Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 136

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 7 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  bioróżnorodność
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 7 next fast forward last
PL
Z architekt krajobrazu Tainą Suonio, inżynierem ds. rozwoju (zielone dachy i zazielenienie miasta) w mieście Vantaa położonym w stołecznym regionie Finlandii, na temat zwiększenia bioróżnorodności w miastach, zielonych dachów i ogrodów wiejskich rozmawia Judyta Więcławska.
PL
Postępująca intensyfikacja chowu bydła i dążenie do wzrostu wydajności były powodem stopniowego wypierania z gospodarstw rodzimych ras bydła. Hodowla wielu lokalnych ras straciła gospodarcze uzasadnienie na rzecz użytkowanych jednostronnie, wysokowydajnych zwierząt. Niestety, takie praktyki prowadzą do negatywnego zjawiska, jakim jest ograniczanie różnorodności genetycznej. Dzięki rasom rodzimym mamy możliwość uzyskania bioróżnorodności. Dlatego też w Polsce cztery rasy rodzime bydła objęte są ochroną i wspomagane przez państwo dotacjami. Zwierzęta ras rodzimych odznaczają się dużą odpornością i zdrowotnością, długowiecznością, dobrą płodnością, lekkimi porodami i dobrymi cechami mlecznymi. Ponadto żywność lokalnie produkowana na terenach o dużej bioróżnorodności charakteryzuje się wysoką wartością odżywczą i obfituje zwłaszcza w mikroskładniki, a więc mięso pozyskane od ras rodzimych ma nie tylko znaczenie środowiskowe, ale także ekonomiczne.
EN
The increasing intensification of cattle breeding and the pursuit of productivity growth were the reasons for the gradual displacement of native cattle breeds from farms. Many local breeds lost their economic justification for further breeding in favor of unilaterally used, high-yielding animals. Unfortunately, such practices lead to the negative phenomenon of limiting genetic diversity. Thanks to native breeds there is the opportunity to obtain biodiversity. That is why in Poland four native breeds were protected and supported by the state with subsidies. Animals of native breeds are characterized by high immunity and health, longevity, good fertility, light births and good dairy characteristics. In addition, food locally produced in areas with high biodiversity is characterized by high nutritional value and is also rich especially in micronutrients. Consequently, meat obtained from native breeds not only have environmental importance, but it is also valuable for economic reasons.
PL
Zastanawiając się nad korzyściami wynikającymi ze stosowania dachów zielonych na obiektach wielkopowierzchniowych, bierzemy pod uwagę zarówno to, w jaki sposób stosowanie roślinności na dachach wpływa na otoczenie budynków, jak również to, jakie są pozytywne aspekty tych rozwiązań z perspektywy inwestora i użytkownika danego budynku.
4
Content available remote Walory ekologiczne dachów zielonych i ich wpływ na klimat miasta
PL
W artykule przedstawiono argumenty za stosowaniem na dużą skalę dachów, tarasów i ścian zielonych w metropoliach: przeciwdziałają zmianom klimatu i zmniejszają emisję C02 do atmosfery, niwelują negatywne skutki urbanizacji, redukują zjawisko miejskiej wyspy ciepła, retencjonują wody opadowe, tworzą przyjazną przestrzeń do życia i wypoczynku, a także poprawiają estetykę budynków.
EN
The paper presents the benefits of popularisation of green roofs, terraces and walls in urban areas. These solutions prevent climatic changes and reduce C02 emissions, mitigating negative effects of urbanisation. Additionally, they contribute to reduction of the urban heat island, retain rainwater, create friendly living and leisure spaces and improve building aesthetics.
