Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 89

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 5 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  vegetables
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 5 next fast forward last
PL
Fermentacja kwasu mlekowego jest znana jako jedna z najstarszych metod utrwalania różnych surowców, w tym owoców i warzyw. Konsument ma zaufanie do fermentowanych kwaszonek kojarząc je z naturalnością i pozytywnym wpływem ich spożycia na zdrowie. W artykule omówiono zagadnienia dotyczące otrzymywania naturalnie fermentowanych kwaszonek, ich wartości żywieniowej i bezpieczeństwa zdrowotnego. Rozwój produkcji kwaszonek wymaga wielu badań, polegających m.in. na opracowywaniu nowych kultur starterowych, kompleksowych badań ich funkcji żywieniowych i bezpieczeństwa stosowania. Wykorzystanie większej liczby gatunków warzyw i włączenie owoców do produkcji kwaszonek jest drogą mającą na celu zwiększenie spożycia różnorodnych związków o działaniu korzystnym dla konsumenta. Wytwarzanie takich produktów jest możliwe w małych przetwórniach. Ważnym uzupełnieniem naszej diety mogą być również fermentowane soki.
EN
Lactic acid fermentation is one of the oldest methods of preserving various raw materials, including vegetables and fruits. Consumers associate fermented pickles with naturalness and beneficial to their health. The article describes the basics of natural fermented pickles manufacture, their nutritional value and safety. The development of pickle production requires a lot of research, including development of starter cultures, comprehensive research on the nutritional functions and safety. The use of more types of vegetables and inclusion including fruits in the production of pickles is a way to increase the consumption of various compounds with beneficial effects for consumers. The manufacture of such products is possible by small-scale producers. Fermented juices can be an important supplement to our diet.
PL
Badania przeprowadzono w celu określenia zmian zachodzących w zawartości błonnika pokarmowego w warzywach kapustnych pod wpływem obróbki cieplnej. Analizom poddano brokuł i kalafior gotowane na parze oraz konwencjonalnie - w wodzie. Na podstawie otrzymanych wyników stwierdzono, że zarówno metoda gotowania, jak i rodzaj warzywa istotnie wpływają na zawartość błonnika pokarmowego ogółem oraz jego poszczególnych frakcji w badanych warzywach. Brokuł poddany gotowaniu w wodzie charakteryzował się większą redukcją zawartości błonnika pokarmowego ogółem w porównaniu do kalafiora, tj. z poziomu 4,96 g/100 g świeżego produktu do 4,32 g/100 g produktu gotowanego. Surowe warzywa zawierały przede wszystkim rozpuszczalną frakcję błonnika (SDF), z zachowaniem niewielkiego udziału frakcji nierozpuszczalnej (IDF). Podczas obróbki cieplnej udział SDF obniżał się przy jednoczesnym wzroście zawartości IDF. Największe różnice zaobserwowano pomiędzy brokułem surowym a ugotowanym na parze. Zawartość frakcji IDF w brokule surowym wynosiła 0,32 g/100 g, natomiast po procesie gotowania na parze wartość ta wzrosła do 1,55 g/100 g.
EN
The research was carried out to illustrate the changes in the content of dietary fiber in cruciferous vegetables under thermal treatment. The research material was steamed or conventionally boiled broccoli and cauliflower. On the basis of the obtained results, it was found that both method of thermal treatment as well as kind of vegetable, significantly influence on the content of total dietary fiber and its fractions in the tested vegetables. Boiled broccoli was characterized by a greater reduction in the content of total dietary fiber compared to cauliflower, i.e. from 4.96 g/100 g of fresh product to 4.32 g/100 g of boiled product. Raw vegetables contained mainly the soluble dietary fiber (SDF), with a small share of the insoluble dietary fiber (IDF). During the thermal treatment, the amount of SDF decreased, while IDF increased. The greatest differences were observed between raw and steamed broccoli. The content of the IDF fraction in the raw broccoli was 0.32 g/100 g, while after the steaming process this value increased to 1.55 g /100 g.
