Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 46

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  skała
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
EN
As the duration of a rock burst is very short and the roadway is seriously damaged after the disaster, it is difficult to observe its characteristics. In order to obtain the dynamic characteristics of a rock burst, a modified uniaxial compression experiment, combined with a high-speed camera system is carried out and the process of a rock burst caused by a static load is simulated. Some significant results are obtained: 1) The velocity of ejected particles is between 2 m/s and 4 m/s. 2) The ratio of elastic energy to plastic energy is about five. 3) The duration from integrity to failure is between 20 ms and 40 ms. Furthermore, by analyzing the stress field in the sample with a numerical method and crack propagation model, the following conclusions can be made: 1) The kinetic energy of the ejected particles comes from the elastic energy released by itself. 2) The ratio of kinetic energy to elastic energy is between 6% and 15%. This can help understand the source and transfer of energy in a rock burst quantitatively.
EN
The ability to improve rock-breaking efficiency of tunnel boring machines in hard rock stratum is significant to improve driving speed and reduce construction cost and time. The undercutting method has been used to improve the rock-breaking efficiency of disc cutters, including the design of curved and multistage cutterheads. The limited radian of curved cutterheads and the number of multistage cutterheads, however, are restricted by the current manufacturing level. We explored mechanical response and rock-breaking efficiency assisted by water jet kerfs as the vertical free surface. We conducted a quasi-static penetration test of the disc cutter considering four kerf depths and three groups of confining pressures. We analysed the surface crack propagation and fractures inside the sample using acoustic emission and computed tomography scanning. We studied the influence of confining pressure and cutting depth of the water jet on penetration force, rock chips, and specific energy. We analysed the failure evolution and stress field of kerf specimens using numerical simulation. The results showed that increasing cutting depth relieved restraint stress and the resulting influence of the confining pressure on removed rock volumes and specific energy was not remarkable. We recommended a kerf depth of greater than 18 mm to reduce penetration force and significantly improve rock-breaking efficiency.
PL
Celem pracy było dobranie i zwalidowanie optymalnej metody analizy zawartości siarki w rdzeniach wiertniczych, w tym pochodzących z pokładów węgla. Ponadto badania zostały przeprowadzone dla rop naftowych. W ramach pracy porównano wyniki badań zawartości siarki metodą analizy elementarnej w dwóch analizatorach: w analizatorze elementarnym EA 1108, który daje możliwość spalania próbek w temperaturze do 1080°C, co nie zawsze jest wystarczające w przypadku próbek geologicznych, oraz w analizatorze Leco CR12 rozbudowanym o moduł do oznaczania siarki, który daje możliwość wykonania analizy w 1350°C. W toku analizy elementarnej następuje przekształcenie siarki wolnej i związanej w dwutlenek siarki SO2, którego zawartość jest mierzona za pomocą różnych detektorów: detektora cieplno-przewodnościowego (TCD) w analizatorze EA 1108 lub detektora podczerwieni w analizatorze Leco CR12. Przed badaniami porównawczymi zwalidowano metodę analizy siarki w analizatorze Leco CR12. Badania porównawcze wykonano dla próbek skalnych, dla węgli i dla rop naftowych oraz dla kerogenu. W ramach pracy przeprowadzono analizy elementarne zawartości siarki dla 23 próbek węgla, 22 próbek skał, 5 próbek kerogenu wydzielonego z tych skał oraz dla 9 rop naftowych. Badane próbki węgla i materiału skalnego pochodziły z rdzeni wiertniczych z otworów poszukiwawczych. Wykazano zgodność stosowanych metod dla kerogenu i dla węgli o zawartości siarki powyżej 0,75% w/w oraz dla rop powyżej 0,3% zawartości siarki. Dużo gorszą zgodność uzyskano dla materiału skalnego z rdzeni wiertniczych, charakteryzującego się dyspersją materii organicznej. Dla próbek o niskiej zawartości siarki bardziej wiarygodnych wyników dostarczają oznaczenia wykonane w analizatorze EA 1108. W przypadku ośrodków o dużej dyspersji substancji organicznej, takich jak warstwy istebniańskie, bardziej wiarygodne są wyniki oznaczeń w analizatorze Leco CR12, ze względu na wielkość próbki analitycznej.