EN
The aim of the study was to assess the vascular flora of plantations of Salix viminalis L. which were established on permanent grassland in central Poland, and its multifaceted analysis. The dynamics of changes in the flora developed in older willow crops (over 5 years) on two types of plantations (harvested every 2 years, and unharvested) fell within the scope of the study. The study was carried out in the years 2011-2014 and in 2018, on three Salix viminalis L. plantations in two locations of the Łódź region. The plantations were established in the years 2004-2006, so in the first year of the study they were 5-7 years old. Plantations differed in the cycle of the willow harvest, one group was harvested every 2 years, and the other was not harvested throughout the entire research period. The vegetation accompanying willow energy crops was identified based on an analysis of 24 phytosociological relevés which were made using Braun-Blanquet method. For each species, the following parameters were determined: family, geographical and historical groups, apophyte origin, biological stability, life-form, and status as an invasive, endangered, near-endangered, or protected species. The CCA and PCA analysis were done and Shannon-Wiener diversity index was calculated. The species composition of the Salix viminalis L. plantations was related to the previous use of the land i.e. to meadow communities. In total, 62 vascular plant species were found in willow energy crops, which belonged to 22 botanical families. The most numerous families were: Poaceae, Asteraceae, Rosaceae and Lamiaceae. In harvested plantations were found more species than in not harvested. The number of plant species in both types of plantations decreased over time but faster in the uncut plantation. In two types of plantations, native (apophyte) species, perennial species and hemicryptophytes dominated. The long period of willow cultivation and the lack of systematic harvesting created appropriate light conditions for development of woodland/shrub apophytes, rather than meadow apophytes, which increased their share in both types of plantations. The vast majority (about 70%) of species achieved only I or II degrees of phytosociological constancy. The analysis of changes in the share of phytosociological classes showed that in cut plantations, the share of species belonging to the Molinio-Arrhenatheretea class decreased and the share of species belonging to the Stellarietea mediae class increased. While in the uncut plantation the share of ruderal species from the Artemisieta vulgaris class increased slowly and the share of meadow species of the Molinio-Arrhenatheretea class decreased. Shannon-Wiener diversity index in uncut plantation decreased with the age of Salix viminalis L. from 2.5 to 1.6. In cut plantations floristic diversity was a bit higher.
PL
Celem pracy było określenie składu gatunkowego roślin naczyniowych na plantacjach Salix viminalis L. założonych na trwałych użytkach zielonych w środkowej Polsce oraz szeroka jego analiza. Ponadto celem badań było poznanie dynamiki zmian flory starszych upraw wierzby (ponad 5 letnich) na dwóch rodzajach plantacji: ciętych co 2 lata i nieciętych. Badania przeprowadzono w latach 2011-2014 i 2018 na trzech plantacjach Salix viminalis L. w dwóch miejscowościach województwa łódzkiego. Plantacje założone były w latach 2004-2006, a więc w pierwszym roku badań były to plantacje 5-7 letnie. Plantacje różniły się cyklem zbioru wierzby, tj. jedna grupa cięta była co 2 lata, a druga przez cały okres badań nie była cięta. Roślinność towarzyszącą uprawom wierzby energetycznej oceniono na podstawie analizy 24 zdjęć fitosocjologicznych wykonanych według metody Brauna-Blanqueta. Florę naczyniową scharakteryzowano pod względem: przynależności do rodziny botanicznej i grupy geograficzno-historycznej. W odniesieniu do apofitów podano ich pochodzenie, trwałość biologiczną oraz formę życiową. Ponadto określono status rośliny inwazyjnej, zagrożonej, bliskiej zagrożeniu i chronionej. Obliczono wskaźnik różnorodności biologicznej Shannona-Wienera oraz wykonano analizę PCA i CCA. Skład gatunkowy flory upraw Salix viminalis L. nawiązywał do wcześniejszego sposobu użytkowania terenu tj. do zbiorowisk łąkowych. Flora naczyniowa plantacji wierzby energetycznej liczyła 62 gatunki, które należały do 22 rodzin botanicznych. Najliczniej reprezentowanymi rodzinami były: Poaceae, Asteraceae, Rosaceae i Lamiaceae. Plantacje cięte co 2 lata charakteryzowały się większym bogactwem gatunkowym w porównaniu do plantacji nie ciętej. Liczba gatunków na obu typach plantacji zmniejszała się wraz z wiekiem plantacji, lecz proces ten szybciej postępował w uprawie nie ciętej. Na obu typach plantacji dominowały apofity, gatunki wieloletnie oraz hemikryptofity. Długoletni okres uprawy wierzby oraz brak systematycznego jej cięcia stwarzał warunki do rozwoju apofitów leśno-zaroślowych, które zwiększyły swój udział kosztem apofitów łąkowych na obu typach plantacji. Zdecydowana większość (ok. 70%) gatunków osiągnęła niskie stopnie stałości fitosocjologicznej tj. I i II. Analiza przemian udziału klas botanicznych wykazała, że na plantacjach regularnie ciętych zmniejszył się udział gatunków klasy Molinio-Arrhenatheretea a zwiększył udział gatunków klasy Stellarietea mediae. Na plantacji nie ciętej następowało natomiast powolne zwiększanie się udziału gatunków ruderalnych klasy Artemisietea vulgaris a zmniejszanie udziału gatunków łąkowych z klasy Molinio-Arrhenatheretea. Wartości wskaźnika Shannona-Wienera zmniejszyły się wraz z wiekiem uprawy; na plantacji nie ciętej z 2.5 do 1.6. Na plantacji ciętej wskaźniki różnorodności były nieco wyższe.
