and what consequences does this have for our country? The aim of the paper is to present the state of Poland's energy security and the desirable prospects in the relations with the Russian Federation in the context of natural gas and crude oil supplies. The paper uses such research tools as analysis, synthesis, comparison, and inference to determine Poland’s current energy.
6
Content available remote Zmierzch arabskiego imperium naftowego
PL
Dokonano przeglądu głównych zagrożeń dla środowiska oraz dla zdrowia ludzi wynikających z przeróbki ropy naftowej oraz jej produktów. Podano też charakterystyki tych substancji.
EN
A review, with 62 refs., of major threats to the environment and human health resulting from the processing of crude oil and its products. Characteristics of the substances were also included.
PL
Przedstawiono wyniki badań stabilności fazowej dwóch gatunków ropy naftowej, które posłużyły do opracowania procedury znajdowania kompatybilnej mieszaniny. Metoda polegała na wykreśleniu zależności między parametrem Heithausa a zawartością poszczególnych grup węglowodorów, a następnie wyznaczeniu optymalnego składu. Przewidywane wyniki weryfikowano za pomocą zmodyfikowanego testu filtracji na gorąco.
EN
The colloidal stability index (Heithaus parameter) was detd. for 2 types of crude oil differing in phys.-chem. properties and for their mixts. (25, 50 and 75% by mass) by turbidimetry. The relationship between the Heithaus parameter and content of particular hydrocarbon groups was plotted and the optimal mixt. compn. was detd. The result of prediction by using the developed model were confirmed by a modified hot filtration test.
9
PL
Przedstawiono wyniki badań kompatybilności dwóch gatunków ropy naftowej, uzyskane za pomocą turbidymetrii statycznej. Stwierdzono brak problemów z kompatybilnością badanych rodzajów ropy. Mieszanina o 75-proc. udziale ropy lekkiej charakteryzuje się lepszą stabilnością fazową od przewidywanej na podstawie proporcji składników. Zastosowana metoda wykazuje potencjalną przydatność do badania kompatybilności różnych gatunków ropy naftowej.
EN
Eight mixts. of 2 crude oils with different physicochem. properties (12.5-87.5% by mass light crude oil) were prepd. The mixts. were dissolved in PhMe to get 10% by mass then placed in turbidimeter cuvette filled with BuPr. The measurement was carried out for 3 h. The detd. stability index of mixts. decreased with an increase in the light crude oil content in the mixt., which indicated a smaller amt. of sediments pptd. during the measurement.
EN
On June 26, 2020, the Polish Minister of the Environment announced the boundaries of four areas dedicated to the next, 5th tender round for hydrocarbon concessions in Poland, planned in 2021. These are: Gryfice, Gorzów Wielkopolski S, Kartuzy and Siedlce W. The main exploration target of the areas located in western Poland - Gryfice and Gorzów Wielkopolski S- is related to conventional accumulations of oil and gas in the Permian/Main Dolomite. Moreover, the Permian/Rotliegend and Carboniferous/Westphalian sandstones are an additional target in the Gryfice area. On the other side - in the northern and eastern part of Poland (East European Platform), the Kartuzy and Siedlce W areas are prospective for shale-gas and shale-oil discoveries in the Lower Paleozoic shale formations, as well as for conventional and tight-gas/tight-oil accumulations in the Cambrian sandstones. These four areas have been selectedfrom 24 proposals reported by the Polish Geological Survey as the most prospective areas for petroleum exploration. However, the tender procedure is only one of two ways ofgranting concession in Poland. The second way is the open-door procedure, in which an entity may apply for a concession in any area that is not a subject of a tender or other concession, but the area cannot be greater than 1200 km .
