Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 23

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  magnetotelluryka
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
EN
To explore the tectonic framework and features of stratigraphic distribution in the Tuolai Sag, Yin-E Basin, a 47-km-long magnetotelluric (MT) sounding measurement was performed around Well MAZD1 in the sag. During feld data acquisition, a remote reference technique was used to ensure data quality, with apparent resistivity and phase curves of all measuring points obtained using the Fourier transform, power spectrum selection, robust estimation and other methods. After MT data processing, dimensionality analysis and the degree of two-dimensional deviation indicated that the study area had the dimensionality needed for two-dimensional inversion. The major electrical axis in the sag was determined, using a multipoint–multifrequency point statistical imaging technique, to be in the WNW direction. Within the constraints of the resistivity log data for Well MAZD1, inversion results for TE and TM models were compared, after which the TM model, which corresponded well to geological conditions, was selected for conducting the nonlinear conjugate gradient method inversion and a reliable resistivity model was fnally obtained. Based on regional petrophysical properties, resistivity logging, and near-well bathymetric data, the electrical characteristics of diferent formations within the sag were obtained and a set of low-resistance clastic rock identifed in the lower Carboniferous strata. Based on an integrated analysis of the regional surface geology, tectonic setting, and depositional environment, and within the constraints of gravity to ft with electrical structure, a tectonic framework of two subsags sandwiched by an uplift is proposed for the Tuolai Sag. The scale of the northern subsag is large, with development of pre-Carboniferous nappe as well as of Carboniferous–Permian strata within the lower part of the nappe. The southern subsag is small and flled mainly with Carboniferous–Permian strata.
EN
We applied the technique of the genetic algorithms and a local methodology integrating the Gauss–Newton and Conjugate Gradient (GNCG) techniques to test one-dimensional inverse modeling of synthetic magnetotelluric data. The result of this modeling applied to a homogeneous and isotropic five-layer model led to the development a hybrid algorithm (GAGNCG), combining the aforementioned techniques, for inverse modeling of one-dimensional magnetotelluric data. The GAGNCG modeling of the synthetic data performs more efciently than the local methodology in terms of both procedure and results. This showed that the hybridization procedure maximized the advantages of using the global search methodology and minimized the disadvantages of the local technique. Based on these results, we developed another hybrid methodology (GA2D), built from some characteristics of the genetic algorithm and the simulated annealing method, for the inverse modeling of two-dimensional magnetotelluric data. The results were satisfactory, and the GA2D algorithm was a good starting point for the inverse modeling of two-dimensional data.
EN
In recent decades, diapirs are frequently used for CO2 and natural gas storage due to their extremely impermeable and nonreactive characteristics. Among various approaches, we use an integrated interpretation approach to resolve the diapir no. 4 belonging to the Shurab diapirs (SD). The SD is a group of diapirs that have pierced to the surface of the Qom basin of Central Iran, which is a candidate for natural gas storages. The complex geology of the SD is the main cause that previous 2D seismic surveys across the diapir could not provide required information to propose any location for any exploration borehole. Consequentially, 28 magnetotelluric (MT) and 1 audio-magnetotelluric station were measured along a SW-NE profle. Dimensionality and strike analysis for all stations is done by the use of phase tensor analysis. We used the nonlinear conjugate gradient algorithm to invert the TE- and TM-modes data simultaneously in 2D. The resistivity model was compared with the interpreted results of the post-stack depth migration model using seismic attributes. In order to extract the determinative geological information from the low-quality seismic section, envelope, variance, sweetness and instantaneous frequencies attributes were used. The integrated interpretation of the seismic and MT data resolves a precise geometry of the salt body, location of the dense part of the diapir as well as the tectonics around the diapir. The integrated interpretation of seismic and MT data of diapir no. 4 resulted in an exploration drilling program.
PL
Rejon Lądka Zdroju jest od kilkuset lat znany z występowania i wykorzystywania ciepłych źródeł. Złoże wód geotermalnych występuje tutaj w specyficznych warunkach geologicznych charakterystycznych dla obszaru sudeckiego. Ma ono charakter szczelinowy i występuje w warunkach naporowych. Rozwój Uzdrowiska spowodował potrzebę lepszego rozpoznania złoża hydrogeotermalnego i jego geologicznego otoczenia. W ramach zrealizowanego programu badań wykonane zostały również badania geofizyczne zorientowane na rozpoznanie ogólnych warunków geologicznych złoża i jego otoczenia. Zastosowane zostały metody: magnetyczna, grawimetryczna i geotermiczna, profilowania VLF, sondowania i profilowania elektrooporowe oraz ciągłe profilowania magnetotelluryczne. W ramach prezentowanej pracy wykonany został przegląd wcześniejszych badań geofizycznych oraz wykonano reinterpretację danych magnetotellurycznych z włączeniem interpretacji danych grawimetrycznych. Reinterpretacja obejmowała przegląd prac pomiarowych, weryfikację procedur i wyników przetwarzania danych pomiarowych oraz została zweryfikowana i rozszerzona interpretacja krzywych sondowań w tym inwersyjne modelowania dwuwymiarowe. Badania te pozwoliły na wyinterpretowanie stref uskokowych, wykrycie anomalii temperaturowych i w bardzo ograniczonym stopniu rozpoznanie przestrzenne szczelinowych poziomów wodonośnych.
