Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 109

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 6 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  silnik turbinowy
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 6 next fast forward last
EN
One of the most perspective development directions of the aircraft engine is the application of adaptive digital automatic control systems (ACS). The significant element of the adaptation is the correction of mathematical models of both engine and its executive, measuring devices. These models help to solve tasks of control and are a combination of static models and dynamic models, as static models describe relations between parameters at steady-state modes, and dynamic ones characterize deviations of the parameters from static values. The work considers problems of the models’ correction using parametric identification methods. It is shown that the main problem of the precise engine simulation is the correction of the static model. A robust procedure that is based on a wide application of a priori information about performances of the engine and its measuring system is proposed for this purpose. One of many variants of this procedure provides an application of the non-linear thermodynamic model of the working process and estimation of individual corrections to the engine components’ characteristics with further substitution of the thermodynamic model by approximating on-board static model. Physically grounded estimates are obtained based on a priori information setting about the estimated parameters and engine performances, using fuzzy sets. Executive devices (actuators) and the most inertial temperature sensors require correction to their dynamic models. Researches showed, in case that the data for identification are collected during regular operation of ACS, the estimates of dynamic model parameters can be strongly correlated that reasons inadmissible errors. The reason is inside the substantial limitations on transients’ intensity that contain regular algorithms of acceleration/deceleration control. Therefore, test actions on the engine are required. Their character and minimum composition are determined using the derived relations between errors in model coefficients, measurement process, and control action parameters.
PL
Jednym z najbardziej perspektywicznych kierunków rozwoju silnika lotniczego jest zastosowanie adaptacyjnych cyfrowych systemów automatycznego sterowania (ACS). Istotnym elementem adaptacji jest korekta modeli matematycznych zarówno silnika, jak i jego urządzeń wykonawczych oraz pomiarowych. Modele te pomagają rozwiązywać zadania sterowania i są połączeniem modeli statycznych i dynamicznych, ponieważ modele statyczne opisują relacje między parametrami w trybach ustalonych, a dynamiczne korygują odchylenia parametrów od wartości statycznych. W pracy rozważono problemy korekcji modeli z wykorzystaniem parametrycznych metod identyfikacji. Wykazano, że głównym problemem precyzyjnej symulacji silnika jest korekta modelu statycznego. W tym celu proponuje się procedurę opartą na szerokim zastosowaniu informacji a priori o osiągach silnika i jego układu pomiarowego. Jeden z wielu wariantów tej procedury przewiduje zastosowanie nieliniowego modelu termodynamicznego procesu pracy i oszacowanie poszczególnych poprawek charakterystyk elementów silnika z dalszym zastępowaniem modelu termodynamicznego przez aproksymację pokładowego modelu statycznego. Fizycznie uziemione oszacowania uzyskuje się na podstawie informacji a priori dotyczących oszacowanych parametrów i osiągów silnika, przy użyciu zbiorów rozmytych. Urządzenia wykonawcze (siłowniki) i najbardziej bezwładnościowe czujniki temperatury wymagają korekty ich modeli dynamicznych. Badania wykazały, że w przypadku, gdy dane do identyfikacji zbierane są podczas normalnej pracy ACS, oszacowania dynamicznych parametrów modelu mogą być silnie skorelowane, co powoduje niedopuszczalne błędy. Przyczyną są znaczne ograniczenia intensywności stanów nieustalonych, które zawierają regularne algorytmy sterowania przyspieszaniem / zwalnianiem. Dlatego wymagane są działania testowe na silniku. Ich charakter i minimalny skład określane są za pomocą wyprowadzonych relacji między błędami współczynników modelu, procesem pomiarowym i parametrami akcji kontrolnej.
