Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 65

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  zagrożenia naturalne
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
EN
Objective: This paper attempts to prove that an effective model of protecting civilians from consequences of hazards ensuing from natural events considered as natural disasters, as well as risks arising from civilisational development in the reality of a global world, is the civil security engineering system based on achievements of many scientific disciplines related to the humanities, social sciences and technical sciences. This objective is justified by the thesis that stipulates that civil security engineering is an interdisciplinary measure of numerous entities in a modern state, the task of which is ensuring security for the society as regards the protection of life and health, property and the environment as fundamental conditions for the existence of the nation. Introduction: The contemporary reality, in which the 21st century society is functioning, creates diverse hazards for human life and health, property and the environment. Hence it is the obligation of the state to seek new effective methods that would allow combatting the consequences of such hazards. Many of those methods and tools are comprised by security engineering with civil protection engineering distinguished as a specialist discipline, which comprises means, methods and ways of organising effective protection of the society, human life and health as well as civilisational and cultural achievements of the society. Methodology: The basic method adopted in preparing this article was a review of source materials related to hazards to the society resulting from natural phenomena and industrial environment, followed by preparing conclusions and a presentation of the complete reasoning in relation to the subject of the present article. Conclusions: Civil protection is one of the most crucial challenges for the state security system in the context of all-encompassing globalisation, which is conducive to the generation of new hazards, especially those that result from the development of modern technologies. But also in the sphere of natural hazards we are faced with new events, i.a., due to climate change, such as extreme weather conditions, changes to annual precipitation, melting of icebergs, rise of the water level in seas and oceans, or the recent spread of epidemic hazards, which may be caused by diverse viruses, such as the current coronavirus outbreak. To be effective, the civil protection system has to be organised in a way that ensures it is capable of coping with all challenges; it needs to be able to use knowledge from many scientific fields and domains, and furthermore it also has to be an interdisciplinary system characterised not only by social knowledge, but in the first place technical know-how, and that is why we can speak of civil protection engineering.
PL
Cel: Celem artykułu jest próba dowiedzenia, że efektywnym modelem ochrony ludności przed skutkami zarówno zagrożeń wynikających ze zdarzeń naturalnych, jak i z rozwoju cywilizacji jest system inżynierii ochrony ludności oparty na osiągnięciach dyscyplin naukowych z dziedziny nauk humanistycznych, społecznych oraz nauk technicznych. Cel ten uzasadnia teza mówiąca, że inżynieria ochrony ludności jest interdyscyplinarnym działaniem wielu podmiotów współczesnego państwa, którego zadaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa społeczeństwu w zakresie podstawowych warunków istnienia narodu: ochrony życia i zdrowia, mienia i środowiska. Wprowadzenie: Współczesna rzeczywistość, w której funkcjonuje społeczeństwo XXI wieku, stwarza wiele zagrożeń dla życia i zdrowia ludzi, mienia oraz środowiska. Stąd obowiązkiem państwa jest szukanie nowych efektywnych metod pozwalających na przeciwstawienie się skutkom tych zagrożeń. Wiele metod i narzędzi dedykowanych temu celowi znaleźć można w obszarze inżynierii bezpieczeństwa – z wyodrębnieniem inżynierii ochrony ludności jako specjalistycznej dyscypliny zawierającej środki, metody i sposoby organizowania skutecznej ochrony społeczeństwa, życia i zdrowia ludzi oraz dorobku cywilizacyjnego i kulturowego społeczeństwa. Metodologia: Podstawową metodą zastosowaną w trakcie przygotowania artykułu była analiza materiałów źródłowych z zakresu zagrożeń dla społeczeństwa płynących ze zjawisk naturalnych i środowiska industrialnego, opracowanie wniosków i przedstawienie całości wywodów w odniesieniu do tematu artykułu. Wnioski: Wobec powszechnej globalizacji, która sprzyja powstawaniu nowych zagrożeń, zwłaszcza tych będących wynikiem rozwoju nowoczesnych technologii, ochrona ludności stanowi dla systemu bezpieczeństwa państwa jedno z najważniejszych wyzwań. Także w obszarze zagrożeń naturalnych mamy do czynienia z nowymi zdarzeniami będącymi skutkiem np. zmian klimatycznych (ekstremalne zjawisko pogodowe, zmiany w ilości rocznych opadów atmosferycznych, topnienie lodowców, podnoszenie się poziomu wód w morzach i oceanach, szerzenie się zagrożeń epidemicznych, których przyczyną mogą być różnego rodzaju wirusy). Aby system ochrony ludności był efektywny, powinien czerpać wiedzę z różnych obszarów i dziedzin nauki oraz dyscyplin naukowych, wykazywać się interdyscyplinarnością, wykorzystywać nie tylko wiedzę społeczną, prawną, ale przede wszystkim techniczną. Stąd możemy mówić o inżynierii ochrony ludności.
