Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 281

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 15 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  eksploatacja górnicza
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 15 next fast forward last
PL
Przedmiotem referatu jest przedstawienie skutków górniczej deformacji powierzchni mogących powodować zagrożenie bezpieczeństwa konstrukcji budynków wielkopłytowych oraz warunków ich użytkowania. Opisano najczęściej ujawniające się w takich budynkach uszkodzenia i zalecenia odnośnie ich napraw.
EN
The subject of the paper is to present the effects of mining surface deformation that may pose a threat to the safety of the structure of large-panel buildings and the conditions of their use. The most common damage to such buildings and recommendations for their repair are described.
PL
W artykule przedstawiono praktyczne aspekty wykorzystania nowoczesnych systemów automatyki wdrożonych w Kopalni Bełchatów do kontroli zmian warunków hydrograficznych, hydrogeologicznych i czynników atmosferycznych w otoczeniu wyrobisk eksploatacyjnych. Omówiony został system nadzoru nad parametrami studni odwadniających i piezometrów, monitoring zrzutu wód do sieci hydrograficznej, a także pokazano w jaki obecnie sposób prowadzone są obserwacje w stacji meteorologicznej Chabielice. Dzięki wdrożeniu automatyki do monitoringu środowiska naturalnego pozyskiwane są obecnie ogromne ilości interesujących danych, które po odczytaniu są archiwizowane, a następnie poddawane obróbce w specjalistycznych programach, pozwalających na dokładniejszą ocenę i obserwację zjawisk zachodzących w środowisku naturalnym, a także ich zrozumienie. Wdrożenie do praktycznego użytkowania opisanych w artykule systemów poprawiło pracę kopalni Bełchatów poprzez podniesienie efektywności i sprawności użytkowanych dotychczas systemów nadzoru nad środowiskiem. Przełożyło się to z kolei na optymalizację procesu monitoringu środowiska, co w konsekwencji spowodowało zmniejszenie ilości zużytej energii elektrycznej w procesie odwadniania wyrobisk, a także zmniejszenie kosztów osobowo-sprzętowych związanych z obsługą starszego typu urządzeń.
EN
The article presents the practical aspects of using modern automation systems implemented in the Belchatow Mine to control changes in hydrographic, hydrogeological and atmospheric conditions in the vicinity of mining excavations. The system of supervision over the parameters of drainage wells and piezometers was discussed, as well as the monitoring of water discharge into the hydrographic network, and the current observations at the Chabielice meteorological station were shown. Thanks to the implementation of automation for environmental monitoring, huge amounts of interesting data are now obtained, which, after reading, are archived and then processed in specialized programs, allowing for a more accurate assessment and observation of phenomena occurring in the natural environment, as well as their understanding. The implementation for practical use of the systems described in the article improved the work of the Bełchatów mine by increasing the effectiveness and efficiency of the environmental supervision systems used so far. This, in turn, translated into the optimization of the environmental monitoring process, which in turn resulted in a reduction in the amount of electricity used in the process of drainage of excavations, as well as a reduction in personnel and equipment costs related to the operation of older types of devices.
PL
Prawidłowo zaprojektowany budynek na tereny objęte wpływami górniczymi wymaga, oprócz obciążeń ogólnych, zwanych powszechnie normowymi, uwzględnienia także oddziaływań górniczych, zarówno w obliczeniach, jak i przy konstruowaniu obiektu. Nakłady poniesione na wzmocnienie konstrukcji z tytułu przejmowania oddziaływań górniczych mogą być następnie rekompensowane przez przedsiębiorcę górniczego. W przypadkach łagodnych wpływów górniczych można je w obliczeniach pominąć, nie rezygnując jednak z odpowiedniego wzmocnienia konstrukcji. W artykule rozważane są sztywne budynki jednorodzinne o niedużych wymiarach w planie, wykonane z betonu lub drobnowymiarowych elementów murowych, względnie podobne budynki o innym przeznaczeniu. Zachodzi pytanie, jak należy podejść do konstruowania budynków jednorodzinnych, w projektowaniu których nie są wykonywane obliczenia wpływu oddziaływań górniczych, by jednocześnie zaprojektowane wzmocnienie zostało uznane za prawidłowe i możliwe do zrekompensowania przez przedsiębiorcę. W praktyce budynki jednorodzinne posadawiane na terenach objętych wpływami górniczymi w zdecydowanej większości projektuje się bez wykonywania obliczeń uwzględniających te wpływy, szczególnie w przypadkach, gdy są one niewielkie. W artykule przeanalizowano istniejące wymagania i wytyczne dotyczące projektowania obiektów na terenach górniczych, odnosząc je do budynków jednorodzinnych, by następnie poddać je ocenie pod kątem przysługującej rekompensaty za poniesione nakłady z tytułu zabezpieczenia obiektu na oddziaływania górnicze.