EN
The Lądek-Zdrój area has been known for several hundred years as a place of occurrence and use of hot springs. A hydrogeothermal reservoir occur there in specific geological conditions characteristic for Sudetes area. The reservoir is of a fracture type and occurs in artesian conditions. The development of the Health Resort caused the need for the better recognition of the hydrogeothermal reservoir and its geological vicinity. The carried out investigation program included, among others, a geophysical survey for the recognition of general geological conditions of the reservoir and its vicinity. The magnetic, gravity and surface geothermic methods were applied as well as VLF profiling, resistivity profiling and soundings and continuous magnetotelluric profiling. The review of the earlier geophysical surveys and reinterpretation of the magnetotelluric data including gravity data were made within the framework of the presented paper. The reinterpretation works a included review of data acquisition, the verification of procedures and results of data processing as well as verification and an extended interpretation of the sounding curves with use of inverse 2D modeling. As results of the survey tectonic zones were interpreted and temperature anomalies were discovered and, within a limited range, space recognition of the fractured aquifer horizons was made.
PL
Z powodu bezszybowego dostępu do złoża skuteczne przeprowadzenie procesu podziemnego zgazowania węgla brunatnego wymaga ciągłego monitorowania geofizycznego. Odpowiada ono za identyfikację położenia frontu zgazowania, modelowanie powstałej kawerny, określenie wpływu gazogeneratora na warstwy nadkładu i osiadanie terenu, jak również pomaga w wykryciu przypuszczalnych ucieczek gazu. Należy wspomnieć, że środowisko naukowe nie wypracowało optymalnego i standaryzowanego systemu monitorowania procesu podziemnego zgazowania węgla brunatnego. Niniejszy artykuł skupia się na wyborze metody obserwacji zjawiska zgazowania dopasowanej do warunków geologicznych towarzyszących polskim węglom brunatnym. Rozpatrywana technologia zgazowania dedykowana jest przede wszystkim pozabilansowym, zawodnionym i zapiaszczonym pokładom węgla brunatnego, występującym w sąsiedztwie utworów ilastych, które za zadanie mają stanowić izolację dla planowanego georeaktora. Wybór metody opiera się na charakterystycznych warunkach panujących w okolicy gazogeneratora, które wywołują lokalne anomalie geofizyczne. Warunki te to przede wszystkim oddziaływanie termiczne gazogeneratora, które wpływa na przewodnictwo elektryczne, porowatość, przepuszczalność, gęstość, czy prędkość rozchodzenia się fal. W efekcie jako najbardziej perspektywiczną metodę wybrano tomografię elektrooporową, która umożliwia niemalże automatyczne monitorowanie procesu. Zaproponowano również metodykę prowadzenia badań, dopasowaną do najbardziej perspektywicznych technologii podziemnego zgazowania węgla brunatnego.
EN
Effective implementation of the brown coal underground gasification process requires continuous geophysical monitoring due to the shaft free access to deposits. Geophysical monitoring is responsible for identifying the gasification front location, modeling formed caverns, determining the impact of the gasifier at layers of overburden and subsidence, as well as helping to detect possible gas escapes. It should be noted that the scientific community did not develop optimal and standardized systems of brown coal underground gasification monitoring. This paper is focused on selecting the gasification monitoring method adapted to the geological conditions accompanying the Polish brown coals. The considered gasification technology is primarily dedicated to off-balance sheet, water-logged and gritty decks of brown coal, occurring near the loams designed to provide insulation for the planned gasifier. The method choice is based on the specific conditions prevailing in the gasifier area, which cause local geophysical anomalies. These conditions are primarily the thermal impact of gasifier which affects the electrical conductivity, porosity, permeability, density, and the waves propagation speed. As a result, electrical resistivity tomography was chosen as the most perspective method which allows for an almost automatic monitoring process, thus it allows the gasifier’s impact on the surroundings to be observed at a relatively low cost. The research methodology, adapted to the most promising technology of brown coal underground gasification was also proposed.