PL
W artykule przedstawiono aspekty prawne mające wpływ na sposób prowadzenia eksploatacji górniczej oraz zapewnienie bezpieczeństwa infrastruktury kopalń węgla kamiennego i pracujących w nich ludzi. Jako podstawę prawną przyjęto przepisy i normy, których stosowanie wynika z ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, dotyczące zagrożeń naturalnych w zakładach górniczych.
EN
The article present current mining regulations in Poland regarding natural hazards. They contain rules and the most important criteria for the classification of rock outburst, methane and endogenous fire hazards. For monitoring particular hazards there are in use the following monitoring systems: seismic and seismic-acoustic Systems - for rock outburst hazard, automatic methane content in the ventilation air systems - for methane one, as well as automatic carbon monoxide monitoring systems - for fire hazard. It should be emphasized that each monitoring system must meet the requirements of Polish standards (adapted to European standards) as well as be supervised by dispatchers. The dispatchers, because of high responsibility of them, reguire very high competences and gualifications.
PL
W artykule przedstawiono wybrane elementy problematyki naukowo-badawczej realizowanej w Pracowni Bezpieczeństwa Pracy i Zagrożeń Naturalnych w Górnictwie, funkcjonującej w strukturze Katedry Górnictwa Podziemnego. Przytoczono krótką charakterystykę oraz przykładowe rezultaty badań w zakresie zagadnień związanych z zagrożeniem tąpaniami, kształtowaniem warunków bhp na stanowiskach pracy i monitoringiem parametrów jego środowiska, ze wskazaniem na aplikacyjność rozwiązań w aspekcie dążenia do poprawy poziomu bezpieczeństwa podziemnych robót górniczych. Wobec istotnej roli edukacji w kształtowaniu i promowaniu kultury bezpieczeństwa pracy zaprezentowano zarys informacji dotyczących kształcenia i oferty studiów podyplomowych w zakresie bhp prowadzonych w ramach Wydział Górnictwa i Geoinżynierii.
EN
This paper discusses some selected academic and research issues explored by the Laboratory of Work Safety and Natural Hazards in Mining, operating as part of AGH’s Department of Underground Mining. The article includes an overview and examples of studies into the issues related to rockburst hazard, OHS conditions in workplaces, and monitoring of workplace environment parameters, while also exploring solutions that could be applied to improve the safety of underground mining operations. Given the important role of education in fostering the culture of safety at work, the paper outlines the educational programmes and post-graduate courses on OHS available at the Faculty of Mining and Geoengineering.
PL
W artykule przypomniano o możliwości powołania przez organ nadzoru górniczego specjalnych komisji do zbadania przyczyn i okoliczności zdarzeń o charakterze katastrof oraz podano najczęściej przeprowadzane badania przez komisje powypadkowe. Dosyć szczegółowo opisano uwarunkowania, w jakich doszło w JSW S.A. KWK „Borynia-Zofiówka-Jastrzębie” Ruch „Zofiówka” do wysokoenergetycznego wstrząsu, skutkującego tąpnięciem oraz 9 wypadkami, w tym 5 śmiertelnymi. Następnie omówiono zmiany stężenia metanu i stężenia tlenku węgla spowodowane robotami strzałowymi i wstrząsami górotworu, podając kilka charakterystycznych przykładów. W dalszej części podano przykłady przeanalizowanych charakterystyk zmian stężeń metanu i tlenku węgla, które miały miejsce po wstrząsie górotworu powodującym tąpnięcie. Następnie dokonano próby odpowiedzi na pytanie o źródło tlenku węgla i metanu, odnosząc to do uwarunkowań górniczo-geologicznych. W podsumowaniu przedstawiono wnioski wynikające z analiz i badań.
EN
At the beginning, several catastrophe events were recalled, occurring in underground mines, whose causes and circumstances were determined by a special commission appointed by the President of the State Mining Authority. Then, the range of registration of rockmass and air parameters in the case of natural hazards was discussed. On the example of the disaster at the Borynia-Zofiówka-Jastrzębie mine in activity Ruch Zofiówka, the scope of research and analysis of the seismo-acoustic and micro-seismic systems, as well as mine air monitoring for the content of methane and carbon monoxide, were discussed. There was emphasized the importance of research results and analyzes in determining the causes and circumstances of events and final conclusions were cited.