PL
Mięso bydła ras rodzimych charakteryzuje się bardzo dobrą jakością, na którą składa się odpowiednia struktura włókien mięśniowych i specyficzny układ tłuszczu międzymięśniowego. Bydło, które najczęściej jest wypasane na użytkach zielonych, zjada zioła, te z kolei mogą przyczynić się do otrzymania mięsa lepszej jakości, charakteryzującego się ciekawą kompozycją smakową i zapachową. Pomimo preferencji rynku, na którym poszukuje się tusz wysokomięsnych, warto zachować bydło rodzime, ponieważ jest ono świadectwem tradycji, a jego doskonałe przystosowanie do trudnych warunków środowiskowych sprawia, że idealnie nadaje się do trudnych warunków gospodarskich. Niestety, stałe dążenie do podniesienia wydajności powoduje spadek zainteresowania hodowlą takiego bydła. Dlatego też w Polsce większość ras rodzimych od wielu lat objęta jest ochroną.
EN
A very good quality of meat of native breeds is influenced by the specific structure of muscle fibers and specific composition and localization of intramuscular fat. The cattle, which are most often grazed on grassland, eat herbs presented at meadows. The diet composition influences the meat quality which is distinguished by as the specific smell and taste. Despite the market tendency where the high meaty carcasses are prevailing, the preservation of native cattle breeds is worth to fight for, because it is the part of native heritage and also the possibility of accommodation to difficult environmental conditions allows for farming them in the poorer and demanding farm conditions. Unfortunately, the constant streaming for meat quality traits improvement causes the decrease in interest in breeding of traditional cattle breeds. Therefore, in Poland, the most of native, traditional cattle breeds, have been taken into state protection program for many years.
EN
At the turn of the 20th and 21st centuries, we collectively experienced, and still do, a new kind of border situation – a global environmental disaster. It connects with a newly recognised form of destruction, outside the sphere of biodiversity, which has been called solastalgia. The main source of both solastalgia and irreversible devastation of the biosphere seems to be the attitude of extractivism, that has been lasting steadily for last few centuries. Thee is hope that adequately selected teaching methods of the ecological footprint can effectively raise the sensitivity, empathy and environmental awareness of older and younger generations of consumers. A rescue for biodiversity seems to be biocentric education – perhaps ethical footprint, as an offshoot of ecological footprint, is able to transform Homo rapiens into Homo sapiens again.
PL
Na przełomie XX i XXI wieku kolektywnie doświadczyliśmy i wciąż doświadczamy nowego rodzaju sytuacji granicznej – globalnej katastrofy środowiskowej. Łączy się ona z nowo zauważoną formą niszczenia, poza sferą bioróżnorodności, zwaną solastalgią. Źródłem zarówno solastalgii, jak i nieodwracalnej dewastacji biosfery, wydaje się być postawa ekstraktywistyczna, która trwa nieprzerwanie od kilku stuleci. Istnieje nadzieja, że adekwatnie dobrane metody nauczania śladu ekologicznego mogą efektywnie podnieść wrażliwość, empatię i świadomość ekologiczną starszych oraz młodszych generacji konsumentów. Ratunek dla bioróżnorodności wydaje się leżeć w biocentrycznej edukacji – być może ślad etyczny, jako efekt ekologicznego, jest w stanie przekształcić Homo rapiens ponownie w Homo sapiens.