PL
Celem pracy przedstawionej w artykule była ocena wybranych cech jakościowych ciast, w których zmodyfikowano podstawową recepturę zamieniając sacharozę i część mąki pszennej warzywami o naturalnym smaku słodkim. Materiałem do badań było siedem rodzajów ciast: ciasto kontrolne zawierające pełną zawartość cukru, trzy rodzaje ciast bez dodatku cukru, w których cukier i część mąki zastąpiono równoważną masą rozdrobnionych warzyw (marchwi, słodkich ziemniaków i dyni) oraz trzy rodzaje ciast o składzie podobnym do poprzednio wymienionych, ale z dodatkiem połowy cukru przewidzianego w recepturze podstawowej (kontrolnej). Dla każdej próbki ciasta po upieczeniu dokonano instrumentalnego pomiaru barwy, oznaczono refraktometrycznie zawartość ekstraktu ogółem oraz dokonano oceny sensorycznej wybranych cech organoleptycznych (jakość ogólną, intensywność smaku słodkiego, barwę na przekroju i powierzchni ciast). Wyniki wykazały, że wszystkie ciasta bez dodatku cukru oceniane były gorzej niż próba kontrolna, jednak uzyskane wartości dla badanych cech jakościowych nie były dyskwalifikujące, a w przypadku 50% dodatku cukru przewidzianego recepturą podstawową były nawet zadowalające. Najmniej przydatna do produkcji ciasta bez lub z ograniczoną ilością cukru okazała się dynia, natomiast najbardziej smakowite było ciasto z dodatkiem słodkich ziemniaków. Wykazano, że poprzez zastosowanie szybkiego, refraktometrycznego pomiaru ekstraktu gotowych ciast można przewidzieć pożądalność smaku słodkiego tych ciast, która w istotny sposób wpływa na ich jakość ogólną
EN
The aim of the study presented in the article was the assessment of selected quality features of cakes, in which the basic formula was modified by replacing of some quantity of sucrose and wheat flour with natural sweet vegetables. As the research material were used seven types of cakes: a control cake that contains entire amount of sucrose, three types of cakes without sucrose addition in which sucros and some amount of wheat flour were replaced with the equal mass of grated vegetables (carrot, sweet potatoes or pumpkin) and three types of cakes containing the analogue ingredients as mentioned above, though, with addition of half quantity of sucros that was listed in the control formula. In each cake sample, after thermal heating, the colour was measured instrumentally, total extract refractometrycally as well as sensory features were measured of selected organoleptic attributes (total quality, intensity of sweetness, colour of cross-section and colour of the cakes’ surface). The results of investigations have shown that all cakes without addition of sucrose were lower estimated than the control cake sample, but the achieved values of the assessed quality features weren’t disqualifying, and in the case of cakes containing 50% of sucrose, determined by the basic formula, were even satisfying. Nevertheless, the least suitable for the production of cakes without or with limited amount of sugar, was the pumpkin, but the most delicious was the cake with the addition of sweet potatoes. It was proven that thanks to applying of fast, refractometry measurement of the extract of ready-made cakes, it is possible to predict the desirable sweetness of these cakes that significantly influences their total quality.
EN
Infertility is one of the most serious medical issues and its prevalence has dramatically increased worldwide, especially in the past few decades. Recent studies have demonstrated that nutrition and lifestyle play crucial roles in the normal functioning of the reproductive system, as well as in prevention and in supportive treatment of infertility. Fruits and vegetables are a special group of foods that provide many nutrients necessary for female and male reproductive health. The paper presents current knowledge about the effects of nutrients contained in fruits and vegetables on male reproductive functions and their use in the supportive treatment of infertility. Understanding these issues can help in designing a proper diet for men of reproductive age planning parenthood, and/or those who have been diagnosed with infertility.
PL
Niepłodność jest jednym z najpoważniejszych problemów medycznych, a jej rozpowszechnienie dramatycznie wzrosło na całym świecie, szczególnie w ciągu ostatnich kilku dekad. Ostatnie badania wykazały, że odżywianie i styl życia odgrywają kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu rozrodczego, a także w zapobieganiu i wspomaganiu leczenia niepłodności. Owoce, warzywa i orzechy to grupa żywności, która dostarcza wiele składników odżywczych niezbędnych dla zdrowia reprodukcyjnego kobiet i mężczyzn. W niniejszej pracy przedstawiono aktualną wiedzę na temat wpływu składników odżywczych zawartych w owocach, warzywach i orzechach na męskie funkcje rozrodcze i ich zastosowanie we wspomaganiu leczenia niepłodności. Zrozumienie tych problemów może pomóc w opracowaniu odpowiedniej diety dla mężczyzn w wieku rozrodczym planujących rodzicielstwo i / lub tych, u których zdiagnozowano niepłodność.
