Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 198

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 10 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  conservation
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 10 next fast forward last
PL
Średniowieczny zamek w Czchowie, usytuowany na jednym ze wzgórz nad Dunajcem, stanowi niezwykle malowniczą dominantę w krajobrazie miasta i okolicy. Jest to jeden z najstarszych zamków królewskich zbudowanych przy trakcie handlowym na Węgry. Jako pierwsza powstała wieża strażnicza, której inicjatorem był prawdopodobnie król Wacław II. Strażnica wraz z komorą celną zapewniały militarną i administracyjną ochronę interesów państwa polskiego na jego południowym pograniczu. O wyjątkowości zamku w Czchowie świadczy jego sąsiedztwo w postaci średniowiecznego układu urbanistycznego z gotyckim kościołem i drewnianą dzwonnicą oraz wczesnośredniowiecznej osady o nazwie Grodzisko. W wyniku zakończonej w roku 2018 konserwacji i rekonstrukcji założenia zamkowego dominantą wysokościową krajobrazu miejskiego stała się już nie tylko wolno stojąca wieża, lecz także zrekonstruowana baszta bramna. Oprócz znaczenia w wymiarze symbolicznym i kulturowym zabytek zyskał nowe wartości użytkowe i ekonomiczne jako atrakcja oraz miejsce edukacji i wypoczynku turystów i mieszkańców.
EN
The medieval castle in Czchów, situated on one of the hills above the Dunajec River, is an exceedingly picturesque landmark in the landscape of the town and the nearby countryside. It is one of the oldest royal castles to be built near the trade route to Hungary. A guard tower was the first to be built, probably on the orders of king Wenceslaus II. The guard tower, along with a customs chamber, ensured the military and administrative protection of the Polish state’s interests in its southern borderlands. The exceptionality of Czchów Castle is highlighted by its proximity to a medieval urban layout with a Gothic church and a timber bell tower, along with an early medieval settlement named Grodzisko. As a result of the conservation and reconstruction of the castle complex, it was not only the freestanding tower that acted as the vertical landmark of the townscape, but also the reconstructed gatehouse tower. Apart from its symbolic and cultural significance, the heritage site gained new utilitarian and economic values as an attraction and place of education and rest for tourists and residents.
PL
Świadomość potencjału wynikającego z nierzadko wielowiekowej historii czyniącej obiekt zabytkowy niemym świadkiem minionych wydarzeń wygenerowała potrzebę regulacji zasad dotyczących zagadnienia konserwacji. Podstawą zrozumienia aktualnego systemu ochrony zabytków i fundamentów funkcjonowania instytucji z tym związanych jest dorobek przeszłości i wszystkie czynniki mające wpływ na jego rozwój. Artykuł w sposób chronologiczny prezentuje proces kształtowania się konserwatorstwa w Galicji. Działalność pojedynczych osób, a następnie organizacji wywodzących się z tego terenu stała się podstawą wypracowania prawnego systemu opieki nad zabytkami. Głównym celem podjętych badań było przedstawienie oraz analiza złożonego i wielowątkowego zagadnienia dotyczącego zasad i metod konserwatorskich ukształtowanych w południowo-wschodniej Polsce.
EN
Awareness of the potential arising from a structure’s history that is often many centuries long and that makes the structure a silent witness to past events, has generated a need to regulate the principles of conservation. It is the work of the past that forms the basis for understanding the current monument protection system and the foundation of the operation of its associated institutions together with the sum of factors that affected its development. This paper chronologically presents the general process of the evolution of conservation in Galicia together with the associated subject matter. The work of individuals and later organizations active in the region became the seed for formulating a legal system of monument preservation. The main goal of this study was to present and analyze the complex and multi-threaded issue of conservation methods and principles that were shaped in south-eastern Poland.
PL
Prowadzone badania mają przyczynić się do upowszechnienia wiedzy i pobudzenia świadomości społecznej związanej z szeroko pojętą ochroną dziedzictwa kulturowego. Analiza stanu zachowania miejsc kulturowych, w których w przeszłości istniały obiekty rezydencjonalne świadczące o wysokich wartościach historycznych i architektonicznych, ma doprowadzić do wypracowania wspólnego rozumienia i interpretacji ochrony tych miejsc. Próba wytyczenia przez autorkę europejskiego szlaku siedzib radziwiłłowskich przyczyniła się do wyodrębnienia pięciu kategorii pod względem zachowania obiektów. Kategoria obiektów niezachowanych to największy zasób nieistniejących już siedzib rodowych Radziwiłłów. Znalazły się w niej znakomite dzieła architektury rezydencjonalnej, których relikty lub już tylko miejsca historyczne można ocalić od zapomnienia poprzez zbudowanie zbiorowej pamięci. Badania w artykule zostały przedstawione na przykładzie zamku w Goniądzu w Polsce i pałacu w Mańkiewiczach na Białorusi.