11
Content available Problemy kompatybilności rop naftowych
PL
Ropy naftowe przetwarzane w rafineriach są złożoną mieszaniną węglowodorów, w której rozpuszczone lub zawieszone są związki heteroorganiczne. Tego rodzaju układy cechuje zwykle pewna niestabilność, związana z możliwością wytrącania się struktur wielofazowych zależnych od charakteru chemicznego składników ropy. Zjawiska te wpływają niekorzystnie na przebieg procesów rafineryjnych. Tworzące się zawiesiny, a w konsekwencji osady, związane ze zmianą charakteru chemicznego środowiska – mieszanki węglowodorów pochodzących z rop naftowych, mogą blokować infrastrukturę rafinerii – zbiorniki i rurociągi – a także wymienniki ciepła. Osady te można przeprowadzić do fazy ciekłej, jedynie zwiększając jej polarność. Aby zatem nie dopuścić do termicznie nieodwracalnych zjawisk peptyzacji i sedymentacji struktur i agregatów asfaltenowo-żywicznych, konieczna jest możliwie precyzyjna ocena kompatybilności przetwarzanych rop podczas komponowania wsadu. W prezentowanej pracy zestawiono informacje dotyczące zarówno praktycznych, jak i teoretycznych aspektów kompatybilności rop naftowych. Omówiono zasady klasyfikacji rop naftowych, współczesne poglądy na budowę struktur koloidalnych zawieszonych w środowisku węglowodorowym i teoretyczne podstawy wiedzy o właściwościach węglowodorów jako rozpuszczalników, a także przeanalizowano stosowane techniki i metody oceny kompatybilności surowców naftowych. Przedstawiono testy bibułowe, od najprostszego testu plamkowego (spot test), opracowanego pierwotnie do badania obecności nierozpuszczalnych cząstek w asfaltach, oraz jego wariantów, po metody zautomatyzowane (analizator Porla). Porównano współczynniki charakteryzujące kompatybilność, pokazano sposób wyznaczania współczynników takich jak p-value, równoważnik ksylenowy czy współczynniki Heithausa i ich wykorzystanie. W artykule omówiono również inne parametry opisujące model kompatybilności rop naftowych i ich składników, takie jak parametry rozpuszczalności, zdefiniowane jako liczba nierozpuszczalności IN (ang. insolubility number), będąca również miarą rozpuszczalności asfaltenów, oraz liczba rozpuszczalności mieszaniny SBN (ang. solubility blending number), określająca zdolność ropy do rozpuszczania asfaltenów.
EN
Crude oil processed in refineries is a complex mixture of hydrocarbons in which some heteroorganic compounds are dissolved or suspended. These types of systems are usually characterized by some instability, associated with precipitation of multiphase structures depending on the chemical nature of the oil components. These phenomena affect the proper course of refinery processes. The formed suspensions, and consequently sediments, associated with a change in the chemical nature of the matrix (mixtures of hydrocarbons derived from petroleum), can block the refinery infrastructure – tanks and pipelines – as well as heat exchangers. These deposits can be transferred to the liquid phase only by increasing matrix polarity. Therefore, to prevent thermally irreversible peptization and sedimentation of asphaltene – resin structures and aggregates, it is necessary to assess the compatibility of processed oil as precisely as possible. When composing the charge, it is necessary to assess and test the compatibility of mixed crude oils. This work summarizes information on both the practical and the theoretical aspects of crude oil compatibility. The principles of petroleum classification, contemporary views on the construction of colloidal structures suspended in a hydrocarbon environment, theoretical basis of knowledge about the properties of hydrocarbons as solvents were discussed, and the techniques and methods used to assess the compatibility of petroleum raw materials were analyzed. Blotter tests are presented, from the simplest spot test, originally developed for testing the presence of insoluble particles in asphalt and its variants, to automated methods (the PORLA analyzer). Parameters characterizing compatibility are compared, the method of determining parameters such as the p-value, the xylene equivalent or the Heithaus coefficients and their use is presented. The article also discusses other parameters describing the petroleum compatibility model and their components, such as solubility parameters, defined as the Insolubility Number (IN), which is also a measure of the solubility of the asphaltenes, and the solubility blending number Solubility Blending Number (SBN), determining the oil’s ability to dissolve asphaltenes.