PL
W artykule omówiono pochodzenie mikroflory, która najczęściej występuje w wybranych surowcach roślinnych. Z jej obecności wynika niebezpieczeństwo przedostania się do coraz bardziej popularnych na rynku krajowym produktów, jakimi są mrożonki owocowe lub warzywne. Wskazano również podstawowe działania, których zastosowanie w produkcji mrożonek zmniejszy w nich zawartość drobnoustrojów, zwiększając bezpieczeństwo mikrobiologiczne tego segmentu produkcji spożywczej.
EN
The article discusses the origin of the microflora, which is most often found in selected plant materials. Its presence in raw materials poses a risk of its penetration into products that are more and more popular on the domestic market, such as frozen fruit or vegetables. The basic activities, the use of which in the production of frozen foods, will also reduce the content of microorganisms in them, increasing the microbiological safety of this segment of food production.
PL
W prezentowanym cyklu artykułów przedstawione zostały wyniki prac badawczych podejmowanych przez Autora w zakresie modelowania pracy urządzenia chłodniczego w zmiennych warunkach jego działania, obsługującego komorę przechowalniczą warzyw. Opracowano model pracy takiego układu chłodniczego oraz wykonano badania doświadczalne w oparciu o które zaproponowany model został zweryfikowany. Przeanalizowano korzyści wynikające z zastosowania zaproponowanego, innowacyjnego rozwiązania systemu chłodzenia. Wskazano na użyteczność opracowanego modelu w praktyce. Uzyskane wyniki skłoniły Autora do podjęcia dyskusji w zakresie rekomendacji odnośnie przyszłych prac rozwojowych w zakresie układów chłodniczych z pośrednim systemem chłodzenia w zastosowaniu do komór przechowalniczych warzyw, a także w zakresie zastosowań opracowanego modelu w praktyce przemysłowej.
EN
The series of papers deals with modelling of refrigerating plant work in changing conditions. The model of such a system cooling a cold room for vegetables storage is proposed and verified by experimental tests. The benefits of this innovative plant and good predictions of the model are pointed. The obtained results are used in order to recommend the future investigations on indirect refrigerating systems for vegetable cold rooms and the implementation of the proposed model in industrial practice.
PL
W artykule omówiono tendencje rozwoju rynku przetworów owocowo-warzywnych z udziałem roślin rzadkich i mało znanych na podstawie analizy ich dostępności tych produktów w 8 sklepach w Warszawie. Przeanalizowano etykiety wszystkich przetworów owocowo-warzywnych i wyszczególniono te, w których producent zadeklarował obecność roślin rzadkich i mało znanych. Stanowią one niewielką część asortymentu. W analizie uwzględniono między innymi rodzaj produktu, markę i skład. Najszerszą gamę poszukiwanych przetworów oferowały największe sklepy. Oprócz wiodących marek wyszukano dużo nowych, które oferują pojedyncze produkty. Brak literatury z ostatnich lat dotyczącej tego tematu może świadczyć o tym, że rynek opisywanych przetworów nie był dokładnie badany.
EN
The article discusses the directions of development of the market of fruit and vegetable products with the participation of rare and little-known plants on the basis of the analysis of their availability in 8 stores in Warsaw. The study was based on the analysis of labels of all fruit and vegetable preserves, and those in which the producer declared the presence of rare and less known plants were specified, unfortunately. The analysis includes the type of product, brand and composition. The widest range of products was offered by the largest stores. In addition to the leading brands, a lot of new ones have been found that offer only single products. The lack of literature from recent years regarding this topic may indicate that this particular market has not been thoroughly studied.
PL
Postęp technologiczny przemysłu rolno-spożywczego i stale rosnąca liczba ludności na świecie wymusza stosowanie coraz większej ilości substancji chemicznych w produkcji, w szczególności środków ochrony roślin. W artykule scharakteryzowano problem występowania pestycydów w żywności przetworzonej. Uwagę skupiono na substancjach toksycznych dodawanych podczas uprawy i zbioru zbóż. Przeanalizowano występowanie pozostałości środków ochrony w produktach powstałych w wyniku przetwarzania surowców zbożowych. W dalszej części omówiono szczegółowiej możliwość występowania pestycydów w produkcji piwa oraz opisano przykład stosowania dodatkowych metod eliminacji substancji toksycznych podczas przechowywania ziarna zbóż.
