Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 135

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 7 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  rzepak
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 7 next fast forward last
PL
Na podstawie danych statystycznych pochodzących z bazy FAS Departamentu Rolnictwa Stanow Zjednoczonych (USDA) oraz bazy FAOSTAT Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) przeprowadzono analizę zmian, jakie zaszły w strukturze jednolitego rynku europejskiego surowców oleistych w latach 2000-2019. Unijny rynek przez większość analizowanego okresu charakteryzowały tendencje rosnące. W kontekście produkcji wszystkich roślin oleistych, wzrost wyniosł ponad 70%, przy zwiększeniu powierzchni upraw o 61,4%. Dynamiczny trend wzrostowy dotyczył upraw rzepaku, słonecznika oraz soi. Tempo zmian upraw oliwki europejskiej było znacznie niższe. UE pozostaje liczącym się na świecie producentem oliwek (53,6% udziału w światowej produkcji w 2019 r.), rzepaku (24,3%)oraz słonecznika (18,3%). Ponad połowa unijnych zbiorów rzepaku pochodzi z Francji, Niemiec oraz Polski. Produkcja słonecznika w 70% skupiona jest w Rumunii, Bułgarii i na Węgrzech, a aż 90% oliwek uprawianych w UE pochodzi z Hiszpanii, Włoch oraz Grecji. W Polsce jedyną rośliną oleistą uprawianą na skalę przemysłową pozostaje, niezmiennie od wielu lat, rzepak.
EN
Based on statistical data from the United States Department of Agriculture (USDA) FAS database and the United Nations Food and Agriculture Organization (FAO) FAOSTAT database, an analysis changes in the structure of the single European oil raw materialsmarket in 2000-2019 was carried out. The EU oil crops market has demonstrated upward trends for most of the period analysed. In the context of production of all oil crops, the increase was over 70%, with an increase in cultivated area by 61.4%. A dynamic upward trend could be observed for rapeseed, sunflower and soybean, however the rate of change in the context of olives was significantly lower. The EU remains a globally important producer of olives (53.6% share of world production in 2019), rapeseed (24.3%) and sunflower seeds (18.3%). More than half of the EU rapeseed comes from France, Germany and Poland. Sunflower seeds production is in 70% concentrated in Romania, Bulgaria and Hungary, and as much as 90% of the olives produced in the EU come from Spain, Italy and Greece. In Poland, the only oil crop grown on an industrial scale is rapeseed, which has remained unchanged for years.
EN
The paper presents the results of tests using the electroseparator for extracting the hull from crushed rape seeds. For this purpose, a prototype electroseparator was built that uses a bifilar winding in its construction. The winding is wound on a rotating drum and is supplied with a high DC voltage. The conducted research proves that there are differences in the efficiency of hull and germ separation up to 40% with suitably selected operating parameters of the electroseparator and appropriate parameters of the particulate material.
PL
W pracy przedstawiono wyniki badań elektroseparatora do wydzielania łupiny z rozdrobnionych nasion rzepaku. W tym celu został zbudowany elektroseparator z uzwojeniem bifilarnym. Uzwojenie to nawinięte jest na obracający się bęben zasilany wysokim napięciem. Badania dowiodły różnice w sprawności separacji łupiny i zarodka. - Wykorzystanie elektroseparatora z uzwojeniem bifilarnym do wydzielania zarodka z rozdrobnionych nasion rzepaku.
3
Content available remote Sheet metal forming using environmentally benign lubricant
EN
Sheet metal forming belongs to one of the most important technologies enabling the production durable but quite lightweight metal parts. The quality of the drawn parts depends on the deformed sheet metal, applied forming technology and process parameters, such as contact pressure, relative velocity, temperature or lubrication. The forming of steel (1.4021) parts using benign lubricant is analysed. The paper proposes replacing conventional mineral/synthetic lubricants with ones based on vegetable oils and boric acid. The effectiveness of the lubricants was assessed in laboratory strip drawing and cupping tests, and in production. An oil-based lubricant with an additive of boric acid is very effective in reducing frictional resistance and protecting the forming tools against galling.