EN
The paper presents issues related to the design of an expert diagnostic system of turbine engine functional units. Dedicated diagnostic stations and on-board flight data recorders are the sources of diagnostic signals. The signals were parameterized or identified dynamic models to get a compact representation in the form of a set of parameters. The set of diagnostic parameters was subjected to integer encoding. On this basis, a multi-valued diagnostic model describing the relationship between the set of faults and the set of symptoms (code values of diagnostic parameters) was determined. The proposed approach can be used in the design of expert diagnostic systems for propulsion units of any aircraft.
PL
W pracy przedstawiono zagadnienia związane z projektowaniem ekspertowego systemu diagnostycznego funkcjonalnych zespołów lotniczego silnika turbinowego. Sygnały z dedykowanych stanowisk diagnostycznych oraz pokładowych rejestratorów parametrów lotu poddano parametryzacji oraz identyfikacji modeli dynamicznych w celu uzyskania kompaktowej reprezentacji – zbioru parametrów. Zbiór taki poddano kodowaniu całkowito-liczbowemu. Wyznaczono wielowartościowy model diagnostyczny opisujący relacje między zbiorem uszkodzeń i zbiorem symptomów (kodowych wartości parametrów diagnostycznych). Zaproponowane podejście może być stosowane w projektowaniu ekspertowych systemów diagnostycznych zespołów napędowych dowolnego typu statków powietrznych – bezzałogowych i załogowych.
PL
W artykule przedstawiono zagadnienia związane z badaniami lotniczych zespołów wirnikowych, a w szczególności ich łożysk tocznych i elementów przekładni zębatych. Opisano również podstawy teoretyczne badań i analizy zjawisk rezonansowych, identyfikowanych przy pomocy metod diagnostycznych FAM-C i FDM-A. Metody te oparte są na analizie modulacji napięcia wyjściowego prądnic i zapewniają monitorowanie zjawisk dynamicznych wszystkich podzespołów występujących w lotniczym zespole napędowym.
EN
The article presents the issues related to the research of aerodynamic rotor assemblies, in particular their rolling bearings and toothed gear components. The theoretical foundations of research and analysis of resonance phenomena, identified using the FAM-C and FDM-A diagnostic methods are also described. These methods are based on the analysis of generator output voltage modulation and provide monitoring of dynamic phenomena of all components found in the aviation power unit.
EN
To analyse the effects of cylindrical- and rowtrenched cooling holes with an alignment angle of 90 degrees on the film-cooling effectiveness near the combustor end wall surface at a blowing ratio of 3.18, the current research was done. This research included a 3D representation of a Pratt and Whitney gas turbine engine, which was simulated and analysed with a commercial finite volume package Fluent 6.2.26. The analysiswas done with Reynolds-averaged Navier-Stokes turbulence model on internal cooling passages. This combustor simulator was combined with the interaction of two rows of dilution jets, which were staggered in the streamwise direction and aligned in the spanwise direction. In comparison with the baseline case of cooling holes, using row-trenched hole near the end wall surface increased the film-cooling effectiveness 44% in average.
5
Content available remote F-16 Engine Maintenance Risk Management
EN
F-16 is the most advanced aircraft in the Polish Air Forces. It has been equipped with the very modem, sophisticated and advanced turbofan engine F100-PW-229. Due to the fact, that there is only one engine, its reliability, durability, efficiency and performance are the crucial factors for the safety reasons. First time in the history of the Polish Air Forces 31st Tactical Air Force Base Poznań-Krzesiny received capabilities to perform engine and engine components repairs at the base level. Military technicians responsible for this task must be aware of the hazards concerned with the engine maintenance processes. In the article authors researched maintenance system of the FI00 turbofan engines. For the study purposes authors of this article created maintenance risk model for the maintenance activities on the turbofan jet engine. On the example of one maintenance task authors presented risk management process comprising hazards identification, hazards formulation, risk assessment and risk mitigation. As a result of the risk assessment authors proposed risk mitigating factors. The main goal of this article was to provide clues and guidelines for the maintenance key personnel how to assess and manage risk during engine repairs and overhauls processes.