EN
The technological progress in agriculture and food industry and the constantly increasing population of the world forces greater use of chemical substances in production, in particular plant protection. In the article a problem of a pesticides residues in the processed food was discussed. The attention was focused on the substances added during the cereal cultivation and harvest and the pesticide residue in their products. In more detail a possibility of pesticides residue in beer was discussed. New methods to eliminate toxic substances during cereal storage are described.
9
Content available Trace Elements in Consumer Plants
EN
The aim of this study was to estimate the content of trace elements (Zn, Cu, Cr, Cd, Pb) in soils and consumer plants grown under and without the influence of traffic. The species such as lettuce, raspberry, beetroot, apple, carrot, chives and onion were selected for the study. The samples were mineralized and the heavy metal content in plants and soils was determined by means of atomic absorption spectrometry. The content of heavy metals in the soil from municipal allotments was higher than in the soil from the Saniki Colony. For both samples, the permissible soil content was not exceeded. The amount of trace elements in plants varied depending on species, but the place of vegetables and fruits origin was also important. Most of trace elements occurred in larger amounts in the plants from allotments, and in smaller amounts in the plants from Saniki Colony.
EN
Wenjiang (China) is the area which undertakes high-intensity planting activities. Additionally, the soil environmental capacity has been a hot area of research as it plays a key role in environmental protection planning, environmental impact assessment and sustainable development. In this paper, the static model of soil environmental capacity is employed to investigate the distribution of residual soil environmental capacity in Wenjiang. The results show that the soil environmental capacity of mercury is the largest for industrial land while it is the lowest in garlic-rice planting areas; the soil environmental capacity of arsenic is the largest in city construction land while it is the lowest in ecological conservation zone; the soil environmental capacity of lead is the largest in city construction land while it is the lowest in garlic-rice planting areas; and the soil environmental capacity of chromium is the largest in city construction land while it is the lowest in garlic-rice planting areas.
PL
Autor prezentuje innowacyjny układ chłodniczy przeznaczony dla komór przechowalniczych, w którym między innymi uwzględniono proekologiczne wymagania związane z zastosowaniem m. in. naturalnego czynnika chłodniczego, jakim jest propan. Istotą przedstawionego w tej publikacji modelu obliczeniowego jest określenie ekwiwalentnego współczynnika wnikania ciepła pomiędzy wychładzanym produktem a powietrzem w komorze, zarówno w pierwszym okresie procesu wychładzania, gdy następuje penetracja temperatury w głąb produktu, jak i w drugim okresie schładzania, gdy wychładzany jest środek produktu.
EN
An innovative refrigerating system void of technological disadvantages of commonly used systems is described. The system is designed for storage cold chambers for fruits and vegetables. Moreover environmental aspect is taken into account with the use of propane which is a natural refrigerant. The most important task in the model is to determine the equivalent coefficient of heat transfer between cooled product and air in the cold room, in the first stage of cooling down process as well as during cooling of the center of the product.
EN
Homestead Gardens are frequently located close to main transport routes characterized by a great intensity of traffic. The highest accumulation of heavy metals has been observed in the topsoil adjacent to roads. The aim of conducted studies was to determine: the effects of urban pollution on soil chemical properties and chemical composition of selected vegetables and indicator plants, in the soil of family allotment gardens in Gorzów Wielkopolski. There is a statistically significant higher concentration of the heavy metals in the soils adjacent to the road in comparison with the soils lying ca. 20, 50 and 100 m from the road, respectively. The obtained values of heavy metals were generally lower or close to those commonly considered natural in soils, vegetables and indicator plants. Only the nickel and cobalt content was high.
PL
Ogrody przydomowe są często zlokalizowane w pobliżu głównych szlaków komunikacyjnych, charakteryzujących się dużym natężeniem ruchu. Najwyższe nagromadzenie metali ciężkich zaobserwowano w wierzchniej warstwie gleb przylegającej do dróg. Celem przeprowadzonych badań było określenie: wpływu zanieczyszczeń miejskich na właściwości chemiczne gleby i skład chemiczny wybranych warzyw i roślin wskaźnikowych w glebie rodzinnych ogródków działkowych w Gorzowie Wielkopolskim. Stwierdzono statystycznie istotne wyższe stężenie metali ciężkich w glebach przylegających do drogi w porównaniu z glebą leżącą 20, 50 i 100 m od drogi. Uzyskane wartości metali ciężkich były na ogół niższe lub zbliżone do tych powszechnie uznawanych za naturalne w glebach, warzywach i roślinach wskaźnikowych. Tylko zawartości niklu i kobaltu były wysokie.