EN
A properly designed building for areas affected by mining requires, in addition to general loads, to take into account mining impacts, both in the calculations and in the construction of the object. Expenditures incurred for strengthening the structure due to taking over mining impacts may then be compensated by the mining entrepreneur. In cases of mild mining influences, they can be omitted in the calculations, without giving up the appropriate reinforcement of the structure. The paper considers rigid single-family buildings with small dimensions in the plan, made of concrete or small-sized masonry elements, or similar buildings for other purposes. The question arises as to how to approach the construction of single-family buildings, in the design of which no calculations of the impact of mining impacts are carried out, so that the designed reinforcement is considered correct and can be compensated by the entrepreneur. In practice, single-family buildings erected in areas affected by mining influence, in the vast majority, are designed without calculations taking into account these inflows, especially in cases where the inflows are small. The paper examines the existing requirements and guidelines for the design of objects in mining areas, referring them to single-family buildings, and then evaluates them in terms of the compensation for the expenses incurred for securing the facility for mining impacts.
PL
Autor w artykule przedstawia obserwacje oraz analizę poziomego przemieszczania się obiektu kościoła pod wpływem dokonanej eksploatacji górniczej. Od 1950 roku prowadzone było 12 eksploatacji węgla kamiennego w 10 pokładach rożnymi systemami: podsadzka sucha ręczna utwardzona, zawał z doszczelnianiem zrobów, zawał, w różnych kierunkach. Na podstawie obserwacji przemieszczania się obiektu pod wpływem dwóch ostatnich eksploatacji autor przedstawił wyniki obserwacji, które mogą w przyszłości służyć do określenia parametru – przemieszczenie obiektu i obrót.
EN
The paper presents the observation results and analysis of the horizontal movements of the Holy Cross Church, Bytom Miechowice, under the influence of mining exploitation. From 1950 underground mining of the thermal coal took place in 12 mining fronts in 10 seams, using various systems of mining: chamber system with hand-laid rubble backfilling, longwall system with roof collapse and sealling of the hollows using fly ashes, longwall systems withdifferent directions of mining fronts.The results of geodetic observations, based on the measurement of the object’s movements under the mining influences of the last two mining fronts are presented. Those results may be used in the future to determine the object displacement and rotation parameters.
PL
Przedstawiono wyniki obserwacji stalowej konstrukcji estakady, która od ośmiu lat podlega wpływom eksploatacji górniczej. Lokalne przemieszczenia konstrukcji osiągnęły największe wartości 2,60 m w kierunku pionowym i 0,60 m poprzecznie do osi estakady. Konstrukcja nie wymagała jednak regulacji wysokości słupów, ponieważ nie wystąpiły zbyt duże lokalne zakłócenia ciągłości przemieszczeń podłoża gruntowego. Podano ocenę aktualnego stanu przemieszczeń konstrukcji i sposobu ich kontrolowania. Zalecono również niezbędne dodatkowe zabezpieczenie łożysk na podporach.
EN
The paper presents 8-years observations of the steel trestle bridge structures on the mining area. The extremal local settlements of structure are 2,60 m with 0,60 m horizontal displacements from trestle bridge axis. Setting supports of steel structures was not necessary because ground surface deformation are continuous. Assessment of current state of steel structure displacements and preventive inspection are presented. Necessary additionally safety devices of the supporting bearings are also recommended.
EN
The fact that mines have to be established at the place where they are located without having a chance to choose a location brings out area usage conflicts with areas that need to be protected. In fact, forestlands are most common in these overlapping areas in Turkey. In order to perform mining activities in this overlapping forestlands, mining enterprises in Turkey receive forest land permit fees (FLPF), reforestation fees, rehabilitation fees + security deposit of conformity to the environment (SDCE), and other fees. In order to determine the share of these costs in mining investments and operating costs (OC) and to bring a solution proposal so that these costs do not pose a risk of loss of the investment in the mining enterprises, questions have been asked to mining enterprises within Turkey using the “Survey Monkey” program. The averages of all forest fees determined from the answers are proportioned to the mining investment amounts (MIA) and the annual average OC of each mining company responding to the Survey. Thus, the distribution criteria of different forest fees that are required to be paid by the mining enterprises in order to carry out mining operations in the forestlands in Turkey and their distribution on the basis of mineral groups were analyzed. In this calculation, it was suggested that all the fees in Turkey should be reduced to a more reasonable degree by suggesting solutions regarding the calculation method envisaged by the FLPF, which has a very high share. Otherwise, the result of these rates shows that the costs of forest land-use for mining stipulated by the legislation in Turkey are quite high compared to other countries, and that the current mining investments can have difficulty in maintaining their economic operability in the presence of these required costs.