EN
Contamination of the natural environment with crude oil and its byproducts is an increasing problem which requires immediate and effective action. With the higher demand for hydrocarbons, the amount of resources being extracted, transported, and stored has grown significantly. The main types of removal involve mechanical, chemical, and biological methods. Currently, the most commonly used biological approach relies on microbial – mainly bacterial – abilities to degrade toxic substances. However, studies indicate a significant impact of phytoremediation processes on contamination disposal. Several phytoremediation strategies are applied to remove various xenobiotics from the environment, namely, phytostabilization, phytodegradation, phytoevaporation, phytoextraction, and phytostimulation. More and more attention is being paid to the cooperation between plants and other organisms, primarily bacteria and fungi. The identification of microorganisms that play a key role in supporting the proper development, growth, and functioning of plants in a hostile environment is very important. The use of natural interdependencies occurring in the plant–microorganism system can be an excellent alternative to the more invasive remedial options (mechanical or chemical) available. The effectiveness of phytoremediation treatment depends mainly on factors such as environmental conditions, the species of plant and microorganisms, and the type of contamination. Biological treatment is recognized by many scientists as one of the most valuable trends in contemporary environmental protection and ecosystem renewal. Due to the proven harmfulness of some hydrocarbons, it is very important to find and develop the most efficient and cost-effective methods of cleaning up different habitats. Phytoremediation can be used as an independent process or as a complementary element to other remediation methods.
PL
Zanieczyszczenie środowiska przyrodniczego ropą naftową oraz produktami jej obróbki stanowi coraz większy problem, zmuszający do podejmowania natychmiastowych skutecznych działań. Wraz ze zwiększonym popytem na ropę oraz jej pochodne ilość związków wydobywanych, przetwarzanych, transportowanych oraz magazynowanych również wyraźnie wzrosła w ostatnich dekadach. Do głównych metod rekultywacji skażonego środowiska należą metody mechaniczne, chemiczne oraz biologiczne. Obecnie jednym z najczęściej stosowanych podejść biologicznych jest wykorzystanie naturalnych zdolności mikroorganizmów, głównie bakterii, do rozkładu substancji toksycznych, jednakże liczne badania wskazują na znaczną efektywność również procesów fitoremediacji w usuwaniu różnego rodzaju ksenobiotyków. Fitoremediacja obejmuje rozmaite techniki, mianowicie: fitostabilizację, fitodegradację, fitoewaporację, fitoekstrakcję oraz fitostymulację. Coraz większą uwagę poświęca się zagadnieniu współpracy pomiędzy roślinami a innymi organizmami, przede wszystkim bakteriami i grzybami. Identyfikacja mikroorganizmów pełniących kluczową rolę we wspieraniu prawidłowego rozwoju, wzrostu oraz funkcjonowania roślin w nieprzyjaznym otoczeniu jest bardzo istotnym aspektem badań. Wykorzystanie naturalnych współzależności występujących pomiędzy rośliną a mikroorganizmami może stanowić doskonałą alternatywę dla znacznie bardziej inwazyjnych metod stosowanych obecnie (np. mechanicznych lub chemicznych). Efektywność zabiegów fitoremediacji w dużej mierze zależy od takich czynników jak: rodzaj skażenia, czynniki środowiskowe, typ roślin oraz mikroorganizmów. Metody biologicznego oczyszczania skażonego środowiska uznawane są przez wielu naukowców za jeden z najważniejszych kierunków we współczesnej ochronie środowiska oraz odnowie ekosystemów. Ze względu na udowodnioną szkodliwość niektórych węglowodorów znalezienie i opracowanie coraz bardziej skutecznych oraz opłacalnych ekonomicznie rozwiązań remediacji zróżnicowanych siedlisk jest niezwykle istotnym trendem biotechnologii i ochrony środowiska. Fitoremediacja może być stosowana jako niezależny zabieg, a także jako element uzupełniający innych strategii rekultywacyjnych.