PL
W pracy obszarem rozważań autorów jest system utrzymania silników turbinowych F100 samolotów wielozadaniowych F-16. Zbudowano model systemu utrzymania silników turbinowych oraz procesów w nim realizowanych. Dla przyjętej domeny analiz, dla wybranego przykładowego zadania realizowanego w ramach systemu utrzymania silników FI00, zaprezentowano procedury: przygotowywania narzędzi do rozpoznawania źródeł zagrożeń, rozpoznawania źródeł zagrożeń, grupowania źródeł zagrożeń i formułowania zagrożeń. Podano końcowe efekty procesu identyfikacji zagrożeń w postaci ich charakterystyk, na które składają się: grupa źródeł zagrożenia, sformułowanie zagrożenia, przewidywane straty / szkody będące wynikiem aktywizacji zagrożenia. W rezultacie przeprowadzonego procesu szacowania ryzyka zaproponowano działania zmierzające do złagodzenia ryzyka zagrożeń. Głównym celem artykułu było przedstawienie wskazówek oraz metodyki postępowania dla personelu zarządzającego systemem utrzymania silników samolotów F-16 w zakresie zarządzania ryzykiem w trakcie wykonywania napraw i remontów silników.
EN
The issue taken in the article concerns vessels using gas turbine engines as part of propulsion systems and is an addition to previously conducted research in the field of vessels impact on the environment. The author's purpose was to determine the impact on the natural environment of the frigate's operation, in the aspect of ecological indicators. As part of research, measurements of harmful compounds concentration in the engine exhaust during frigate's cruise with simultaneous registration of engine operation parameters were carried out. The obtained results from the conducted measurements were the subject of a comparative analysis with the engine load values. The comparison of the obtained data made it possible to assign concentration values of particular harmful exhaust compounds to the appropriate engine load conditions during the cruise. On the basis of the analyzes carried out, emission factors for harmful exhaust emissions were determined. These factors allow determining the mass of harmful compounds emitted to the atmosphere from marine gas turbine engines during the operation of the Oliver Hazard Perry frigate.
PL
Zagadnienie podjęte w artykule dotyczy oceny wpływu jednostek pływających wykorzystujących w układach napędowych turbinowe silniki spalinowe na środowisko. Celem jest określenie oddziaływania na środowisko naturalne człowieka eksploatacji okrętu klasy fregata, w aspekcie wskaźników ekologicznych. W ramach badań przeprowadzono pomiary stężenia związków szkodliwych zawartych w spalinach silników podczas rejsu okrętu z jednoczesną rejestracją parametrów pracy silników. Uzyskane wyniki z przeprowadzonych pomiarów poddano analizie porównawczej z wartościami obciążenia silników. Wspólne zestawienie uzyskanych danych umożliwiło przypisanie wartości stężenia poszczególnych związków szkodliwych spalin odpowiednim stanom obciążenia silnika w trakcie rejsu. Na podstawie przeprowadzonych analiz wyznaczono wskaźniki emisji związków szkodliwych spalin. Wskaźniki te umożliwiają wyznaczenie masy emitowanych do atmosfery związków szkodliwych zawartych w spalinach okrętowych silników turbinowych podczas eksploatacji okrętu typu Oliver Hazard Perry.
PL
W trakcie eksploatacji elementy wirujące lotniczych silników turbinowych są narażone na liczne uszkodzenia, wynikające z trudnych warunków pracy tych podzespołów. W artykule przedstawiono przykładowe awarie silników lotniczych, spowodowane uszkodzeniami elementów sprężarki. Przeanalizowano wpływ wybranych uszkodzeń w obszarze pióra łopatki na pracę powierzchni kontaktowych w części wieńcowej tarczy i zamka łopatki oraz wyznaczono rozkłady naprężeń i ciśnień dla różnych zakresów pracy silnika. Analizy numeryczne wykonano z wykorzystaniem oprogramowania ANSYS.