EN
The purpose of the work was to select and validate the optimal method for analyzing sulfur content in drilling cores, including those from coal seams. In addition, research was done for petroleum. As part of the work, the results of sulfur content testing were compared by means of elemental analysis in 2 analyzers: in the EA 1108 elemental analyzer, which gives the possibility of burning samples at temperatures up to 1080°C, which is not always sufficient for geological samples, and in the Leco CR12 analyzer expanded with a module for determination of sulfur, which gives the opportunity to perform the analysis at 1350°C. In the course of elemental analysis, free and bound sulfur is transformed into sulfur dioxide SO2, the content of which is measured by means of various detectors: the thermal conductivity detector (TCD) in the EA 1108 analyzer, or the infrared detector in the Leco CR 12 analyzer. Before the comparative tests, the method of sulfur analysis in the Leco CR 12 analyzer was validated. Comparative studies were carried out for rock samples, for coals, for petroleum and for kerogen. As part of the work, elemental analyses of sulfur content were carried out for 23 coal samples, 22 rock samples, 5 kerogen samples separated from these rocks and for 9 petroleum samples. Tested coal and rock material samples came from drill cores from exploratory wells. The methods used for kerogen and for coals with sulfur content over 0.75 wt % have been shown to be compatible. For oils, compatibility was observed above 0.3% sulfur content. Much worse compliance was obtained for rock matter from drilling cores, characterized by dispersion of organic matter. For samples with low sulfur content, determinations in the EA 1108 analyzer provide more reliable results. For media with a high dispersion of organic matter, such as Istebna Beds, the results of determinations in the Leco CR12 analyzer are more reliable due to the size of the analytical sample.
EN
Currently available field rock mass deformability determination methods are rather difficult to perform, due to their complexity and a time-consuming nature. This article shows results of a suitability assessment of a Pen206 borehole jack (a hydraulic penetrometer) for field rock mass deformability measurements. This type of the borehole jack is widely used in Polish hard coal mining industry. It was originally intended only for quick rock mass strength parameters determination. This article describes an analysis and scope of basic modifications performed mainly on a borehole jack head. It includes discussion of results with possible directions for future development of the device.
EN
The correct management of underground works, petroleum and gas reservoirs and geothermal appli-cations relies on the hydromechanical behaviour of rock masses. We describe a laboratory approach to measuring permeability for different types of rock specimens. A laboratory system was designed and set up using rock mechanics equipment (a servo-controlled hydraulic press, a Hoek cell, a pump for injecting water and a scale for measuring the volume of water flow). To verify the validity of the permeability measurements, tests were carried out on a reference porous rock (Corvio sandstone), with results showing good agreement with those published in the literature. Tests were subsequently carried out on artificially fissured granite specimens with different joint patterns, submitted to various confinement stresses up to 20 MPa. Results showed good agreement with traditional Klinkenberg test results. Other tests done with artificially fissured specimens are described for demonstrative purposes.
6
Content available Geoelektromagnetyczne właściwości skał
PL
Istnienie magnetyzmu znane było ludziom od dawien dawna. Zwrócili uwagę na dziwne kamienie przyciągające żelazo. Były to, jak się później okazało, rudy magnetytu. Przed czterema czy pięcioma tysiącami lat w Chinach przy pomocy magnetytu sporządzono pierwszy kompas. W Europie prymitywnymi kompasami zaczęli posługiwać się Wenecjanie w XII wieku. W niespełna sto lat później żeglarze zwrócili uwagę na fakt, iż namagnesowana igła nie wskazuje dokładnie kierunku północnego bieguna geograficznego. W 1492 roku Krzysztof Kolumb podczas swej podróży przez Ocean Atlantycki stwierdził, że odchylenia te są niejednakowe dla różnych punktów globu ziemskiego. Wielu żeglarzy w miarę posuwania się na północ obserwowało coraz większą różnicę między wskazaniami igły kompasu a kierunkiem bieguna północnego.