PL
Fakt, że kopalnie muszą być zakładane w miejscu, w którym się znajdują, bez możliwości wyboru lokalizacji, powoduje konflikty użytkowania obszaru z obszarami chronionymi. W rzeczywistości tereny leśne w Turcji występują najczęściej na obszarach eksploatacji górniczej. W celu prowadzenia działalności wydobywczej na tych obszarach leśnych przedsiębiorstwa górnicze w Turcji ponoszą opłaty za zezwolenie na użytkowanie gruntów leśnych (FLPF), opłaty za ponowne zalesianie, opłaty rewitalizacyjne + depozyt środków finansowych zabezpieczający zgodność ze środowiskiem (SDCE) i inne opłaty. Aby określić udział tych kosztów w inwestycjach górniczych i kosztach operacyjnych (OC) oraz przedstawić propozycję rozwiązania, aby koszty te nie stanowiły ryzyka utraty inwestycji w przedsiębiorstwach wydobywczych, zadawano pytania przedsiębiorstwom wydobywczym w Turcji za pomocą programu „Survey Monkey”. Średnie wartości wszystkich opłat leśnych ustalonych na podstawie odpowiedzi są proporcjonalne do kwot inwestycji górniczych (MIA) i średniej rocznej kosztów operacyjnych (OC) każdej firmy wydobywczej odpowiadającej na badanie. W związku z tym przeanalizowano kryteria dystrybucji różnych opłat leśnych, które przedsiębiorstwa górnicze muszą uiścić w celu prowadzenia działalności wydobywczej na terenach leśnych w Turcji, a także przeanalizowano ich rozkład na podstawie grup wielkości płatności FLPF. W tych obliczeniach zasugerowano, że wszystkie opłaty w Turcji należy obniżyć w bardziej rozsądnym stopniu poprzez zastosowanie rozwiązań dotyczących metody obliczania przewidzianej przez FLPF, której udział jest znaczący. W przeciwnym razie wynik tych stawek pokazuje, że koszty użytkowania gruntów leśnych w górnictwie określone przez ustawodawstwo w Turcji są dość wysokie w porównaniu z innymi krajami oraz, że obecne inwestycje górnicze mogą mieć trudności z utrzymaniem ich efektywności ekonomicznej.
PL
W artykule omówiono wpływ eksploatacji górniczej na sieć gazową na terenie Górnego Śląska. Przedstawiono metody zabezpieczenia sieci gazowej przed deformacjami oraz metody monitorowania sieci.
EN
The article discusses the influence of mining operations on the gas network in Upper Silesia. Methods of gas network protection against deformations and methods of network monitoring are presented.
PL
W artykule przedstawiono wyniki analizy obliczeniowej wpływu nachyleń terenu i wstrząsów parasejsmicznych spowodowanych podziemną eksploatacją górniczą na bezpieczeństwo kominów żelbetowych. Obliczenia wykonano z zastosowaniem metody elementów skończonych. Analizie poddano cztery kominy o wysokości od 120 do 220 m. W obliczeniach uwzględniono nachylenia terenu od 2,5 do 20 mm/m. Wykazano, że przy nachyleniach powyżej 10 mm/m mogą wystąpić przekroczenia dopuszczalnych wartości naprężeń w betonie w dolnych partiach żelbetowych trzonów nośnych. Wpływ wstrząsów górniczych określono dla komina H=180 m z zastosowaniem wzorcowego przyspieszeniowego spektrum odpowiedzi dla Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego. Stwierdzono, że dla silnych wstrząsów podłoża o przyspieszeniach większych od 1500 mm/s2 o bezpieczeństwie komina decydują wartości naprężeń rozciągających w stali zbrojeniowej w górnej partii komina.
EN
The article presents the results of the analysis of the influence of the inclination surface and tremors caused by the underground mining exploitation on the safety of reinforced concrete chimneys. The calculations were performed with the use of finite elements method. Within the calculations considering the inclinations of 2,5 ÷ 20 mm/m four chimneys 120 ÷ 200 m high were subjected to the analysis. It has been evidenced that at inclinations above 10 mm/m the permitted values of the stress in concrete may be exceeded in the lower parts of the reinforced concrete chimney shells. The influence of the mining shocks was determined for a 180 m high chimney with the use of the acceleration response spectrum for the Legnica-Glogow Copper Mining District. It has been stated that for the tremors ground of the acceleration above 1500 mm/s2 the values of the tensile stress in the vertical reinforcement in the upper parts of the chimneys are decisive for the safety of the chimney.