EN
This study can contribute to the popularization of knowledge and stimulate public awareness associated with broadly understood protection of cultural heritage. The analysis of the state of preservation of cultural sites where residential buildings signified high historical and architectural value existed in the past is intended to facilitate a common understanding and interpretation of the conservation of these sites. The author made an attempt to delineate a European trail of Radziwiłł family residences led to distinguishing five categories of the preservation of these sites. The category of sites where the residences have not survived is the largest. This category includes outstanding works of residential architecture, whose remains or only their sites can be saved from being forgotten by building collective memory. The research was presented in this paper on the example of Goniądz castle in Poland and a palace that was located in Mańkiewicze, Belarus.
PL
Artykuł dotyczy miasta Przecław. Autorzy podjęli próbę określenia genezy jego powstania oraz rozwoju urbanistycznego w okresie średniowiecza. Ośrodek położony jest obecnie na terenie województwa podkarpackiego, ale historycznie należał do ziemi sandomierskiej. Dokonano analizy stanu badań oraz archiwalnych materiałów źródłowych, w tym pisanych, kartograficznych i ikonograficznych. Przeprowadzono również badania terenowe oraz analizę współczesnych podkładów sytuacyjno-wysokościowych. Powyższe badania zostały uzupełnione o weryfikację bieżących form ochrony krajobrazu kulturowego, ze szczególnym uwzględnieniem średniowiecznego układu urbanistycznego.
EN
This paper focuses on the town of Przecław. The authors made an attempt to determine the genesis of its founding and urban development during the Middle Ages. The town is currently located in the Subcarpathian Voivodeship, while historically belonging to the land of Sandomierz. The authors performed an analysis of the state of research and archival source materials, including written, cartographic and iconographic studies. They also conducted field studies and an analysis of contemporary survey maps. These studies were supplemented with a verification of applicable forms of cultural landscape protection while placing a particular focus on medieval urban layouts.
PL
Artykuł dotyczy zabytkowego miasta Gorlice, lokowanego w połowie XIV wieku. Autor omówił etapy rozwoju przestrzennego ośrodka w kontekście aktualnych problemów jego ochrony konserwatorskiej. Gorlice położone są obecnie na terenie województwa małopolskiego, a w przeszłości były ważnym ośrodkiem ziemi bieckiej. Dokonano analizy stanu badań oraz archiwalnych materiałów źródłowych, w tym pisanych, kartograficznych i ikonograficznych. Przeprowadzono badania terenowe oraz analizę bieżących form ochrony krajobrazu kulturowego miasta. W podsumowaniu zaakcentowano pilną potrzebę objęcia ochroną konserwatorską poprzez wpis do rejestru układu urbanistycznego Gorlic, który według autora zachował duże wartości zabytkowe i jest jednym z najważniejszych elementów krajobrazu kulturowego miasta.
EN
The paper discusses the historic town of Gorlice. The author describes the stages of spatial development of the town in the context of current issues of its conservation. Gorlice is currently situated within the Lesser Poland Voivodeship, and was an important town of the Biecz region in the past. An analysis of the state of research has been carried out and of archive source materials, including the written, cartographic and iconographic records. Field research and an analysis of current forms of protection of the cultural landscape of the town have also been carried out. In the conclusion, the need to put Gorlice under conservation protection was emphasized, by means of inscribing in the heritage register the urban layout of the town which, accord-ing to the author, has retained its considerable historic value and is one of the most important elements of the cultural landscape of the town.
EN
Conservation of cultural heritage is significant as it provides identification and continuity for the next generations. However, the degree of interest differs from country to country. While developed countries have come a long way in this field, developing countries are still struggling to catch up with them. The objective of this paper is to investigate and analyze the evolution of pro-cultural conservation legislation in various cultural and geographic contexts. The researcher selected United States of America, France, and Egypt after reviewing different conservation movements in several countries. The selection criteria took into consideration countries that have established an advanced and mature conservation process, have wide experience in the field of heritage conservation, and possess contrasting examples in conserving the cultural heritage. The evolutionary study of these countries provides a broader and deeply understanding of the conservation legislation which will reflect appropriately on the development of the cultural heritage in the other countries.