PL
Na osiedlu Czecha w Poznaniu na początku kwietnia z udziałem mieszkańców stworzono ogród, w którym w specjalnych skrzyniach (tzw. zagajnikach) zasiano warzywa, a na wyznaczonym terenie zostały posadzone kwiaty, zioła oraz drzewa i krzewy owocowe. Dzięki tak oryginalnemu zagospodarowaniu tej miejskiej przestrzeni mieszkańcy będą mogli nie tylko korzystać z „owoców” prac ogrodniczych, ale także zacieśnić relacje sąsiedzkie. Jak zrodził się pomysł na taką realizację?
PL
Autor omówił klasyczną technologię przechowalniczą owoców i warzyw wraz z wykorzystywanymi w niej tradycyjnymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi instalacji chłodniczych. Zwrócił uwagę na stabilność uzyskiwanych w nich podstawowych parametrów powietrza w komorze, czyli jego temperatury i wilgotności względnej. Przedstawił technologię innowacyjną przechowywania tych produktów wraz z realizującym ją rozwiązaniem konstrukcyjnym opartym na płynnej regulacji wydajności wentylatorowej chłodnicy powietrza. Zaprezentował i omówił wyniki porównawczych badań przechowalniczych przy zastosowaniu rozwiązania tradycyjnego i innowacyjnego.
EN
Traditional storage technology for fruits and vegetables is described with proper technical solutions of refrigerating plants. Special attention is paid for the problem of the stability of the most important air parameters in the cold chamber: temperature and relative humidity. Then the innovative technology based on variable adjustment of air cooler capacity is presented. Test results for both solutions are presented and compared.
PL
Soki charakteryzują się dużą różnorodnością w zależności od użytego surowca oraz technologii produkcji. Soki owocowe i pomidorowe są w Unii Europejskiej objęte szczegółowymi regulacjami prawnymi. Najważniejszym dokumentem określającym wymagania dotyczące surowców, dozwolonych procesów, substancji pomocniczych i dodatków stosowanych do ich produkcji jest wprowadzona w 2001 r. i wielokrotnie już nowelizowana dyrektywa sokowa (dyrektywa Rady 2001/112/WE), wdrożona w Polsce zgodnie z rozporządzeniami Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rygorystyczne przepisy prawne, przyjęte dokumenty techniczne oceny autentyczności i jakości soków (Kodeks Praktyki AIJN) oraz skuteczna samokontrola przemysłowa w Polsce (DSK) są gwarancją bardzo dobrej jakości i eliminacji pojawiających się niezgodności. Jest to bardzo ważne, bowiem konsumenci poszukują autentycznych, wysokiej jakości produktów, a jedna szklanka soku, zgodnie z opinią IŻŻ, może stanowić jedną z pięciu porcji owoców i warzyw dziennie.
EN
The term “juice” covers a wide range of products – there is a significant diversity in this group, depending on the ingredients used and the technology of production employed. In the European Union, fruit and tomato juices are protected by specific regulations. The most important document defining the requirements concerning authorized ingredients, treatments, substances and additives used in production was the “Juice Directive” (2001/112/EC) supplemented by Directive 2012/12, implemented in Poland by the way of regulations of the Minister of Agricultural and Rural Development. The strict legal requirements, the existing technical documents concerning the evaluation of juices with regard to quality, authenticity and identity (the AIJN Code of Practice) and the effective industrial self-control in Poland (The Voluntary System of Juice and Nectar Control, DSK) guarantee high quality and allow elimination of non-compliances. This is especially important when considering that consumers are on the lookout for genuine, high quality products, and – according to the Food and Nutrition Institute – a glass of juice may as well be one of the prescribed five-a-day servings of fruit and vegetables.
PL
Artykuł przedstawia przegląd literatury w zakresie wymiany ciepła w upakowanym złożu warzyw. Przedstawione i opisane zostały różne podejścia w zakresie technik pomiaru oraz wyniki badań eksperymentalnych w postaci bezwymiarowych zależności korelacyjnych opisujących wymianę ciepła. W przeglądzie przeanalizowano metody pomiarowe odnoszące się głównie do wymiany ciepła w upakowanych złożach wykonanych ze sztucznych elementów o stałych regularnych kształtach tj. płaskich płyt, kuł lub cylindrów.