PL
Zwalczanie zagrożenia metanowego musi być połączone z metodami zwalczania pozostałych zagrożeń naturalnych, tj. przede wszystkim zagrożenia pożarami endogenicznymi. Profilaktyka tych zagrożeń może być sprzeczna z zasadami zwalczania zagrożenia metanowego, dlatego powinna być ustalana wspólnie z profilaktyką innych zagrożeń. Wentylacja oraz dodatkowe środki wentylacyjne powinny być dostosowane do poziomów i innych zagrożeń naturalnych, zwłaszcza związanych z wentylacją. W artykule przedstawiono sposób postępowania przy projektowaniu eksploatacji w warunkach współwystępujących zagrożeń. Podano algorytm doboru systemu odmetanowania w toku realizacji projektu koncepcyjnego eksploatacji złoża węgla lub jego części, który powinien stanowić podstawę do wykonywania późniejszych projektów technicznych ścian eksploatacyjnych. W dalszej części artykuły przedstawiono rozwiązanie odmetanowania ścian eksploatacyjnych z wykorzystaniem długich, orurowanych otworów drenażowych. Zwrócono uwagę na czynniki wpływające na efektywność odmetanowania.
EN
Controlling the methane hazard in coal mines must be combined with methods to control other natural hazards, i.e. spontaneous fires hazard. Prevention of these other hazards may be contrary to the principles of preventing methane hazard. Therefore it should be determined together with the prevention of other hazards. Ventilation and additional ventilation measures should be tailored to levels other natural hazards, especially those associated with ventilation systems. The procedure for designing operation in the conditions of co-occurring hazards is presented in the article. An algorithm for the selection of a methane drainage system during the conceptual design of coal seam extraction has been given, which should be the basis for subsequent technical designs of mining longwalls. The solution for methane drainage in longwall panels using long, drainage boreholes equipped with performing pipes is presented in the next part of the article. The Attention was paid to factors affecting the methane drainage efficiency.
PL
W artykule przedstawiono jedno z najgroźniejszych zagrożeń naturalnych występujących w wyrobiskach kopalń węgla kamiennego, jakim jest wybuch pyłu węglowego. Podano także metody działań profilaktycznych, by zminimalizować ryzyko jego wystąpienia.
PL
W artykule przedstawiono zakres działalności Zakładu Aerologii Górniczej KGHM CUPRUM w rozwiązywaniu problemów ruchowych kopalń w związku z występującym zagrożeniem klimatycznym, gazowym oraz pyłowym. Scharakteryzowano działania, zmierzające do opracowania tzw. temperatury zastępczej klimatu, jako wskaźnika oceny warunków klimatycznych w warunkach wyrobisk górniczych. Przedstawiono zakres badań, wykonanych zarówno w celu potwierdzenia zasadności wprowadzenia nowego wskaźnika oceny klimatu, jak i w celu wykazania skuteczności stosowania indywidualnych osłon klimatycznych oraz wpływu trudnych warunków klimatycznych na organizm pracowników. W artykule zaprezentowano opracowane w Zakładzie Aerologii Górniczej rozwiązania techniczne w obszarze techniki klimatyzacji stanowiskowej, stanowiącej istotny w kopalniach KGHM Polska Miedź S.A. kierunek poprawy warunków pracy.
EN
The article presents the scope of activities of Mining Aerology Department of KGHM CUPRUM in solving operational problems of mines in connection with the existing climatic, gas and dust hazard. Activities aimed at developing the so-called substitute climate temperature as an indicator of the assessment of climatic conditions in mining workings have been described. The scope of research carried out both to confirm the legitimacy of introducing a new climate assessment index and to demonstrate the effectiveness of individual climate protection measures and the impact of difficult climatic conditions on the employees' bodies was presented. The article presents technical solutions developed at the Department in the area of station air-conditioning technology, which is an important direction of improvement of working conditions in KGHM Polska Miedz S.A. mines.
PL
Polskie górnictwo węgla kamiennego cechuje występowanie wszystkich, typowych dla podziemnej eksploatacji złóż, tzw. katastrofogennych zagrożeń naturalnych. Ich ujawnianie się w wyrobiskach górniczych stanowi jedną z przyczyn niebezpiecznych zdarzeń, w wyniku których niejednokrotnie dochodzi do wypadków przy pracy. W artykule scharakteryzowano istotne uwarunkowania eksploatacji w kopalniach GZW, które wpływają na intensyfikację katastrofogennych zagrożeń naturalnych. Przedstawiona skala występowania poszczególnych zagrożeń wraz z analizą niebezpiecznych zdarzeń i spowodowanych nimi wypadków śmiertelnych w latach 2000-2017 potwierdza ich znaczący wpływ na stan bezpieczeństwa pracy w polskim górnictwie węgla kamiennego.