EN
Multi-scale geophysical studies were conducted in the central Skellefte district (CSD) in order to delineate the geometry of the upper crust (down to maximum ~ 4.5 km depth) for prospecting volcanic massive sulphide (VMS) mineralization. These geophysical investigations include potential field, resistivity/induced polarization (IP), reflection seismic and magnetotelluric (MT) data which were collected between 2009 and 2010. The interpretations were divided in two scales: (i) shallow (~ 1.5 km) and (ii) deep (~ 4.5 km). Physical properties of the rocks, including density, magnetic susceptibility, resistivity and chargeability, were also used to improve interpretations. The study result delineates the geometry of the upper crust in the CSD and new models were suggested based on new and joint geophysical interpretation which can benefit VMS prospecting in the area. The result also indicates that a strongly conductive zone detected by resistivity/IP data may have been missed using other geophysical data.
EN
In this paper, a Pareto inversion based global optimization approach, to obtain results of joint inversion of two types of geophysical data sets, is formulated. 2D magnetotelluric and gravity data were used for tests, but presented solution is flexible enough to be used for combination of any kind of two or more target functions, as long as misfits can be calculated and forward problems solved. To minimize dimensionality of the solution, space and introduce straightforward regularization Sharp Boundary Interface (SBI) method was applied. As a main optimization engine, Particle Swarm Optimization (PSO) was used. Synthetic examples based on a real geological model were used to test proposed approach and show its usefulness in practical applications.
PL
Do rozpoznania złoża rud miedzi Radwanice-Gaworzyce na monoklinie przedsudeckiej wykorzystano kilka metod geofizycznych, m.in. sejsmikę refleksyjną 2D, magnetotellurykę i polaryzację wzbudzoną (IP). W rezultacie otrzymano m.in. morfologię spągu cechsztynu wraz z interpretacją tektoniki oraz rozkład polaryzowalności i oporności strefy złożowej. Rozkłady anomalii otrzymanych parametrów geofizycznych były przedmiotem kompleksowej interpretacji, w wyniku której zostały wyznaczone granice ciała rudnego, w znacznym stopniu pokrywające się z granicą pomiędzy strefą redukcyjną i utlenioną. Interesująca ze złożowego punktu widzenia jest metoda polaryzacji wzbudzonej, wykorzystująca zdolność minerałów siarczkowych do polaryzacji pod wpływem impulsu prądu elektrycznego. Przetestowano kilka wariantów metodycznych, wybierając dwa najbardziej efektywne dla określonych warunków zalegania mineralizacji rudnej, oparte na pomiarach układem ekwatorialnym oraz gradientu środkowego. Planowane dalsze prace badawcze na modelach litologiczno-mineralnych oraz w i nad wyrobiskami górniczymi mają potwierdzić skuteczność zastosowanych metod do ilościowej oceny mineralizacji rudnej oraz planowania eksploatacji górniczej. Jednak już na podstawie wykonanych badań można stwierdzić, że kompleksowe pomiary geofizyczne wspomagają efektywne pla-nowanie prac poszukiwawczo-rozpoznawczych.
EN
A number of geophysical methods were used, e.g. 2D reflexive seismics, magnetotellurics and induced polarization (IP), to study the Radwanice-Gaworzyce deposit in the Sudeten monocline. This allowed obtaining a morphology of Zechstein [mine stone] thill, tectonic interpretation as well as polarity distribution and deposit zone resistance. The resulting distribution of geophysical parameter anomalies was comprehensively analysed to allow marking ore-bearing body boundaries were found to overlap to a large extent with the boundary of the reductive zone. The polarisation method is very interesting to a deposit researcher, as it uses the ability of sulphide minerals to polarize under an electric impulse. A number of different methodological variants, based on central gradient measurements and using the equatorial system, were tested to select the two most effective for the specific conditions of ore mineralization. Further research work has been planned on lithological and mineral models as well as in and above mining workings in order to confirm the adequacy of the methods applied in the quantitative assessment of ore mineralisation and mining exploitation planning. Based only on the research now in progress, it is already possible to state that comprehensive geophysical measurements help in works related to search and detection.
9
PL
Przedstawiono wyniki zintegrowanych badań termiki powierzchniowej oraz badań magnetotellurycznych w rejonie miasta Nysa dla określenia optymalnej lokalizacji otworu geotermalnego. Założono, że zastosowane metody umożliwią wskazanie przebiegu zawodnionych stref szczelinowych (uskokowych) w prekambryjskich skałach krystalicznych poprzez lokalizację anomalii geotermicznych i geofizycznych. Wykonano 5 profili magnetotellurycznych o łącznej długości 5 km oraz 73 płytkie otwory wiertnicze o głębokości 1,2 m dla pomiarów termicznych. Łączny obszar badań objął powierzchnię około 1 km2 . Badania dały zbieżne dla obu metod wyniki, wskazując lokalną strefę o najniższych opornościach i jednocześnie najwyższych temperaturach przypowierzchniowych, która została uznana za optymalną dla planowanego wiercenia.
