Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 73

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  ecosystem services
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
EN
The urban development that is now taking place globally has led to the most extensive permanent land use that has caused ecosystems to be destroyed and the depletion of natural resources. Today, about 50% of the world’s population lives in urbanized cities and by 2030 it is estimated to be about 70%. The fact that we gather in larger numbers in cities means that we transport large volumes of resources to these areas, which gives rise to waste and emissions, which places a burden on the neighboring environment to the it’s limits. This leads to problems for both human health and society’s economy, which is because the ecosystems that help us, collapse. To counter this, a better urban planning is required which includes the environment in society as ecosystem services. The problem with ecosystem services is that they do not have a commercial value, which makes it difficult to implement since they do not indicate any economic gain. Therefore, it is necessary to increase knowledge about how they contribute so that they can be correlated to how they contribute to society from three aspects: economic, social, environmental.
PL
Rozprzestrzenianie się miast, który odbywa się obecnie na całym świecie, doprowadziło do największego stałego zajęcia gruntów, oznaczającego zniszczenie ekosystemów i wyczerpywania się zasobów naturalnych. Obecnie około 50% światowej populacji mieszka w miastach i szacuje się, że do 2030 r. będzie to około 70%. To, że gromadzimy się coraz liczniej w miastach, oznacza, że musimy ​​transportować duże ilości zasobów do tych obszarów, co powoduje powstawanie odpadów i emisji zanieczyszczeń, co obciąża sąsiadujące z miastami środowisko do jego granic. Prowadzi to do powstawania problemów odnoszących się zarówno do ludzkiego zdrowia, jak i gospodarki społecznej, ponieważ ekosystemy, które mają nam pomagać, ulegają zniszczeniu. Aby temu przeciwdziałać, konieczne jest lepsze planowanie miast, które uwzględniałoby pełnione przez środowisko w społeczeństwie usługi ekosystemowe. Problemem jest to, że takie usługi nie mają one wartości handlowej, co utrudnia ich uznanie, ponieważ nie wskazują na żadne korzyści ekonomiczne. Dlatego konieczne jest pogłębienie wiedzy na temat ich znaczenia, aby można było je skorelować z tym, jak służą społeczeństwu w trzech wymiarach: ekonomicznym, społecznym i środowiskowym.
EN
Participatory monitoring allows communities to understand the use and management of local water resources and at the same time develop a sense of ownership of environmental information. The data generated through participatory monitoring of stream flow and rainfall generate evidences to corroborate local people’s experiences with changing water resources patterns. In this study we evaluate the potential of participatory monitoring of hydrological variables to improve scarce water supply utilization in agriculture. The case study site is the Mustang district in Nepal, which is located in the Upper Kaligandaki River Basin in the Himalayas with unique and complex geographical and climatic features. This region is characterized by a semi-arid climate with total annual precipitation of less than 300 mm. Water supply, agricultural land, and livestock grazing are the key ecosystem services that underpin livelihood security of the local population, particularly socio-economically vulnerable groups. An analysis of the measured stream flow data indicate that annual flow of water in the stream can meet the current crop irrigation water needs for the agricultural land of the research site. The data provide local farmers a new way of understanding local water needs. Participatory monitoring would contribute to an optimization of the use of ecosystem services to support economic development and livelihood improvement.
PL
Współczesne ciągi pieszo-jezdne stają się coraz bardziej istotnym elementem miast. Stanowią nie tylko obszar służący przemieszczaniu się z miejsca na miejsce, ale przede wszystkim są często niedocenianym rezerwuarem roślinności, mającej nieoceniony wpływ na środowisko miast i dobrostan ich mieszkańców. Korzystanie ze ścieżek pieszych i rowerowych jest codziennością, więc powinny one odpowiadać potrzebom i oczekiwaniom współczesnych użytkowników. Roślinność tych obszarów jest jednym z bardziej istotnych ich elementów składowych, mających duży wpływ na całokształt funkcjonowania układu komunikacyjnego.
EN
Contemporary pedestrian-road routes are becoming an increasingly important element of cities. They are not only an area used to move from place to place but above all they are often an underestimated reservoir of vegetation, which has an invaluable impact on the environment of cities and the well-being of their inhabitants. The use of walking and cycling paths is connected with everyday life, so they should meet the needs and expectations of modern users. The vegetation of these areas is one of their most important components, having a large impact on the overall functioning of the road system.