EN
Polish coal mining is characterized by the presence of virtually all natural hazards that typically occur in underground exploitation, and especially of threats of disasters. Disclosure of these threats can cause dangerous events, often resulting in accidents, including fatal accidents. The high level of natural hazards may furthermore put heavy constraints on mining activities or can even lead to exclude disaster-prone areas from exploitation. Decommissioning certain parts of deposits may lastly reduce the production capacity of mines, and in some cases may even shorten their life span. The paper reviews the geological and mining conditions and scale of natural hazards occurrence in the coal mining sector. On the basis of the statistics concerning dangerous events and fatalities caused by natural hazards in the years 2000-2017, the following conclusions were presented: (i) In terms of the number of dangerous events, the most common were endogenous fires, rock bursts as well as ignitions and methane explosions, and the least frequent included coal dust explosion, methane and rocks outbursts and water inflow. (ii) The majority of fatal accidents occurred as a result of methane or coal dust explosions, while significant number were caused by rock bursts. Water-related accidents, endogenous fires as well as methane and rocks outbursts caused the least fatalities. (iii) The methane and coal dust explosion are the most catastrophic, although the incidence of these threats has been low. (iv) The analysis of hazardous incidents and fatal accidents caused by these threats confirms their significant impact on work safety in coal mining.
PL
PGG S.A. Oddział KWK „Murcki-Staszic” w Katowicach prowadzi eksploatację pokładu 510 w polu S na poziomie 900 m w warunkach współwystępowania zagrożeń naturalnych. W artykule zaprezentowano ewolucję sposobów eksploatacji pokładu kolejnymi ścianami w miarę postępu robót eksploatacyjnych i kształtowania się stanu zagrożeń naturalnych oraz doświadczeń wynikających z dokonanej eksploatacji. Ponadto przedstawiono niebezpieczne zdarzenia zaistniałe podczas prowadzonych robót eksploatacyjnych w polu S.
EN
Since 2008, the “Murcki-Staszic” mine in Katowice has been exploring the sub-ceiling bed 510 in field S on cave-in faces at the height of up to 3.0 m. Face 9b-S situated in the northern part of the field was launched first. Since an endogenous fire broke out in the mined deposits in liquidation, the face deposits and a part of the pits used for the next face were embanked, and the field was reassigned to two other fields: 8b-S and 10b-S. Based on the experiences gathered for face 9b-S, a series of additional solutions was designed for face 8b-S of approx. 160 m in total length. Their goal was to limit any imminent natural threats, with primary focus on fire threat. However, since the beginning of its mining, it was methane threat that has proven dominant for face 8b-S. For this reason, all mining operations on the wall needed to be stopped and additional preventive measures were applied. These consisted in restricting access to the face, increasing methane exhaust capacities, introducing auxiliary ventilation devices in the vicinity of its intersection with the ventilation drift, and intensifying the sludging of mining batches with an ash and water mix. These measures have limited the prevalent methane threat. The next face (2b-S) of approximately 240 m in total length was aired using the “U” method in the initial course. Based on earlier experiences, additional drift pits were created in its course. After about 280 m, this enabled the face to be mined and aired using the “Y” method. In consequence, the methods of mining the 3rd layer in deposit 510 in field S was changed in that the lengths of successive faces were reduced (the number of faces was increased for the field from the planned 9 to 13) and the overlaying pits were demethanized (inclined demethanization drifts) in deposit 501. Thanks to the application of this demethanization method, the methane threat was significantly reduced on the next face: 12b-S, thus contributing to its safer and more effective mining. At the turn of 2016 and 2017, mining was commenced for deposit 510 on face 3b-S in the southern part of field S. However, this operation was grossly affected by the imminent rick burst threat. Despite the preventive measures applied (restricted daily progress, shock and loosening bursts in the deposits, torpedo bursts targeted at the ceiling), high-energy rock mass vibrations impacted the near-face pit, rapidly increasing the carbon oxide contents in the vicinity of the face after one of the shocks, forcing the construction insulation of the face area in the form of anti-explosive plugs.