EN
The paper presents state of the art in problems of heat transfer in packed bed consisted of vegetables and/or fruits. Various approaches were presented along with possible formulations of the dimensionless relationships describing heat transfer. The presented review deals with packed bed consisted of the elements of the regular shapes, e.g. flat plates, balls, and cylinders.
PL
W artykule przedstawiono wykorzystanie metody przedmuchowej do pomiaru współczynnika wnikania ciepła w upakowanym złożu warzyw. Została przedstawiona i opisana metoda przedmuchowa (ang. single blow technique), a także przystosowanie jej do pomiarów z elementami złoża o skomplikowanej geometrii. Dodatkowo przedstawiono stanowisko pomiarowe skonstruowane do metody przedmuchowej wraz z wynikami pomiarów, jakie uzyskano przy badaniu złoża marchwi.
EN
The paper presents the application of the single blow technique to mea-sure of heat transfer coefficient in packed bed of vegetables. The methodology of the measurement approach was presented along with its adjustment for the measurements with bed elements of complex geometry. The testing rig was also presented. The experimental results obtained for the packed bed composed of carrots were presented.
PL
W pracy przedstawiono ocenę niedoborów wodnych, o różnym prawdopodobieństwie przewyższenia, kapusty głowiastej białej uprawianej na Wyżynie Małopolskiej. Obliczenia przeprowadzono metodą bilansowania zapasu wody użytecznej w warstwie korzeniowej gleby z użyciem modelu CROPBALANCE. W pracy wykorzystano dane meteorologiczne Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej z lat 1971–2010 – dobowe sumy opadów z 6 stacji (Borusowa, Igołomia, Książ Wielki, Miechów, Olewin oraz Sielec) oraz średnie dekadowe wartości temperatury powietrza, ciśnienia pary wodnej, prędkości wiatru i usłonecznienia ze stacji meteorologicznej Kraków-Balice. Niedobory wodne oszacowano dla uprawy kapusty na pięciu typach gleb, o zróżnicowanych zdolnościach retencyjnych, występujących na Wyżynie Małopolskiej. Niedobory o prawdopodobieństwie przewyższenia 20% wynosiły w okresie wegetacji od 14 (na czarnoziemach) do 115 mm (na rędzinach). Na glebach Wyżyny Małopolskiej o średnich zdolnościach retencjonowania wody (110– 160 mm) niedobory wodne kapusty wystąpiły nawet w latach przeciętnych pod względem ilości opadów (o prawdopodobieństwie 50%). Badania potwierdziły dużą zmienność warunków glebowych i pluwialnych w tym regionie oraz wykazały celowość stosowania modelu CROPBALANCE do oceny niedoborów wodnych upraw warzywniczych.
EN
The paper presents an assessment of crop water deficit of white cabbage with a different exceedance probability, grown in the Małopolska Upland. The calculations were made by balancing readily available soil water in the root zone using the CROPBALANCE model. The study was based on the meteorological data of the Institute of Meteorology and Water Management from the period of 1971– 2010 – daily precipitation from 6 stations (Borusowa, Igołomia, Miechów Książ Wielki, Olewin and Sielec). The average 10-day air temperature, water vapour pressure, wind speed and the sunshine hours data were collected from Kraków–Balice weather station. Crop water deficits were estimated for cabbage growing on five soil types with a different soil water retention capacities, which occur in the Małopolska Upland. Water deficits (at 20% exceedance probability) of cabbage grown on the Małopolska Upland soils varied during the growing seasons from 14 mm (black soils) to 115 mm (rendzina soils). Deficits on the soils with medium retention capacity (ZWU = 111–158 mm) were even in the years in terms of the average amount of rainfall (with probability 50%). The highest water deficits of cabbage occur on lighter soils (e.g. rendzina) and are much greater than on brown soils of loess. The study confirmed the high variability of the soil and pluvial conditions in the region and demonstrated the usability of applying the CROPBALANCE model to assess crop water deficits of vegetable crops.