PL
Konserwacja dziedzictwa kulturowego jest ważna i pozwala przyszłym pokoleniom na identyfikację i ciągłość. Natomiast stopień zainteresowania różni się między krajami. O ile kraje rozwinięte zaszły daleko na tym polu, o tyle kraje rozwijające się wciąż starają się za nimi nadążać. Celem niniejszego artykułu jest zbadanie i przeanalizowanie ewolucji prokulturowego prawodawstwa konserwatorskiego w różnych kontekstach kulturowych i geograficznych. Badacz wybrał Stany Zjednoczone, Francję i Egipt po przeglądzie różnych ruchów konserwatorskich w wielu krajach. Kryteria wyboru brały pod uwagę kraje, które ustanowiły zaawansowany i dojrzały proces konserwatorski, posiadają szerokie doświadczenie w dziedzinie konserwacji dziedzictwa oraz prezentują kontrastujące przykłady w konserwacji dziedzictwa kulturowego. Badanie ewolucyjne tych krajów pozwala lepiej zrozumieć prawodawstwo konserwatorskie, które odpowiednio odciśnie się na rozwoju dziedzictwa kulturowego w innych państwach.
PL
Artykuł omawia problematykę badawczo-konserwatorską gotyckiej elewacji północnej ratusza w Kożuchowie. Na wstępie przedstawiono opis ściany sprzed ostatnich prac remontowych oraz omówiono historię siedziby władz municypalnych na podstawie wzmianek źródłowych, dotychczasowych badań i literatury. Opisano metodologię prac badawczych wykonanych przez autorów oraz ich wyniki, które umożliwiły weryfikację prezentowanych w literaturze tez. Rozpoznana technologia budowy wykazała, że ratusz powstał prawdopodobnie w drugiej połowie XIV w. lub na początku kolejnego stulecia, a nie – jak twierdzili dotychczasowi badacze – u schyłku XV w. Ostatnie badania architektoniczne dały możliwość weryfikacji także zakresu działań rekonstrukcyjnych dokonanych na elewacji północnej ratusza w latach 1959–1966. Uszkodzony podczas II wojny światowej obiekt częściowo odbudowano, a gotycką ścianę – zasłoniętą do roku 1945 przez barokowe kamienice – wyeksponowano. Jednym z głównych celów prac konserwatorskich z lat 2016–2017 było zachowanie gotyckich reliktów, a także rekonstrukcja i wiarygodna ekspozycja częściowo zniekształconego w latach sześćdziesiątych XX w. średniowiecznego wystroju.
EN
Research and conservation issues concerning the Gothic north elevation of Kużuchów’s town hall are discussed in this paper. First, it presents the condition of the wall from before the latest repair work and the history of the building where the municipal authorities seat based on source materials, the research work that has been performed so far and the literature. The methodology of the research work performed by the authors is further described. Then, the paper highlights the results of that work, which created a chance to verify the town hall origin theses presented in the literature. The construction technology indicated that the town hall had probably been built in the second half of the fourteenth century or at the beginning of the fifteenth century, and not at the very end of the fifteenth century as other researchers had thought. The recent architectural research also raised the possibility for verifying the extent of the north elevation reconstruction work between 1959 and 1966. The structure, which was damaged during the Second World War, was partly reconstructed and the Gothic wall, which had been obscured until 1945 by Baroque tenement houses, was enhanced. Finally, the paper presents the recent conservation work performed in 2016 and 2017 and aimed at maintaining the Gothic relicts and at reconstructing and reliably exhibiting the medieval decoration, which was partly distorted in the 1960s.
PL
W artykule przedstawiona została metoda wykonanych analiz i badań zabytkowych struktur murów klasztoru i kościoła Karmelitów Bosych w Przemyślu. Przyjęcie programu konserwatorskiego poprzedzone zostało badaniami makroskopowymi oraz badaniami właściwości fizykochemicznych zabytkowych murów klasztoru. Wyniki omówiono w formie dyskusji diagnozy otrzymanych efektów badań. Rozpoznanie zabytkowej materii pozwoliło dokonać wyboru poprowadzonego procesu konserwatorskiego, który pokazany został w sposób syntetyczny. Główna problematyka badawcza uzupełniona została o rys historyczny zespołu kościelno-klasztornego oraz o własne doświadczenia zawodowe pozwalające omówić złożoną problematykę prac reintegracyjnych wykonywanych na obiekcie zabytkowym. W artykule zamieszczono plany, tabele i zdjęcia, które merytorycznie poszerzyły istotę badań.