PL
W pracy zaprezentowano zmiany produkcji rzepaku w UE, Polsce i województwie podkarpackim. Uzyskane wyniki wskazują, że zbiory nasion rzepaku w UE były stabilne. Odnotowano tendencję spadkową powierzchni zasiewów, natomiast wzrostową plonowania. W Polsce (w latach 2010-2018) zarówno zbiory, powierzchnia uprawy jak i plony nasion wykazywały tendencje wzrostową. W województwie podkarpackim w badanym okresie produkcja rzepaku zwiększyła się w wyniku istotnego wzrostu powierzchni uprawy przy wzrostowej tendencji plonowania. Stan produkcji nasion rzepaku w UE, Polsce i województwie podkarpackim jest uzależniony od zmiennych warunków siedliskowych oraz zapotrzebowania rynku na surowiec. Obecna, na ogół stabilna, skala produkcji rzepaku w omawianych rejonach jest głównie wynikiem zagospodarowania nasion do celów spożywczych oraz przemysłowych, w tym na biopaliwo.
EN
The aim of the study is to present changes in rapeseed production in the EU, Poland and the Podkarpackie Province over recent years. The obtained results indicate that rapeseed harvest in the EU was stable in the years 2010-2017. There was a downward trend in sown area and an increase in yield. In Poland, in 2010-2018, both harvest, crop area and seed yields showed an upward trend. In the Podkarpackie Province, rapeseed production increased in the period under consideration. This was the result of a significant increase in the cultivation area with an upward trend in yielding. The production status of rapeseed in the EU, Poland and the Podkarpackie Province depends on changing habitat conditions and market demand for raw material. The current generally stable scale of rapeseed production in the discussed regions is mainly the result of seed management for food and industrial purposes, including biofuel.
5
Content available remote Wpływ ozonowania nasion rzepaku na barwę oleju
PL
Ozonowanie nasion rzepaku pozwala ograniczyć niekorzystne procesy zachodzące w nasionach podczas przechowywania. Poznanie ewentualnego wpływu utleniającego działania ozonu na nasiona rzepaku i barwę uzyskanego oleju było głównym celem pracy. Do analizy wykorzystano spektrofotometryczną analizę barwy ogólnej oraz pomiar barwy w systemie CIE L*a*b. Wykazano, że ozonowanie nasion powoduje delikatne odbarwienie oleju poprzez zmniejszenie zawartości barwników.
EN
Rapeseeds were treated with O3 (concn. in the air 0.05 or 2 μg/L, time 15-180 min) and pressed to produce oil samples. Their color was detd. by spectrophotometry. Seeds ozonation resulted in slight discoloration of the oil by reducing the content of carotenoids and chlorophylls.
PL
Dokonano oceny wpływu dodatku suszonego rozmarynu oraz żywic pochodzących z wybranych kadzidłowców i balsamowca indyjskiego na zmiany oksydacyjne oleju rzepakowego tłoczonego na zimno. Do badań przygotowano próbę kontrolną zawierającą czysty olej rzepakowy oraz pięć prób doświadczalnych, zawierających olej z 1-proc. dodatkiem suszonego rozmarynu oraz żywic z Boswelia carteri, Boswellia serrata, Boswellia frereana i Guggul (Commiphora wightii). Oleje przechowywano w temp. 10 ± 1°C. Po 2, 4, 8 i 12 tygodniach w badanych próbach oleju oznaczono liczbę kwasową, liczbę nadtlenkową i stabilność oksydatywną. Przeprowadzona analiza wariancji Anova ze szczegółową analizą średnich przedziałów ufności przy użyciu testu Tukeya (α = 0,05) wykazała istotny wzrost stabilności oksydatywnej oleju rzepakowego w próbach z dodatkiem suszonego rozmarynu i żywicy Guggul.