PL
Rzeki i strumienie są jedną z najistotniejszych części składowych systemu miejskiej Zielonej Infrastruktury. Z ich obecnością związany jest szeroki wachlarz usług ekosystemowych, ze szczególnym uwzględnieniem usług kulturowych, wspomagających i regulacyjnych. Tereny nadrzeczne stały się miejscem wypoczynku mieszkańców, pełnią one także decydującą rolę w regulacji stosunków wodnych i klimatu miasta. Z obecnością rzek na terenach zurbanizowanych związane są również zagrożenia, będące skutkiem nie tylko epizodów wezbraniowych, ale także zanieczyszczenia wody, niekiedy w tak znacznym stopniu, że staje się ona niebezpieczna dla zdrowia człowieka. W artykule, na wybranych przykładach związanych z organizacją na terenach nadrzecznych festiwali ogrodowych Gartenschau w Niemczech, zaprezentowano działania zmierzające do renaturyzacji i trwałego udostępnienia brzegów rzek, z jednoczesnym zapewnieniem bezpieczeństwa powodziowego.
EN
Rivers and streams are key elements of the urban Green Infrastructure system. Their presence is associated with a wide range of ecosystem services, with particular emphasis on cultural, supporting and regulatory. Riverside lands have become a place of rest for residents, they also play a decisive role in regulating the city’s water and climate regime. The presence of rivers in urbanized areas is also associated with risks that are the result of not only inundation episodes, but also water pollution, sometimes to such a large extent that it becomes dangerous to human health. In the article, selected examples related to riverside locations of garden festivals (Gartenschauen) in Germany, activities aimed at revitalisation and permanent accessibility of river banks are discussed, while ensuring flood safety.
PL
Artykuł przedstawia koncepcję świadczeń ekosystemów jako propozycję rozwiązania metodycznego zastosowanego w ocenie wpływu górnictwa węgla brunatnego na środowisko przyrodnicze i społeczno-kulturowe. Analiza zmian świadczeń ekosystemów w obszarach górniczych pozwala uzyskać syntetyczną informację o utraconych w wyniku działalności górniczej korzyściach, czerpanych z ekosystemów oraz możliwościach kreowania w procesie rekultywacji nowych geosystemów pogórniczych, o zróżnicowanym potencjale, zależnym od wizji rozwoju obszaru pogórniczego i dostosowanym do potrzeb lokalnej społeczności. Artykuł podkreśla znaczenie rekultywacji terenów pogórniczych w kształtowaniu poziomu i struktury świadczeń ekosystemów, zgodnie z priorytetami określonymi w planowaniu przestrzennym. Badaniami objęto obszar odkrywki Kazimierz zlokalizowanej w Konińskim Zagłębiu Węgla Brunatnego.
EN
This paper presents the concept of ecosystem services as a proposal of a methodical solution used in the assessment of the impact of lignite mining on natural and socio-cultural environment. Analysis of changes in ecosystem services in mining areas provides synthetic information on the benefits lost as a result of mining activities, the benefits derived from the ecosystems as well as the possibilities of creating new post-mining geosystems during the process of reclamation, with varying potentials, depending on the vision for the development of the post-mining area and adapted to the needs of the local community. The paper emphasizes the importance of the reclamation of post-mining areas in shaping the level and structure of ecosystem services in accordance with the priorities defined in the spatial planning. The research covered the open-pit area of Kazimierz, located in the Konin Lignite Basin.
PL
Usługi ekosystemowe zostały wskazane jako instrument wspierający ocenę efektów działań gmin na rzecz ochrony środowiska. W analizie wykorzystano matrycę usług ekosystemowych, pozwalającą na ocenę działań w trzech wybranych gminach w zakresie gospodarki wodnej wg stanu przed wykonaniem rekomendowanego przez Programy Ochrony Środowiska zadania, po jego wykonaniu oraz wg korzyści końcowej dla danego typu usługi. Otrzymano dodatkową informację o trendach świadczonych usług środowiskowych. Analiza zmian usług ekosystemowych stanowi kompleksowe podejście, które może zapobiec działaniom naruszającym bezpieczeństwo ekologiczne. Wielopoziomowa edukacja uświadamiająca ekonomiczne i społeczne znaczenie zmian w zaopatrzeniu w usługi środowiskowe jest niezbędna.