EN
During the operation, rotating parts of aircraft turbine engines are exposed on different types of damage. These damages mostly ensure from the difficult work conditions of this components. The article presents examples of failure of aircraft engines resulting from damage to the compressor elements. The influence of exemplary damages in the area of the blade on the work of contact surfaces in the disk rim part and the blade footer was analyzed. The distribution of stresses and pressures was determined on assuming different ranges of rotational speed as well. Numerical analyzes were performed using the ANSYS software.
8
Content available remote Prototype of the expert tribological diagnostic system of turbine engine
EN
The article presents issues related to the construction of a prototype of an expert tribological diagnostic system for a turbine engine. The database consists of the results of tests on the chemical composition and concentration of the wear products in the oil sample as well as the physico-chemical parameters of the oil. For all diagnostic parameters, threshold values have been defined to classify the level of wear (normal, elevated, increased and emergency). PC Shell software enabling the combination of a rule representation of knowledge and procedural programming was used to build the expert system. The computer application consists of the main module and sources of knowledge dedicated to the applied research methods. The modular structure allows the development of an expert system by adding new research methods.
PL
W artykule przedstawiono zagadnienia związane z budową prototypu ekspertowego systemu diagnostyki tribologicznej lotniczego silnika turbinowego. Bazę danych stanowią wyniki badań składu chemicznego i koncentracji produktów zużywania w próbce oleju oraz parametry fizyko-chemiczne oleju. Dla wszystkich parametrów diagnostycznych określono wartości progowe w celu klasyfikacji poziomu zużywania (normalny, podwyższony, wzmożony i awaryjny). Do budowy systemu ekspertowego wykorzystano oprogramowanie PC Shell umożliwiające połączenie regułowej reprezentacji wiedzy oraz programowania proceduralnego. Aplikacja komputerowa składa się z modułu głównego oraz źródeł wiedzy dedykowanych zastosowanym metodom badawczym. Modułowa budowa pozwala na rozwój systemu ekspertowego przez dołączanie nowych metod badawczych.
EN
The present work is an attempt to create the concept of an engine that will combine the benefits of a pulse powered piston engine and continuously powered turbine engine. The paper focuses on the subject of pressure gain combustion (PGC). A turbine engine concept with stationary constant volume combustors, working according the Humphrey cycle, is presented. Its work has to be controlled by valve timing system. Four different valve timing concepts were analyzed. Their influence on thermodynamic performance of engine was evaluated. Different valve constructions were researched by means of 3D numerical computational fluid dynamics (CFD) simulation.
EN
First part of the article describes how we can by change of gating system achieve better homogeneity of product made by investment casting. Turbine engine flap was made by investment casting technology – lost wax casting. The casting process was realised in vacuum. The initial conditions (with critical occurrence of porosity) was simulated in ProCAST software. Numerical simulation can clarify during analysis of melt turbulent flow in gate system responsible for creation of entrained oxide films. After initial results and conclusions, the new gating system was created with subsequent turbulence analysis. The new design of gating system support direct flow of metal and a decrease of porosity values in observed areas was achieved. Samples taken from a casting produced with use of newly designed gating system was processed and prepared for metallography. The second part of article deals with identification of structural components in used alloy - Inconel 718. The Ni – base superalloys, which are combined unique physical and mechanical properties, are used in aircraft industry for production of aero engine most stressed parts, as are turbine blades.
PL
Przedstawiono analizę wytrzymałościową trzech wariantów zamka trapezowego, których końcowa geometria powstała z wykorzystaniem modułu optymalizacji systemu ANSYS. Wprowadzono parametryzację geometrii stopki i wieńca tarczy, wykonano analizę porównawczą wytypowanych geometrii pod względem wytrzymałościowym. Zaprezentowano wyniki prób zastępczych modeli odwzorowujących połączenie zamkowe łopatki z wieńcem tarczy, do badań wykorzystano system cyfrowej korelacji obrazu.