EN
A cold-pressed rapeseed oil was improved by addn. 1% of dried rosemary and resins from Boswellia carteri, Boswellia serrata, Boswellia frereana and Guggul (Commiphora wightii). The oils were stored at 10 ± 1°C. After 2, 4, 8 and 12 weeks, the oil samples were studied for acid index, peroxide value and oxidative stability by std. methods. The addn. of dried rosemary and Guggul resin, resulted in a significant increase in the oxidative stability of rapeseed oil.
EN
The aim of the study was to assess the influence of biological products on the decomposition of Sclerotinia sclerotiorum sclerotia in a laboratory environment. The following products were used in the experiment: EM Naturalnie Aktywny, EM Bio and Contans WG. The experiment was conducted in Petri dishes with tissue paper (medium quality filters) or technical sand, which were used as substrates. In each case Sclerotinia sclerotiorum sclerotia were placed on a substrate and their decomposition was observed for 5 weeks. The biological preparations used in the experiment decomposed Sclerotinia sclerotiorum sclerotia very effectively. The product containing hyperparasitic Coniothyrium minitans fungi completely destroyed the spore forms of the pathogen. The results of the experiment assessing the usefulness of preparations containing effective microorganisms for limiting the content of sclerotia in soil need to be confirmed in the natural environment.
PL
Celem badań była ocena wpływu produktów biologicznych na rozkład sklerocjów grzyba Sclerotinia sclerotiorum w warunkach laboratoryjnych. W doświadczeniu wykorzystano 3 produkty, tj. EM Naturalnie Aktywny, EM Bio oraz Contans WG. Doświadczenie prowadzono na szalkach, w których znajdowała się bibuła (sączki jakościowe średnie) lub piasek techniczny. Każdorazowo na podłoże wykładano sklerocja S. sclerotiorum i obserwowano przez 5 tygodni ich rozpad. Zastosowane w doświadczeniu biologiczne preparaty wykazały wysoką skuteczność w procesie rozkładu sklerocjów S. sclerotiorum. Środek zawierający nadpasożytniczy grzyb Coniothyrium minitans spowodował całkowite zniszczenie form przetrwalnikowych badanego patogena. Uzyskane wyniki dotyczące zastosowania preparatów zawierających efektywne mikroorganizmy w ograniczaniu obecności sklerocjów w glebie wymagają potwierdzenia w warunkach naturalnych.
8
Content available Application of heat pumps in rapeseed oil production
EN
The production of rapeseed oil requires a lot of energy. Before being pressed, seeds are conditioned, i.e. heated up to the process temperature for the whole mass. Then, as a result of pressing the extracted oil has a higher temperature compared to the ambient temperature. The objective of the study was to assess the application of heat pumps to reduce the energy consumption of the vegetable oil production process. The article analyses the results of the industrial experiment in which a heat pump was employed to cool down oil and heat up rapeseeds before pressing. As part of B+R project No INNOTECHK2/IN2/5/181835/NCBR/13, a prototype system was constructed with a capacity of 1.5 Mg of oil per hour. The research shows that the return on investment in the heat pump is maximum 2 months. Profit from heating seeds with heat obtained from oil cooling is about PLN 760,000 per annum in the analysed case.
PL
Produkcja oleju rzepakowego wymaga dużych nakładów energii. Przed tłoczeniem nasiona są poddawane kondycjonowaniu, czyli podgrzewaniu w całej masie do temperatury procesowej. Następnie na skutek tłoczenia pozyskiwany jest olej o temperaturze wyższej niż temperatura otoczenia. Celem badań była ocena zastosowania pompy ciepła do obniżenia energochłonności procesu produkcji oleju roślinnego. W artykule przedstawiono wyniki doświadczenia wykonane w skali przemysłowej, gdzie zastosowano pompę ciepła do jednoczesnego schładzania oleju i grzania nasion rzepaku przed tłoczeniem. W ramach realizacji projektu B+R nr umowy INNOTECH-K2/IN2/5/181835/NCBR/13 zbudowano instalację prototypową o wydajności 1,5 Mg oleju na godzinę. Z wykonanych badań wynika, że zwrot inwestycji w pompę ciepła to okres nie dłuższy niż 2 miesiące. Zysk z podgrzewania nasion ciepłem pozyskanym ze schładzania oleju to około 760 tys. PLN rocznie w badanym przypadku.