EN
The article presents the results obtained through integrated surface measurements of temperature in soil and magnetotelluric surveys within the town of Nysa (SW Poland) in order to determine the optimum location for a geothermal well. It was assumed that the geophysical methods used would make it possible to establish the location of water-filled fissure (fault) zones in Precambrian crystalline rocks and the associated geothermal anomalies. Five magnetotelluric profiles were obtained with a total length of 5 km and 73 shallow boreholes (1.2 m deep) were drilled for thermal measurement purposes. The study area was small, amounting to ca. 1 square kilometre in total. Both survey methods yielded correlated results, indicating a local zone with the lowest resistivity and highest near-surface temperatures as the optimum location for the drilling activities planned.
PL
W pracy przedstawiono próbę zastosowania metody rozpoznawania obrazów z użyciem sztucznych sieci neuronowych w kompleksowej interpretacji danych z sondowań magnetotellurycznych AMT (Audio-frequency Magnetotellurics) i CSAMT (Controlled Source Audio-frequency Magnetotellurics) ze złoża ropy i gazu Grabownica (dipol podłużny i poprzeczny względem linii profili pomiarowych). Obiektami klasyfikacji były pionowe pasy z przekrojów magnetotellurycznych, o szerokości 50 m, utworzone na bazie siatek interpolacyjnych. Strukturę obiektów formalnie niestrukturalnych wymuszono częściowo poprzez ich podział na: przypowierzchniową, wysokooporową strefę do 200 m n.p.m., strefę niskooporowych utworów uszczelniających oraz słabych maksimów - kominów dyfuzyjnych, od 200 do -100 m n.p.m. i najniższą, wysokooporową strefę złoża. Prawidłowe wskazanie rzeczywistych stref złożowych na bazie informacji pochodzących z często niejasnych i rozbieżnych między sobą obrazów z przekrojów magnetotellurycznych, świadczą o przydatności tej metody. Wskazano także dwie nieznane strefy złożowe w NE części przekroju G4 i w SW części przekroju G2.
EN
The paper presents an attempt to apply the pattern recognition method using artificial neural networks in integrated interpretation of the magnetotelluric data AMT (Audio-frequency Magnetotellurics) and CSAMT (Controlled Source Audio-frequency Magnetotellurics), acquired from the Grabownica oil and gas deposit (longitudinal and transversal dipole in relation to measurement profile lines). Vertical belts of magnetotelluric cross-sections, each 50 m wide, obtained from interpolation grids, were the objects of classification. The structure of formally non-structural objects was partly imposed through division into: near-surface high-resistivity zone, to 200 m a.s.l., low-resistivity screens and week maxima - diffusion chimneys, from 200 to -100 m a.s.l., and the lowest, high-resistivity deposit zone. The usefulness of the method was proven by correct identification of real deposit zones based on data often coming from ambiguous and incompatible magnetotelluric cross-sections. In addition, two unknown deposit zones were discovered in NE part of cross-section G4 and SW part of cross-section G2.
11
Content available Metody elektromagnetyczne w prospekcji naftowej
PL
Nasycenie węglowodorami powoduje anomalne zmiany własności fizycznych ośrodka geologicznego i pomierzonych pól geofizycznych, pozwalające na wykrywanie i rozpoznawanie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego. Kompleksy złożowe charakteryzują się podwyższeniem oporności o 1-4 rzędy wielkości względem otoczenia. Kontrasty pojawiają się na granicy dolnej złoża pomiędzy skałą zbiornikową nasyconą zmineralizowaną wodą złożową i nasyconą węglowodorami oraz na jego granicy górnej z niskooporowymi, uszczelniającymi skałami ilastymi. Na granicy pomiędzy ropą naftową i wodą złożową pojawia się ponadto radykalny kontrast zdolności do polaryzacji elektrycznej ośrodka, wzbudzonej przez przepływ prądu. Pośrednim wskaźnikiem obecności złoża węglowodorów jest przypowierzchniowa strefa mineralizacji siarczkowej związana z dyfuzją węglowodorów, zmieniająca właściwości magnetyczne i polaryzowalność ośrodka. Prezentowane przykłady pochodzą ze strefy karpackiego złoża ropnego "Grabownica" oraz złoża gazowego "Rudka" w zapadlisku przedkarpackim.