EN
This paper presents a method of performing analyses and studies of the historical wall structures of the Monastery and Church of the Discalced Carmelites in Przemyśl. The adoption of a conservation program was preceded by macroscopic testing and an investigation of the physical and chemical properties of the historical walls of the monastery. The findings were discussed and coupled with a diagnosis. The identification of historic matter enabled the selection of a conservation process that was presented in a synthetic manner. The primary research subject was supplemented by an outline of the history of the monastery and church complex and the authors’ own professional experience, which allowed them to properly discuss the complex subject matter of reintegrative construction work performed on a historic building. The paper includes plans, tables and photographs which substantively expand upon the essence of the study.
PL
Artykuł powstał z okazji 50 rocznicy utworzenia radiacyjnego laboratorium badawczego i profesjonalnej pracowni konserwacji dzieł sztuki ARC-NucleArt (Atelier de Recherche et de Conservation Nucléart). Przypomniano historię tej zasłużonej dla ratowania obiektów historycznych placówki. Jest ona pionierem w zastosowaniu technik radiacyjnych do dezynsekcji, dezynfekcji i konsolidacji. Krótko omówiono zasady wykorzystania promieniowania jonizującego do ratowania zagrożonych insektami, grzybami i bakteriami obiektów archeologicznych i dzieł sztuki. W przeglądzie literaturowym odsyłamy do publikacji podsumowujących światowe badania w zakresie radiacyjnej konserwacji różnych materiałów.
EN
The article was created on the occasion of the 50th anniversary of the creation of the radiation research laboratory and professional art conservation studio ARC-NucleArt (Atelier de Recherche et de Conservation Nucléart). The history of this institution merited for saving historical objects was recalled. She is a pioneer in the application of radiation techniques for disinfestation, disinfection and consolidation. The principles of using ionizing radiation to rescue archaeological sites and works of art endangered by insects, fungi and bacteria are briefly discussed. In the literature review, we refer to publications summarizing the global research in the field of radiation conservation of very different materials.
EN
Owners and managers of the thousands of medieval ruins around Europe face the challenge of preservation despite limited options for modern use of their sites. The RUINS project develops approaches that help managers to find contemporary, social uses for old ruins while keeping historical heritage intact. Research and evaluation of various sites will create a basis for comprehensive management plans. A lack of functionality of medieval ruins leaves limited opportunities for establishing a viable economic future of these sites. Giving new functions to ruins can result in broad, economically profitable ways of using the medieval ruins. The aim is finding the balance between the needs of stakeholders and public expectations concerning use of medieval ruins on one hand, and on the other hand preservation of authenticity and historical value of medieval ruins. The individuation of the new function requires a specific knowledge of the building in all its aspects, but also considerations regarding socio-economic values of the context that identifies its historical meaning and artistic value. The approach is to find new aims to monuments, but in harmony with the characteristics that give value and meaning to them. Within the INTERREG Central Europe project RUINS, is developing an handbook that supplies an operational tool useful to guide owners and managers of the thousands of medieval ruins around Europe toward a stainable re-use, preservation and modern management of historical ruins. The work follows an outline composed by 5 chapters that will try to respond in an exhaustive way to the aims related to contemporary use of historical ruins.
PL
Właściciele i zarządcy tysięcy średniowiecznych ruin w całej Europie mierzą się z wyzwaniem ich zachowania, pomimo ograniczonych możliwości współczesnego wykorzystania tych miejsc. Projekt RUINS wypracowuje metody, które pomagają zarządcom znaleźć współczesne, społeczne zastosowania dla zabytkowych ruin przy jednoczesnym zachowaniu dziedzictwa kulturowego w nienaruszonym stanie. Badania i ocena różnych miejsc pozwolą na stworzenie podstaw dla kompleksowych planów zarządzania. Niedostateczna funkcjonalność średniowiecznych ruin daje ograniczone możliwości budowania rentownej przyszłości ekonomicznej tych miejsc. Nadanie nowych funkcji ruinom może zaowocować szerokimi, opłacalnymi metodami ich wykorzystania. Ma to na celu z jednej strony znalezienie równowagi pomiędzy interesami udziałowców i oczekiwaniami społecznymi dotyczącymi wykorzystania średniowiecznych ruin, a z drugiej strony zachowaniem ich autentyczności i wartości historycznej. Określenie nowej funkcji wymaga szczegółowej wiedzy o budynku we wszystkich jego aspektach, ale także rozważenia wartości społeczno-ekonomicznych kontekstu, który identyfikuje jego historyczne znaczenie i wartość artystyczną. Podejście to ma za zadanie znalezienie nowych celów dla zabytków, zachowując jednak harmonię z cechami, które nadają im wartość i znaczenie. W ramach projektu RUINS, realizowanego w ramach programu INTERREG Europa Środkowa, opracowywany jest podręcznik, który stanowi skuteczne narzędzie przydatne dla właścicieli i zarządców tysięcy średniowiecznych ruin w Europie, służące ponownemu wykorzystaniu, konserwacji i nowoczesnemu zagospodarowaniu tych obiektów. Praca składa się z 5 rozdziałów, które próbują w wyczerpujący sposób odpowiedzieć na problemy związane ze współczesnym użytkowaniem ruin historycznych.