EN
Presented is the strength analysis of three variants of the compressor’s jet engine blade joint whose final geometry was created using the ANSYS optimization module. Parameterization of the blade foot and rim geometry has been introduced and a comparative analysis of the selected geometry in terms of strength has been performed. In addition, results from the experimental analysis of the substitute models of blade joint with using the digital image correlation system were presented.
EN
The paper presents the concept of using the Scopus as a meta-source of knowledge about turbine blade damage in the aspect of designing an expert diagnostic system. In the first stage, the search was limited to the scope of the general term "turbine engine", followed by a refinement of the search terms within the area of rotary machines components degradation including their construction, manufacturing, repair technology and diagnostic methods. By using EndNote software in semi-automatic mode, specific issue groups have been designated. In the second stage, a query focused on the main causes of turbine blade damage and diagnostic methods was proposed. Using the Scopus-based search and archiving tools, one can systematically update the knowledge.
PL
W artykule przedstawiono koncepcję wykorzystania bazy Scopus jako meta-źródła wiedzy o uszkodzeniach łopatek turbin w aspekcie projektowania ekspertowego systemu diagnostycznego. W pierwszym etapie przegląd publikacji ograniczono do zakresu określonego ogólnym hasłem „turbine engine” a następnie doprecyzowano przeszukiwanie wprowadzając hasła szczegółowe z obszaru degradacji elementów maszyn wirnikowych z uwzględnieniem ich konstrukcji, technologii wytwarzania i naprawy oraz metod diagnozowania. Stosując oprogramowanie EndNote w trybie pół-automatycznym wyznaczono grupy publikacji dotyczących zagadnień szczegółowych co ułatwia wykorzystanie wyników kwerendy w procesie tworzenia ekspertowego systemu diagnostycznego. W drugim etapie zaproponowano kwerendę skoncentrowaną na głównych przyczynach uszkodzeń łopatek turbin oraz metodach diagnozowania. Wykorzystanie zawartych w bazie Scopus mechanizmów przeszukiwania oraz archiwizacji zbioru wyników umożliwia systematyczną aktualizację pozyskanej wiedzy.
PL
W artykule przedstawiono mechanizmy powstawania szkodliwych związków spalin silnika turbinowego oraz ogólnie opisano jak parametry pracy silnika turbinowego wpływają na emisję takich związków szkodliwych spalin jak tlenki azotu (NOx), tlenek węgla (CO), dwutlenek węgla (CO₂), niespalone węglowodory (HC) oraz cząstki stałe (PM). Zaprezentowane zostały wyniki wstępnych badań emisji związków szkodliwych spalin laboratoryjnego silnika turbinowego. Dokonano również analizy możliwości przeprowadzenia pomiarów stężeń związków szkodliwych w spalinach okrętowego turbinowego silnika spalinowego układu napędowego w warunkach jego eksploatacji na jednostce pływającej.
EN
The article presents the mechanisms of formation of harmful compounds flue gas turbine engine and is generally described as the parameters of the turbine engine affect the emission of these compounds harmful exhaust emissions like nitrogen oxides (NOx), carbon monoxide (CO), carbon dioxide (CO₂), unburned hydrocarbons (HC) and particulate matter (PM). Presented preliminary results of emission of harmful exhaust emissions laboratory turbine engine. Also examined the possibility of carrying out measurements of concentrations of pollutants in the exhaust marine gas turbine engine propulsion system in terms of its operation on the vessel.
EN
In this paper the experimental results of fatigue analysis of the compressor blade were presented. Temperature distribution as a method of measuring crack length was considered. The blade with the V-notch (which simulates the foreign object damage) was entered into transverse vibration under resonance condition. During investigations both the amplitude of the blade tip displacement and also the crack length were monitored. At the same the pictures of time temperature distribution were taken. In the first part of the work the amplitude-frequency diagrams were obtained for different sizes of cracks. In the investigation, both a number of load cycles to crack initiation and dynamics of the crack growth in the compressor blade subjected to vibrations were determined. An additional original result of the work is the comparison of optically measured crack length and the dimension of the crack length taken from the picture. An important application will be the benefits of the method of measuring the length of the slot with a temperature distribution image. The results presented in this paper have theoretical and practical significance.
