Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 313

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 16 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  ołów
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 16 next fast forward last
PL
Żywność oprócz składników odżywczych może zawierać także substancje, które stanowią zagrożenie dla zdrowia. Przykładem takiego zagrożenia jest obecność w produktach spożywczych metali ciężkich. Zanieczyszczenia te należy zaliczyć do skażeń chemicznych powstałych w wyniku różnych procesów naturalnych, przetwórczych, migracji oraz przypadkowych skażeń. Metale ciężkie uznaje się obecnie za jedne z najgroźniejszych zanieczyszczeń środowiska człowieka. Do najbardziej toksycznych należy kadm, ołów, rtęć oraz arsen. Pierwiastki te odznaczają się najwyższym współczynnikiem kumulacji. W artykule przedstawiono dane literaturowe na temat zawartości metali ciężkich w niektórych podstawowych produktach spożywczych (warzywach i owocach, artykułach pochodzenia zwierzęcego: mleku, mięsie oraz rybach). Dodatkowo na podstawie raportów RASFF dokonano analizy występowania zagrożeń chemicznych w żywności z uwzględnieniem tendencji oraz częstotliwości ich zgłaszania w analizowanym okresie.
EN
In addition to nutrients, food also contains substances that can pose health risk. Heavy metals are one such threat. These impurities should be classified as chemical contamination resulting from various natural, processing and migration processes as well as accidental contamination. Heavy metals are currently one of the most dangerous environmental pollutants. The most toxic include cadmium, lead, mercury and arsenic. These elements have the highest accumulation coefficient. The article presents results of heavy metal content in some basic food products (vegetables and fruits, products of animal origin - milk, meat, fish). Additionally, based on RASFF reports, an analysis of the occurrence of chemical hazards in food was made taking into account trends and the frequency of reporting them in the analyzed period.
PL
Niniejsze opracowanie opisuje ogólne aspekty geologii złóż cynku i ołowiu w obszarze rejonu śląsko-krakowskiego z uwzględnieniem mineralogii. Ponadto dokonano opisu dziejów wydobycia rud cynku i ołowiu od najstarszych przekazów archiwalnych do aktualnej likwidacji zagłębia.
EN
Following article focuses on general geological aspects of lead and zink deposits of Silesia-Cracow area in Poland, with description of mineralogical set up. Additionally a mining history has been outlined, starting from oldest archival data to the contemporary shutdown of mining in the area.
EN
Polychlorinated substances, polyaromatic hydrocarbons, heavy metals and pesticides are among the priority even at low concentrations. The problem, however, is that such low concentrations are impossible to measure using most available methods. This research focused on the determination of selected priority substances – heavy metals, namely lead and cadmium, in which the determination of Pb and Cd in wastewater by Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry (ICP-MS) was preceded by water sample pre-treatment. The paper deals with the influence of the pre-treatment on the resulting measured values. Two processes were selected as pre-treatment processes. The first pre-treatment procedure was a simple filtration using a filter paper for moderate filtration. As the second procedure, we applied decomposition of the sample by nitric acid in the open system. The pre-treated wastewater samples were subsequently examined using ICP-MS. Based on the obtained results, we can conclude that decomposition of the sample by nitric acid in the open system is a more suitable pre-treatment method for water samples.
PL
Zawartość substancje polichlorowanych, węglowodorów poliaromatycznych, metali ciężkich i pestycydów ma ogromne znaczenie nawet przy niskich stężeniach. Problem polega na tym, że niskich stężeń nie można zmierzyć przy użyciu większości dostępnych metod. Badania koncentrowały się na oznaczeniu wybranych substancji priorytetowych – metali ciężkich, a mianowicie ołowiu i kadmu, w których oznaczanie Pb i Cd w ściekach metodą indukcyjnie sprzężonej plazmowej spektrometrii masowej (ICP-MS) poprzedziło wstępne uzdatnianie próbki wody. Artykuł dotyczy wpływu obróbki wstępnej na uzyskane wartości pomiarowe. Dwa procesy wybrano jako procesy obróbki wstępnej. Pierwszą procedurą wstępnej obróbki była prosta filtracja z użyciem bibuły filtracyjnej do umiarkowanej filtracji. W drugiej procedurze zastosowano rozkład próbki kwasem azotowym w układzie otwartym. Wstępnie oczyszczone próbki ścieków zostały następnie zbadane przy użyciu ICP-MS. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że rozkład próbki kwasem azotowym w układzie otwartym jest bardziej odpowiednią metodą wstępnej obróbki próbek wody.