PL
Podziemna eksploatacja górnicza powoduje powstanie na powierzchni terenu niecki obniżeń, którą opisują wskaźniki deformacji terenu górniczego. Jednym ze wskaźników jest nachylenie profilu niecki górniczej T, które powoduje wychylenie obiektów budowlanych z pionu. Związane jest ono z uwarunkowaniami górniczo-geologicznymi, zmianami sztywności podłoża górniczego w warstwie przypowierzchniowej współpracującego z fundamentem budynku oraz czynnikami konstrukcyjnymi. W artykule omówiony został wpływ sztywności budynku o konstrukcji ścianowej na wychylenie jego ścian przy ukośnym usytuowaniu frontu robót górniczych względem osi podłużnej rzutu poziomego. Na bazie przeprowadzonych badań numerycznych modelu przestrzennego budynku poddanego obciążeniom programowym oraz wpływom wybranych wskaźników deformacji górniczych podane zostały wyniki, ich interpretacja oraz wnioski, które skorelowane zostały z obserwacjami zawartymi w innych, archiwalnych pracach Instytutu Techniki Budowlanej.
EN
Underground mining exploitation causes depression on the surface of the basin, which is described by the deformation indices of the mining area. One of the indicators is the inclination of the mining trough profile T, which causes the construction objects to be tilted from the vertical. It is connected with the mining and geological conditions, changes in the rigidity of the mining substrate in the surface layer co-operating with the foundation of the building and structural factors. This paper discusses the influence of stiffness of a building with a longwall structure on the deflection of its walls at the diagonal location of the mining works front in relation to the longitudinal axis of the horizontal projection. The results, their interpretation and conclusions were presented on the basis of numerical studies of the spatial model of a building subject to program loads and the impact of the selected mining deformation indices. The results obtained were compared with the observations contained in other archival works of the Building Research Institute.
10
Content available Posadowienie budynków na terenach górniczych
PL
Posadowienie budynków na terenach górniczych jest zagadnieniem dotyczącym zaledwie części Polski, niestety niejednokrotnie dość słabo znanym inżynierom projektującym obiekty wznoszone na terenach nie objętych eksploatacją górniczą. W artykule przedstawiono generalne zasady konstruowania fundamentów obiektów, które będą poddane wpływom poziomych odkształceń terenu pochodzenia górniczego. Podano również przykładowe rozwiązania posadowień budynku mieszkalnego i przemysłowego na obszarach objętych wpływami deformacji ciągłych.
EN
The foundation of buildings in mining areas is an issue that concerns only a part of Poland. Unfortunately, this issue is quite poorly known to engineers designing objects erected in areas not covered by mining exploitation. This paper presents general principles of constructing the foundations of objects that will be subject to the influence of horizontal mining deformations. Examples of solutions for the foundations of a residential and industrial building in areas affected by continuous deformation have been presented as well.
PL
W artykule przedstawiono syntetycznie uwarunkowania ochrony zabudowy dzielnicy Wirek w Rudzie Śląskiej, gdzie od lat prowadzona jest eksploatacja górnicza. Scharakteryzowano warunki geologiczne, dokonaną i projektowaną eksploatację ostatniego pokładu 414/2 oraz pomierzone deformacje powierzchni. W szczególności przedstawiono uszkodzenia oraz podjęte naprawy i zabezpieczenia budynku kościoła, który wielokrotnie był poddawany wpływom eksploatacji górniczej. Budynek kościoła będzie kotwiony, a sklepienia zostaną zabezpieczone nowatorskim rozwiązaniem chronionym patentem pt. Łukowa podpora wzmacniająca konstrukcje budowli.
EN
This paper presents synthetically the conditions for the protection of buildings in the Wirek district in Ruda Śląska, where mining has been carried out for years. The geological conditions, the accomplished and planned exploitation of the last coal seam no. 414/2 and the measured surface deformations were characterized. In particular, damages and repairs and protection of the church building were presented, which was repeatedly subject to mining exploitation. The church building will be anchored and the vaults will be secured with an innovative solution protected by a patent titled An arch support that strengthens building structures.