PL
Celem pracy było dobranie i zwalidowanie optymalnej metody analizy zawartości siarki w rdzeniach wiertniczych, w tym pochodzących z pokładów węgla. Ponadto badania zostały przeprowadzone dla rop naftowych. W ramach pracy porównano wyniki badań zawartości siarki metodą analizy elementarnej w dwóch analizatorach: w analizatorze elementarnym EA 1108, który daje możliwość spalania próbek w temperaturze do 1080°C, co nie zawsze jest wystarczające w przypadku próbek geologicznych, oraz w analizatorze Leco CR12 rozbudowanym o moduł do oznaczania siarki, który daje możliwość wykonania analizy w 1350°C. W toku analizy elementarnej następuje przekształcenie siarki wolnej i związanej w dwutlenek siarki SO2, którego zawartość jest mierzona za pomocą różnych detektorów: detektora cieplno-przewodnościowego (TCD) w analizatorze EA 1108 lub detektora podczerwieni w analizatorze Leco CR12. Przed badaniami porównawczymi zwalidowano metodę analizy siarki w analizatorze Leco CR12. Badania porównawcze wykonano dla próbek skalnych, dla węgli i dla rop naftowych oraz dla kerogenu. W ramach pracy przeprowadzono analizy elementarne zawartości siarki dla 23 próbek węgla, 22 próbek skał, 5 próbek kerogenu wydzielonego z tych skał oraz dla 9 rop naftowych. Badane próbki węgla i materiału skalnego pochodziły z rdzeni wiertniczych z otworów poszukiwawczych. Wykazano zgodność stosowanych metod dla kerogenu i dla węgli o zawartości siarki powyżej 0,75% w/w oraz dla rop powyżej 0,3% zawartości siarki. Dużo gorszą zgodność uzyskano dla materiału skalnego z rdzeni wiertniczych, charakteryzującego się dyspersją materii organicznej. Dla próbek o niskiej zawartości siarki bardziej wiarygodnych wyników dostarczają oznaczenia wykonane w analizatorze EA 1108. W przypadku ośrodków o dużej dyspersji substancji organicznej, takich jak warstwy istebniańskie, bardziej wiarygodne są wyniki oznaczeń w analizatorze Leco CR12, ze względu na wielkość próbki analitycznej.
EN
The purpose of the work was to select and validate the optimal method for analyzing sulfur content in drilling cores, including those from coal seams. In addition, research was done for petroleum. As part of the work, the results of sulfur content testing were compared by means of elemental analysis in 2 analyzers: in the EA 1108 elemental analyzer, which gives the possibility of burning samples at temperatures up to 1080°C, which is not always sufficient for geological samples, and in the Leco CR12 analyzer expanded with a module for determination of sulfur, which gives the opportunity to perform the analysis at 1350°C. In the course of elemental analysis, free and bound sulfur is transformed into sulfur dioxide SO2, the content of which is measured by means of various detectors: the thermal conductivity detector (TCD) in the EA 1108 analyzer, or the infrared detector in the Leco CR 12 analyzer. Before the comparative tests, the method of sulfur analysis in the Leco CR 12 analyzer was validated. Comparative studies were carried out for rock samples, for coals, for petroleum and for kerogen. As part of the work, elemental analyses of sulfur content were carried out for 23 coal samples, 22 rock samples, 5 kerogen samples separated from these rocks and for 9 petroleum samples. Tested coal and rock material samples came from drill cores from exploratory wells. The methods used for kerogen and for coals with sulfur content over 0.75 wt % have been shown to be compatible. For oils, compatibility was observed above 0.3% sulfur content. Much worse compliance was obtained for rock matter from drilling cores, characterized by dispersion of organic matter. For samples with low sulfur content, determinations in the EA 1108 analyzer provide more reliable results. For media with a high dispersion of organic matter, such as Istebna Beds, the results of determinations in the Leco CR12 analyzer are more reliable due to the size of the analytical sample.
EN
As the main tasks of the 18th-century Russian medicine were the support of the army and navy, and the protection of the empire from massive diseases, the regular research of local medical phenomena and resources was not clearly distinguished. The present paper attempts to reveal the ways in which medical knowledge was produced and communicated on the example of crude oil exploration by a Prussian physician in Russian service, Johann Jacob Lerche (1708-1780). Despite the fact that both his wide-ranging medical activities in different areas of the Russian empire and his extensive written heritage drew only fragmentary attention from scholars, they reflect the physician’s expertise in the research of naturalia which he manifested while performing his professional duties. Crude oil was one of the most remarkable mineral wonders of the Pre-Caspian region which Lerche visited twice (1732-1735, 1745-1747). On the basis of his three published accounts, which contain information on petroleum qualities and its practical application, the author investigates how the Baku crude oil, a natural object, was reinvented as a medical resource by an 18th-century state physician in the Russian empire. It is done through the consideration of the processes of world discoveries in the Age of Enlightenment, and the indigenous practices of the oil use. Finally, the significance of the author’s professional position as a state physician appears to have influenced the argumentation of curative qualities of petroleum and the advantages of its location.