EN
This study deals with utilization of milled stems and leaves of carrot (Daucus carota) for the adsorptive removal of Pb(II) and Cd(II) from the aqueous solution. Carrot was bought in the local grocery, it was dried at the laboratory temperature and milled. Prepared material was analysed by the infrared spectrometry which confirms good structural homogeneity of the sample. Kinetic measurements were performed for estimation of adsorption equilibrium time. Equilibrium of Pb(II) adsorption was established after 6 hours of contact time, equilibrium of Cd(II) adsorption was established after 24 hours of contact time. The isotherms’ measurements were realized with the contact time 24 hours for the estimation of adsorption capacities of the studied sorbent. Adsorption capacities were around 47 mg/g for Cd(II) and 154 mg/g for Pb(II). Changes of pH values of the sorption solutions were negligible but some amount of Ca(II), Mg(II), K(I) and Na(I) ions was released to the solution during adsorption process. Daucus carota stems and leaves exhibit good sorption capacities and they could be utilized for adsorptive removal of Pb(II) and Cd(II) ions from the aqueous solutions.
PL
Artykuł dotyczy wykorzystania zmielonych łodyg i liści marchwi (Daucus carota) do adsorpcyjnego usuwania Pb (II) i Cd (II) z roztworu wodnego. Marchewkę kupiono w lokalnym sklepie spożywczym, wysuszono w laboratorium i zmielono. Przygotowany materiał analizowano za pomocą spektrometrii w podczerwieni, co potwierdziło dobrą jednorodność strukturalną próbki. Pomiary kinetyczne przeprowadzono w celu oszacowania czasu osiągnięcia równowagi adsorpcji. Równowagę adsorpcji Pb (II) ustalono po 6 godzinach czasu kontaktu, równowagę adsorpcji Cd (II) ustalono po 24 godzinach czasu kontaktu. Pomiary izoterm wykonano z czasem kontaktu 24 godziny w celu oszacowania zdolności adsorpcji badanego sorbentu. Zdolności adsorpcyjne wynosiły około 47 mg / g dla Cd (II) i 154 mg / g dla Pb (II). Zmiany wartości pH roztworów sorpcyjnych były znikome, ale pewna ilość jonów Ca (II), Mg (II), K (I) i Na (I) została uwolniona do roztworu podczas procesu adsorpcji. Łodygi i liście Daucus carota wykazują dobre zdolności sorpcyjne i można je wykorzystać do adsorpcyjnego usuwania jonów Pb (II) i Cd (II) z roztworów wodnych.
10
Content available remote Investigation of lead removal from drinking water using different sorbents
EN
Lead is a heavy metal with strong toxic properties. This chemical element is found in wastewater and sometimes in drinking water. The article deals with the removal of lead(II) ions from polluted water using a sorption process to determine the most effective sorbent for the removal of lead(II) ions. Three sorbents were used in the research: clay, sapropel, and iron sludge. All three sorbents investigated reduce the concentration of lead(II) ions in water: clay efficiency was of 65.7-90 %, sapropel of 94.3-100 %, and iron sludge of 84.3-97 %, depending on sorbent type and contact duration. The research has shown that the most effective way to remove lead(II) ions from the test water is sapropel. Using different amounts of sapropel (1, 2, 3, 4, 5, 6 g/dm3 and 0.1, 0.2, 0.4, 0.5, 0.6, 0.8 g/dm3) and different duration of contact (30, 60, 90, 120 and 150 minutes), the concentration of lead(II) ions in the test water after purification did not exceed the permissible values for drinking water (10 mg/dm3), so that the lowest sapropel content of 0.1 g/dm3 can be used for sorption. Lead(II) ions are most effectively removed when contact time is 30 min.