EN
Due to the condensation and functional intensification, strongly built-up metropolitan areas are a place of strong investment pressure that results in displacing elements of the natural environment. The consequences of this phenomenon include disturbances in the functional and spatial structure of the city that are observable in various aspects, such as natural and social conditioning, breaking links within the natural system, which in turn leads to the impairment of its functioning, reduction in the level of resistance to dynamic changes, reduction in biodiversity. Therefore, nowadays paying closer attention to the possibility of implementing natural elements within the city structure seems to be one of the main foundations for creating a permanent and sustainable urban environment. The 1990s, as well as the first 15 years of the 21st century witnessed an intensive development in terms of searching for a modern complement to the so-called broken links within the natural system. The solutions introduced in order to improve the situation comprised complementing the elements of the city green infrastructure network by means of introducing, in particular, green roofs. Research conducted on such installations confirms the essential need for their introduction, as well as provides strong arguments that support the benefits obtained from the existence of such roofs.
PL
Silnie zabudowane obszary metropolii z racji kondensacji i intensyfikacji funkcjonalnej są miejscem silnej presji inwestycyjnej wypierającej elementy środowiska przyrodniczego. Pociąga to za sobą konsekwencje zaburzeń struktury funkcjonalno-przestrzennej miasta w różnorodnych aspektach, m.in. uwarunkowań przyrodniczych, społecznych, zrywane są powiązania systemu przyrodniczego, co prowadzi do upośledzenia jego funkcjonowania, obniżenia odporności na dynamiczne zmiany, zmniejszania bioróżnorodności. Dlatego zwrócenie uwagi na możliwości implementacji elementów naturalnych okazuje się być jedną z głównych podstaw budowania trwałego i zrównoważonego środowiska miejskiego. Lata 90. XX wieku oraz pierwsze 15-lecie XXI w. ukazują intensywny rozwój poszukiwań nowoczesnego uzupełniania „przerwanych ogniw” systemu przyrodniczego poprzez poszerzenie elementów sieci zielonej infrastruktury m.in. za pomocą zielonych dachów, a prowadzone na nich badania ugruntowują niezbędną potrzebę i dają mocne argumenty na rzecz takich instalacji.
9
Content available W stronę architektury współdzielonej z naturą
PL
Przestrzeń natury może być odbierana w dychotomiczny sposób. Tradycyjnie odczytywano ją jako przestrzeń „zewnętrzną”, zarówno w stosunku do istoty ludzkiej, jak i do przestrzeni miasta. W epoce Oświecenia staje się przestrzeń natury instrumentem integracji więzi społecznych i niwelacji nierówności jako swego rodzaju „przestrzeń wewnętrzna”. Proces internalizacji natury odzwierciedla się w projektach miast utopijnych. Dewastacja środowiska naturalnego w XX wieku wpłynęła na rozwój zainteresowania problemami natury. Z drugiej strony przyczyniła się do powstania swego rodzaju postawy defensywnej, wynikającej z konieczności bieżącej walki z zagrożeniami ekologicznymi. Można było zaobserwować brak wielkich idei i narracji dotyczących zieleni i natury. Przełomem stał się rozwój koncepcji bioróżnorodności. Koncepcja ta powstała jako reakcja na procesy wzmożonego wymierania gatunków niektórych roślin i zwierząt. Postulatowi rozszerzaniu spektrum różnorodności biologicznej może odpowiadać postulat poszerzania spektrum różnorodności form architektonicznych. Powstaje w ten sposób architektura współdzielona z naturą.
EN
The space of nature may be understood in a dichotomous way. Traditionally, it was interpreted as an “external” space both in relation to the human being, and city space. As a specific type of “internal space”, during the period of the Enlightenment, the space of nature became an instrument of social integration and a levelling force of social inequalities. The process of internalization of nature is reflected in the projects of utopian cities. The devastation of the natural environment which took place in the 20th century, contributed to an increase of interest in the problems of nature. On the other hand, it also contributed to the creation of a specific type of defensive attitude, resulting from the need to conduct a current struggle with ecological threats. One could observe a lack of great ideas and narrations concerning green spaces and nature. What turned out to be a great breakthrough point was the development of the conception of biodiversity. The latter conception arose as a counter-reaction to the processes of ever increasing extinction of certain species of plants and animals. The postulate of broadening the spectrum of biological diversity may find its reflection in the postulate of broadening the diversity of architectural forms. In this way, there arises architecture which is co-shared with nature.