EN
Biodiesel has become more attractive material for its properties such as biodegradability, renewability and very low toxicity of its combustion products. A higher quality of this fuel is essential in its potential commercialization. Analytical methods used in biodiesel analysis are constantly refined. The most popular analytical techniques include chromatography and molecular spectroscopy. The ATR-FTIR spectroscopy is one of the most important methods of spectroscopy. This paper presents the results of studies on selected oils of natural origin using ATR-FTIR infrared absorption spectroscopy. Three types of oils from pumpkin seeds and winter rapeseed were analysed. The main fatty acids were also determined in all the samples.
PL
Biodiesel staje się coraz bardziej atrakcyjnym materiałem ze względu na swoje właściwości takie jak: biodegradowalność, odnawialność oraz bardzo niską toksyczność produktów powstających z jego spalania. Jakość tego paliwa ma również docelowo zasadnicze znaczenie w jego potencjalnej komercjalizacji. Metody analityczne używane w badaniach biodiesla są cały czas udoskonalane. Do najpopularniejszych technik analitycznych zaliczyć należy chromatografię oraz metody spektroskopii molekularnej, a wśród nich spektroskopię w podczerwieni ATR-FTIR. W prezentowanym artykule przedstawiono wyniki badań wykonanych za pomocą spektroskopii absorpcyjnej w podczerwieni ATR-FTIR wybranych do badań olejów pochodzenia naturalnego, tj. z nasion dyni oraz rzepaku ozimego. We wszystkich próbkach oznaczono także zawartość głównych kwasów tłuszczowych.
PL
W ostatnich latach bardzo ważną rolę w branży paliwowej odgrywają biopaliwa. Stawiane są im jednak odrębne wymagania. Poza kwestiami jakościowymi niezbędne jest wykazanie, że dane biopaliwo jest w stanie ograniczyć emisję gazów cieplarnianych na minimalnym zadanym poziomie. Sama produkcja biokomponentu także generuje pewną ilość emisji GHG. Oblicza się ją już od momentu pozyskiwania surowców. W niniejszej pracy przeanalizowano etap uprawy rzepaku i zbadano, jak na generowaną tam emisję GHG oddziałują poszczególne czynności i procesy agrotechniczne. Na podstawie przeprowadzonych obliczeń określono, że największy wpływ na generowaną podczas upraw emisję mają nawozy azotowe oraz występująca emisja podtlenku azotu zwana „emisją polową”.
EN
In recent years, biofuels have been playing a very important role in the fuel industry. Apart from their quality, it is necessary to prove that the biofuel is able to reduce greenhouse gas emissions at the minimal preset level. Production of the biofuels also generate GHG emissions. It is calculated from the moment of cultivation of the raw materials. In this paper, the stage of rapeseed cultivation was analyzed. The impact of various activities and agronomic operations on the total emissions from the cultivation was studied. On the basis of the calculations, it was determined that the greatest impact on the emissions from the cultivation stage, are as a result of nitrogenous fertilizers and nitrous oxide emissions called “field emission”.
EN
The purpose of this paper is to produce original software for calculating the GLCM matrix and its properties. Application mechanics is based on two AForge.Net library for image segmentation, and the Accord.Net library for calculating the GLCM matrix. The application mechanics have included the ability to calculate the GLCM matrix at the given accounts. The application is equipped with functions that calculate the properties of the matrix as a full complement of the problem. Generated matrix properties are saved to a CSV file, or added to an existing one according to user preferences. Digital images of rape leaves constitute a research material used in the work.