PL
Polskie górnictwo węgla kamiennego charakteryzuje się występowaniem praktycznie wszystkich, typowych dla eksploatacji podziemnej zagrożeń naturalnych, zwłaszcza tzw. zagrożeń katastrofogennych. Ujawnianie się tych zagrożeń wywołuje niebezpieczne zdarzenia, w wyniku których niejednokrotnie dochodzi do wypadków, w tym wypadków śmiertelnych. Wysoki poziom zagrożeń naturalnych może ograniczyć prowadzenie eksploatacji lub nawet doprowadzić do zaniechania wybierania rejonów dotkniętych ich skutkami. Wyłączenie z eksploatacji takich części złoża może z kolei zmniejszyć zdolności wydobywcze kopalń, a w niektórych przypadkach nawet skrócić ich żywotność. W artykule scharakteryzowano skalę występowania zagrożeń: metanowego, wybuchem pyłu węglowego, pożarami endogenicznymi, zawałami, tąpaniami, wyrzutami metanu i skał oraz wodnego, wskazujac także na możliwość ich koincydencji. Na podstawie statystyk Wyższego Urzędu Górniczego, dotyczące niebezpiecznych zdarzeń i wypadków śmiertelnych wywołanych zagrożeniami naturalnymi w latach 2000–2016 analizowano częstość ich uaktywniania i wypadkogenność. Na podstawie tej analizy można stwierdzić: - Pod względem liczby niebezpiecznych zdarzeń najczęstszymi były pożary endogeniczne, tąpnięcia i odprężenia, zapalenia i wybuchy metanu oraz zawały skał, a najrzadziej dochodziło do wdarć wody, wyrzutów metanu i skał oraz wybuchów pyłu węglowego. - Najwięcej wypadków śmiertelnych miało miejsce w wyniku wybuchów metanu i wybuchów pyłu węglowego, a znaczną liczbę wywołały tąpnięcia i zawały. Najmniej wypadków spowodowały wdarcia wody, pożary endogeniczne oraz wyrzuty metanu i skał. - Za najbardziej katastrofogenne należy uznać zagrożenie metanowe i wybuchem pyłu węglowego, choć zdarzenia wynikajace z ujawniania się tych zagrożeń charakteryzowały się relatywnie małą częstością występowania. Przeprowadzona ocena potwierdza znaczący wpływ katastrofogennych zagrożeń naturalnych na stan bezpieczeństwa pracy w kopalniach węgla kamiennego.
EN
Polish coal mining is characterized by the presence of virtually all natural hazards that typically occur in underground exploitation, and especially of threats of disasters. Disclosure of these threats can cause dangerous events, often resulting in accidents, including fatal accidents. The high level of natural hazards may furthermore put heavy constraints on mining activities or can even lead engineers to exclude disaster-prone areas from exploitation. Decommissioning certain parts of deposits may lastly reduce the production capacity of mines, and in some cases may even shorten their life span. The article describes the scale of the occurrence of hazards: methane, coal dust explosion, spontaneous fire, infarcts, rock burst, gases and rocks outbursts and water outflow, also showing the possibility of their mutual coincidence. On the basis of the statistics of the Mining Authority concerning dangerous events and fatalities caused by natural hazards in the years 2000–2016, their frequency and likeability were analyzed. The analysis leads us to the following conclusions: - In terms of the number of dangerous events, the most common were endogenous fires, rock bursts, methane explosions and rock falls, and the least frequent included water inflow, methane and rocks outbursts, and coal dust explosion. Although fires were the most common, they caused the least accidents. - The majority of fatal accidents occurred as a result of methane explosions and coal dust explosions, and a significant number were caused by rockbursts and rock falls. Water-related accidents, endogenous fires and methane and rocks outbursts caused the least fatalities. - Methane and coal dust explosions are the most catastrophic, although the incidence of these threats has been low. The analysis of hazardous incidents and fatal accidents caused by these threats confirms their significant impact on work safety in coal mining.
EN
The paper outlines the main objectives of the method used for assessment of rockburst hazard during longwall mining operations taking into account factors expressing the confined work conditions. Relying on analytical approach, the conditions are examined that are likely to trigger the rockburst occurrence along the face, with regards to the location of cross-cuts and taking into account the presence of past excavation and geological disorders in the overlying strata. Simulation data apply to three cases of model loading, representing the impacts of residual pillars, gobs surrounded by undisturbed blocks of coal and the presence of faults, whilst the procedure involves five possible locations of opening-out cross-cuts in relation to characteristic points in the model. Results are examined basing on variability patterns of stress concentration and energy density distribution in the proximity of the workface in the course of progressing mining operations.
PL
W artykule przedstawiono główne założenia wykorzystanej metody oceny stanu zagrożenia tąpaniami towarzyszącego wybieraniu złoża pokładowego systemem ścianowym z uwzględnieniem oddziaływania elementów opisujących skrępowane warunki prowadzenia robót. Wychodząc z rozważań analitycznych analizie poddano kwestie związane z możliwością wystąpienia tąpnięcia na wybiegu frontu eksploatacyjnego w funkcji usytuowania wyrobisk startowych względem pozostawionych w warstwach nadbudowy typowych zaszłości eksploatacyjnych lub zaburzeń geologicznych. Zaprezentowano rezultaty symulacji komputerowych dla trzech schematów obciążenia modelowego ilustrującego wpływ filara resztkowego, zrobów otoczonych caliznami i uskoku o dużym zrzucie z uwzględnieniem pięciu różnych lokalizacji przecinek ścianowych w stosunku do punktów charakterystycznych modelu. Dyskusję wyników prowadzono w oparciu o rozkłady zmienności współczynnika koncentracji naprężeń oraz gęstości energii generowanej w otoczeniu frontu w konsekwencji rozwoju eksploatacji.