EN
Exploitation of hard coal seams by roadway system is applied by two coal mines in southern Poland in Upper Silesian Basin. It is a secondary mining exploitation carries out in safety pillars of urban areas and shafts within mining areas of closed coal mines. Roadway system is the excavation process of gateways which are made in parallel order leaving coal pillars between them. An optimal width of coal pillar makes roadway stable and reduces subsidence of terrain surface. The article presents results of subsidence simulation caused by partial extraction using empirical and numerical methods on the example of one exploitation field of “Siltech” coal mine. The asymptotic state of subsidence was considered after mining ceased in the study area. In order to simulate of subsidence, numerical model of rock mass and model of Knothe-Budryk theory were calibrated. Simulation of vertical displacements in numerical method was carried out using RS3 program by Rocscience based on finite element method. The assumption was made that model of rock mass is transversely isotropic medium, in which panels were designed according to order of extraction of coal seams. The results of empirical and numerical methods were compared with measured values of subsidence at benchmarks along drawn lines (subsidence profiles).
PL
Eksploatacja złoża węgla kamiennego systemem chodnikowym jest stosowana w Polsce w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym przez dwie kopalnie. Jest to eksploatacja wtórna prowadzona na obszarach górniczych zlikwidowanych kopalń w filarach ochronnych szybów i zabudowy powierzchni. Proces technologiczny polega na drążeniu równoległych do siebie chodników w granicach pól eksploatacyjnych. Pomiędzy wyrobiskami pozostawiane są filary węglowe o odpowiedniej szerokości w celu zapewnienia ich stateczność i minimalizacji deformacji powierzchni terenu. W artykule przedstawiono wyniki symulacji obniżeń terenu spowodowanych eksploatacją częściową przy wykorzystaniu metody empirycznej i modelowania numerycznego na przykładzie jednego pola eksploatacyjnego kopalni „Siltech”. Analiza obejmowała asymptotyczny stan deformacji terenu po zakończonej eksploatacji w tym rejonie. W celu odwzorowania obniżeń terenu wykonano kalibrację numerycznego modelu górotworu i teorii Knothego-Budryka. Symulację obniżeń powierzchni terenu metodą numeryczną (MES) wykonano programem RS3 firmy Rocscience. Założono, że model górotworu jest ośrodkiem transwersalnie izotropowym, w którym odtworzono eksploatację systemem chodnikowym zgodnie z kolejnością wybierania pokładów. Dla wytypowanych punktów obserwacyjnych tworzących ciąg linii porównano obliczone obniżenia metodą empiryczna i numeryczną z wartościami zmierzonymi w terenie.
PL
Zmiany zachodzące w ostatnich latach w polskim górnictwie węgla kamiennego mają także istotny wpływ na warunki prowadzonej eksploatacji i stosowane technologie. Znaczne ograniczenie inwestycji, szczególnie w obszarze robót udostępniających, spowodowało, że wyczerpują się zasoby węgla znajdujące się w obrębie udostępnionych poziomów eksploatacyjnych. Powoduje to, że wkrótce w niektórych kopalniach konieczne może być ograniczenie eksploatacji ze względu na brak dostępu do udostępnionych złóż węgla. Część złóż tych kopalń znajduje się bowiem poniżej obecnego, udostępnionego poziomu eksploatacji. W wielu przypadkach zasoby te są bardzo atrakcyjne z ekonomicznego i technologicznego punktu widzenia. Jednym ze sposób rozwiązania tego problemu jest wprowadzenie eksploatacji pod poziomowej. Polega ona na wybieraniu pokładów znajdujących się poniżej poziomu udostępnienia. Wiąże się to jednak z wieloma problemami, głównie transportowymi i wentylacyjnymi. W artykule omówiono sposób eksploatacji podpoziomowej oraz przedstawiono aktualną sytuację polskiego górnictwa węgla kamiennego. Omówiono także proces decyzyjny przy wyborze modelu eksploatacyjnego.
EN
Recent changes taking place in polish coal mining industry have significant influence on exploitation conditions and implemented technologies. Significant limitations in CAPEX in last years, especially in development work, caused resources depletion within available exploitation levels. This can lead to risks concerned with reducing coal extraction due to lack of access to coal resources since some of the resources are located below exploitation level. In many cases the coal resources are very beneficial in economic and technological terms. One way of sorting out the problem is to implement sublevel extraction – it assumes extracting the deposit below exploitation level. However, it deals with many different issues in the area of transporting and ventilation. The subject of the article deals with cases of sublevel extraction, presenting current status in polish coal mining sector. The decision process in the area of exploitation model was discussed as well.