PL
Celem niniejszej pracy jest wytworzenie oryginalnego oprogramowania do obliczania macierzy GLCM, oraz jej właściwości. Mechanika aplikacji opiera się na dwóch bibliotekach AForge.Net do segmentacji obrazu, oraz biblioteka Accord.Net do obliczania macierzy GLCM. W mechanice aplikacji uwzględniono możliwość obliczania macierzy GLCM przy zadanych kontach. Aplikacja została wyposażona w funkcje obliczające właściwości macierzy, co pełni formę uzupełnienia zagadnienia. Wygenerowane właściwości macierzy zastają zapisane do pliku CSV, lub dopisane do już istniejącego wedle preferencji użytkownika. Materiałem badawczym wykorzystanym w pracy, są obrazy cyfrowe liści rzepaku.
EN
The aim of field experiments was to evaluate the influence of nitrogen–sulphur fertilization on healthiness of winter oilseed rape cultivar Nelson. It was found that the occurence of fungal diseases on oilseed rape was dependent on sulphur and nitrogen fertilization. Nitrogen fertilization increased the incidence of diseases. The plant fertilized with sulphur showed lower fungal disease infection. Sulphur fertilizers decreased the infection by the following pathogens: Peronospora parasitica, Erysiphe cruciferarum, Verticillium dahliae.
PL
Celem pracy było określenie wpływu nawożenia azotem i siarką na występowanie chorób rzepaku ozimego odmiany Nelson. Na podstawie doświadczenia polowego stwierdzono, że nawożenie azotem zwiększało występowanie chorób grzybowych rzepaku ozimego. Natomiast nawożenie siarką wpływało na mniejsze porażenie roślin przez następujące patogeny: Peronospora parasitica, Verticillium dahliae. Jednak warunki pogodowe (duża ilość opadów) wpływały na obniżenie zdrowotności roślin.
PL
W artykule omówiono stan i perspektywy produkcji rzepaku w Polsce i na świecie w latach 2003/2004-2015/2016. Wskazano jego głównych producentów oraz przedstawiono zmiany powierzchni upraw i plonowania. Zobrazowano zmiany produkcji oleju rzepakowego na świecie i w UE oraz wskazano główne kierunki jego wykorzystania. Pomimo stopniowego wzrostu produkcji rzepaku w sezonach 2003/2004-2013/2014, w ostatnich latach odnotowuje się spadek zbiorów. Przyczyn tej niekorzystnej sytuacji należy doszukiwać się w decyzji Parlamentu Europejskiego dotyczącej zmniejszenia produkcji biopaliw pierwszej generacji.
EN
In this paper the status and perspectives for rapeseed production in Poland and in the world in the years 2003/04-2015/16 were discussed. Rapeseed is found in the third place of world oilseeds production, while the European Union is the global leader in rapeseed production. The major producers of rapeseed were identified and changes in harvested area and yield of rapeseed yield were presented. Changes in production and use of rapeseed oil in the world and in the European Union were illustrated. Despite the gradual increase in rapeseed production in the seasons 2003/04-2013/14, fall in rapeseed crop was reported in the recent years. It seems reasonable to seek the cause of this unfavourable situation on rapeseed oil market in the decision of the European Parliament on reducing the production of the first generation biofuels.
PL
Oceniono skuteczność substancji czynnych fungicydów stosowanych w ochronie rzepaku (tiofanat metylowy, tebukonazol, prochloraz) w zależności od dodatku adiuwanta (trisiloksan z podstawnikami polieterowymi-100%, etoksylowany alkohol izodecylowy-90%, metylowany ester oleju rzepakowego-95%). Wpływ kombinacji tych środków na ograniczanie wzrostu grzybni patogenów oceniano w warunkach in vitro. Do badań wybrano izolaty Botrytis cinerea, Sclerotinia sclerotiorum i Alternaria brassicicola. Mieszaniny substancji czynnych z etoksylowanym alkoholem izodecylowym wykazały największą skuteczność ograniczania rozwoju grzybni wszystkich patogenów. Modyfikacja fizycznych właściwości roztworu przy użyciu metylowanego estru oleju rzepakowego powodowała z reguły obniżenie skuteczności działania badanych substancji czynnych.