EN
Hydrocarbons saturating rocks give rise to anomalous changes in physical properties of geological medium and measured geophysical fields, thus allowing discovering and recognizing of oil and gas fields. Deposit complexes are characterized by resistivity increased by 1-4 orders of magnitude. Resistivity contrast appear at the lower boundary of deposit, between reservoir rock saturated with mineralized water and saturated with hydrocarbons, as well as at the upper boundary with low-resistivity sealing clayey rocks. Moreover, a contrast of environment's ability to electric polarization induced by electric current flow appears at the boundary between hydrocarbons and formation water. The indirect indicator of a hydrocarbon deposit is the near-surface zone of sulfide mineralization connected with the hydrocarbon diffusion, which modifies magnetic properties and electric polarization ability of the medium. Examples of investigations made in the zone of the Carpathian oil field "Grabownica" and gas field "Rudka" in the Carpathian Foredeep are presented.
PL
W pracy przedstawiono ogólne założenia jedno- i dwuwymiarowych modelowań prostych i odwrotnych (inwersyjnych) pola magnetotellurycznego. Opisano metodykę interpretacji danych magnetotellurycznych, w tym analizę wymiarowości środka geoelektrycznego oraz jej wpływ na dobór odpowiedniego modelu interpretacyjnego. Na przykładzie polowych danych magnetotellurycznych (AMT i CSAMT) zarejestrowanych w rejonie złoża węglowodorów Grabownica pokazano wpływ modelu startowego na wynik końcowy inwersji 2D. Drugim analizowanym złożem było złoże ropy naftowej Łodyna. Skupiono się na analizie możliwości wyinterpretowania na drodze inwersji 1D i 2D cienkich, pionowych warstw, jakimi w przybliżeniu można to złoże aproksymować. Wskazano na różnice w odwzorowaniu budowy geologicznej w zależnooeci od polaryzacji interpretowanych krzywych (TE mode lub TM mode) oraz zaproponowano zoptymalizowaną metodykę interpretacji.
EN
General assumptions of 1D and 2D modeling and inversion were presented in this paper. Methodology of magnetotelluric data interpretation was described including analysis of dimensionality of geoelectrical medium and its influence on choosing the proper interpretation model. Relations between initial model and final results of inversion were shown based on magnetotelluric (AMT and CSAMT) data from Grabownica oil and gas field. The second example was from the Lodyna oil field. A possibility of interpretation of thin vertical layers, which can approximate the Lodyna field by 1D and 2D MT inverse procedures was analyzed. Dependences between final geological models and MT curve type (TE mode or TE mode) taken to interpretation were shown. Finally, methodology of interpretation was proposed.
PL
W artykule przedstawiono główne rysy tektoniczne skonsolidowanego podłoża regionu krakowskiego. Autorzy do interpretacji wykorzystali osiem profili magnetotellurycznych, na których widoczne są ciała o zróżnicowanej, zazwyczaj dużej oporności, występujące na ogół na głębokościach większych niż 5 km. Ciała te powiązano z krami skonsolidowanego podłoża bloku górnośląskiego. Wyróżniono kry: Čadcy, cieszyńską, górnośląską oraz Rzeszotar. Kry te są rozdzielone rozłamami i strefami nieciągłości różnego wieku i o różnym stopniu znaczenia. Najprawdopodobniej rozłamy swoje najstarsze założenia mają w neoproterozoiku. Były one aktywne również w kilku młodszych cyklach orogenicznych, do alpejskiego włącznie.
EN
The study deals with the main tectonic features of consolidated basement in Kraków region. The authors used eight magnetotelluric profiles for the interpretation. The rock bodies of differentiated, usually high resistance, visible in the magnetotelluric profiles and occurring deeper than 5 km, were linked to the consolidated basement blocks of the Upper Silesian Block. Starting from the southeast the following blocks were identified: the Čadca and Cieszyn blocks, the Upper Silesian Block which encloses the former ones from the north and east, and finally the easternmost Rzeszotary Block. These slabs are separated by faults and discontinuity zones differing as to their significance and age. The dislocations likely developed on pre-existing Neoproterozoic faults. They were also subsequently active during a number of youngre orogenic cycles, including the Alpine one.