PL
Prowadzona od ponad 200 lat eksploatacja górnicza na Górnym Śląsku oddziałuje negatywnie na obiekty budowlane. Zjawisko to we wszystkich przypadkach związane jest z występowaniem deformacji ciągłych powierzchni, a w pewnych przypadkach również deformacji nieciągłych (najczęściej zapadlisk), zmian stosunków wodnych oraz wstrząsów górotworu. W niniejszej pracy przedstawiono ocenę wpływu dokonanej eksploatacji górniczej na budynek zlokalizowany w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym (GZW). Na budynek oddziaływały deformacje ciągłe oraz wstrząsy górotworu. W pracy dokonano obliczeń wartości wskaźników deformacji za pomocą teorii Budryka-Knothego, które częściowo zweryfikowano w oparciu o wyniki pomiarów geodezyjnych. Dokonano również analizy wartości prędkości i przyśpieszeń drgań podłoża wywołanych wstrząsami pochodzenia górniczego. Stwierdzono bardzo dużą zgodność wyników uzyskanych na podstawie obliczeń z wartościami stwierdzonymi pomiarami maksymalnej amplitudy składowej poziomej przyśpieszenia drgań (PGA) i maksymalnej amplitudę składowej poziomej prędkości drgań (PGV). W przypadku wstrząsów o największych energiach w hipocentrum zaproponowano również wzór empiryczny pozwalający na obliczanie wartości PGA w danych warunkach geologiczno-górniczych. Zakres stosowania zaprezentowanego wzoru jest oczywiście ograniczony jedynie do rozpatrywanych warunków. Przedstawione wnioski wskazują na to, że obecnie dysponujemy nie tylko metodami pozwalającymi na obliczanie z wystarczającą dla praktyki dokładnością wartości wskaźników deformacji, lecz również wartości PGV i PGA.
EN
Coal mining activities carried out for 200 years in Upper Silesia have had a negative effect on buildings. This impact is in all cases related with continuous deformations of the surface and in certain cases with discontinuous deformations (mostly cave-ins), changes in water relations and mining tremors. The paper presents an evaluation of the impact of a mining activity on a building situated in the Upper Silesian Coal Basin. The building was affected by continuous deformations and mining tremors. Calculations were made of the values of deformation rates by means of Budryk–Knothe’s theory, which were partly verified on the basis of the results from geodetic measurements. An analysis of the velocity and acceleration of basement vibrations caused by mining-induced tremors was also conducted. The conclusions included a high consistency between the results obtained on the basis of calculations and the values obtained by means of PGA and PGV measurements. In the case of tremors with the highest energy in the hipocentrum, there an empirical formula allowing for calculation of PGA value in given geological and mining conditions was also proposed. The application range of the formula mentioned above is obviously limited only to the conditions in consideration. The presented conclusions indicate that at present, sufficiently precise methods, allowing for calculations for practical purposes, not only of deformation indices’ values, but also of PGV and PGA values, presently exist.
PL
Ze względu na konieczność eksploatacji pokładów zalegających na coraz większych głębokościach istnieje konieczność rozwiązania problemu dostępu do tych złóż. Ograniczenia inwestycyjne w branży spowodowały, że wiele kopalń decyduje się na prowadzenie eksploatacji podpoziomowej. Zasadnym wydaje się jednak rozważenie możliwości tradycyjnego rozwiązania tego problemu, czyli budowy nowych szybów, lub/i pogłębiania już istniejących. Każde z wymienionych rozwiązań ma swoje zalety i wady. W artykule przedstawiono wybrane aspekty techniczne procesu głębienia i pogłębiania szybów. Założono bowiem, że rozwiązanie to w wielu przypadkach jest znacznie bardziej opłacalne niż eksploatacja podpoziomowa. Omówiono stosowane obecnie metody głębienia szybów, z uwzględnieniem nowoczesnych systemów urabiających, transportowych, obudowy szybowej oraz bezpieczeństwa tego procesu. Celem prezentowanego materiału jest przekonanie, że przy obecnym stanie techniki, budowa nowych szybów i pogłębianie już istniejących ma sens ekonomiczny i techniczny.
EN
Due to a necessity of exploitation of seam laying at greater depths there is a need of resolving a problem of gaining access to those deposits. Limiting of investments in the industry has led many of the mines to conduct sublevel mining. However, it seems reasonable to consider a possibility of a traditional solution to this problem, which is sinking new shafts or deepening existing ones. All of the presented solutions have their pros and cons. The article presents chosen technical aspects of sinking and deepening mine shafts. It was assumed, that this solution is in many cases much more profitable than sublevel exploitation. Currently employed methods of shaft deepening, along with coal shearing and transport systems, shaft reinforcement and safety of this process were discussed. Aim of the presented work is to reason that in current state of technology sinking new shafts and deepening existing ones makes sense economically and technically.