EN
Gega lake, in southeastern Tibet, was formed by the blocking of Yarlung Tsangpo gorge by a glacier and is a well-known example of geomorphological damming. However, the evolution of the damming process at the site is still not understood in detail. Here, we use measurements of multiple magnetic parameters of the sediments from the Yusong (YS) 3 section, which is well-dated by optically stimulated luminescence, to provide a detailed history of the late stage of Gega dammed lake since 17.0 ka. Low-frequency field magnetic susceptibility (χlf) increases upwards gradually from 25 to 79 × 10−8 m3/kg above 5.5 m, but other magnetic properties, such as frequency-dependent magnetic susceptibility (χfd % and χfd), susceptibility of anhysteretic remanent magnetization (χARM), and saturation isothermal remanent magnetization (SIRM) did not show a similar degree of enhancement. The magnetic grain size indicators of χARM/χlf, χARM/SIRM, and χlf/SIRM all indicate a trend of increasing magnetic grain size from the 5.5 m to the top of section; however, the bulk sediment grain size decreases gradually within the same interval. The total organic carbon is very low (0.2–0.7%), and thus, it is unlikely that the sedimentary environment is sufficiently strongly reducing to lead to the dissolution of magnetic minerals. Therefore, we infer that the coarsening-upwards of the magnetic grain size, and the increasing magnetic susceptibility from 5.5 m, reflect the gradual preferential preservation of magnetic minerals, caused by the deepening of the lake. Thus, we interpret the magnetic record of the section as reflecting the gradual deepening of the late stage of Gega ice-dammed lake. Last, the abrupt disappearance of the lake may have resulted in an outburst flood.
PL
W artykule przedstawiono analizę wyników badania w mikrotomografie komputerowym sieci spękań w próbkach skalnych, poddanych testom jednoosiowego ściskania. Próbki były skanowane w mikrotomografie komputerowym przed testem, następnie po obciążeniu siłą o wartości 40 – 50% siły niszczącej, a także po osiągnięciu granicy makrodylatancji (lub granicy wytrzymałości). Analiza uzyskanych trójwymiarowych obrazów skanowania pozwoliła opisać w sposób ilościowy morfologię sieci spękań: porowatość, rozkłady przestrzenne szerokości spękań i krętości, a także wskaźnik SMI (ang. structure model index). Znajomość wymienionych wielkości jest przydatna przy określaniu parametrów przepuszczalności badanego materiału.
EN
The paper presents the analysis of crack network development induced in rock samples, subjected to uniaxial compression. The samples were scanned using micro-computer tomography after three stages of load: before loading, after application of a force equal to 40–50% of ultimate limit and, finally, after reaching microdilatancy threshold (or ultimate limit force). The analysis of acquired 3D images at every loading stage included fracture network segmentation and determination of chosen quantities describing its morphology: porosity (fraction of void space), spatial distribution of fracture aperture, tortuosity as well as structure model index (SMI). The parameters can be used to determine permeability parameters of cracked material.
PL
W artykule przedstawiono wyniki testów nanoindentacji przeprowadzone na próbce skalnej. Zastosowano sekwencyjną indentację, tj. autorski program obciążenia próbki. Pozwoliło to obserwować zmienność modułu sprężystości w zależności od skali obserwacji. Wydzielono dwie skale obserwacji, tj. mikro i mezo. Najmniejsza stosowana siła indentacji 0,5 mN prowadzi do odpowiedzi mechanicznej składników tworzących szkielet. Wyniki uzyskane w przypadku najwyższej siły – 500 mN, reprezentują parametr efektywny dla tzw. zastępczej mikrostruktury jednorodnej.
EN
The paper presents results of nanoindentation tests carried out for intact rock specimen. The sequential nanoindentation is used and the novel loading schedule, for prescribed tip position, is applied. It enables us to identify the mechanical morphology at different observation scales. Two scales were identified, i.e., micro- and meso-scale. The lowest value of indentation force, 0.5 mN, provides the mechanical response of the constituents forming the skeleton. The results obtained for the highest value of indentation force, 500 mN, represent the effective property for the so-called „equivalent” homogeneous microstructure.