PL
W artykule przedstawione zostały wybrane rezultaty najnowszych badań magnetotellurycznych i grawimetrycznych wykonanych we wschodniej części Karpat polskich. Zreinterpretowane zostały wyniki regionalnych badań magnetotellurycznych wykonanych wzdłuż dwóch profili: Maniów - Przemyśl i Radoszyce - Przemyśl z wykorzystaniem najnowszych procedur inwersji 1D i 2D. W ramach prac interpretacyjnych przeanalizowana została dokładność określenia położenia granic opornościowych. Opracowane zostały przekroje oporności zawierające główne wyinterpretowane granice litologiczne i strefy tektoniczne. Zweryfikowane zostały modele budowy geologicznej wzdłuż profili: Szczawne - Kuźmina i Jaśliska - Brzozów za pomocą modelowań pola siły ciężkości. Oszacowane zostały korelacyjne zależności pomiędzy prędkościami średnimi fali sejsmicznej i wartościami anomalii rezydualnych siły ciężkości. Na podstawie uzyskanych równań regresji skonstruowano regionalne mapy prędkości średnich.
EN
Selected results of recent magnetotelluric and gravity investigations made in eastern part of the Polish Carpathians were presented in the paper. Results of regional magnetotelluric survey made along two profiles: Maniów - Przemyśl and Radoszyce - Przemyśl were reinterpreted with the use of state-of-the-art 1D and 2D inversion procedures. The accuracy of the evaluation of a depth of interpreted resistivity boundaries was analysed in the framework of interpretation works. Resistivity cross-sections including main interpreted lithological boundaries and tectonic zones were made. Geological models along profiles: Szczawne - Kuźmina and Jaśliska - Brzozów were verified with the use of gravity force modelling. Correlation dependences between average velocities of seismic wave and values of residual anomalies of gravity force were evaluated. Regional maps of average velocities were constructed based on obtained regression equations.
PL
Przedmiotem artykułu są przykłady zastosowania magnetotellurycznych profilowań ciągłych do badań strukturalnych w zróżnicowanych warunkach geologicznych. Dwa spośród przedstawionych przykładów odnoszą się do rozpoznawania struktury allochtonu fliszowego w polskich Karpatach Zewnętrznych oraz jego podłoża. Przykłady z obszaru sudeckiego przedstawiają wykorzystanie magnetotellurycznych profilowań ciągłych do rozpoznawania stref tektonicznych w utworach krystalicznych oraz związanych z nimi stref filtracji wód mineralnych i termalnych. Przykład rozpoznania struktury wysadu solnego pochodzi z rejonu centralnej części wału środkowopolskiego. W strefie platformowej, w rejonie Pomorza Wschodniego, wykonano badania w celu rozpoznania kompleksów geologicznych położonych poniżej silnie ekranującego energię sprężystą horyzontu utworów ewaporatowych cechsztynu. Przedstawiono metodykę badań, rezultaty interpretacji geofizycznej i niektóre aspekty interpretacji geologicznej.
EN
The paper presents case studies of the continuous magnetotelluric profiling applied to structural studies under varied geological conditions. Two applications refer to identifying of allochthonous flysch structure and its basement in the Polish Outer Carpathians. The case studies from the Sudetes Mts. present the application of the continuous magnetotelluric profiling to identify tectonic zones in crystalline rock complexes and accompanying filtration zones of mineral and thermal waters. A case of a salt dome that was identified by means of the MT investigations in the central part of the Mid-Polish Ridge is also presented. At the platform-type zone of the East Pomerania, the MT investigations were carried out to recognize geological complexes resting beneath the evaporate Zechstein horizon that screened the elastic energy. The methodology of the MT investigations and results of geophysical interpretation and some aspects of geological interpretation of MT data are presented.
PL
W pracy przedstawiono przegląd podstawowych problemów związanych z przetwarzaniem danych magnetotellurycznych zarejestrowanych na obszarach o wysokim stopniu zakłóceń elektromagnetycznych. Przeanalizowano źródła zakłóceń i dokonano przeglądu aktualnie stosowanych metod ich eliminacji. Głównym problemem w obszarze karpackim jest identyfikacja zakłóceń związanych z siecią zelektryfikowanych linii kolejowych oraz ich wpływ na interpretację krzywych sondowań. Przedstawiono założenia metody referencyjnej oraz zanalizowano wyniki testów pomiarowych mających na celu określenie optymalnej odległości, jaka powinna być zachowana pomiędzy punktem polowym i punktem referencyjnym. Przedstawiono także wpływ zastosowania filtrów numerycznych Savitzky'ego-Golaya oraz procedury Singular Spectrum Analysis (SSA) na kształt przebiegów czasowych składowych elektrycznych i magnetycznych, oraz na wynik ich przetwarzania.
EN
The paper presents a review of fundamental problems of processing of magnetotelluric data acquired from regions with high electromagnetic noise. The noise sources are discussed and recently applied methods of noise elimination are reviewed. Identification of noise generated by electric railways and its effects on magnetotelluric sounding data interpretation are main problems of MT data interpretation in the Carpathians. The principles of the remote reference method are given. Results of test measurement, which were made to find an optimum distance between a field site and a reference site were analyzed. Effects of application of the Savitzky-Golay numerical filters and the Singular Spectrum Analysis (SSA) on the shape of time series of electric and magnetic components and results of their processing are discussed.