EN
Ecosystem services have been identified as an instrument supporting the assessment of the effects of municipalities’ activities on environmental protection. The analysis uses the matrix of ecosystem services, which allows the assessment of activities in three selected municipalities in the field of water management according to the state before the implementation of tasks recommended by Environmental Protection Programs, after its implementation and according to the final benefit for a given type of service. Additional information about the trends of environmental services provided was received. Analysis of changes in ecosystem services is a comprehensive approach that can prevent activities that violate ecological safety. Multilevel education of realizing the economic and social meaning of changes in suppling in ecosystem services is indispensable.
PL
Sprawne i jednocześnie racjonalne gospodarowanie posiadanymi zasobami, również wodą, to podstawa zrównoważonego rozwoju. Kwestie te są szczególnie istotne na terenach współczesnych miast. W artykule zaprezentowano analizy na temat nawierzchni wodoprzepuszczalnych oraz możliwości ich wykorzystania jako elementów infrastruktury miejskiej w celu redukcji zjawiska spływu powierzchniowego, polepszenia warunków siedliskowych roślin i drzew oraz ogólnej poprawy stanu środowiska, a także podniesienia jakości życia mieszkańców miast. Stosowanie nawierzchni przepuszczalnych wodę przeanalizowane zostało pod kątem zastosowania jako jednej z dobrych praktyk zrównoważonego rozwoju miast.
EN
Efficient and rational management of resources, specially including water, is the basis for sustainable development. These issues are particularly important on the modern cities areas. The article presents the analysis of water-permeable surfaces and the possibilities of their use as elements of urban infrastructure in order to reduce the surface runoff, improve the site conditions of plants and trees, and improve the quality of life of urban residents. The use of permeable water surface has been analyzed in terms of applying it as one of the good practices of sustainable urban development.
PL
W publikacji zaprezentowano krótką historię sztucznego światła, podkreślając jego zbawienny wpływ na rozwój cywilizacji, ale także pokazując skutki foto-zanieczyszczenia związanego z marnowaniem energii i brakiem upowszechnienia informacji o ekologicznych, społecznych i ekonomicznych skutkach niefrasobliwego gospodarowania światłem. Szczególną uwagę zwrócono na potencjalnie negatywny wpływ sztucznego oświetlenia na świadczenia ekosystemów, które opierają się o różnorodność biologiczną Planety a ta niejednokrotnie zmienia się pod wpływem sztucznego światła.
EN
The publication presents a brief history of artificial light, highlighting its salutary effect on the development of civilization, but also showing the effects of photo-pollution associated with wasting energy and the lack of dissemination of information on the ecological, social and economic consequences of light-duty management. Particular attention has been paid to the potential negative impact of artificial lighting on ecosystem services that rely on biodiversity on Earth, and this is often altered by artificial light.
EN
The aim of the study was to evaluate the diversity of invertebrate groups in spring wheat cultivated in different crop production systems. The field experiment was established in 1994 in experimental plot at Agricultural Experimental Station of IUNG-PIB Kępa in Osiny. The research was conducted in 2014-2016 on spring wheat fields in organic, conventional and integrated systems. At designated points in each year of research, biological material was collected, using two methods: sweep net and pitfall traps. The number of invertebrates in each order was determined and compared, as well as the variety of orders. Simpson's diversity index and Shannon-Wiener's index were used to assess their diversity. In spring wheat, about two times more spiders and pollinating insects were found in organic system than in conventional and integrated systems. Beetles (Coleoptera) were the dominant group of invertebrates in spring wheat in all crop production systems. The highest values of the Simpson and Shannon-Wiener’s diversity indexes calculated for invertebrate orders were recorded in the organic system, while the smallest in the integrated system.
PL
Celem prowadzonych badań była ocena różnorodności zgrupowań bezkręgowców w pszenicy jarej uprawianej w różnych systemach produkcji roślinnej. Do przeprowadzenia badań wykorzystano doświadczenie polowe założone w 1994 r. w RZD IUNG-PIB Kępa w Osinach. Badania prowadzono w latach 2014-2016 na polach pszenicy jarej w systemie ekologicznym, konwencjonalnym oraz integrowanym. W wyznaczonych punktach w każdym roku badań zbierano materiał biologiczny czerpakiem entomologicznym oraz metodą pułapek ziemnych. Określono i porównano liczebność osobników bezkręgowców w poszczególnych rzędach, a także różnorodność rzędów. Do oceny wykorzystano wskaźnik różnorodności Simpsona oraz wskaźnik Shannona-Wienera. W pszenicy jarej uprawianej ekologicznie stwierdzono około dwa razy więcej pająków i owadów zapylających niż w systemach konwencjonalnym i integrowanym. Dominującą grupą organizmów bezkręgowych w pszenicy jarej we wszystkich systemach produkcji roślinnej były chrząszcze (Coleoptera). Najwyższe wartości wskaźników różnorodności Simpsona oraz Shannona-Wienera wyliczone dla rzędów bezkręgowców odnotowano w systemie ekologicznym, natomiast najmniejsze w systemie integrowanym.