PL
W pracy wykonano obliczenia symulacyjne odzysku miedzi i ołowiu z żużla z pieca zawiesinowego hutniczego, stanowiącego odpad poprodukcyjny w technologii wytapiania miedzi. Żużel ten ze względu na wysoką zawartość materiałów metalonośnych może zostać powtórnie przetworzony w technologii wysokotemperaturowej redukcji przy udziale reduktorów stałego i gazowego: C i CO. Zastosowana metoda obliczeniowa polegała na poszukiwaniu minimum funkcji energii Gibbsa określonego przez temperaturę, ciśnienie i masy składników w fazie metalicznej, żużlowej i gazowej dla układu trójskładnikowego złożonego z tlenków: miedzi, żelaza i ołowiu. Do obliczeń wykorzystano komercyjne oprogramowanie FACTSage. Symulacje uwzględniały zmianę energii Gibbsa na skutek procesów zachodzących pomiędzy składnikami układu i reduktorem wyrażonymi za pomocą stałych równowag reakcji chemicznych przebiegających w rozpatrywanym układzie. W wyniku rekcji pomiędzy redukowanymi tlenkami metali powstaje faza CO2, która w pewnych warunkach osiąga równowagową prężność, powoduje to zahamowanie redukcji pomimo wprowadzania kolejnych porcji reduktora. Istotną rolę w procesie odzysku miedzi odgrywa efekt temperaturowy. Przy temperaturze 1500 K zaobserwowano niemal całkowitą redukcję tlenków miedzi i ołowiu, podwyższenie temperatury spowodowało intensyfikację procesu redukcji tlenku żelaza.
EN
Calculation simulations for copper and lead recovery from fluidized-bed furnace slag, i.e. copper melting waste, are presented in the paper. This slag is high in metal-bearing material therefore can be reprocessed in the high temperature reduction process with solid and gaseous reducers: C and CO. The applied calculation method lied in finding minimum Gibbs energy function defined by temperature, pressure and mass of components in metallic phase, slag phase and gaseous phase for a three component system consisting of copper oxide, iron oxide and lead oxide. The calculations were made with the use of commercial software FactSage. Simulations accounted for the change of Gibbs energy due to the processes taking place between components of the system and reducer, expressed with constant equilibria of chemical reactions taking place in the analyzed system. As a result of reactions between reduced metal oxides, CO2 phase was produced. In certain conditions it reached equilibrium pressure hindering reaction, though successive parts of reducer were introduced. The temperature effect plays an important role in the process of copper recovery. At a temperature of 1500 K almost complete reduction of copper and lead oxides was observed and higher temperature intensified the process of iron oxide reduction.
EN
The pyrometallurgical process of production of zinc and lead realized in The Zinc Smelting Plant "Miasteczko Śląskie" S.A. poses a potential threat to the natural environment. Technologies applied in the process produce toxic pollutants, among which one of the most important is dust which contains Pb, Zn, Cd, As, Sb, Tl, etc. The detailed determination of chemical and mineral compositions of the dust allows to understand its behaviour in the environment and observe migration pathways. The paper presents results of investigations of the migration possibility to the soil and water environment of trace elements cadmium and antimony present in one of the main phases, zinc oxide, emitted with dusts from various operations of pyrometallurgical extraction of Zn and Pb at the Miasteczko Slaskie Zinc Smelting Plant, Poland. The quantity of elements was estimated on the basis of: (i) dust fall, (ii) zinc oxide content in dust, (iii) element content in zinc oxide, and (iv) mobility of zinc oxide under the hypergenic conditions of the soil and water environment of the Smelting Plant area. Among the elements considered, cadmium and antimony emitted with zinc oxide contained in dusts from the Sintering Machine will pose a potential hazard for the soil and water environment of the Miasteczko Slaskie Zinc Smelting Plant area.