PL
Przedstawiona analiza związana jest z pracami wykonywanymi w ramach projektu realizowanego w ramach 6 Programu Ramowego UE pt. „Integrated Geophysical Exploration Technologies for deep fractured geotermal systems” (akronim I-GET), w którym IGSMiE PAN jest jednym z 11 partnerów. Głównym celem projektu jest opracowanie i przetestowanie innowacyjnej metodyki badań systemów i złóż geotermalnych. Podstawą opracowania niniejszej analizy jest pakiet zadaniowy nr 3 – „Geofizyczne prace polowe, przetwarzanie danych”. W ramach ww. pakietu przewiduje się wykonanie badań sejsmicznych i magnetotellurycznych o specjalnie dobranej metodyce prac polowych oraz przetwarzania danych w miejscach reprezentujących różny typ zbiorników geotermalnych. Polami testowymi w projekcie I-GET są: Gross Schoenebeck (Niemcy), Travalle (Włochy), Hengill (Islandia) oraz obszar pola badawczego Skierniewice (Polska). Wyniki tych badań będą testem decydującym o możliwości i przydatności zastosowania takiego kompletu metod geofizycznych do rozpoznawania innych potencjalnych złóż geotermalnych występujących w analogicznych warunkach geologiczno-strukturalnych umożliwiających jednocześnie pozyskanie wysokotemperaturowych mediów do celów produkcji energii elektrycznej i cieplnej.
EN
Presented analysis is connected with project elaborated within the frame of UE 6th Framework Programme titled „Integrated Geophysical Exploration Technologies for deep fractured geotermal systems” (acronym I-GET), where PAS MEERI is one of the consortium partners. Main aim of the project is to elaborate and test innovative methodology of the geothermal system and aquifer exploration. Background of that analysis is workpackage No 3 (WP3) – Geophysical field works and data processing. Within that workpackage seismic and magnetotelluric measurements based on original methodology of data acquisition and data processing are planned to carry out in test fields represented different geothermal condition. That test place are: Metamorfic - Travalle (Italy), Volcanic - Hengill (Iceland),deep sediments - Gross Schoenebeck (Germany) and shallow sediments - Skierniewice (Poland). Results of the research will be key-point of applicable this kind of geophysical methods (seismic and magnetotelluric) to recognize another geothermal energy source occurred in similar geological condition allows to exploitation of high-temperature mediums for heat and power production.
18
Content available remote Głębokie badania geoelektryczne struktury skorupy i płaszcza Ziemi w Polsce
PL
Badania eksperymentalne w Transeuropejskiej Strefie Szwów (TESZ), oddzielającej Platformę Wschodnioeuropejską od młodszej, faneorozoicznej Europy, były prowadzone we współpracy międzynarodowej metodami zarówno sejsmicznymi (projekt POLONAISE '97 i CELEBRATION 2000), jak i elektromagnetycznymi (projekty PREPAN, CEMES, EMTESZ). W artykule przedstawiono przegląd wyników głębokich sondowań elektromagnetycznych uzyskanych w Polsce w ostatnim dziesięcioleciu. Podstawowym wynikiem było odkrycie dobrze przewodzącej anomalii w górnym płaszczu (150-250 km) w środkowej Polsce pod Transeuropejską Strefą Szwów. Porównanie danych z obserwatoriów geomagnetycznych wokół Polski wykazuje, że tylko dwa z nich - Belsk i Niemegk odznaczają się zwiększoną intensywnością składowej horyzontalnej pola magnetycznego. Świadczy to o występowaniu pod nimi anomalii dobrze przewodzącej. Analiza wyników sondowań magnetowariacyjnych z całej Europy wskazuje na istnienie niejednorodności w średnim płaszczu Ziemi lub, ewentualnie, zmiany jego struktury pod Europą. Możliwe, że te niejednorodności są związane z TESZ.
EN
The experimental investigations of the Trans-European Suture Zone (TESZ) separating the East European Plate from the younger, phanerozoic Europe are carried actively out by the international community both seismic (projects POLONAISE'97, CELEBRATION 2000) and electromagnetic (projects PREPAN, CEMES, EMTESZ) methods. The review of the results of the deep electromagnetic soundings obtained in Poland for the recent decade is presented in this work. The main result is discovery of a conductive anomaly in the upper mantle (150-250 km) in the middle Poland beneath the Trans-European Suture Zone. In accordance with observations at geomagnetic observatories around Poland, only two of them: Belsk and Niemegk have an increased intensity of the horizontal magnetic field. This fact can be interpreted as existence of the conductive structures beneath them. Analysis of the collected response functions all over European observatories allows suggesting existence of electrical inhomogeneities in the mid-mantle or changing in its structure beneath Europe. Maybe the structure is connected with TESZ.