PL
W artykule przedstawiono wyniki badań liniowych nieciągłych deformacji prowadzonych w Głównym Instytucie Górnictwa. Objęto nimi szczeliny i progi, które powstały na powierzchni terenu w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym i zostały zarejestrowane przez przedsiębiorców górniczych. Uzyskano dane charakteryzujące około 400 tego typu deformacji. Analiza zgromadzonych materiałów pozwoliła na wskazanie warunków sprzyjających powstaniu liniowych nieciągłych deformacji powierzchni (LNDP). Pod uwagę wzięto m.in.: położenie względem eksploatacji i uskoków tektonicznych, krotność eksploatacji, kształtowanie się odkształceń poziomych powierzchni oraz rodzaj gruntu. Stwierdzono, że można wyróżnić dwa zasadnicze powody wystąpienia deformacji liniowych: duże wartości sumarycznych odkształceń poziomych oraz występowanie uskoków tektonicznych w zasięgu oddziaływania eksploatacji górniczej. Przy czym statystycznie znacznie częściej obserwuje się szczeliny i progi w strefach kumulacji odkształceń rozciągających. Wynikiem przeprowadzonych badań było opracowanie metod szacowania prawdopodobieństwa wystąpienia liniowych nieciągłych deformacji powierzchni. Umiejętność oceny zagrożenia terenu takimi skutkami prowadzenia eksploatacji górniczej jest coraz bardziej przydatna, ponieważ od lat 90. ubiegłego stulecia obserwuje się ich nasilenie. Należy dodać, że w warunkach współczesnej eksploatacji górniczej węgla kamiennego w Polsce liniowe nieciągłe deformacje powierzchni stanowią duży problem, gdyż nawet sporadyczne przypadki ich wystąpienia w rejonach szczególnych obiektów, mogą skutkować zagrożeniem bezpieczeństwa ich użytkowania oraz bardzo dużymi kosztami naprawy szkody. Przykładem mogą być uszkodzenia nawierzchni autostrady.
EN
This paper presents the study results for linear discontinuous deformation carried out in the Central Mining Institute. The study includes crevices and steps which were identified by mining entrepreneurs in the Upper Silesian Coal Basin. The received data describes 400 types of deformation. The analysis enabled to indicate favorable conditions for occurrence of linear discontinuous ground deformation (polish acronym LNDP). The following factors were taken under consideration: localization from exploitation and tectonic faults, multiplicity of seams extraction, distribution of horizontal strains and type of the ground. Two main factors cause the occurrence of linear deformation: high values of total horizontal strains and tectonic faults nearby the range of mining influences. Statistically more crevices and steps are observed in accumulation zones of tensile strains. The study result was the elaboration of a probability method for occurrence of linear discontinuous ground deformation. The ability of risk assessment for the mentioned results of mining activity is more useful because since the 90’s of the last century this kind of phenomenon is more common. In addition, linear discontinuous ground deformations are huge problem nowadays for hard coal mining in Poland. Even few cases of their occurrence nearby sensitive structures may reduce the safety of their use and generate high costs of covering damages. Damages of the highway surface can be the example.
PL
Praca dotyczyła analiz możliwości wystąpienia zapadliska nad płytkim wyrobiskiem korytarzowym przy wykorzystaniu wybranych metod. Dokonano obliczeń przy zastosowaniu metod: M. Chudka – W. Olaszowskiego, W. Janusza – A. Jarosza, opartej na teorii sklepienia ciśnień oraz MES. Wyniki obliczeń wskazały na pewność wystąpienia zapadliska w przypadku stosowania metod M. Chudka – W. Olaszowskiego i opartej na teorii sklepienia ciśnień. Z uwagi na fakt, że zapadlisko istotnie powstało, uznać można, że metody te najlepiej sprawdziły się w rozpatrywanych warunkach.
EN
This paper presents the analyses of possibility of occurrence of sinkhole over a low mining excavatio. The calculations have been made using the following methods: M. Chudek – W. Olaszowski, W. Janusz – A. Jarosz, the method’s using theory of relaxation zone and MES. The results of calculations performed by use of M. Chudek – W. Olaszowski method and the theory of relaxation zone indicated on certainty of sinkhole occurrence. Due to the fact, that the sinkhole has been created we can notice that the two methods are the most appropriate in the analyzed geological and mining conditions.
PL
W artykule przedstawiono charakterystykę skutków eksploatacji górniczej obserwowanych w pasie drogowym. Przedstawione przykłady mogą być przydatne zarówno na etapie projektowania rozwiązań komunikacyjnych, jak również w okresie utrzymania sieci drogowej poddanej wpływom eksploatacji górniczej.
EN
The article presents the characteristics of the effects of mining exploitation observed in a road lane. The presented examples can be useful both at the stage of designing communication solutions and during the maintenance of the road network that is a subject to mining exploitation.