PL
Proces pirometalurgicznego otrzymywania cynku i ołowiu metodą Imperial Smelting Process (ISP) stwarza potencjalne zagrożenie dla środowiska naturalnego. Proces technologiczny ISP jest źródłem toksycznych zanieczyszczeń, spośród których jednymi z najważniejszych są pyły zawierające w swym składzie między innymi takie pierwiastki jak Pb, Zn, Cd, As, Sb, Tl. Dokładne poznanie składu chemicznego i mineralnego zanieczyszczeń pyłowych pozwala na określenie ich zachowania się w środowisku, prześledzienie drogi migracji. W pracy przedstawiono wyniki badań możliwości migracji do środowiska gruntowo-wodnego pierwiastków śladowych występujących w jednej z głównych faz – siarczku cynku – emitowanej z pyłami pochodzącymi z różnych odcinków technologicznych pyrometalurgicznego otrzymywania Zn i Pb w Hucie Cynku Miasteczko Śląskie S.A., Polska. Ilość pierwiastków została oszacowana na podstawie: (i) opadu pyłu, (ii) udziału siarczku cynku w pyle, (iii) zawartości pierwiastka w siarczku cynku oraz (iii) mobilności siarczku cynku w warunkach hipergenicznych środowiska gruntowo-wodnego rejonu huty. Potencjalne zagrożenie dla środowiska gruntowo-wodnego rejonu Huty Cynku „Miasteczko Śląskie” S.A., spośród rozpatrywanych pierwiastków, będą stanowić kadm oraz antymon emitowane wraz z siarczkiem cynku zawartym w pyłach Maszyny Spiekalniczej
13
PL
Przedstawiono wyniki analizy fizyczno-chemicznej i faunistycznej 132 prób glebowych z różnych rejonów Polski. W próbach glebowych oznaczono skład granulometryczny metodą areometryczną Casagrande’a w modyfikacji Prószyńskiego, całkowitą zawartość ołowiu metodą płomieniowej absorpcyjnej spektrometrii atomowej (FAAS) oraz odczyn gleby metodą potencjometryczną. Analizy właściwości biologicznych badanych prób glebowych dotyczyły obecności nicieni owadobójczych. Wykazano, że większość gleb zawierała niewielką ilość ołowiu i w nich zanotowano najwięcej naturalnych populacji pożytecznych nicieni. Słabe i średnie zanieczyszczenie ołowiem zanotowano głównie w glebach na terenach Górnego Śląska i w tych glebach nie zaobserwowano omawianych organizmów. Skład granulometryczny badanych gleb to w większości piaski słabogliniaste i gliniaste oraz gliny piaszczyste i lekkie wykazujące odczyn od kwaśnego do obojętnego.
EN
A granulometric compn. and pH of soil, Pb content, and presence of insecticidal nematodes were analyzed in 132 soil samples from various regions in Poland. The majority of soil samples contained only small amts. of Pb and natural populations of beneficial nematodes. In the samples with high Pb content, no presence of the nematodes was obsd.
EN
Base metals (Cu, Zn and Pb) as the main resources of the Lower Silesian copper deposits have significantly been influenced by different enviromentalfactors. In this paper, changes in metal concentrations on the surface in relation to deeper layers of the sediments were examined. The concentration ofmetals in the whole sediment, and in selected grain fractions was studied. The contents of these metals in the soils of areas adjacent to the deposit are diverse and are in the range of: 3.0-1082.9 mg/kg Cu; 3.5-106.1 mg/kg Pb; 27.6-49.3 mg/kg Zn, and 1.33-23.0 mg/kg Ni in the old deposit district and Cu 0.91-1655.0 mg/kg Pb; 10.0-1792.0 mg/kg Zn; 3.38-1129.0 and 0.47-32.7 mg/kg Ni in the new deposit district. The increase of metal concentration in the finefractions has been observed. Moreover, the decrease in the metal content with depth was observed in all investigated profiles.