PL
W artykule przedstawione zostały szczegółowe badania magnetotelluryczne z wykorzystaniem metody profilowań ciągłych, wykonane w rejonie Raciechowice - Stadniki, położonym na SE od Krakowa w polskich Karpatach zachodnich. Pomiary wykonano wzdłuż kilku profili sejsmicznych za pomocą systemu MT-1, w zakresie częstotliwości 500-0.01 Hz. W celu redukcji wpływu sztucznych zakłóceń elektromagnetycznych wykorzystano zdalne odniesienie składowych magnetycznych. Wyniki przetwarzania danych, m.in. amplitudowe i fazowe krzywe sondowań, wykorzystane zostały i interpretacji ilościowej i jakościowej. Przekroje opornościowe zostały obliczone przy pomocy algorytmu Bosticka dla profilowań ciągłych. Modele geologiczne wzdłuż profili magnetotellurycznych skonstruowane zostały na podstawie wyników automatycznej inwersji 1D i 2D oraz geologicznych danych powierzchniowych i otworowych. Wyniki badań pozwoliły na rozpoznanie struktury podłoża podmioceńskiego i wydzielenie zróżnicowanych opornościowo kompleksów litologiczno-stratygraficznych oraz opracowanie modelu litologiczno-strukturalnego pokrywy fliszowej.
EN
The paper presents results of detailed magnetotelluric survey employing the continuous profiling conducted SE of Kraków in Raciechowice - Stadniki area in the Polish western Carpathians. Measurements were made along several seismic lines with the use of MT-1 system over a frequency range 500-0.01 Hz. A magnetic remote reference was applied to reduce the effect of artificial electromagnetic noise. Results of data processing including amplitude and phase MT sounding curves were used in the qualitative and quantitative data interpretation. Resistivity cross-sections were computed with the use of Bostick algorithm for continuous profiling. Geological models were constructed along magnetotelluric lines based on 1D and 2D automatic inversion results and surface and borehole geological data. As a result of investigations, the structure of the sub-Miocene basement was identified, lithological-and-stratigraphic complexes with different resistivity were distinguished, and a lithological-and-structural model of the flysch cover was obtained.
20
Content available remote Regionalne badania magnetotelluryczne w polskich Karpatach wschodnich
PL
W artykule przedstawiono wyniki badań magnetotellurycznych wykonanych we wschodniej części Karpat polskich. Omówiono prace wykonane w latach 1997-2002 za pomocą systemu pomiarowo-interpretacyjnego MT-1 oraz krótko podsumowano wcześniejsze badania z lat 70. i 80. Zaprezentowane zostały skrótowo podstawowe zagadnienia techniczne i metodyczne akwizycji danych pomiarowych oraz ich przetwarzania i interpretacji. Głównym rezultatem badań są przekroje geoelektryczne z elementami interpretacji geologicznej. Przedstawiono siedem przekrojów regionalnych przecinających Karpaty poprzecznie do głównych kierunków strukturalnych, i jeden prostopadły do nich. Na podstawie wyników interpretacji wzdłuż profili magnetotellurycznych i wybranych sondowań archiwalnych oraz wierceń opracowano mapę strukturalną horyzontu wysokooporowego, który wiązany jest ze stropem podłoża mezozoiczno-paleozoicznego i prekambryjskiego. Przedstawiono także rozkład oporności utworów przystropowych podłoża. Dane magnetotelluryczne pozwalają na określenie głównych elementów tektoniki podłoża Karpat, dostarczają również informacji do interpretacji głęboko pogrążonych kompleksów fliszowych.
EN
This paper presents results of magnetotelluric investigations from the eastern part of the Polish Carpathians. Investigations carried out in 1997-2002 with the use of the MT-1 measurement-and-interpretation system are presented and data from the 1970s and 1980s are briefly discussed. Basic methodologies and techniques of data acquisition, processing and interpretation are presented. The main results of the study include geoelectric cross-sections with elements of geological interpretation. Eight regional cross-sections were shown: seven crossing transversally Carpathians' major structural directions and one perpendicular to them. Based on MT data interpretation and archive sources, a structural map of high-resistivity horizon, which is related the top of Meso-Paleozoic and Precambrian basement, was plotted. Resistivity distribution for near-top basement rocks was also given. Magnetotelluric data allow major elements of the Carpathians basement tectonics to be identified and give information to identify deep-seated flysch complexes.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.