PL
Odwadnianie wyrobisk górniczych kopalni odkrywkowej węgla brunatnego Bełchatów wymaga ciągłego i precyzyjnego monitoringu zmian warunków hydrogeologicznych w otaczającym górotworze. Zmiany te powodowane są przez ciągłą eksploatację odwodnieniowych studni głębinowych. Efekty ich pracy monitorowane są za pomocą systemu otworów obserwacyjnych obejmujących swym zasięgiem rejon prowadzonych robót górniczych w wyrobisku, jak również otoczenie kopalni w promieniu nawet kilkudziesięciu kilometrów. W tym aspekcie istotnym jest, aby zarówno studnie głębinowe jak i piezometry charakteryzowały się wysoką sprawnością. Wiarygodność prowadzonych obserwacji położenia zwierciadła wody ma zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa prowadzenia robót górniczych w wyrobisku oraz optymalizacji kosztów budowy i eksploatacji podstawowego systemu odwodnienia złoża węgla brunatnego. W artykule opisano różne metody oceny stanu technicznego obiektów jakie obecnie stosowane są w kopalni Bełchatów dla nowych obiektów odwodnienia wgłębnego, jak i będących już w eksploatacji. Przedstawiono również, wypracowane w sposób praktyczny, kryteria oceny jakości studni odwadniających i otworów obserwacyjnych.
EN
Drainage of the excavation pits of the Bełchatów opencast brown coal mine requires continuous and precise monitoring of changes in hydrogeological conditions in the surrounding rock mass. These changes are caused by the continuous exploitation of drainage deep wells. The effects of their work are monitored by means of a system of observation holes covering the area of mining works carried out in the excavation pits as well as the surroundings of the mine within a radius of several dozen kilometers. In this aspect, it is important that both deep wells and piezometers are characterized by high efficiency. The reliability of the observations/monitoring of the location of the water table which have been carried out, is of fundamental importance for the safety of mining works in the excavation pit and for the optimization of construction and operation costs of the basic drainage system of brown coal deposits. The article describes various methods of assessing the technical condition of the facilities which are currently used in the Bełchatów brown coal mine for new deep drainage facilities as well as for those which have already been in operation. In the article there are also presented some criteria, which were developed in a practical way, for assessing the quality of drainage wells and observation wells.
PL
Ocena odporności sieci uzbrojenia (wodociągowej, kanalizacyjnej, gazowej i ciepłowniczej) na wpływy eksploatacji górniczej ma istotne znaczenie ze względu na ochronę powierzchni na terenach górniczych. Odporność rurociągów sieci uzbrojenia zależy głównie od takich czynników, jak: stan techniczny, zastosowane zabezpieczenia na deformacje podłoża i ich aktualne zdolności kompensacyjne oraz możliwość szybkiej naprawy zaistniałego uszkodzenia. Praktyka wskazuje, że wiarygodna ocena czynników wpływających na odporność sieci jest w przypadku starszych rurociągów rozdzielczych trudna do zrealizowania ze względów technicznych, a wykonywanie badań terenowych nieuzasadnione ze względów ekonomicznych. W artykule przedstawiono zarys metody oceny odporności rurociągów sieci uzbrojenia na wpływy eksploatacji górniczej.
EN
Resistance evaluation of utility networks, such as water supply system, sewerage, gas and heat distribution network, to mining impact has an important meaning for the surface protection within mining areas. The evaluation is preceded by an inventory of all networks in the range of predicted mining impact. Then the course of pipelines and their parameters are determined. It poses the basis for the static resistance evaluation of pipelines to mining impact. Practical experience indicates that in many cases of older distributing networks the accurate evaluation of these factors is difficult to conduct because of technical reasons and it is economically unjustified. In the paper, the outline of a simplified method for static resistance evaluation of utility network pipelines to mining impact is presented. The method consists in assessing the static resistance categories of the pipeline based on evaluation criteria. These criteria are determined on the basis of the experience and knowledge of the operation of the utility networks in mining areas. The resistance of utility network pipelines depends mainly on such factors as technical condition, used protections against subsoil deformations and current compensation possibilities and a possibility of quick failure repair. Each factor can be an evaluation criterion scored on a scale of 0, 1, 2, 3, 4 (tab. 1–6), corresponding to the static resistance categories. Each evaluation criterion has a weighting coefficient related to its importance for the final resistance assessment (formulas 1&3). The sum of weights equals 1. The criteria can be divided into sub-criteria, which are also scored on the same scale and have weighting coefficients too (formulas 2&4). The static resistance category of the pipeline is determined based on the total sum of points after rounding to integer value.
first rewind previous Strona / 15 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.