PL
Wraz z szybkim wzrostem światowej gospodarki zapotrzebowanie na energię zaczęło gwałtownie rosnąć. Wzrost ten powoduje nadmierne wykorzystanie światowych zasobów paliw kopalnych. Aby poradzić sobie ze zwiększonym zapotrzebowaniem na energię, od wielu lat prowadzone są szerokie badania w dziedzinie paliw alternatywnych, a w szczególności nad biodieslem, który jest dobrym zamiennikiem oleju napędowego pochodzenia naftowego. Biodiesel ma lepsze właściwości paliwowe niż olej napędowy z ropy naftowej, ponieważ jest on odnawialny, z natury nietoksyczny i zasadniczo wolny od siarki i związków aromatycznych. Może być stosowany w dowolnym silniku wysokoprężnym bez jego modyfikacji. Jedną z wad paliw z zawartością bioestrów i biodiesli jest to, że są one podatne na utlenianie, które może wywołać polimeryzację bioestru, w wyniku czego powstaną nierozpuszczalne osady, blokujące filtry paliwowe. Kwaśne produkty reakcji utleniania bioestrów mogą powodować korozję układu napędowego. Niniejszy artykuł dotyczy oceny stabilności oksydacyjnej paliw do silników z zapłonem samoczynnym z zawartością bioestrów w kontakcie dynamicznym z metalami nieżelaznymi. Europejska norma dotycząca paliw do silników z zapłonem samoczynnym PN-EN 590+A1:2017-06 wymaga określenia stabilności oksydacyjnej w 110°C metodą Rancimat (PN-EN 15751), zakładając minimalny czas indukcji 20 h. Stwierdzono negatywny wpływ metali na stabilność oksydacyjną. Ich dynamiczny kontakt z paliwem do silników o zapłonie samoczynnym zawierającym bioestry wielokrotnie przyspieszał proces utleniania, potwierdzając fakt, że metale mają katalityczny wpływ na ich stabilność oksydacyjną. Najsilniejszy negatywny wpływ na stabilność oksydacyjną miały miedź i ołów. Wykazano zależność stabilności utleniania od rodzaju metalu i czasu dynamicznego kontaktu.
EN
With the global economy experiencing rapid growth, energy demands are rising at a very high rate, thus resulting in excessive utilisation of fossil fuel resources. To cope with the energy demand, extensive research is carried out in the field of alternative fuels. Biodiesel fuel has better fuel properties compared to petroleum diesel – it is renewable, non-toxic in nature and essentially free of sulphur and aromatics and can be used in any diesel engine without modification. One drawback of biodiesel is that it is susceptible to oxidation that can induce polymerization of the ester and can form insoluble gums and sediments that are known to cause fuel filter plugging. The present paper deals with the evaluation of the oxidation stability of biodiesel in dynamic contact with metals. The paper also investigates the impact of nonferrous metals on the oxidation stability of various biofuel sources. The European diesel standard PN-EN 590 calls for determining oxidation stability at 110°C with a minimum induction time of 20 h with the use of the Rancimat method (PN-EN 15751). A negative effect of metals on oxidation stability was found. Metals have a catalytic effect on biodiesel stability. Even small concentrations of metal contaminants showed nearly the same impact on oxidation stability as large amounts. The strongest negative effect on oxidation stability was demonstrated by copper and lead. The dependence of oxidation stability on the type of metal and time of dynamic contact was shown.