EN
Geohazards are defined as extreme events which occur in the lithosphere, atmosphere and hydrosphere. In Poland, landslides and earthquakes are the most dangerous for human activities. Currently, the number of recognized landslides is estimated at about 58,000. The largest damages of buildings and other infrastructures are registered in the years of 2000-2001 and 2010, which were caused by a high amount of rainfall in the spring-summer period. In an attempt to prevent localization of new facilities on danger zones, cataloguing of landslides has been made. Moreover, perilous objects are monitored with different methods. Another threat is earthquakes, observed in southern Poland, along the Teisseyre-Tronquist Zone, which cause damage of buildings. Apart from earthquakes of tectonic origin, equally hazardous are movements that cause deformation of the earth ’s surface, triggered by mining exploitation.
13
PL
W artykule przedstawiono innowacyjny system zraszania typu KOMAG, przeznaczony do ograniczania zapylenia generowanego podczas urabiania kombajnami w systemach ścianowych. Zaprezentowano jego budowę, parametry pracy oraz zasadę działania. Omówiono wyniki badań jego skuteczności działania przeprowadzonych w warunkach rzeczywistych.
EN
Innovative spraying system of KOMAG type, designed for reduction of airborne dust generated during longwall shearer operation in longwall panel is presented. Design of the spraying system, its operational parameters and principle of operation are described. The effectiveness of its operation in real conditions is discussed.
PL
Przypomniano uwarunkowania towarzyszące zapaleniom i wybuchom metanu w kopalniach podziemnych. Scharakteryzowano dotychczasową klasyfikację inicjałów zapaleń metanu pod kątem możliwości ich kontroli oraz zapobiegania ich wystąpieniu. Przedstawiono podział zagrożeń technicznych. Omówiono zdarzenia związane z zapaleniami i wybuchami metanu w polskich kopalniach w okresie ostatnich 12 lat pod kątem inicjałów. Dokonano identyfikacji inicjałów pod kątem zagrożeń technicznych i naturalnych.
EN
Conditions associated with methane ignitions and explosions in the underground mines were recalled in this work. This paper also presents the previous classification of initials of methane ignitions relating to the possibility of their control and to prevent their occurrence. A classification of technical hazards was presented as well. The events related to methane ignitions and explosions in the Polish collieries in the last 12 years in terms of their initials were discussed. Identification of the initials regarding the technical and natural hazards was made.
PL
Oznaczenie metanonośności pokładów węgla kamiennego odbywa się na podstawie badań prowadzonych na próbkach kawałkowych oraz (najczęściej) zwiercinowych. W tym drugim przypadku istnieje Polska Norma określająca sposób oznaczania metanonośności w pokładach węgla kamiennego. Norma obejmuje również wyznaczanie metanonośności przybliżonej na podstawie pomiaru wartości wskaźnika intensywności desorpcji dwuminutowej. W pracy przeanalizowano zależności pomiędzy wartościami wskaźników intensywności desorpcji oraz metanonośnościami dla różnych pokładów kopalni „Zofiówka". Podano wartości współczynników a i b, równań regresji prostych w układzie Mn=&(Δp)+b. Pokazano, jakie różnice występują pomiędzy poszczególnymi pokładami. Różnice te wynikają najprawdopodobniej z różnic w wartościach współczynników dyfuzji dla poszczególnych pokładów. Przedstawione relacje pomiędzy metanonośnością a wskaźnikiem desorpcji służyć mogą do szacowania zawartości metanu w poszczególnych pokładach z mniejszą niepewnością pomiarową w porównaniu z normą.