PL
Świadczenia ekosystemów to korzyści wynikające z zasobów i procesów zachodzących w przyrodzie. Drzewa oraz zadrzewienia stanowią istotny element krajobrazów (zarówno w mieście jak i w obszarach wiejskich) i spełniają szereg funkcji ekosystemowych, wpisując się we wszystkie grupy świadczeń wyróżnionych na podstawie międzynarodowej Milenijnej Syntetycznej Oceny Ekosystemów. W pracy wyszczególniono wybrane usługi ekosystemowe drzew i zadrzewień – funkcje zasobowe, regulacyjne, wspierające i kulturowe. Rozpoznanie usług pełnionych przez drzewa oraz ich wycena może się przyczyniać do ich efektywniejszej pielęgnacji oraz ochrony podczas różnych inwestycji, dlatego wskazana jest wielopłaszczyznowa edukacja ekologiczna dla każdego człowieka, a zwłaszcza dla osób bezpośrednio odpowiedzialnych za drzewa i krzewy w mieście i na wsi. Celem ograniczenia stresu budowlanego dla drzew i krzewów, należy już na etapie planowania budowy przeprowadzić prognozę oddziaływania na środowisko (należy przedstawić uwarunkowania przyrodnicze, kulturowe i krajobrazowe). Dodatkowo wskazane jest przeprowadzenie inwentaryzacji dendrologicznej dla celów planistycznych. Właściwa ochrona drzew czy zadrzewień jest również uregulowana prawnie – przez Ustawę o ochronie przyrody i Ustawę o prawie budowlanym. W trakcie inwestycji należy w odpowiedni sposób zabezpieczyć drzewa, oraz ich warunki siedliskowe, tak aby nie wpłynęło to na ich żywotność. Po zakończonej inwestycji należy monitorować stan drzewostanu.
EN
Ecosystem services are the benefits resulting from resources and processes in nature. Trees and stand densities constitute a significant element of the landscape (both in urban and rural areas) and serve a number of ecosystem functions, forming an inherent part of each group of benefits singled out on the basis of the Millennium Ecosystem Assessment. In the thesis, selected ecosystem services of trees and stand densities were detailed – provisioning, regulatory, supporting and cultural functions. Diagnosis of services performed by trees and their valuation may contribute to taking increased care of them and protection during performing various investments, it is therefore appropriate to launch multifaceted ecological education to each person, particularly to those directly responsible for trees and bushes in towns and rural areas. In order to restrict construction stress to trees and bushes, environmental impact assessment has to be made as soon as the construction planning is being made (natural, cultural and landscape conditions should be provided additionally), it is advisable to conduct a dendrological inventory for planning purposes. Appropriate protection of trees and standing densities is also legally regulated by the Nature Conservation Act and the Construction Law. During the investment process, the trees and their settlement conditions should be adequately secured, so that it will not affect their viability. After completed investment, the condition of the tree stand should be monitored.
EN
In Poland, the most attractive areas for birdwatching is an areas of Nature 2000. To provide nature against habitat degradation, it is necessary to know the relationship between people and nature. This relationship allows to research the concept of ecosystem services. The aim of this study is to distinguish typology of Special Protection Areas for ecosystem services of birdwatching. Its development is a complex problem, wherefore the main research method is Analytic Hierarchy Process. As a result, it was possible to divide the studied areas into types that reflect the possibilities of development of birdwatching on each of them.
EN
In the European Union countries, including Poland, work is being conducted on the implementation of the ecosystem services (ES) approach in policy and decision-making. This process is relatively advanced at the level of individual member states; however, it still constitutes a big challenge on the subnational level. The determination of reasons for such a status quo and searching for solutions were main subjects of one of the workshops at the ECOSERV 2016 symposium that was held in Poznań in 2016. 30 persons representing the most important Polish authorities and institutions dealing with environmental management participated in the workshop. The analysis performed made it possible to identify a set of conditions, which, according to the experts, are the most important for the development of the ES approach in the regional scale.