EN
Hydraulic fracturing of rocks boosts the production rate by increasing the fracture-face surface area through the use of a pressurized liquid. Complex stress distribution and magnitude are the main factors that hinder the use of information gathered from in situ hydraulic fracturing in other locations. Laboratory tests are a good method for precisely determining the characteristics of these processes. One of the most important parameters is breakdown pressure, defined as the wellbore pressure necessary to induce a hydraulic fracture. Therefore, the main purpose of this investigation is to verify fracture resistance of rock samples fractured with the assistance of the most popular industry fluids. The experiments were carried out using a stand designed specifically for laboratory hydraulic fracturing. Repeatable results with a relative error within the range of 6-11% prove that the experimental methodology was correct. Moreover, the obtained results show that fracturing pressure depends significantly on fluid type. In the case of a water test, the fracturing pressure was 7.1±0.4MPa. A similar result was achieved for slickwater, 7.5±0.7MPa; however, a much lower value (4.7±0.5MPa) was registered in the case of carbon dioxide.
PL
Szczelinowanie hydrauliczne polega na niszczeniu skały za pomocą płynu pod wysokim ciśnieniem w celu zwiększenia powierzchni spękań, co poprawia wydajność produkcyjna. Rozkład naprężenia w górotworach i jego wielkoś jest zwykle relatywnie skomplikowana, a to utrudnia wykorzystanie informacji zgromadzonych w trakcie procesu szczelinowania w innej lokalizacji. Przy tym zwykle prace prowadzone są na dużym obszarze, a znaczna część instalacji znajduje się pod ziemią. W efekcie wiedza na temat warunków, w których przeprowadzono proces jest zwykle ograniczona. Dlatego próby laboratoryjne stanowią dobrą metodę weryfikacji parametrów procesu. Jedną z najistotniejszych wielkości jest ciśnienie szczelinowania niezbędne do wytworzenia spękań. Decyduje ono zarówno o parametrach instalacji szczelinującej jak i ma wpływ na aktywność sejsmiczną obszaru. W literaturze istnieją wzory pozwalające szacować wielkość ciśnienia szczelinującego, jednak nie uwzględniają one roli płynu szczelinującego. Najpopularniejszym medium szczelinującym stosowanym w przemyśle jest woda, często domieszkowana specjalnymi dodatkami redukującymi tarcie. W górotworach o szczególnie zwartej budowie stosuje się zwykle ditlenek węgla lub azot. Dotychczasowe badania nad wpływem płynu szczelinującego na wielkość ciśnienia miały ograniczony charakter. Ze względu na ten fakt praca podejmuje to zagadnienie.
EN
To understand the high temperature effects on the mechanical and failure behaviors of rock, uniaxial compression tests were carried out on granite specimens containing three pre-existing holes using a rock testing system. Based on the experimental results, the influences of testing temperature on the physical and mechanical parameters of granite were analyzed in detail. An obvious color change of tested granite occurs from gray at room temperature to reddish after 450 °C and to red-brown after 900 °C high temperature treatment. The granite volume increases, mass decreases and density decreases with increasing testing temperature. As the temperature increases, the peak strength first increases and then decreases, while the elastic modulus decreases. However, the peak strain changes slightly before 450 °C, increases dramatically up 450 °C. As the bridge angle increases, the mechanical parameters of granite specimens first decrease and then increase. And then, the crack initiation, propagation and coalescence behavior of granite specimens after high temperature exposure was investigated using an acoustic emission (AE) and photography monitoring technique. The cracking process shows that the propagation of crack from the surface of holes leads to the coalescence between adjacent holes. A large AE count and a stress drop are observed during the crack initiation and propagation. The failure modes can be generally classified into three categories: splitting mode, shear mode and mixed mode and they are closely related to heat treatment temperature and bridge angle. Finally, the mechanism causing the differences in the mechanical parameters observed with increasing temperature was discussed based on the SEM observations.