EN
This paper describes the results regarding effectiveness of treatment of soils contaminated with heavy metals (lead, zinc), total petroleum hydrocarbons (TPH) and polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs): naphthalene (Nap), phenanthrene (Phe), fluoranthene (Flt), chrysene(Chr), in the process of phytoremediation carried out a laboratory scale with the plant Helianthus annuus. The reason behind the work was to investigate how plant vegetation can reduce the concentration of heavy metals in the soil and how the presence of petroleum substances and polycyclic aromatic hydrocarbons affect the efficiency of their removal. The analysis was based on the dynamics of cleaning the contaminated soils which contained periodic testing on physical, chemical and toxicological properties of: uncontaminated soil, soil contaminated with TPH and PAHs, soil contaminated with heavy metals, soil contaminated with heavy metals and petroleum substances. Phytoremediation of soils and its effectiveness in pot experiments was assessed based on physical and chemical soil analyses as well as five microbiotests applying organisms belonging to three trophic levels: producers (PhytotoxkitTM and Spirodela Duckweed Toxkit), consumers (OstracodtoxkitTM) and decomposers (Microtox ®STP, MARA). The conducted research has shown that combining the results of chemical analyzes and biological tests on contaminated soils enable a real ecotoxicological assessment of environmental hazards. Six-month long phytoremediation of soils contaminated with heavy metals (Pb, Zn), and heavy metals together with petroleum substances (TPH, PAHs), yielded results in terms of a content reduction of: lead (from of 472–495 mg/kg dry mass of soil to 226–318 mg/kg d.m.), zinc (from 998– 1030 mg/kg d.m. to 520–656 mg/kg d.m.), TPH (from 4806-4824 mg/kg d.m. to 2774–3180 mg/kg d.m.) and PAH (removal rates of Nap: at 28,0–29.9%, Phe: at 25.1–27.0%, Flt: at 24–26,3%, Chr: at 14.5–18.6%). After finishing the experiment the content of lead and zinc in the plant biomass was also measured. Based on the obtained results, conclusions were made regarding issues related to usage of phytoremediation to clean contaminated soils depending on the concentration and type of toxic substance.
PL
: W artykule opisano wyniki efektywności oczyszczania gleb zanieczyszczonych metalami ciężkimi (ołów, cynk), substancjami ropopochodnymi oraz wielopierścieniowymi węglowodorami aromatycznymi, takimi jak: naftalen (Nap), fenantren (Phe), fluoranten (Flt), chryzen (Chr), na drodze fitoremediacji, do której przeprowadzenia wykorzystano Helianthus annuus. Badania odbywały się w skali laboratoryjnej. Celem prowadzonych prac było zbadanie, jak wegetacja roślin może ograniczyć stężenie metali ciężkich w glebie oraz w jaki sposób obecność substancji ropopochodnych i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych wpływa na efektywność ich usuwania. Analiza dynamiki oczyszczania skażonych gleb polegała na periodycznym badaniu właściwości fizycznych, chemicznych i toksykologicznych: gleby niezanieczyszczonej, gleby zanieczyszczonej substancjami ropopochodnymi TPH i WWA, gleby zanieczyszczonej metalami ciężkimi oraz gleby zanieczyszczonej metalami ciężkimi w obecności substancji ropopochodnych. Ocenę efektywności fitoremediacji gleb w eksperymentach wazonowych prowadzono na podstawie wyników analiz fizycznych i chemicznych gleb oraz pięciu mikrobiotestów zawierających organizmy należące do trzech poziomów troficznych: producentów (Phytotoxkit™ i Spirodela Duckweed Toxkit), konsumentów (Ostracodtoxkit™) oraz reducentów (Microtox® SPT, MARA). Wykonane badania wykazały, że połączenie wyników analiz chemicznych i testów biologicznych zanieczyszczonych gruntów umożliwia realną ekotoksykologiczną ocenę zagrożenia dla środowiska. W wyniku prowadzonego sześciomiesięcznego procesu fitoremediacji gleb skażonych metalami ciężkimi (Pb, Zn) oraz metalami ciężkimi, TPH i WWA osiągnięto obniżenie zawartości: ołowiu (z zakresu 472–495 mg/kg s.m. do 226–318 mg/kg s.m.), cynku (z poziomu 998–1030 mg/kg s.m. do 520–656 mg/kg s.m.), TPH (z 4806–4824 mg/kg s.m. do poziomu 2774–3180 mg/kg s.m.) oraz WWA (Nap: o 28,0–29,9%, Phe: o 25,1–27,0%, Flt: o 24–26,3%, Chr: o 14,5–18,6%). Po zakończeniu 6-miesięcznego procesu fitoremediacji wykonano analizę chemiczną materiału roślinnego celem określenia zawartości ołowiu i cynku. Na podstawie uzyskanych wyników przeprowadzonego eksperymentu sformułowano wnioski dotyczące zagadnień związanych z zastosowaniem fitoremediacji w procesie oczyszczania skażonych gleb w zależności od stężenia i rodzaju substancji toksycznej.