PL
Od obiektu naturalnego do zasobu medycznego: Johanna Jacoba Lerchego produkcja wiedzy o ropie naftowej Ponieważ głównymi zadaniami medycyny rosyjskiej XVIII wieku były wsparcie armii i floty wojennej oraz ochrona imperium przed epidemiami, regularne badania lokalnych zjawisk i zasobów medycznych nie są wyraźnie rozróżnione. W niniejszej pracy podjęto próbę przedstawienia sposobów produkcji i komunikacji wiedzy medycznej na przykładzie poszukiwania ropy naftowej przez pruskiego lekarza w służbie rosyjskiej Johanna Jacoba Lerchego (1708-1780). Chociaż również jego rozległa działalność medyczna w różnych obszarach Imperium Rosyjskiego i rozległa spuścizna piśmiennicza przyciągnęły tylko fragmentaryczną uwagę uczonych, odzwierciedlają one ogromne doświadczenie lekarza w badaniach nad naturą podczas wykonywania jego obowiązków zawodowych. Ropa naftowa była jednym z najbardziej niezwykłych cudów mineralnych w regionie nadkaspijskim, odwiedzanym przez Lerchego dwukrotnie (1732-1735, 1745-1747). Rozważając procesy odkrywania świata w oświeceniu oraz miejscowe praktyki używania ropy, autorka artykułu na podstawie trzech opublikowanych relacji Lerchego, zawierających informacje o jakości ropy naftowej i jej praktycznym przeznaczeniu, bada, w jaki sposób ropa naftowa z Baku jako obiekt naturalny została odkryta jako zasób medyczny przez lekarza państwowego w XVIII-wiecznym Imperium Rosyjskim. Ponadto znaczenie pozycji zawodowej autora jako lekarza państwowego wydaje się mieć wpływ na uzasadnienie leczniczych właściwości ropy naftowej, a ponadto na zalety jej umiejscowienia.
15
EN
The article discusses a very important problem of oil production. Oil, recognized as a major source of economic development, is the main energy source of the modern world. Unfortunately, Poland has limited oil reserves. However, the production, which meets only about 4% of the demand, is carried out. Oil deposits in Poland are found in the Carpathians, in the Carpathian Foredeep, in the Polish Lowlands, and in the Polish Exclusive Economic Zone of the Baltic Sea. Initially, deposits in the Carpathians were of the greatest economic importance, but these are already depleted to a great extent. Currently, oil deposits in the Polish Lowlands are of the greatest economic importance. The largest deposit is BMB (Barnówko-Mostno-Buszewo) near Gorzów Wielkopolski. In total, in Poland oil resources amount to 23 598.46 thousand tons, of which.37% accounts for industrial resources (14 482.15 thousand tons). The article presents crude oil resources in Poland by regions, i.e. Polish Lowlands, the Carpathians, the Carpathian Foredeep, and the Polish Exclusive Economic Zone The resources were divided into anticipated economic, industrial, undeveloped resources and abandoned deposits. In addition, the three Polish companies involved in the extraction of oil, namely PGNiG S.A., the LOTOS Group S.A. and ORLEN Upstream sp. z o.o., were presented. The locations where exploitation is carried out and the volume of oil production in the last few years were discussed.
PL
W artykule poruszono bardzo ważny problem jakim jest pozyskiwanie ropy naftowej. Ropa jest podstawowym surowcem energetycznym w świecie i źródłem tak spektakularnego rozwoju gospodarczego jaki obserwujemy od czasu jest odkrycia. Polska jest niestety krajem ubogim w zasoby tego surowca, niemniej jednak prowadzone jest wydobycie, które zaspokaja zaledwie około 4% potrzeb. Zasoby ropy naftowej w Polsce znajdują się w Karpatach, w zapadlisku przedkarpackim, na Niżu Polskim oraz w polskiej strefie ekonomicznej Bałtyku. Początkowo największe znaczenie gospodarcze miały złoża w Karpatach, ale uległy one już w znacznym stopniu wyczerpaniu. Obecnie największe znaczenie mają złoża ropy występujące na Niżu Polskim. Największym złożem jest BMB (skrót od nazw miejscowości Barnówko-Mostno-Buszewo) koło Gorzowa Wielkopolskiego. Ogółem w Polsce zasoby ropy naftowej wynoszą 23 598,46 tys. ton, w tym zasoby przemysłowe 14 482,15 tys. ton, co stanowi,37% zasobów ogółem. W artykule przedstawiono zasoby ropy naftowej w Polsce z podziałem na regiony, tzn. Niż Polski, Karpaty, Zapadlisko przedkarpackie, oraz polską strefę ekonomiczną Bałtyku. Zasoby podzielono na zasoby bilansowe, przemysłowe, niezagospodarowane oraz złoża, w których zaniechano eksploatacji. Przedstawiono również trzy polskie firmy, które zajmują się wydobyciem tego surowca, czyli PGNiG S.A., Grupę LOTOS S.A. oraz ORLEN Upstream sp. z o.o. Pokazano miejsca, w których prowadzona jest eksploatacja oraz jej wielkość w kilku ostatnich latach.