PL
W niniejszej pracy przeprowadzono eksperymentalną analizę zmęczeniową łopatki sprężarki lotniczego silnika turbinowego. Rozkład temperatur na łopatce wykorzystano do określenia długości powstałej w trakcie badań szczeliny zmęczeniowej. Łopatka z karbem symulującym uszkodzenie obcym obiektem została poddana drganiom poprzecznym wstanie rezonansu. Podczas badań zarówno amplituda przemieszczenia wierzchołka ostrza, a także długość pęknięcia były monitorowane. W tym samym czasie wykonano kamerą termowizyjną zdjęcia rozkład temperatury. W pierwszej fazie pracy wykresy amplitudowo-częstotliwościowe uzyskano dla różnej wielkości pęknięć. Określono liczbę cykli obciążeń do inicjacji pęknięć, a także dynamikę wzrostu pęknięć w łopatce sprężarki narażonej na drgania. Dodatkowym efektem pracy jest porównanie długości szczelin zmierzonych bezpośrednio na badanej łopatce jak i na obrazie z rozkładami temperatury wokół pęknięcia. Przedstawiono zalety metody pomiaru długości szczeliny z wykorzystaniem zdjęć z kamery termowizyjnej. Wyniki przedstawione w niniejszym artykule mają wartość teoretyczną i praktyczną.
PL
W wielu konstrukcjach jednostopniowych sprężarek odśrodkowych oraz osiowo-promieniowych lotniczych silników śmigłowych i śmigłowcowych w celu zmniejszenia prędkości oraz zwiększenia ciśnienia statycznego strumienia powietrza stosuje się odpowiednio ukształtowany kolektor umieszczony za bezłopatkowym lub łopatkowym dyfuzorem. Dyfuzor spiralny jest jednym z zasadniczych typów dyfuzorów. Kolektor stanowi kanał o różnie ukształtowanych przekrojach poprzecznych, rozszerzający się stopniowo w kierunku obrotu wirnika i obejmujący poprzedzający dyfuzor walcowym otworem wlotowym. W celu zapewnienia prawidłowej pracy dyfuzora spiralnego jego parametry geometryczne winny być odpowiednio dobrane. W pracy przedstawiono dwie zasadnicze metody obliczeń parametrów geometrycznych dyfuzora spiralnego: stałej cyrkulacji oraz prędkości średniej. Wymienione metody (zalecane do stosowania w projekcie koncepcyjnym sprężarki) oparto na równaniu zachowania energii - równaniu energetycznym przepływu, równaniu ciągłości, pierwszej zasadzie termodynamiki, równaniu momentu ilości ruchu Eulera, funkcjach gazodynamicznych oraz definicjach stosowanych w teorii maszyn wirnikowych. Przeprowadzono szczegółową analizę parametrów geometrycznych kolektorów różnych rodzajów konstrukcyjnych. Zaprezentowano także przegląd wyników badań eksperymentalnych współczynnika strat przepływu w kolektorze oraz propozycję sposobu wyznaczania parametrów strumienia na wylocie spirali zbiorczej.
EN
In many constructions of one-stage radial and axial-centrifugal compressors of the turboprop and turboshaft aviation engines, a properly formed collector placed after vaneless or vane radial diffuser in order to decrease velocity and to increase air stream static pressure is applied. The spiral diffuser is one of the fundamental diffuser type. A volute is a channel with a different form of traverse sections that gradually expands in a direction of rotor rotational speed and encloses previous diffuser with a cylindrical intake hole. Its geometrical parameters should be properly selected to ensure the correct operation of the scroll. This paper presents two fundamental methods of calculation of geometrical parameters of the spiral diffuser: free vortex design (constant angular momentum principle) and constant mean velocity design. Mentioned methods (for conceptual design of a compressor) are based on energy equation - steady flow energy equation, equation of continuity, first law of thermodynamics, Euler’s moment of momentum equation, gas dynamics functions and definitions used in theory of turbomachinery. Detailed analysis of geometrical parameters of different types of collectors was conducted. This paper also provides a review of experimental research results of total pressure loss coefficient in the volute and proposed method of determining air stream parameters at volute outlet.