PL
Elementem odróżniającym Jezioro Licheńskie od zdecydowanej większości innych zbiorników wodnych - zarówno naturalnych, jak i sztucznych - jest zrzut podgrzanych wód z elektrowni konińskich. Bezsprzecznie wpływa on na pojawianie się gatunków obcych, a dodatkowo może być czynnikiem odgrywającym istotną rolę w przemianach metali ciężkich, zachodzących zarówno w toni wodnej, jak i w osadach. W badanej wodzie oznaczono metodą kolorymetryczną miedź, nikiel i ołów, a także pH i temperaturę. Zawartość metali ciężkich była wyższa w porównaniu do innych akwenów, co świadczy o dodatkowym ryzyku degradacji jeziora. Zrzut podgrzanej wody z elektrowni Konin niewątpliwie wpływa na pojawienie się obcych gatunków, a dodatkowo może być czynnikiem odgrywającym ważną rolę w przemianie metali ciężkich, występującej zarówno w wodzie, jak i w osadach. Na podstawie przeprowadzonych badań zawartości metali ciężkich, a także pH i temperatury można stwierdzić, że Jezioro Licheńskie pozostaje pod silną antropopresją. Świadczy o tym m.in. stosunkowo wysoka w porównaniu z innymi akwenami zawartość metali ciężkich, co stanowi dodatkowe zagrożenie degradacji biologicznej zbiornika.
EN
The element distinguishing the Licheńskie Lake from the vast majority of other water reservoirs - natural as well as artificial - is the discharge of heated water from the Konin power generation plants. It undeniably contributes to the occurrence of foreign species and may be an element playing an important role in heavy metal conversion taking place in the water and in the sediments. A study was carried out, measuring the content copper, nickel and lead, as well as pH and temperature of the water using the colometric method. The content of heavy metals was higher compared to other reservoirs, which constitutes an additional risk of the lake degradation. The discharge of heated water from the Konin power generation plant contributes to the occurrence of foreign species and it additionally may be a factor playing an important role in the heavy metals conversion, taking place in the water, as well as in the sediments. The results of measurements of the heavy metal content, pH and temperature indicate that the Licheńskie Lake is under strong anthropopressure. It is confirmed by a relatively high, compared to other reservoirs, content of heavy metals, which constitutes an additional risk of the reservoir’s biological degradation.
18
PL
Wykazano doświadczalnie jakie są główne czynniki decydujące o wpływie dwóch tlenków metali ciężkich: ołowiu oraz wanadu na wiązanie cementu portlandzkiego. Głównymi czynnikami decydującymi o wpływie tych metali są: a) stężenie jonów siarczanowych w fazie ciekłej zaczynu cementowego, b) szybkość rozpuszczania się metali ciężkich w fazie ciekłej zaczynu, c) postać w jakiej dodawane są metale ciężkie w przypadku występowania różnicy w szybkości rozpuszczania metalu i jego tlenku. Gdy stężenie jonów siarczanowych jest małe w pierwszych 20 minutach od dodania wody, szybko rozpuszczający się ołów hamuje tworzenie się warstewki ettringitu na ziarnach C3A, co powoduje szybkie wiązanie „ettringitowe”. W przypadku małej szybkości rozpuszczania metali i ich niewielkiego stężenia w roztworze, warstewka ettringitu tworzy się na kryształach C3A i metale te nie mają praktycznie żadnego wpływu na początek wiązania. Tak jest w przypadku wanadu, natomiast ma on opóźniający wpływ na koniec wiązania.