EN
Three active substances of com. fungicides used for rapeseed protection (thiophanate-methyl, tebuconazole, prochloraz) were modified by addn. of com. adjuvants (trisiloxane with polyether substituents, ethoxylated isodecyl alc., rapeseed oil Me ester) and studied in vitro for growth limitation of pathogen mycelia (Botrytis cinerea, Sclerotinia sclerotiorum, Alternaria brassicicola). The growth was limited when ethoxylated isodecyl alc. was added to the active ingredients. The addn. of the rapeseed oil Me ester resulted in a decrease in the fungicidal activity of the agents.
EN
Background: Having considered increasing production of liquid and solid biofuels from rapeseed and bearing in mind its stable and unquestionable position in the food and animal feed industries, a rational approach towards technologically and logistically efficient utilization of by-products from rapeseed processing is required. The aim of the research presented in the article is to assess the transport susceptibility of rapeseed meal fractions, varying according to particle size and chemical composition. Methods: Resistance to changes stimulating self-heating has been assumed as the main criterion of transport susceptibility. The following diagnostic variables have been experimentally determined: total protein, crude fat and crude fiber content, porosity, and water activity in the fraction of examined meal. In order to organize a set of particles and to indicate their optimal applications according to criteria chosen with regard to both utilization and transportation, two aggregate indicators have been calculated. Results: It has been proved that medium-sized particle fractions (0.075-0.4 mm) exhibit the lowest transport susceptibility, whereas the those with the largest granulations (>3 mm) -have the highest. One significant relationship is the decline of feeding value and concurrent increase in the transport susceptibility of meal fractions, which in practice means that those fractions least-favoured by the animal feed industry can be least cumbersome to transport. Conclusions: It has been suggested that there should be a division of rapeseed meal into two products with different applications and different transport susceptibility. The fractioning of meal can bring numerous, measurable benefits for the meal industry and logistics processes for solid biofuels, where storage and transport properties have considerable importance, alongside commodity price and transport costs.
PL
Wstęp: Wzrastająca produkcja biopaliw płynnych i stałych z nasion rzepaku, przy stałym znaczeniu tej rośliny w przemyśle spożywczym i paszowym, wymaga racjonalnego, a zwłaszcza efektywnego technologicznie i logistycznie zagospodarowania produktów ubocznych technologii przerobu rzepaku. Celem badań przedstawionych w artykule była ocena podatności transportowej zróżnicowanych ze względu na wielkość cząstek oraz skład chemiczny frakcji śruty rzepakowej. Metody: Jako kryterium podatności transportowej przyjęto odporność frakcji śruty na przemiany stymulujące samozagrzewanie. Wytypowano i oznaczono doświadczalnie następujące zmienne diagnostyczne: zawartość białka ogólnego, tłuszczu surowego oraz włókna surowego, porowatość, a także aktywność wody w poszczególnych frakcjach śruty. W celu uporządkowania zbiorów cząstek, a następnie wytypowania najkorzystniejszych ich zastosowań ze względu na przyjęte kryteria - cechy użytkowe i technologiczno-transportowe, obliczono dwa wskaźniki agregatowe. Wyniki: Stwierdzono, iż najmniejszą podatność transportową wykazują średnie frakcje pyłowe (0,075-0,4 mm), największą zaś frakcja o największej granulacji (d> 3 mm). Istotną zależnością jest spadek wartości paszowej frakcji śruty wraz ze wzrostem podatności transportowej, co oznacza w praktyce, że frakcje najmniej pożądane w przemyśle paszowym, mogą być najmniej uciążliwe w transporcie. Wnioski: Zaproponowano podział śruty rzepakowej na dwa produkty, różniące się przeznaczeniem oraz podatnością transportową. Frakcjonowanie śruty może przynieść wymierne korzyści zarówno dla przemysłu paszowego, jak i w sferze logistyki dostaw biopaliw stałych, w której obok kosztów surowca i jego transportu, istotną rolę w wykorzystaniu biomasowych źródeł energii odgrywają cechy przechowalniczo-transportowe.