EN
Determination of methane volume of hard coal seams takes place on the basis of a research conducted on lump samples and (most often) drilling samples. The latter is determined by a Polish Standard which describes the method of designation of methane volume of hard coal beds. The Standard includes also the determination of methane volume approximated on the basis of measurements of the two-minute desorption intensity index value. This paper presents an analysis of relations between the values of desorption intensity indexes and methane volumes for different coal beds in "Zofiówka" coal mine. The values of a and b coefficients of simple regression equations in the system Mn = a(Determination of methane volume of hard coal seams takes place on the basis of a research conducted on lump samples and (most often) drilling samples. The latter is determined by a Polish Standard which describes the method of designation of methane volume of hard coal beds. The Standard includes also the determination of methane volume approximated on the basis of measurements of the two-minute desorption intensity index value. This paper presents an analysis of relations between the values of desorption intensity indexes and methane volumes for different coal beds in "Zofiówka" coal mine. The values of a and b coefficients of simple regression equations in the system Mn = a(Δp) + b were presented. This work presents the differences between particular coal beds. These differences most likely result from the differences in values of diffusion coefficients for particular coal beds. The presented relations between the methane volume and the desorption index may be used for the estimation of methane concentration in particular coal beds with less measurement uncertainty than it would be in the Standard.
PL
W pracy przedstawiono ocenę możliwości wystąpienia zagrożeń naturalnych w kamieniołomie margli i wapieni. Ze względu na położenie zakładu górniczego w centrum miasta Opola w zmodyfikowanym procesie eksploatacji zrezygnowano z wykorzystania materiałów wybuchowych, wprowadzono urabianie skał koparkami łyżkowymi pracującymi podsiębiernie. W celu określenia bezpieczeństwa eksploatacji założenia projektowe wymagały szczegółowej analizy mogących wystąpić zagrożeń naturalnych. Zakres prac obejmował analizę dokumentacji geologicznej, badania geologiczno-inżynierskie i analizy numeryczne stateczności zboczy. W celu poznania parametrów wytrzymałościowych skał wykorzystano kartowania terenowe, testy jednoosiowego ściskania oraz klasyfikację Hoeka-Browna.Napodstawiepozyskanychdanychscharakteryzowano warunki geotechniczne w odkrywce. Przekroje przez zbocza odkrywki, wykorzystane w analizach stateczności, zawierały wyniki wcześniejszych dokumentacji i wykonanych prac terenowych. Kartowania skarp stwierdziły możliwość powstania zagrożeń w silnie zwietrzałych skałach wapiennych do głębokości ok. 6-8 m, zwłaszcza w warunkach saturacji wodami opadowymi. Modelowanie stateczności zboczy wykonano metodami równowagi granicznej LEM. Obliczenia metodami Felleniusa i Janbu uwzględniały warunki wynikające z przyjętej metody eksploatacji i wpływ warunków atmosferycznych. Wyniki obliczeń wykazały, że zbocza będą stateczne w warunkach suchych, dla których współczynniki stateczności FS wynosiły od 1,19 do 2,45. Po opadach atmosferycznych w warunkach nasycenia skał wapiennych wodami opadowymi, wskaźniki stateczności FS były zredukowane i wynosiły od 1,01 do 1,65. Modelowanie numeryczne z uwzględnieniem obciążeń statycznych i dynamicznych spowodowanych przez koparkę wykazało, że dwa z badanych przekrojów charakteryzowały się bardzo niskimi wartościami współczynnika stateczności. Wykonane analizy zawierały różne warianty lokalizacji koparki w stosunku do krawędzi zbocza, wpływ obciążeń i warunków atmosferycznych. W celu zminimalizowania zagrożeń naturalnych zalecono, że przy eksploatacji górnej części złoża do głębokości 6-8 m, koparka powinna znajdować się, co najmniej 3 m od krawędzi zbocza. Opisano także uwarunkowania geotechniczne związane z eksploatacją w kamieniołomie.
EN
The paper presents an assessment of natural hazards occurrence in a marl and limestone quarry. Due to the location of the mine in the center of the city of Opole explosive exploitation method was abandoned. New project developed by Poltegor-Institute Institute of Direct included quarrying excavators working from the upper level. In order to determine the safety of mining processes the objectives of the design required a detailed analysis of potential natural hazards. The scope of the research included analysis of geological documentation, geological engineering investigations and numerical analysis of slope stability. In order to determine the rock strength parameters, terrain mapping, uniaxial compression testing and the rock classification by Hoek-Brown were used. On the basis of the obtained data geotechnical conditions in open-pit were characterized. The cross-sections through the slopes of the pit were used for the analysis of the slope stability. These contained the results of previous investigations and performed field works. Mapping of the slopes stated the possibilities of hazard in a strongly weathered limestone rocks to a depth of approx. 6-8 m, especially in saturated conditions cased by rainfalls. Modeling of slope stability was performed using limit equilibrium LEM methods. Calculations methods by Fellenius and Janbu took into account the conditions resulting from the exploitation method and weather conditions. The calculation results showed that the slope will be stable in dry conditions, for which the coefficients of stability FS ranged from 1.19 to 2.45. After precipitation and saturation of lime-stones by rainwater, FS were reduced and ranged from 1.01 to 1.65. The numerical modeling taking into account the static and the dynamic loads by an excavator showed that two of the analyzed sections were characterized by very low values of stability factor. This analysis included different variants of excavators location in relation to the edge of the slope, the excavator loads and weather conditions. In order to minimize natural hazards it was recommended that during the operation in the upper part of the deposit to a depth of 6-8 m, excavator should be at least 3 m from the edge of the scarp. Geotechnical recommendations associated with the operation of the quarry were also described.