EN
It was proved experimentally in the work what are the main factors governing the influence of two heavy metals: lead and vanadium on the setting of Portland cement. The main factors governing the behaviour of these metals are as follows: a) concentration of sulphate ions in the cement paste liquid phase, b) the rate of dissolution of heavy metals in this liquid phase, c) the form of heavy metals addition, in the case when there is a high difference in the rate of dissolution between metal and its oxide. When the concentration of sulphate is low in the first 20 minutes after addition of mixing water the quick dissolution lead is preventing the formation of ettringite layer on C3A and the quick “ettringite” setting takes place. When the metals have low dissolution rate and low concentration in solution the ettringite layer is formed on C3A crystals and these metals have practically no influence on the initial setting time. There is the case of vanadium, but it has retarding effect on the final setting time of cement.
PL
Celem pracy było zbadanie całkowitej zawartości cynku przy użyciu atomowej spektrometrii absorpcyjnej i jonów ołowiu przy użyciu anodowej woltamperometrii stripingowej w igłach sosny. Próbki pobrano z trzech różnych obszarów województwa małopolskiego: Krakowa, Ptaszkowej i Olkusza. W niniejszej pracy sprawdzono jak przemysł i zanieczyszczenia danego obszaru wpływają na akumulację metali ciężkich w szpilkach sosny zwyczajnej. Zawartość cynku we wszystkich próbkach była powyżej wartości minimalnej 20 ppm i jednocześnie nie przekroczyła ona wartości krytycznej 300 ppm. W przypadku ołowiu uzyskane wartości nie przekroczyły 30 ppm. Zarówno dla cynku, jak i ołowiu, najwyższe stężenie osiągnięto w próbkach pochodzących z obszaru Olkusza, a najniższe z obszaru Ptaszkowej. Zgodnie z przewidywaniami zawartość tych pierwiastków wzrastała wraz z poziomem uprzemysłowienia obszaru, z którego próbka została pobrana.
EN
The purpose of this paper was to determine concentrations of zinc by the use of atomic absorption spectrometry and lead ions by anodic stripping voltammetry in Scots pine's needles. The samples were collected from three different areas placed in Lesser Poland: Kraków, Ptaszkowa and Olkusz. The influence of industry and pollution of the area on the accumulation of heavy metals in Scots pine's needles was tested in this paper. Concentration of zinc was above the minimum value of 20 ppm and below the critical value of 300 ppm in all the samples. Concentration of lead was below 30 ppm. For both, zinc and lead, the highest concentration was determined in the samples collected from Olkusz and the lowest was from Ptaszkowa. As expected, the concentration of both elements increased with the increase of the industrialization level of the area from which the sample was collected.
20
Content available remote Rozkład powierzchniowy metali w wierzchniej warstwie gleb okolic Olkusza
PL
W niniejszej pracy przeprowadzono badanie rozkładu metali w wierzchniej warstwie gleby pobranej z terenów Olkusza. Do tej analizy wykorzystano absorpcyjną spektrometrię atomową, za pomocą której wyznaczono stężenie żelaza i cynku w pobranych próbkach. Stosując technikę woltamperometrii różnicowej określono stężenie ołowiu i kadmu. Głównym celem pracy była analiza stężenia wyżej wspomnianych metali w powierzchniowej warstwie gleby i porównanie uzyskanych wartości z normami zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Środowiska.
EN
In the present study, research on metals distribution in the top layer of soil taken from the Olkusz area was performed. Atomic absorption spectrometry was used for quantitative analyses of iron and zinc. Lead and cadmium concentrations were determined using the differential voltammetry technique. The main purpose of the work was to analyze the level of the above mentioned metals in the surface layer of the soil and to compare the obtained values with the standards contained in the norm set by the Ministry of the Environment in Poland.
first rewind previous Strona / 16 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.