EN
Ruins are representative of European values and illustrative of European history and heritage and our aim should be to raise awareness of this heritage in order to create a stronger identification with Europe and a further European integration as well. While people are living in and around World Heritage sites, their role in heritage processes and management has changed considerably. Nowadays we must connect the conservation goals with the objective of smart, inclusive and sustainable growth. Local communities must be encouraged to use their local cultural assets as a springboard through a process whereby local actors, are encouraged to assume an active stewardship over the heritage and are empowered develop that heritage in a responsible, profitable and sustainable manner. In their evocative and fascinating image, ruins must be returned to the contemporary life from which they often appear, instead, dramatically separated. Interventions on ruins appear difficult and risky, on the boundary line between archaeological and architectural restoration. The contemporary architectural interventions on the ruin oscillate from conservation to reintegration, up to the absolute extremism consisting in the reconstruction, considered acceptable and suitable only if based on the contemporary design that, from the knowledge of the history, leads to a creative and modern form and image of the architectural work.
PL
Ruiny symbolizują europejskie wartości i ilustrują europejską historię i dziedzictwo, a naszym celem powinno być podniesienie świadomości tego dziedzictwa, aby stworzyć silniejszą identyfikację z Europą i dalszą integrację europejską. Chociaż ludzie zamieszkują miejsca Światowego Dziedzictwa i ich okolice, ich rola w procesach dziedzictwa i zarządzaniu nim znacznie się zmieniła. Obecnie musimy połączyć cele ochrony z celem inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu. Społeczności lokalne należy zachęcać do wykorzystywania lokalnych dóbr kultury jako punktu wyjścia w procesie, w którym podmioty lokalne są zachęcane do aktywnego zarządzania dziedzictwem i mają możliwość rozwijania tego dziedzictwa w odpowiedzialny, rentowny i zrównoważony sposób. W swoim wyrazistym i fascynującym obrazie ruiny muszą powrócić do współczesnego życia, od którego często są dramatycznie oddzielone. Interwencje na ruinach wydają się trudne i ryzykowne, na granicy między konserwacją archeologiczną a architektoniczną. Współczesne interwencje architektoniczne na ruinach oscylują od konserwacji do reintegracji, aż do absolutnego ekstremizmu polegającego na rekonstrukcji, uznawanej za dopuszczalną i właściwą tylko wtedy, gdy opiera się na współczesnym projekcie, który ze znajomości historii prowadzi do twórczej i nowoczesnej formy i obrazu dzieła architektonicznego.
EN
Anthropogenic factors such as climate change, land use, urbanization, alongside the spread of invasive species are some of the challenges impacting the arid and semi-arid regions globally. The canopy of many native plants including shrubs and trees not only provides refuge from predators for some animals but also offers a shelter from climatic stressors for other plants. The canopy of native vegetation can thus be a microhabitat critical to the persistence of many species locally, and it is vital to better understand its importance for the conservation and recovery of species in these landscapes. In this study, we tested the hypothesis that triangular and rectangular artificial canopies function similarly to the canopy of resident native shrubs when ameliorating the understory micro-climate. Three light permeabilities including 15%, 50%, and 90% were tested by measuring soil and air temperature with light relative to paired open gap (non-canopied) microsites and shrubs. Shelters offered more stable temperatures and reduction in light compared to the open gap and were not significantly different from established native shrubs. This suggests that this simple, affordable intervention can provide a stop-gap solution that approximates natural heterogeneity in climate at fine scales and offers a refuge whilst managers and stakeholders restore native vegetation such as slow-growing and difficult to establish shrubs within this ecosystem.