PL
Nikogo nie zaskoczy fakt, że wielkość importu paliw na teren Unii Europejskiej wzrasta wraz z biegiem lat. Wynika to z kilku czynników. Jednym z nich jest postępujący rozwój gospodarczy, który obliguje przedsiębiorstwa do powiększania produkcji, a tym samym bazy paliwowej. Jak wiadomo, popyt napędza podaż, ale nie każdy zdaje sobie sprawę z tego, że pociąga to za sobą także wiele skutków pobocznych.
EN
This article discusses objects relating to the extraction of oil and gas from the North Sea and now held in the collection of National Museums Scotland. Oil and gas extraction and processing has been a key industry in Scotland in recent decades, important to the economy and also to the debate about Scotland’s independence. The industry is now approaching an end and it is expected that, by 2040, around 470 installations will have been closed and dismantled. In this context, the issue of preservation becomes extremely important. National Museums Scotland has been collecting and display these objects for some time. The acquisiton in 2017 of the Murchison oil platform flare tip was a key achievement and also probably the biggest challenge for staff in this area to date. Weighing nearly a ton and standing 4 metres tall, the flare tip is not only a symbol of industry but of human history, and accompanying audiovisual documentation, oral history, images and report book entries add depth to this and increase display potential. The flare tip is also a starting point for discussion about contemporary collecting and the future of energy collections in Scotland. The article discusses the significance of this object and the work relating to its preservation and display.
PL
Tematem artykułu są zgromadzone w National Museums Scotland zabytki związane z wydobyciem ropy naftowej i gazu z Morza Północnego. Niegdyś wydobycie i przetwórstwo ropy naftowej i gazu było ważną gałęzią przemysłu, istotną dla ekonomii oraz debaty o niezawisłości Szkocji. Teraz się kończy i przewiduje się, że około roku 2040 jakieś 470 instalacji pozostanie zamkniętych i zdemontowanych. W tym kontekście niezwykłego znaczenia nabiera kwestia zachowania obiektów związanych z przemysłem wydobycia ropy naftowej. National Museums Scotland od lat zajmuje się gromadzeniem i eksponowaniem tych zabytków. Jedną z największych zdobyczy Muzeum i prawdopodobnie największym wyzwaniem dla jego pracowników jest końcówka pochodni z platformy Murchison – ważąca blisko tonę i licząca prawie 4 m wysokości. Końcówka ta to nie tylko symbol przemysłu – opowiada ona ludzką historię, a towarzysząca jej przejęciu dokumentacja audiowizualna, historia ustna, wizerunki i wpisy do książki raportowej dokumentujące tę historię pogłębiają potencjał wystawowy obiektu. Stanowi ona również punkt wyjścia dyskusji wokół współczesnych zbiorów oraz przyszłości zabytków energii w Szkocji. Artykuł przedstawia znaczenie tego zabytku oraz prace związane z jego zabezpieczeniem i ekspozycją.
EN
The transport, forwarding and logistics (TSL) sector in Poland has seen dynamic growth in recent years. Great attention is paid to road freight transport, which in 2011-2017 increased by almost 37%. The aim of the work was to examine the impact of macroeconomic variables, such as oil prices and USD / PLN and EUR / PLN exchange rates on the valuation of companies from the TSL sector in 2010-2018. For this purpose, spectral analysis was used. It was noted that companies most often reacted to changes in the USD / PLN exchange rate, and the least was observed in the case of changes in oil prices.