PL
Celem artykułu jest przedstawienie stopnia zagrożenia metanowego w Kopalni Węgla Kamiennego „Brzeszcze”. Analizy dokonano na podstawie danych pochodzących z kopalni. Wcześniejsze badania prowadzone w południowo wschodniej części Górnośląskiego Zagłębia Węglowego, świadczą o występowaniu w tych rejonach pokładów węgla z dużymi zawartościami metanu. Analiza danych pozwala jednoznacznie stwierdzić, że w przypadku złoża „Brzeszcze” sytuacja jest bardzo podobna.
EN
The main point of this study is presentation of quantity of methane hazard in Brzeszcze hard coal deposit. Earlier studies showed high contents of methane are common phenomenon in that specific area (southeastern part of Upper Silesian Coal Basin). Analysis based on information from coal mine, confirmed high contents of methane in seems of hard coal in Brzeszcze deposit.
PL
Na wstępie przedstawiono dwa problemy badawcze dotyczące produktywności i stanu bezpieczeństwa w kopalniach funkcjonujących w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym. Postawiono także dwie hipotezy badawcze dotyczące zależności produktywności od kosztów pracy i poziomu natężenia zagrożeń naturalnych. Następnie, dokonano zestawienia i porównania wielkości określonych wskaźników produktywności technicznej i ekonomicznej w odniesieniu do dwudziestu badanych kopalń. Na tej podstawie sporządzono ich ranking oraz zestawiono natężenia różnych zagrożeń naturalnych w badanych kopalniach. Posłużyło to do przeprowadzenia oceny słuszności postawionych hipotez. W oparciu o uzyskane wyniki, podjęto próbę zdefiniowania najważniejszych działań zorientowanych na poprawę bezpieczeństwa pracy i produktywności w kopalniach węgla kamiennego.
EN
The introduction outlines two research problems concerning the effectiveness and safety of work in mines operating in the Upper Silesian Coal Basin. In addition, two research hypotheses concerning the relation between effectiveness and labour costs as well as the level of natural hazards were proposed. In the nest stage, a summary and comparison of the values of the determined coefficients of technical and economic effectiveness, on the basis of twenty tested mines were prepared. This enabled them to be ranked and classified into a summary of different levels of natural hazards. This, in turn, allowed to evaluate the correctness of the hypotheses. On the basis of the obtained results, efforts were made to define the most important activities to improve work safety and effectiveness in hard coal mines.
PL
Rolnictwo stanowi ważny obszar działalności w Polsce. Rolnictwo dostarcza szereg produktów rolnych na potrzeby handlu, produkcji i konsumpcji. Rolnictwo narażone jest na wpływ warunków naturalnych, czynników pogodowych i środowiska. Każde anomalie czynników pogodowych powoduje obniżanie produkcji rolnej oraz liczne zakłócenia między producentami rolnymi a odbiorcami. Celem artykułu jest prezentacja wybranych zagrożeń naturalnych wpływających na produkcję rolniczą oraz przedstawienie strat w rolnictwie jakie powstają w wyniku zagrożeń naturalnych.
EN
Agriculture provides a number of agricultural products for the purposes of trade, production and consumption. Agriculture is exposed to the impact of natural conditions, weather factors and the environment. Any anomalies of weather factors causes a reduction in agricultural production as well as numerous distortions between producers and agricultural customers. The purpose of the article is a presentation of selected natural hazards affecting agricultural production and agricultural losses that arise as a result of natural hazards.
PL
W artykule omówione zostały: zakres i efekty techniki strzałowej stosowanej w KWK „Mysłowice-Wesoła” w ramach aktywnej profilaktyki tąpaniowej. Na przykładach pokazano skuteczność tego typu zabiegów.
EN
In this article, we discuss the fundamental explosive-based methods of preventing rock bumps as used in KWK Mysłowice-Wesoła. We provide examples to illustrate the various types of shots fired to mitigate the risk of rock bumps, and the particular rules and conditions of firing such shots. We discuss the blasting methods used in specific exploration contexts when driving roadways and mining coal from longwalls; we review the effectiveness of these methods; finally, we describe additional uses of shot-firing. We close the article with conclusions.
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.