EN
Vegetable oils belong to a large group of substances consumed on a daily basis. World vegetable oil production is soaring, reducing the popularity of animal fats. Heavy metals pose a threat to human health. It is estimated that about 80% of the daily dose of heavy metals enters the human body through the consumption of food. Hence, it is necessary to monitor their concentrations in food products. Besides, the presence of heavy metals is thought to have possible negative influence on the quality of oils, especially on their taste and smell. Heavy metals may also accelerate the process of the rancidifiction of oils. Rapeseeds, soybean seeds and linseeds were selected for the analysis because they are one of the most popular oilseeds and at the same time they differ in terms of growing conditions. The analyses of different fractions and the ready-made product were also performed. The aim of the study was to determine the variation in concentrations of heavy metals, iron and manganese in different fractions during production. The significant concentrations of iron, manganese and zinc were observed in oilseeds. It was also shown that during different stages of oil refining the concentrations of metals decrease. The concentrations of metals are compared with those reported in literature.
PL
Oleje roślinne stanowią szeroką grupę produktów stosowanych w codziennej konsumpcji. Ich produkcja i spożycie rosną kosztem bardziej szkodliwych tłuszczów zwierzęcych. Metale ciężkie stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. Przyjmuje się, że około 80% codziennej dawki dostaje się do organizmu człowiek wraz z żywnością. Stąd istnieje konieczność monitorowania ich stężeń w produktach spożywczych. Ponadto uważa się, że obecność metali ma wpływ na właściwości smakowo-zapachowe olejów, a także może przyspieszyć procesy ich jełczenia. Do analizy wybrano ziarna lnu, rzepaku i soi, są to jedne z najpopularniejszych roślin oleistych, a zarazem różnią się warunkami uprawy. Analizie poddano także ich frakcje produkcyjne i gotowy do konsumpcji produkt. Celem pracy było poznanie zmian stężeń metali ciężkich, żelaza i manganu w toku produkcyjnym. Zaobserwowano znaczące stężenia żelaza, manganu i cynku w ziarnach roślin oleistych. Stwierdzono, że proces produkcji skutecznie obniża stężenia metali do bezpiecznego poziomu w ilościach śladowych. Poziom stężeń jest zbliżony do doniesień literaturowych.
EN
The article presents an exploitation assessment of New Holland CX780 combine operation. Significant technical and technological progress is visible in modern harvesters. Inter alia, performance increased and elements improving the quality of work of harvesters appeared. The objective of the paper was to determine efficiency of the New Holland CX780 harvester operation including factors which affect its operation. Time structures of particular activities of combine operation and ratios of these times use were determined during tests. Yield value and moisture of collected seeds was determined. Studies proved that effective time of combine operation in the process of rapeseed and wheat grain harvesting was less than 50% and was caused by long preparation of a machine for operation. Preparation for operation of a combine influences its performance in the total time. It was 22% of the total operation time in case of wheat harvesting and 20% in case of rapeseed harvesting.
PL
W artykule przedstawiono ocenę eksploatacyjną pracy kombajnu New Holland CX7080. W nowoczesnych maszynach do zbioru zbóż nastąpił istotny postęp techniczny i technologiczny, między innymi wzrosła wydajność, a w wyposażeniu pojawiły się elementy poprawiając ich jakość pracy. Celem badań było określenie wydajności pracy kombajnu zbożowego firmy New Holland CX780 z uwzględnieniem czynników mających wpływ na jego pracę. Podczas badań wyznaczono struktury czasu poszczególnych czynności pracy kombajnu i współczynniki wykorzystania tych czasów. Określono także wartość plonów oraz wilgotność zbieranych nasion. Badania dowiodły, że efektywny czas pracy kombajnu w procesie zbioru nasion rzepaku i ziarna pszenicy wynosił niecałe 50% i spowodowany był długim czasem przygotowania maszyny do pracy. Wpływ na wydajność kombajnu w czasie ogólnym zmiany ma jego przygotowanie do pracy i wynosiło ono 22% całkowitego czasu pracy w przypadku zbioru pszenicy i 20% w przypadku zbioru rzepaku.