PL
Utrzymanie wymaganych wartości wilgotności względnej i temperatury w obszarach, w których dzieła sztuki są przechowywane, eksponowane lub poddawane konserwacji, często jest wspólnym wyzwaniem dla specjalistów z różnych dziedzin i zespołów interdyscyplinarnych. Powiązanie wiedzy i doświadczenia konserwatorów zabytków oraz specjalistów w zakresie nauk technicznych w dziedzinie warunków środowiskowych, przemian psychrometrycznych powietrza, termodynamiki, przepływów powietrza w pomieszczeniach, systemów wentylacji i klimatyzacji, pozwala na rozwiązanie wielu problemów, które mogą wystąpić w tak ciekawym i wymagającym środowisku, jakimi są muzea, archiwa, magazyny dzieł sztuki oraz pracownie konserwatorskie. Aby przybliżyć takie problemy oraz przedstawić sposoby ich analizy, w artykule odniesiono się do zagadnień związanych z funkcjonującą instalacją wentylacyjno-klimatyzacyjną pracującą na potrzeby pomieszczeń w muzeum, służących jako magazyn oraz pracownia konserwatorska. Sformułowane wnioski mogą posłużyć zarówno pracownikom muzeum, jak i inżynierom zajmującym się w swojej pracy zawodowej instalacjami wewnętrznymi w muzeach i archiwach do analizy poprawności i korekty pracy systemów wentylacyjno-klimatyzacyjnych tak, aby osiągnąć wymagany cel, jakim jest spełnianie bardzo restrykcyjnych wymagań w zakresie warunków wewnętrznych w pomieszczeniach o różnym przeznaczeniu.
EN
Maintaining the required relative humidity and temperature in areas where works of art are stored, exhibited, or maintained is often a common challenge for specialists in various fields and interdisciplinary teams. Combining the knowledge and experience of monument conservators and specialists in technical sciences in the field of environmental conditions, psychrometric changes of air, thermodynamics, indoor air flows, operation of ventilation and air conditioning systems, allows to solve many problems that may occur in such interesting and demanding environments as museums, archives, art magazines and conservation studios. In order to present such problems and ways of analysing them, the article refers to issues related to a ventilation and air conditioning installation working for the needs of museum rooms, serving as a maintenance room and an art store. The formulated conclusions can be used by both museum employees and engineers dealing with internal installations in museums and archives in their professional work, to analyse the correctness and correction of ventilation and airconditioning systems in order to achieve the required goal: meeting very restrictive requirements in the field of internal conditions in rooms for various purposes.
PL
Systemy prętowo-cięgnowe to nowoczesne konstrukcje złożone z wiotkich cięgien i membran zdolnych do przenoszenia wyłącznie naprężeń rozciągających oraz współpracujących z nimi prętów ściskanych. Są lekkie i bardzo efektywne pod względem wykorzystania wytrzymałościowych cech materiałów. Łatwość montażu w ograniczonej przestrzeni np. budynku istniejącego oraz możliwość zmiany geometrii przez regulację długości cięgien sprawiają, że mogą one być przydatne w naprawach konstrukcji obiektów historycznych. Ich stosowanie jest zgodne z aktualną doktryną konserwatorską. Autorzy prezentują przykłady zastosowań tych systemów w obiektach historycznych.
EN
Tension-strut systems consist of thin cables and membranes capable of carrying only tensile forces and compressed struts cooperating with them. They make very effective use of strength properties of materials. They are lightweight and common in large span structures such as bridges and stadium roofs. However, they may also be advantageous in reinforcing and repairing historical buildings as they conform to conservation law in force. This paper presents a few examples of such applications of tension-strut system. Stabilization of historic brick and stone vaults with buttresses and iron bowstrings often turns out inadequate to resist thrust forces transmitted from the vault to the walls which cause cracks and deformations of the vault. Properly designed tension-strut structure can resist the thrust forces calculated in a theoretical way. Moreover, it can be hidden in the attic of building. Old timber roof structures are usually deformed and excessively deflected. Skilfully assembled tensionstrut systems enable straightening and geometrical adjustment of a roof structure. Although similar threats and structural damages occur in most buildings which are a few hundred years old, individual design solutions are required in each case. Historical investigation and detailed measurement of geometry and deflections have to be made before choosing the apprioprate method of reinforcing the old structure.