PL
Zarządzanie wodami opadowymi stało się dużym wyzwaniem, z którym jesteśmy zmuszeni zacząć sobie radzić w sposób inny niż te dotychczas nam znane. Ludzie w znaczący sposób wpłynęli na zmiany w procesie cyrkulacji wody opadowej. Procesy, które występują w środowisku naturalnym, na obszarach miejskich zostały zaburzone. Skalę problemu niedostatecznej przepuszczalności gruntu obserwować możemy na przykładzie Warszawy, gdzie stosunek powierzchni nieprzepuszczalnych, uszczelnionych do całkowitej powierzchni danej zlewni w centrum miasta wynosi 0,9 natomiast na obrzeżach miasta 0,4–0,7, co powoduje wiele problemów z eksploatacją i konserwacją urządzeń odprowadzających spiętrzony nadmiar wody. Nasila się zjawisko miejskiej wyspy ciepła, obniża poziom wód gruntowych i powierzchniowych, pogorsza się stan zieleni miejskiej a wszystkie te tendencje w znacznym stopniu wpływają na pogorszenie warunków życia mieszkańców. Drzewa i inna roślinność pełnią bardzo ważną rolę na terenach zurbanizowanych. W niniejszym artykule opisane zostały sposoby wykorzystania ich pracy, zwanej usługami ekosystemowymi, w poprawie funkcjonowania miasta, ze szczególnym uwzględnieniem małej retencji.
EN
Rainwater management has become a big challenge, with which we are forced to start working in ways different from what we know so far. People caused significant changes in rainwater circulation. The processes that occur in the natural environment on urban areas have been disturbed. The magnitude of the problem of insufficient soil permeability can be observed in the case of Warsaw, where the ratio of impervious pavement and areas to the total surface area in the city center is 0.9 and 0.4–0.7 outside of the city, which causes many problems with the installation and maintenance of drainage infrastructure. The phenomenon of Urban Heat Island intensifies, lowering of the ground and surface water level is causing worsening of urban greenery condition, and all these tendencies seriously affect the deterioration of city dwellers living conditions. In that context urban trees and greenery play a very important role in the city, and this article describes how to use “work of trees”, called ecosystem services, to improve the city’s functioning, with particular emphasis on urban retention.
EN
The work is an analysis of the literature and presents also the result of questionnaire research. In the questionnaire survey, carried out on the students of the Department of Biology and Agriculture, Rzeszow University, their interpretation of space as a limited resource was determined and the answers to questions about the change of place of residence and the influence of the transfer from the village to the city and vice versa on the slowing down of the transformation of environmental resources were noted. Noticing the changes in the surrounding space by students and their sense of opportunity and willingness to influence them were also checked. The question was also asked, „Should we try to slow down the transformation of the natural space“ and „why do we do it?“ A separate issue included questions on the social participation of respondents in solving socio-economic and environmental problems in their environment.
EN
The objective of the studiem was to estimate the value of ekosystem services provided by street trees in Puławy. This valuation was performed using the replacement(compensation) method based on the results of stocktaking performed, during which the species composition, age, condition and location of tees were assessed. The collected data allowed for calculation of the actual value of a tree, i.e. costs of replacing a lost tree with a comparable replacement tree. The studies involved 1,057trees growing along national and voivodeship roads in the city. It was assumed that replacement costs of tree resources correspond to benefis brought within ecosystem services. The estimated actual (replacement) value of street trees in greek strips of national and voivodeship roads in Puławy was more than 9,000,000 PLN. This amount corresponds to ecosystem services, i.e. benefits brought by the ekosystem to the society and environment. The value of the services varied and depended on the species and their Basic value, age, condition and location. The value of ecosystem services of street trees was mostly affected by the share of Tilia cordata (most common) and Populus alba. The value of trees growing along national Road was estimated higher in terms of the replacement value than the value of trees in green strips of voivodeship roads. The estimated average individual value of a tree was 8,529 PLN.