18
Content available remote Właściwości chemiczne ekologicznych olejów roślinnych tłoczonych na zimno
PL
Przeprowadzono tłoczenie na zimno oleju z nasion rzepaku ozimego (Brassica napus L.) odmiany Adriana, lnu włóknistego (Linum usitatissimum L.) odmiany Luna, konopi włóknistych (Cannabis sativa L.) odmiany Beniko, maku niebieskiego (Papaver somniferum L.) odmiany Major, rzeżuchy ogrodowej (Lepidium sativum L.) i czarnuszki siewnej (Nigella Sativa L.). W nasionach oznaczono zawartość tłuszczu. Obliczono wydajność tłoczenia oleju. W olejach oznaczono liczbę kwasową (LK), liczbę nadtlenkową (LN) oraz stabilność oksydatywną. Wszystkie użyte do badań nasiona charakteryzowały się zbliżoną zawartością tłuszczu wynoszącą 30–40%, z wyjątkiem rzeżuchy (13,4%). Uzyskane oleje spełniały normy jakościowe pod względem wartości LK, ale charakteryzowały się małą stabilnością oksydatywną (wyjątek stanowił olej rzepakowy).
EN
Seeds of oilseed rape (Brassica napus L.) varieties Adriana, fiber flax (Linum usitatissimum L.) varieties Luna, hemp (Cannabis sativa L.) varieties Beniko, blue poppy (Papaver somniferum L.) varieties Major, garden cress (Lepidium sativum L.), fennelflower (Nigella sativa L.) were analyzed for fat content and cold-pressed (room temp.) to det. the oil extn. efficiency. The oils were characterized by acid no., peroxide value and oxidative stability. All the seeds (except for cress) had a similar fat content to 30–40%. The oils met the quality requirements but showed low oxidative stability except for rapeseed oil.
PL
Celem artykułu jest zasygnalizowanie problemu wpływu zużycia paliwa na kosztochłonność pozyskiwania surowców do produkcji biopaliw. Jest to spowodowane niewystarczającym potencjałem ekonomicznym zasobów. Zwiększenie odległości spowodowane brakiem surowców powoduje potrzebę zwiększenia promienia obszaru z którego jest on pozyskiwany. Powoduje to oprócz strat ekonomicznych także zwiększoną emisję CO2. Działanie takie jest więc niekorzystne ze względów ekologicznych. Prawidłowe dobranie wydajności przetwórni powinno opierać się na dobrze wykonanej ocenie potencjału ekonomicznego biomasy.
EN
The aim of this article is signaled influence of the problem on the fuel consumption cost-absorption raw material sourcing for the production of biofuels. This is due to insufficient economic potential resources. Increase the distance due to the lack of raw materials will need to increase the radius of the area from which it is derived. This results in addition to the economic takeoff, CO2 - emissions also increased. Such action is so unfavorable for environmental reasons. Correct selection of processing capacity should be based on well done assessing the economic potential of biomass.
PL
Obliczono efektywność energetyczną produkcji biopaliw z wybranych jarych roślin oleistych i porównano ją z wynikami dla rzepaku ozimego, głównej rośliny oleistej, wykorzystywanej w Europie do produkcji biodiesla. Wyniki badań jednoznacznie wskazują stratę energii występującą podczas przetwarzania oleju z rzepaku jarego, gorczycy białej i Inianki siewnej na biodiesel.
EN
Long term results of field expts. with cultivation of winter and spring rapes, white mustard, camelina and oil flax were used for evaluation of biodiesel oil prodn. economy (energy return on energy invested). The energy efficiency was in all cases lower (8.3-17.1 GJ/ha) than that of winter rape (43.1 GJ/ha).
first rewind previous Strona / 7 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.