PL
W artykule zaprezentowano obszerne badania zastosowania wirującej detonacji w silniku turbinowym. Stanowisko badawcze umożliwiało dostarczenie powietrza o wydatku 2,5 kg/s i ciśnieniu 2,5 bara z możliwością jego podgrzewania do ponad 100°C. Wykonano układ zasilania stanowiska paliwem podgrzewanym do 170°C oraz dodatkowo gazowym wodorem. Stanowisko badawcze wyposażone było w układy pomiarowe i sterowania: wydatkiem powietrza i paliwa oraz w system akwizycji danych w tym szybkozmiennych przebiegów cisnień w komorze spalania. Szeroko zakrojone badania wirującej detonacji realizowane były na otwartych i zdławionych komorach spalania oraz po dołączeniu ich do turbowałowego silnika GTD-350. Przedstawiono warunki uzyskania stabilnej detonacji. Stwierdzono, że w przypadku wirującej detonacji w silniku zasilanym gazowym wodorem sprawność cieplna może być podwyższona o 5-7 % w porównaniu do sprawności silnika z deflagracyjną komorą spalania.
EN
Extensive and complex studies of the application of continuously rotating detonation (CRD) to gas turbine are presented. Special installation of high pressure preheated air supply system was constructed which allows to supply air at rate of a few kg/s, preheated to more than 100°C and at initial pressure up to 2,5 bar. Supply system for Jet-A fuel which could be preheated to 170°C was also constructed. Additionally gaseous hydrogen supply system was added to the installation. Also measuring system for controlling air flow and measurements of detonation parameters was installed and data acquisition and control system implemented. Extensive research of conditions in which CRD could be established and supported in open flow detonation chambers, throttled chambers and finally in detonation chambers attached to the GTD-350 gas turbine engine where conducted. Condition for which stable detonation was achieved are presented. It was found that for conditions when the GTD-350 engine was supplied by gaseous hydrogen, thermal efficiency of the engine could be improved even by 5-7% as compare to the efficiency of the base engine.
17
Content available remote Exhaust emissions evaluation for multi-role fighter aircraft operation
EN
Multi-role aircraft as a technical object of a certain functional purpose and operating characteristics resulting from its construction, affects the operating environment mechanically, as a source of disturbance of the medium in which it moves and chemically, by generating the emission of harmful substances resulting from the need to use consumable fuels. Operation of multi-role aircraft, in contrast to civil aircraft, is characterized by high volatility of flight data resulting from the diversity of performed tasks. Therefore it seems desirable to attempt the ecological evaluation of the drive in terms of emissions on the basis of a dedicated test for a particular group of aircraft. An attempt at such an assessment is presented in this article.
EN
The paper examines loads acting on the drive unit of an unmanned helicopter during maneuvers of acceleration and braking. Particular attention is paid to loads of gas generator bearings nodes of a turbine engine which is applied in the helicopter designed. The study is based on the time courses of changes in velocity of the manned PZL W3-Falcon. The correlation of flight velocity change and time was approximated by the least squares method to determine changes in acceleration. This enabled to determine the values of the forces acting on gas generator bearings under static and dynamic conditions. These values were compared with the values obtained for jump-up and jump-down maneuvers. The investigation enabled to determine the extreme components loading of the drive unit, including gas generator bearings nodes.