PL
Polskie pobrzeże jest bogate w jeziora słonawe o charakterze estuariów. Należą do nich jeziora Niziny Gardnieńsko-Łebskiej. Każdy z tych akwenów ma własną specyfikę hydrologiczno-ekologiczną, co skutkuje faktem, że wiedza na temat tych dynamicznych ekosystemów wodnych jest niepełna i wymaga rozszerzenia. W ramach eksperymentu badano bioróżnorodność bakteryjną w jeziorach Łebsko i Sarbsko w różnych porach roku. Materiał do badań stanowił materiał bakteriologiczny, pochodzący z przefiltrowania próbek wody tych jezior. W celu zbadania różnorodności biologicznej wykorzystano łańcuchową reakcję polimerazy – PCR (ang. Polymerase Chain Reaction), połączoną z elektroforezą w gradiencie czynnika denaturującego – DGGE (ang. Denaturing Gradient Gel Electrophoresis). Markerem molekularnym wykorzystanym w badaniach był fragmentu genu kodującego 16S rRNA. Różnorodność biologiczną badano ze względu na gradient zasoleniowy oraz inne zmiany fizyko-chemiczne i biologiczne, wywoływane następującymi po sobie porami roku, oraz występującymi w obrębie zbiornika w zależności od głębokości. Efekty eksperymentu udokumentowano w postaci zdjęć w świetle ultrafioletowym rozdziału w gradiencie czynnika denaturującego produktów PCR, na podstawie których wykonano analizę densytometryczną, obliczono współczynnik podobieństwa Dice’a, indeks bioróżnorodności Shannona oraz utworzono dendrogramy na podstawie algorytmu najbliższego sąsiada. Badania wykazały, że bioróżnorodność zbiorowiska w trakcie trwania eksperymentu nie była stała i wahała się od stosunkowo ubogiej do przeciętnie bogatej genotypowo. Najniższe wartości indeksu Shannona obserwowano latem, co miało związek z fluktuacjami zasolenia i wysoką temperaturą. O tej porze roku zaobserwowano także spadek współczynnika podobieństwa Dice’a w jeziorze Łebsko. Sytuacja taka nie miała miejsca w jeziorze Sarbsko. W projekcie wykazano, iż jezioro Sarbsko ma bardziej stałą różnorodność bakteryjną, na co wskazują mniejsze fluktuacje wartości indeksu bioróżnorodności Shannona. Zaobserwowano nieznaczną zmianę struktury genotypowej w cyklu sezonowym w jeziorze Sarbsko, co obrazują dendrogramy, na których widać stopniowe różnicowanie się zbiorowisk bakterii. Temperatura w różnych porach roku również wpłynęła na różnorodność biologiczną bakterii. Ponadto zaobserwowano związek między bioróżnorodnością i stężeniem tlenu. Podczas eksperymentu nie było zmian w poziomie pH, więc parametr ten nie miał wpływu na bakterie.
EN
The Polish shore of the Baltic Sea is rich in brackish lakes of estuarine character. One of them are lakes of the Gardnieńsko-Łebska Lowland. Each of these reservoirs has its own hydrological and ecological specificity, which results in the fact that knowledge about these dynamic water ecosystems is incomplete and requires further researches. The aim of this work was to study seasonal changes in bacterial diversity in coastal brackish lakes: Sarbsko and Łebsko. Biodiversity was studied for salinity gradient, as well as physicochemical and biological changes (caused by seasons and depth of the reservoir from which the test material was taken). To monitor the genotypic variation of individual microorganisms and estimate biodiversity of the bacterial community in the settlement and to estimate the genotype complexity of the samples PCR-DGGE method (polymerase chain reaction, combined with denaturing gradient gel electrophoresis) was used. The molecular marker used in the studies was a fragment of the 16S rRNA gene. The effects of the experiment were documented in the form of photos in the ultraviolet light of the PCR-DGGE products, on the basis of which densitometric analysis was performed, Dice similarity coefficient and Shannon biodiversity index was calculated, and dendrograms were created based on the nearest neighbor algorithm. The research showed that the biodiversity of the community during the experiment was not constant and ranged from relatively poor to average genotypically rich. The lowest values of the Shannon index were observed in the summer, which was related to salinity fluctuations and high temperature. In the summer, a decrease in the similarity of Dice in the Łebsko lake was also observed. Such a situation did not take place in Sarbsko. The project showed that Sarbsko has a more stable bacterial diversity, which is indicated by smaller fluctuations in the Shannon biodiversity index. It was observed that bacteria genotypic structure has changed slightly in seasonal cycle in tha Sarbsko lake, as dendrograms show. Temperature through the seasons also influence the bacterial biodiversity. What is more relation between biodiversity and oxygen concentration had been noticed. During the experiment there were no changes in pH level and this parameter has not got influence on bacteria.