PL
Celem przeprowadzonych badań była szacunkowa wycena wartości usług ekosystemowych dostarczanych przez drzewa przyuliczne na terenie Puław. Wycenę tę wykonano metodą odtworzeniową (kompensacyjną) na podstawie wyników z przeprowadzonej inwentaryzacji, w trakcie której oceniono skład gatunkowy, wiek, kondycję i lokalizację drzew. Zebrane dane pozwoliły na wyliczenie wartości rzeczywistej drzewa, czyli kosztów zastąpienia utraconego drzewa przez drzewo porównywalne, zastępcze. Badaniami objęto 1057 drzew rosnących wzdłuż dróg krajowych i wojewódzkich na terenie miasta. Założono, że koszty odtworzenia zasobu drzew odpowiadają korzyściom, jakie one przynoszą w zakresie usług ekosystemowych. Wyceniona wartość rzeczywista (odtworzeniowa) drzew przyulicznych, w pasach drogowych dróg krajowych i wojewódzkich w Puławach, wyniosła ponad 9 000 000 zł. Suma ta odpowiada usługom ekosystemowym, czyli korzyściom jakie czerpią z tego ekosystemu społeczeństwo i środowisko. Wartość tych usług była zróżnicowana i zależała od gatunku i ich wartości podstawowej, wieku, kondycji oraz lokalizacji. Na wartość usług ekosystemowych drzew przyulicznych największy wpływ miał udział lipy drobnolistnej (występującej najliczniej) oraz topoli białej. Drzewa rosnące wzdłuż dróg krajowych zostały wyżej oszacowane pod kątem wartości odtworzeniowej niż drzewa w pasie drogowym tras wojewódzkich. Wyliczona średnia wartość jednostkowa drzewa wyniosła 8529 zł.
EN
The article above is an attempt to present main issues of conceptual background and research practices for cultural ecosystem services, seen as an important part of sustainable development, for its practical implementation. The author begins with conceptual background of ecosystems services as whole, then goes to cultural ecosystem services conceptual background and finally to cultural ecosystem services research practice. The last part of the article gives an overview of participant disciplines (their methodologies and perspectives), main research topics, national/ geographical background of authors, and finally – main weaknesses of contemporary researches and main challenges for the future ones.
PL
Artykuł stanowi próbę przedstawienia głównych zagadnień odnoszących się do teoretycznego tła i praktyk badawczych odnoszących się do usług kulturowych pełnionych przez ekosystemy. Jest to ważna kwestia związana z wdrażaniem rozwoju zrównoważonego. Autorka rozpoczyna od ogólnej analizy usług pełnionych przez ekosystemy, przechodząc następnie do uwarunkowań teoretycznych usług kulturowych, aby potem odnieść się także do praktyk badawczych. Ostatnia część artykułu to przegląd dyscyplin powiązanych (ich metodologii i perspektyw), głównych tematów badawczych, krajowego/geograficznego pochodzenia autorów, a także głównych słabości obecnie prowadzonych badań i zarysu wyzwań jakie staną przed nami w przyszłości.
PL
Sposób korzystania ze środowiska w dużym stopniu oddziałuje na stan ekosystemów i często zmniejsza ich potencjał. Utrata funkcji zapewnianych przez naturalne ekosystemy w perspektywie długoterminowej może mieć negatywny wpływ na dobrobyt człowieka. Celem podjętej analizy była ocena zmian usług ekosystemów, jako narzędzia wspomagającego procesy decyzyjne w gospodarce przestrzennej i ochronie środowiska. Na przykładzie kopalni kamienia wapiennego „Lipówka” w Rudnikach przedstawiono sposób przywracania świadczeń środowiskowych na terenach zdegradowanych. Do analiz wybrano matrycę usług ekosystemowych, w której zidentyfikowano trendy świadczonych usług przy trzech sposobach użytkowania terenu, tj.: kopalni odkrywkowej, po zamknięciu wyrobiska i po rekultywacji. Zmiany świadczonych usług ekosystemowych przy różnym użytkowaniu są przesłanką do uwzględnienia ich w trakcie podejmowania decyzji dotyczących zagospodarowania przestrzennego. Analiza usług ekosystemowych i ich zmian wydaje się być konieczna, aby we właściwy sposób rozwiązywać problemy przestrzenne i środowiskowe oraz podejmować decyzje z uwzględnieniem koncepcji zrównoważonego rozwoju.