PL
W artykule rozpatrzono stany obciążeń działające na zespół napędowy śmigłowca bezzałogowego podczas manewru przyspieszenia i hamowania. Szczególną uwagę poświęcono obciążeniom węzłów łożyskowych zespołu wytwornicowego silnika turbinowego, w który zostanie wyposażony projektowany śmigłowiec. Analizę dokonano na podstawie przebiegów czasowych zmian prędkości lotu załogowego śmigłowca PZL W3-Sokół. Zależność zmiany prędkości lotu w czasie aproksymowano metodą najmniejszych kwadratów, a następnie wyznaczono dla niej zmiany przyspieszeń. Na tej podstawie wyznaczono wartości sił działających na łożyska zespołu wytwornicowego w warunkach statycznych i dynamicznych. Wartości te porównano z wartościami uzyskanymi podczas manewru skok w górę i skok w dół. Przeprowadzone analizy służą do określenia ekstremalnych stanów obciążeń podzespołów zespołu napędowego, a w tym węzłów łożyskowych zespołu wytwornicowego.
PL
W artykule omówiono problematykę modelowania silnika turniowego ze względu na wyznaczanie jego osiągów. Przedstawiono problematykę modelowania silnika turbinowego z wykorzystaniem bloków funkcjonalnych zespołów silnika. Pokazano proces dekompozycji struktury silnika turbinowego na podstawowe bloki funkcjonalne. Następnie zaproponowano schemat struktury modelu silnika, a także model silnika zbudowany z bloków zespołów funkcjonalnych opracowany w środowisku MATLAB. Przedstawiono strukturę wybranych bloków funkcjonalnych uwzględniających metodykę modelowania oraz funkcjonalność reprezentowanych zespołów. Omówiono zalety wykorzystania takiego podejścia podczas opracowywaniu modeli silnika o dowolnej strukturze - silniki jedno i wielowirnikowe, jedno i dwuprzepływowe oraz rozwiązania koncepcyjne. Na koniec zaprezentowano metodykę tworzenia programów, które umożliwiają automatyczne generowanie wybranych charakterystyk silnika w oparciu o opracowane modele silnika.
EN
The turbo engine numerical modeling for its performance evaluation is a scope of this paper. The turbo engine modeling with blocks of functional components application is presented. In the beginning the engine decomposition for functional elements is described. The scheme of engine model of functional components blocks is presented and explained. The numerical code of some functional blocks prepared in MATLAB is presented. The profits of such turbojet engine modeling concept is described. It is pointed that the engine model preparation of different scheme – single spool, two-spool, bypass engine is easy and low time consumed. As a last topic the code of program for engine performance evaluation is presented.
PL
Problematyka podjęta w artykule dotyczy oceny natężenia emisji zanieczyszczeń w spalinach silników turbinowych. Przedstawione wyniki prac związane są z poszukiwaniem metod analitycznych, przydatnych do szacowania wartości natężenia emisji związków szkodliwych spalin podczas warunków eksploatacji silników turbinowych. Przedstawiono wyniki badań i wskazano zależności występujące między parametrami emisyjnymi a parametrami eksploatacyjnymi silnika. Przeprowadzona analiza wskazuje na duże podobieństwo charakteru zmian poszczególnych zależności w odniesieniu do badanych silników, a jednocześnie wskazuje na ich indywidualność. W związku z tym przedstawiono kierunek dalszych prac zmierzających do opracowania metod oceny natężenia emisji zanieczyszczeń z silników turbinowych podczas ich eksploatacji.
EN
The article concerns the evaluation of exhaust emissions from turbine engines. The results of the work are associated with development of analytical methods useful in estimating the emissions of harmful exhaust gases during turbine engine operating conditions. The results of studies and the interdependence between emission indicators and operating parameters were pointed out. The analysis of these correlations shows a strong similarity in the nature of changes of particular relationship in relation to the engines tested, but also shows their individuality. The article shows the direction of further work to develop methods of assessment the emissions from turbine engines during their operation.
first rewind previous Strona / 6 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.