EN
The protection of biodiversity is an integral part of sustainable development. All the major international environmental and development programs – Aichi Biodiversity Targets, Millennium Development Goals and Sustainable Development Goals – have committed countries to conserving valuable ecosystems by ensuring that a certain proportion of their terrestrial and marine areas are protected. While many countries have registered improvements in their coverage of protected areas, a significant number are behind in their targets. This paper attempts to shed light on the role of various factors in nature conservation which go beyond the performances of individual countries. Regression analyses were performed on variables that could influence the coverage of protected areas. The main findings point to the significance of economic development, whereas other factors remain less relevant. Although the level of economic development corresponds to the protected areas on an individual country level, it does not automatically ensure a slowdown in biodiversity loss.
PL
Ochrona bioróżnorodności jest nieodłączną częścią zrównoważonego rozwoju. Wszystkie znaczące międzynarodowe programy ekologii i rozwoju – Cele Aichi (Aichi Biodiversity Targets), Milenijne Cele Rozwoju (Millennium Development Goals) oraz Cele Zrównoważonego Rozwoju (Sustainable Development Goals) – zobowiązały kraje do ochrony cennych ekosystemów poprzez zapewnienie, że pewne części ich lądowych oraz morskich obszarów będą podlegały ochronie. Wiele krajów zanotowało wzrost zasięgu ich obszarów chronionych, jednak wiele innych nie osiąga zamierzonych celów. Niniejszy artykuł koncentruje się na ogólnej próbie analizy różnych czynników wpływających na ochronę środowiska związanych z ochroną środowiska. Wykorzystano analizę regresji zastosowaną wobec zmiennych, które mogą wpływać na przyjmowaną powierzchnię obszarów chronionych. Przeprowadzone badania wskazują na znaczącą rolę rozwoju ekonomicznego, podczas gdy inne czynniki wydają się mniej znaczące. Chociaż stopień rozwoju ekonomicznego odpowiada wielkości chronionych obszarów na poziomie poszczególnych krajów, nie oznacza to automatycznie spowolnienie tempa ubytku bioróżnorodności.
12
Content available remote Wpływ odnawialnych źródeł energii na ptaki
PL
Energetyka odnawialna jest ważnym tematem poruszanym w związku z rosnącym zapotrzebowaniem energetycznym wielu państw. Liczne badania potwierdzają, że antropopresja odbija się negatywnie na wielu gatunkach zwierząt i siedliskach. Zasada zrównoważonego rozwoju umożliwia rozwój nowych technologii przy jednoczesnych działaniach na rzecz ochrony przyrody. Wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii (OZE) nie pozostaje jednak bez wpływu np. na ptaki. Zwierzęta te są szczególnie narażone na oddziaływanie farm wiatrowych, instalacji energetyki słonecznej i monokultur pod produkcję biopaliwa. W publikacji opisane zostały faktyczne oraz potencjalne oddziaływania OZE na awifaunę, zarówno negatywne jak i korzystne. Chcąc połączyć OZE ze skuteczną ochroną ptaków należy zwrócić uwagę na lokalizację inwestycji oraz gatunki ptaków zamieszkujące dane tereny w pobliżu urządzeń.