EN
The way of using the environment greatly affects the condition of ecosystems and often reduces their potential. Loss of function provided by natural ecosystems in the long term may have a negative impact on human well-being. The objective of the analysis was an assessment of changes in ecosystem services as a tool supporting decision-making process in land management and environmental protection. The case study, limestone mine “Lipówka” in Rudniki shows how to restore the benefits of environmentally degraded areas. For analysis a selected array of ecosystem services was used, which identified trends of the services provided by the three methods of land use, i.e.: open-cast mine, closing the excavation and after restoration. Changes in ecosystem services provided by different use is a premise to taking them into account into making decisions concerning land management. Analysis of ecosystem services and their changes seems to be necessary in order to properly solve problems concerning spatial and environmental decisions with regard to the concept of sustainable development.
EN
The general objective of the study was to present different methods for identification and assessment of ecosystem services provided by various ecosystems in postglacial landscape. Our study focused on ecosystem-oriented approach in which the potential of ecosystems to deliver goods and services was analyzed. Other approaches, e.g. society-oriented (dealing with goods and services demands) or process-oriented (focused on uptake of goods and services) were applied only additionally.
PL
W niniejszym artykule zaprezentowano wyniki badań nad przestrzennym zróżnicowaniem potencjału ekosystemów do dostarczania wybranych usług zaopatrzeniowych i regulacyjnych. Każde z wybranych do prezentacji świadczeń (cztery usługi zaopatrzeniowe – plony zbóż, miód, biomasa zwierząt kopytnych, zapas drewna na pniu; jedna usługa regulacyjna –sekwestracja węgla w glebie) jest przykładem innego podejścia do definiowania i obliczania wskaźników określających potencjał do świadczenia usług. Wyniki zróżnicowania przestrzennego potencjałów przedstawiono na mapach, obejmujących trzy gminy z Polski północno-wschodniej.
EN
The first aim of this study was to determine the scale of population change of common swift colonizing residential blocks made in the concrete panels technology in Poznan. The second aim was to quantify ecosystem services provided by birds which exist nowadays and potentially if their habitats would still exist. Regulating services provided by birds in Polish cities were studied by Kamiński, Luniak, Zimny but mainly as part of urban ecology or zoology studies. Abroad researches include also studies in small cities and agricultural areas. None of these studies were dedicated to common swift. Additionally many researchers on ecosystem services provided by birds use only descriptive methods. As Wenny et al. states there is the need to quantify ecosystem services provided by birds, and this research is part of this trend. There is also a wide range of international literature about behavioural studies of common swift, including amount of consumed insects. But none of studies mentioned above were quantitative research on regulating services provided by common swift population in a given area like presented in this paper.
PL
Celem badań było określenie skali zmian populacji jerzyka zwyczajnego (Apus Apus) zasiedlającej bloki mieszkaniowe w Poznaniu oraz ustalenie zmian w zakresie świadczonych przez nie usług ekosystemów. W artykule wskazano, że termodernizacja budynków często prowadzi do likwidacji siedlisk, a tym samym do zmniejszenia populacji ptaków je zamieszkujących. Wykazano, że w Poznaniu pozostało tylko 15% bloków mieszkalnych nie poddanych termomodernizacji. Tylko 4% z budynków po renowacji posiada zainstalowane skrzynki lęgowe dla ptaków. Szacuje się, że utracono ok. 86% populacji jerzyka na Osiedlu Mlodych – największej spółdzielni mieszkaniowej w Poznaniu. Utracono również usługi ekosystemów w postaci zjadania przez ptaki blisko 2,5 tony lub 25 tys. latających insektów na sezon z obszaru Poznania i okolic.
EN
The aim of the study is to assess spatial changes in Wroclaw and its suburban municipalities in terms of the potential of ecosystems to provide selected ecosystem services.
PL
Usługi ekosystemów przyczyniają się do podnoszenia jakości życia mieszkańców miast i obszarów suburbialnych, co sprawia, że ich kwantyfikacja i przestrzenne rozmieszczenie jest istotne z punktu widzenia planowania przestrzennego. W pracy przedstawiono wyniki kartowania potencjału dostarczania dwóch wybranych usług ekosystemów dla skali sub-regionalnej na przykładzie miasta Wrocławia i gmin ościennych. Badanie dotyczy usług ekosystemów zaopatrujących (dostarczanie pożywienia) oraz regulacyjnych (regulacja klimatu globalnego poprzez zmniejszenie koncentracji gazów cieplarnianych).
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.