EN
El Fuerte de Samaipata is a pre-Hispanic archaeological site in Bolivia that has been on the UNESCO World Heritage List. Its main part – the rock – is densely covered with a complex arrangement of terraces, platforms, water reservoirs, channels, and petroglyphs. The rapidly progressing erosion of the rock is making the petroglyphs less and less clear, and some are no longer recognisable. The main topic of this study is to indicate all risk factors conducive to erosion and to create risk maps identifying the most vulnerable areas that require immediate conservation intervention. Parallel mineralogical and petrographic studies show that the Samaipata rock is a quartz-rich, porous, well-sorted sandstone, classified as quartz arenite or subarcosic arenite. The cement of the rock is composed of quartz overgrowth and ubiquitous, pore-filling hematite-clay aggregates containing non-expanding kaolinite, illite, and expanding smectite. The rock exhibits different stages of weathering, from relatively fresh to strongly altered and heavily cracked. In comparison to fresh rock, the latter has cement enriched in clay minerals and is depleted in hematite due to weathering and the dissolution of the iron-bearing phase.
PL
El Fuerte de Samaipata to wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO prehiszpańskie stanowisko archeologiczne w Boliwii. Jego główna część to skała ze złożonym układem tarasów, platform, zbiorników wodnych, kanałów i petroglifów. Szybko postępująca erozja sprawia, że petroglify stają się coraz mniej wyraźne, a niektóre nie są już rozpoznawalne. Głównym tematem badań jest wskazanie wszystkich czynników ryzyka sprzyjających erozji oraz stworzenie map ryzyka identyfikujących najbardziej wrażliwe obszary wymagające natychmiastowej interwencji konserwatorskiej. Badania mineralogiczne i petrograficzne wskazują, że Samaipata to bogaty w kwarc, porowaty, dobrze posortowany piaskowiec, sklasyfikowany jako arenit kwarcowy lub arenit subarkozowy. Spoiwo składa się z przerostu kwarcu i wszechobecnych, wypełniających pory agregatów hematytowo-gliniastych zawierających nierozprężający się kaolinit, illit i rozszerzający się smektyt. Skała wykazuje różne etapy wietrzenia, od stosunkowo świeżego do mocno zmienionego i mocno spękanego. W porównaniu ze świeżą skałą ta ostatnia ma cement wzbogacony w minerały ilaste i jest zubożona w hematyt z powodu wietrzenia i rozpuszczenia fazy żelazonośnej.
EN
The geographic information system (GIS) has become a very popular and useful tool to aggregate and process spatial data. In this paper, the implementation of data obtained during survey seasons at the El Fuerte de Samaipata (Bolivia) archaeological site and results of data analysis on the GIS platform are presented. In addition to the thematic layers, a description of the sectors and archaeological relics was added to the whole system. The implemented layers are related to orthoimages created from terrestrial laser scanning (TLS) and from close range photogrammetry (in visual, spectral, and infrared light), raw photos of petroglyphs, a highly detailed vector plan of the site, conservation risk maps, new spatial divisions, description layers, and a digital terrain model (DTM) based on the results of TLS. Such a system, with an implemented DTM, allows rainwater runoff and its impact on the archaeological site to be analysed. Thus, the paper presents a study on some hydrological conditions of the Samaipata rock. It is part of the larger research project “Architectural examination and complex documentation of Samaipata (El Fuerte de Samaipata/Bolivia) site from the World Heritage List”. The results of this study are considered mainly from the point of view of conservation recommendations and strategies. Same aspects, however, may influence future studies on the chronology and cultural affiliation of the Samaipata rock carvings.
PL
System informacji geograficznej (GIS) stał się bardzo popularnym i użytecznym narzędziem do agregowania i przetwarzania danych przestrzennych. W niniejszym artykule przedstawiono implementację danych uzyskanych podczas sezonów badań na stanowisku archeologicznym El Fuerte de Samaipata (Boliwia) oraz wyniki analizy danych na platformie GIS. Oprócz warstw tematycznych do całego systemu dodano opis sektorów i zabytków archeologicznych. Zaimplementowane warstwy są powiązane z ortoobrazami utworzonymi z naziemnego skanowania laserowego (TLS), fotogrametrii bliskiego zasięgu (w świetle wizualnym, spektralnym i podczerwonym), surowych zdjęć petroglifów, bardzo szczegółowego planu wektorowego, map ryzyka, nowego podziału przestrzennego stanowiska, warstw opisowych oraz cyfrowego model terenu (DTM) opartego na wynikach TLS. Taki system przetwarzania danych z wdrożonym DTM pozwala na analizę spływu wody deszczowej i jej oddziaływania na stanowisko archeologiczne. W związku z tym w artykule przedstawiono badania niektórych warunków hydrologicznych skały Samaipata. Badania są częścią większego projektu „Badania architektoniczne i kompleksowa dokumentacja stanowiska Samaipata (Fuerte de Samaipata/Boliwia) z Listy Światowego Dziedzictwa”. Wyniki tych prac rozpatrywane są głównie z punktu widzenia zaleceń i strategii ochrony skały. Te same aspekty mogą jednak wpłynąć na przyszłe badania dotyczące chronologii i przynależności kulturowej rzeźb skalnych Samaipata.