PL
W artykule przedstawiono wyniki modelowania numerycznego rozkładu naprężeń i przemieszczeń górotworu na skutek oddziałania naprężeń termicznych w trakcie prowadzenia procesu podziemnego zgazowania węgla, wykonanego w programie FLAC3D, opartym na metodzie różnic skończonych. Obliczenia numeryczne przeprowadzono w dwóch wariantach − nie uwzględniając zmian parametrów geomechanicznych na skutek oddziaływania temperatury oraz po ich uwzględnieniu (na podstawie badań laboratoryjnych). Wyniki badań wykazały, że można uwzględnić zmiany właściwości geomechanicznych skał w zależności od działającej na nie temperatury, a tym samym dokładnie odwzorować proces podziemnego zgazowania i jego oddziaływania na stan naprężeń i przemieszczeń wokół komory reaktora. Uwzględnienie zmian parametrów geomechanicznych miało znaczny wpływ na obliczany stan naprężeń i przemieszczeń górotworu.
EN
This paper presents the results of numeric modelling of the ground stress and displacement distributions within a rock mass, caused by thermal stressing during underground coal gasification. The inputs for the model were the laboratory experimentation results obtained for geo-mechanical properties of rock around a reactor with a predefined geometrical form. The calculation inputs included the results of tests of mudstone characterised by low compression strength for mono-axial compression (in air-dry state), and medium-grained sandstone with moderate compression strength, with both rock types sampled from the Chwałowice basin deposits. The rock samples were heat treated at temperatures between 100 and 1200°C and had the following parameters determined: resistance to mono-axial compression and Young’s modulus. The numerical calculations were processed using the FLAC3D software suite by the finite difference method. There was a total of two numerical calculation variants: (1) without and (2) with changes in geo-mechanical properties caused by temperature (from the laboratory research), for two lithological systems. The modelling investigation results have proven that it is feasible to consider changes in rock geo-mechanical parameters in relation to the temperature acting on the rock, and thus to precisely represent the process of underground gasification and its effects on the stresses and displacement around the gasification reactor chamber. The inclusion of the changes in geo-mechanical parameters had a significant effect on the calculated stresses and displacement of the rock mass.
EN
This article presents the results of weathering micro-roughness measurements performed with the use of a Handysurf E-35B electronic profilometer, a new tool in geomorphological studies. Measurements were performed on glacially abraded basaltic surfaces within the Little Ice Age (LIA) glacial forelands of Hoffelsjökull, Fláajökull, Skálafellsjökull and Virkisjökull in Iceland. Results show a statistical increase in micro-roughness in a direction from the glacial termini to LIA moraines. However, a major change in the micro-roughness of basaltic surfaces only occurs during the first 80 to 100 years since the onset of subaerial weathering. Increase in rock surface micro-roughness is accompanied by an increase in weathering rind thickness and a decrease in Schmidt hammer R-values. Micro-roughness measurements with the use of the Handysurf E-35B can provide insights into initial rates of rock surface micro-relief development. The use of this instrument as a relative dating technique is limited to fine-grained rocks and decadal time-scales of weathering because of the limited range of measureable micro-relief amplitude.
PL
Żyjemy w bardzo egocentrycznej rzeczywistości. Dla większości z nas kreatywne okazuje się to, co jest nowe, inne, a spektakularne to, co nas wyróżnia z tłumu. W czasach, gdy zaczyna nam doskwierać brak autentyczności, można by zadać pytanie, co jest bardziej wartościowe: kontrowersyjna przestrzeń krzycząca nazwisko projektanta czy miejsce, gdzie kończy się ingerencja człowieka, a zaczyna natura? Gdzie nawet nie przyjdzie do głowy pytanie o artystę, ale odnajdziemy to, czego w głębi duszy potrzebujemy najbardziej, a więc autentyczności, spokoju i harmonii.