PL
W ramach programu wieloletniego realizowanego w Instytucie Technologiczno-Przyrodniczym (PW działanie 1.3) prowadzono monitoring jakości wód gruntowych pod różnymi uprawami polowymi na obszarach lessowych Małopolski, począwszy od 04.2012 r. Analizowano wody gruntowe na terenach objętych intensywną uprawą warzyw, umiarkowanie nawożonymi zbożami oraz słabo nawożonymi i nienawożonymi łąkami trwałymi. Celem pracy było określenie dynamiki stężenia składników biogennych (N-NO3 , N-NH4 i P-PO4) w poszczególnych porach roku w latach 2012–2014. Uwzględniono również potas jako składnik podstawowego nawożenia mineralnego. W uprawie warzyw stosowano wysoki poziom nawożenia NPK (4 obiekty): 110–160 kg N; 70– 90 kg P2O5 oraz 80–100 kg K2O∙ha-1 . Uprawy zbożowe nawożono mniejszą ilością składników, odpowiednio: 60–80; 30–40 i 60–80 kg∙ha-1 . Z dwóch obiektów łąkowych na jednym stosowano tylko obornik w dawce 10 Mg∙ha-1 co trzy lata. Na podstawie wyników analiz chemicznych stwierdzono, że w wodach gruntowych pod uprawami warzyw stężenie N-NO3 było największe. Zwiększone stężenie tej formy azotu obserwowano najczęściej w okresie wiosennym, a najmniejsze w letnim. Wody te odpowiadały najczęściej V klasie jakości i były zagrożone lub zanieczyszczone azotanami ze źródeł rolniczych. Pod uprawami zbożowymi i łąkami jakość wód gruntowych była zdecydowanie lepsza i stężenie N-NO3 odpowiadało I–III klasie. Jedną z przyczyn dużego zróżnicowania stężenia tego składnika w wodach na terenach pod uprawą warzyw może być brak okrywy roślinnej w okresie jesiennozimowym, co sprzyja wymywaniu go z gleby. Stężenie pozostałych składników w wodzie z poszczególnych punktów pobierania odpowiadało I–III klasie jakości wód wgłębnych.
EN
The long-term programme implemented by the Institute of Technology and Life Sciences (P.W. activity 1.3) began in April 2012. Monitoring of groundwater quality was carried out in the Malopolska loess areas for different field crops. The groundwater was analysed in the areas covered by the intensive cultivation of vegetables, moderately fertilized cereals and poorly fertilized and nonfertilized permanent meadows. The objective of the study was to determine concentration dynamics of the nutrients (NO3-N, NH4-N and PO4-P) at various times of the year for the period of 2012–2014. Also potassium was included, as a component of basic fertilization. In the vegetable cultivation, high NPK fertilization level was applied in the 4 sites, and doses per hectare were: 110–160 kg N, 70–90 kg P2O5 and 80–100 kg K2O. Fertilization of cereal crops was smaller and amounted respectively: 60–80; 30–40; 60–80 kg per hectare. With two meadow sites, only in the one site, manure was applied every three years at the rate of 10 Mg∙ha-1 . Based on the results of the chemical analyzes, it was found that NO3-N concentration was greatest in groundwater under vegetable crops. Increased concentration of this nitrogen form was observed most frequently in the spring and the smaller in the summer. These waters are the most frequently corresponded to V-class quality and have been threatened or polluted by nitrates from the agricultural sources. In the case of cereal crops and grasslands, water quality was much better and the concentration of NO3-N corresponds to I–III class. One of the reasons of very different concentration of this compound in the vegetable cultivation, may be the lack of plant cover in the autumn and winter, which favours the leaching the chemicals from the soil. The concentration of the remaining components from particular sampling points, corresponds to I–III class of the groundwater quality.
EN
The paper presents the definition of susceptibility to transport of fresh fruit and vegetables. Attention is paid to the characteristics of fruit and vegetables, which particularly affect the vulnerability of transport and storage. We discussed the possibility of using rail to transport fresh fruit and vegetables. It presents the most important conditions to be met so that rail transport could be effectively used for the transport of fresh fruit and vegetables. It presents the most important advantages and disadvantages of the use of rail transport to carry this type of product. Rail transport is referred to as the most environmentally friendly. It has been shown that rail transport can be used for the transport of selected species of fruit and vegetables, whose allowed transport time is sufficiently long. You should use appropriate rolling stock equipped with a refrigeration unit, a device for monitoring the position of the transport unit and the conditions inside the vehicle. Sometimes you should use the device to modify the composition of the atmosphere in the cargo space. Rail transport can be used especially for international long-distance, large amounts of fruits and vegetables.
first rewind previous Strona / 5 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.