PL
W artykule przedstawiono historię konserwacji i adaptacji zabytkowego wiatraka w Studziankach koło Białegostoku, jednego z niewielu zachowanych z ponad trzech tysięcy wiatraków Polsce, które przetrwały drugą wojnę światową. Montaż konstrukcji wiatraka trwający 14 godzin i 20 minut został odnotowany w holenderskim wydaniu Księgi Rekordów Guinnessa. W 2007 r. wiatrak uzyskał nagrodę główną w Konkursie Marszałka Województwa Podlaskiego na najlepiej zachowane obiekty architektury drewnianej.
EN
The paper describes conservation and adaptation of the windmill in Studzianki near Bialystok. It is one of only a few, which have been preserved out of over three thousand windmills in Poland, having survived the Second World War. Assembly of the windmill structure in 14 hours and 20 minutes was recorded in the Dutch edition of the Guinness Book of Records. In 2007, the windmill was recognised by the Marshal of the Podlasie Voivodeship as the best-preserved historic wooden building in the Podlasie Region.
PL
Wiślica, niewielka miejscowość położona malowniczo w dolinie Nidy, odzyskała w 2018 roku prawa miejskie, nadane jej jeszcze przez Władysława Łokietka. Niegdyś była znaczącym ośrodkiem w Polsce piastowskiej, związanym z tradycjami znanego w ówczesnej Europie państwa Wiślan, ale jej dziedzictwo zachowało się w zróżnicowanym stanie: od wspaniałej gotyckiej kolegiaty i Domu Długosza, poprzez relikty słynnej płyty orantów zachowanej w podziemiach kolegiaty i kilku romańskich i gotyckich kościołów, po zdegradowane „grodzisko na łąkach” z IX–X wieku i zapomniane palatia z rotundami na Regii. Obecnie Wiślica podjęła realizację ambitnego projektu przywrócenia dawnej jej świetności i powrotu na listę miejsc historycznych znaczących dla Polski i Europy.
EN
Wiślica, a small town located in the picturesque Nida Valley, originally received its town rights from King Władysław Łokietek (the Elbow-high) and regained them in 2018. It used to be an important centre in Poland under the Piast dynasty, continuing traditions of the Vistulan state acknowledged in Europe of the times, though its heritage has been preserved to a varying degree: from the magnificent Gothic collegiate church and the House of Długosz, through the relics of the famous Slab of Orants preserved under the collegiate church, and of a few Romanesque and Gothic churches, to the destroyed “hillfort in the meadows” from the 9ᵗʰ/10ᵗʰ century and forgotten palatia with rotundas in Regio. Currently Wiślica decided to implement an ambitious project to restore the town to its former glory and to re-enter the list of sites significant in the history of Poland and Europe.
19
Content available remote The phenomenon of the military cemetery in Galicia
EN
The article analyzes the main military cemeteries found in Galicia, their types, forms, ideological affiliation and state of preservation. Preventive measures for the preservation of historic military cemeteries are proposed and the possibility of forming new ones is considered.
EN
This article presents the problem of the maintenance and adaptation of a historic shooting pavilion for new premises of the Museum of Photography in Krakow. The wooden pavilion used to be a part of the military shooting range development in Wola Justowska, established for the Austrian army in the 1880s. The adaptation of the pavilion for new functions has primarily enabled the protection of this historic and derelict building, which was entered into the Register of Historical Monuments in 1993. Conservation works have restored the shooting pavilion to it former splendour; there is also an effective display of preserved architectual elements, although these vary in their technical condition.
PL
W artykule przedstawiono problematykę konserwacji i adaptacji zabytkowego pawilonu strzelniczego na nową siedzibę Muzeum Fotografii w Krakowie. Drewniany pawilon wchodził w skład Założenia Strzelnicy Wojskowej na Woli Justowskiej, powstałego w latach 80. XIX w. dla wojska austriackiego. Przystosowanie pawilonu do nowych funkcji umożliwiło przede wszystkim ochronę popadającego w ruinę zabytku, wpisanego do rejestru w 1993 roku. Obecnie pawilon strzelniczy odzyskał swoją dawną świetność dzięki konserwacji i umiejętnemu wyeksponowaniu zachowanych w różnym stanie technicznym elementów architektonicznych.
first rewind previous Strona / 10 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.