16
Content available remote Chinese garden art - a living tradition
EN
The garden art of China is among the oldest in the world; the Chinese garden style has survived in almost unchanged form until contemporary times. The view of life and the customs of China’s inhabitants were affected from ancient times by philosophical-religious systems which also influenced the composition and designation of Chinese gardens, used for contemplation and in searching for internal harmony. They were inspired by the surrounding natural environment and were landscape in nature. This paper presents the main rules for the formation of Chinese gardens and for their arrangement in particular compositional elements.
PL
Sztuka ogrodowa Państwa Środka należy do najstarszych na świecie, jednak stosowana w ogrodach stylistyka i formy przetrwały w niemal niezmienionej formie do czasów współczesnych. Światopogląd i obyczajowość mieszkańców Chin od czasów starożytnych kształtowały systemy filozoficzno-religijne, które decydowały też o kompozycji oraz przeznaczeniu ogrodów służących do kontemplacji i odnajdowania wewnętrznej harmonii. Były one inspirowane otaczającą naturą i miały charakter krajobrazowy. W pracy przedstawiono główne zasady kształtowania chińskich założeń ogrodowych i rozmieszczenia w nich poszczególnych elementów kompozycyjnych.
PL
Współczesna Skala to niewielki ośrodek handlowo-usługowy położony około 21 km na północ od Krakowa w ramach tzw. Płaskowyżu Ojcowskiego. Założono go staraniem klasztoru klarysek z Zawichostu w roku 1267. Jego plan oparty został na prostej, ortogonalnej konstrukcji składającej się z 39 działek o wymiarach 36 × 72 łokcie zgrupowanych wokół prostokątnego rynku wielkości 210 × 354 stopy. 27 działek przypadało w sumie na wszystkie bloki przyrynkowe, zaś 12 na 3 bloki przekątniowe, czwarty zajmowała działka kościelna. Tak zagospodarowany teren obejmował około 3 hektarów powierzchni z 8, jakimi dysponowało miasto w chwili opasania go linią umocnień obronnych. O tym, że takowe Skala posiadać mogła, przekonuje nas schemat układu komunikacyjnego miasta, który niewątpliwie pochodzi z okresu jego lokacji, a który w prawie niezmienionej formie zachował się po dzień dzisiejszy.
EN
Modern-day Skala is a small commercial and service centre located approximately 21 km north of Krakow, on the so called Ojcow Plateau. It was founded thanks to the efforts of the Poor Clares convent from Zawichost in 1267. Its plan was based on the simple, orthogonal construction consisting of 39 plots measuring 36 × 72 ells grouped round a rectangular market place measuring 210 × 354 feet. Altogether 27 plots made up all the market blocks, while 12 plots made up 3 diagonal blocks, the fourth being occupied by the church plot. The so developed area covered around 3 hectares out of 8 the town had at its disposal when it was surrounded with a line of defensive fortifications. The fact that Skala might have possessed the latter is confirmed by the scheme of the communications layout of the town, which undoubtedly comes from the time of its foundation and which has been preserved in almost unaltered form until today.
EN
This paper presents the current state of knowledge concerning the examination of the impact of increased temperatures on changes of geomechanical properties of rocks. Based on historical data, the shape of stress-strain characteristics that illustrate the process of the destruction of rock samples as a result of load impact under uniaxial compression in a testing machine, were discussed. The results from the studies on changes in the basic strength and elasticity parameters of rocks, such as the compressive strength and Young’s modulus were compared. On their basis, it was found that temperature has a significant effect on the change of geomechanical properties of rocks. The nature of these changes also depends on other factors (apart from temperature). They are, among others: the mineral composition of rock, the porosity and density. The research analysis showed that changes in the rock by heating it at various temperatures and then uniaxially loading it in a testing machine, are different for different rock types. Most of the important processes that cause changes in the values of the strength parameters of the examined rocks occured in the temperature range of 400 to 600C.