PL
Udzielenie koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż węglowodorów oraz wydobywanie węglowodorów ze złóż lub koncesji na wydobywanie węglowodorów ze złóż w Polsce następuje w wyniku przeprowadzenia postępowania przetargowego albo na wniosek zainteresowanego podmiotu (Ustawa… 2019: art. 49e). Na przełomie 2019 i 2020 r. będzie procedowana czwarta runda przetargów na koncesje węglowodorowe. Jej przedmiotem będzie pięć obszarów, wyznaczonych przez geologów Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego (PIG-PIB) i Departamentu Geologii i Koncesji Geologicznych (DGK) Ministerstwa Środowiska na podstawie danych zgromadzonych w N arodowym A rchiwum Geologicznym, publikacji naukowych oraz wiedzy i doświadczenia płynących ze współpracy z przemysłem naftowym. S ą to: Pyrzyce, Złoczew, Ż abowo, Bestwina-Czechowice i Królówka. Perspektywy poszukiwawcze na obszarach Pyrzyce, Ż abowo i Z łoczew (centralna i północno-zachodnia Polska) są związane z utworami czerwonego spągowca i dolomitu głównego. Bestwina-Czechowice i Królówka (południowa Polska) są z kolei dedykowane poszukiwaniom konwencjonalnych lub hybrydowych nagromadzeń gazu ziemnego w utworach miocenu zapadliska przedkarpackiego pod nasunięciem karpackim, choć perspektywy poszukiwawcze występują również w ich paleozoiczno-mezozoicznym podłożu. O koncesje węglowodorowe można ubiegać się także na drodze przetargu inwestorskiego (tzw. open door) – na wniosek Przedsiębiorcy, pod warunkiem, że zgłaszany obszar nie jest objęty aktualnie trwającą koncesją lub nie jest przedmiotem przetargu.
EN
According to the Polish Geological and Mining L aw the granting of a concession for the exploration of a hydrocarbon deposit and the production of hydrocarbons from a deposit, or a concession for the production of hydrocarbons from a deposit in Poland is proceeded according to a tender procedure or open door procedure (upon a request of an entity). O n June 28, 2018 the Polish Minister of the E nvironment announced 5 tender areas. These areas (promising for discoveries of conventional and unconventional oil and gas deposits) were selected by the geologists of the Polish Geological Institute-NR I and Department of Geology and Geological Concessions of the Ministry of the E nvironment based on the geological data resources stored in the N ational Geological A rchive. These are: Bestwina-Czechowice, Królówka, Pyrzyce, Z łoczew i Ż abowo. The main exploration target on the areas located in central and north-western Poland (Pyrzyce, Ż abowo and Z łoczew) is related to Permian R otliegend sandstones and carbonates of the Z echstein/Main Dolomite. The Bestwina-Czechowice and Królówka areas (southern Poland) are prospective for conventional and hybrid-type accumulations of gas in the Miocene of the C arpathian Foredeep below the C arpathian O verthrust and in the Paleozoic-Mesozoic basement. The beginning of the 4th bidding round for hydrocarbon concessions is planned in Q4 2019. The entity can also choose the area and apply for a license submitting an application to the Ministry of the Environment. The area indicated by the entity cannot be the subject of a tender or any other concession, and the maximum acreage is 1,200 km2.
EN
From the beginning of the 20th century until the interwar period, Poland was at the forefront of crude oil producers in the world, and then in Europe. Poland, as a result of war damage, and first of all territorial changes that occurred after World War II, lost significant resources of this raw material. At the same time, the development of oil demand, related to the economic recovery of the country, contributed to the need to develop imports, which during 1990-2017 increased from 13.0 million tons to over 24.0 million tons of crude oil. Poland, due to the technical configuration of domestic refineries, as well as the availability of the "Przyjaźń” pipeline, imports crude oil mainly from Russia. However, Polish refineries have the opportunity to develop alternative sources of supply through the availability of Naftoport in Gdańsk. Thus, the progressive diversification of supplies, causes a decline in the share of Russian oil (from 95% during 2001-2005 to 74% in 2017), for the benefit of raw material from the Middle East, but also North America or other European countries. The extraction of crude oil from domestic deposits increased in the analyzed period from 0.15 million tons to 0.94 million tons in 2017, but in recent years it covers only 3-4% of domestic demand.
first rewind previous Strona / 24 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.