PL
W artykule przeanalizowano możliwość efektywnego stosowania metody hydromechanicznego urabiania węgla z wykorzystaniem wyprzedzającego podcinania strumieniem wody w pokładzie urabianym strugiem. Istotą metody jest wstępne podcinanie ociosu na poziomie stropu i spągu, strumieniem wody pod dużym ciśnieniem, w celu zmniejszenia sił spójności i przylegania warstwy węgla do skał. W efekcie uzyskuje się znaczące zmniejszenie siły niezbędnej do urabiania górotworu i w rezultacie mniejszy wydatek energetyczny na jednostkę urobku. Podcinania dokonuje się cienkim strumieniem wody tłoczonej przez specjalnie uformowane dysze pod bardzo wysokim ciśnieniem tłocznym, powyżej 100 MPa. Przy oddziaływaniu tego strumienia wody na górotwór, jego energia przekształca się w pracę mechaniczną cięcia, a sam strumień staje się narzędziem tnącym. W rozpatrywanym procesie urabiania górotworu są stosowane dwa sposoby niszczenia materiału – jest to cięcie nożami struga z wykształceniem elementarnego wióra i uderzeniowe niszczenie strumieniem wody. Samo nacięcie strumieniem wody nie powoduje tworzenia się szczelin lub stref deformacji plastycznej w górotworze, a skała jest niszczona natychmiast na całym obszarze przyłożenia obciążenia, bez powodowania efektu krawędziowego. Dlatego też ciśnienie wody niezbędne do wykonania nacięcia jest wprost proporcjonalne do granicznej wytrzymałości materiału na jednoosiowe ściskanie. W artykule określono uogólnione zależności między regulowanymi parametrami podcinania i stratami energii zużytej na urabianie węgla zalegającego w skałach o wysokich charakterystykach wytrzymałościowych. Z przywołanych w artykule pozycji literatury wynika, że z technologicznego punktu widzenia najbardziej racjonalne głębokości nacinania strumieniem wody powinny mieścić się w granicach 30–40 mm.
XX
The article contains an assessment of the effectiveness of the application of hydromechanical destruction of coal deposits using the pre-emptive undercutting with waterjet in the deposite treated with plane. The aim of the work is to make a preliminary cutting of side wall at the roof and floor level, in order to reduce the cohesion and adhesion force between carbon layer and rocks. As a result of this cutting there is a significant reduction in force necessary to mine the rock mass and consequently less energy expenditure per mining unit. The undercutting is carried out by a thin water stream pressed by the specially formed nozzles under very high pressure discharged at above 100 MPa. When this water stream has the influence on the material, its energy is converted into cutting mechanical work, and the stream itself becomes the cutting tool. In the process of mining the rock mass, the two technologies of material destruction are present - cutting with plane blades with elementary chip as well as impact destruction by the water stream. The cut with water stream does not cause the formation of cracks or zones of plastic deformation in rock masses and the rock is destroyed immediately at the whole surface of application of the load, without causing the edge effect. Therefore, the water pressure necessary for the implementation of the incision is directly proportional to the border strength of the material to the uniaxial compressive strength. The article specifies the generalized relationship between adjustable undercutting parameters and levels of lost energy used for mining the coal occuring in the rocks of high strength characteristics. On the basis of the bibliography referred to in the article it can be stated that from the technological point of view the most rational depth of cutting with waterjet should be within the limits of 30-40 mm.
PL
W artykule przedstawiono przykład zastosowania analizy spektroskopowej w podczerwieni w badaniach skał z pogranicza diagenezy i metamorfizmu niskiego stopnia. Podstawowym założeniem przeprowadzonych badań było odniesienie względem siebie dwóch indeksów mogących służyć jako paleotermometry indeksu Flehmiga oraz indeksu Küblera. Oba indeksy umożliwiają oznaczanie stopnia diagenezy materiału pelitycznego w oparciu o analizę postępu procesu illityzacji smektytu. W rozpatrywanym zakresie temperatur analizowany jest głównie stopień rekrystalizacji materiału illitowego w muskowit.
EN
The article describes the application of spectroscopic infrared analysis for diagenetic and very low grade metamorphic rocks. The aim of the research was to compare two indices that can be used as paleothermometers – the Flehmig index and the Kübler index. Both of them allow to analyze the diagenesis grade of the pelitic rocks based on the smectite illityzation process completion (in the researched temperature range it is mainly recristallization grade of illitic material into muscovite).
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.