EN
Renewable energy is an important topic raised in connection with the growing energy demand of many countries. Numerous studies confirm that anthropopression reflects negatively on many species of animals and habitats. The principle of sustainable development allows the development of new technologies with simultaneous activities for the protection of nature. The use of renewable energy sources (RES), however, does not affect, for example, birds. These animals are particularly vulnerable to the impact of wind farms, solar energy installations, monocultures for the production of biofuels and others. The publication describes the actual and potential impacts of RES on avifauna, both negative and beneficial. It seems that if we want to combine renewable energy with effective protection of birds, we should pay attention to the location of the investment and bird species inhabiting the areas near the devices.
PL
Różnorodność biologiczna, w tym także bogactwo ras zwierząt, jest najcenniejszym dziedzictwem biologicznym i gospodarczym ludzkości. Wraz z podpisaniem Konwencji o Różnorodności Biologicznej nasz kraj wziął na siebie obowiązek zachowania bogactwa przyrodniczego, w tym również ochrony ras rodzimych zwierząt gospodarskich. Są one istotnym elementem równowagi w ekosystemach rolniczych, a ich ochrona ma zarówno aspekt użytkowy i ekologiczny. Kraje Unii Europejskiej od lat prowadzą politykę promocji produktów żywnościowych wytwarzanych poza dużymi zakładami przemysłowymi i nowoczesnymi technologiami. W ramach tych działań jednym z priorytetów jest kultywowanie lokalnych tradycji, między innymi przez ochronę oryginalnych produktów rolnych oraz żywności lokalnej, charakterystycznej ze względu na miejsce jej powstawania i tradycyjny sposób wytwarzania. Użytkowanie ras rodzimych stwarza także możliwość dostarczania surowców do wytwarzania żywności tradycyjnej oraz sprzyja dbałości o środowisko naturalne, co jest bardzo ważne chociażby w kontekście zrównoważonego rozwoju.
EN
Biological diversity, including the wealth of animal breeds, constitutes the most valuable biological and economy-related heritage of humanity. By signing the Convention on Biological Diversity our country assumed responsibility for conservation of the natural wealth, including protection of nativelivestock breeds. They are an important component of balance in agricultural ecosystems and their protection comprises utilitarian and ecology-related aspects. Countries of the European Union have for years followed the policy of promoting food products manufactured by other means than advanced technologies and large industrial plants. One of the related priorities involves cultivation of local traditions, for instance by protecting original agricultural products and local foods characterized by their place of origin and traditional methods of production. Farming based on native breeds provides raw materials for production of traditional foods and is beneficial from the environmental viewpoint, which is extremely important for example in the context of sustainable development.
PL
Rośliny w trakcie ewolucji dostosowały się do siedlisk, w których obecnie bytują. W wyniku wytworzenia różnorodnych mechanizmów na poziomie anatomiczno-fizjologicznym oraz molekularnym potrafią one reagować na naturalne zaburzenia występujące w środowisku. W ostatnich dziesięcioleciach obserwuje się jednak intensywne, kierunkowe zmiany warunków środowiskowych spowodowane działalnością człowieka. W obliczu tych zmian duża część roślin staje przed poważnym problemem związanym z przetrwaniem w granicach ich naturalnego zasięgu, z powodu zbyt małej tolerancji na zachodzące zmiany. W konsekwencji, globalne zmiany środowiska w dużym stopniu przyczyniają się do gwałtownego spadku bioróżnorodności ekosystemów lądowych w skali kuli ziemskiej. Artykuł przedstawia mechanizmy dostosowujące rośliny do głównych zmian warunków środowiskowych takich jak: susza, spadek odczynu gleby oraz wzrost temperatury na Ziemi.
EN
Plants are organisms deprived of the ability to actively move. The adaptations they created during the evolution allow them to survive adverse habitat changes. The recent decline in the diversity of plants on the globe is caused by changes in the environment too quickly. These processes lead to the extinction of plant populations without giving them time to create appropriate adaptations. In connection with the observed decline in biodiversity, it seems that research into the possibilities of adaptation of plants to changes in habitat conditions is extremely important for understanding the functioning of ecosystems and the protection of endangered species. The article focuses on the main mechanisms adapting plants to environmental changes such as: drought, decrease in soil pH and increase in temperature on the Earth.
15
Content available remote Ptaki jako wskaźnik różnorodności biologicznej miast
PL
Tereny miejskie oddziaływają na zamieszkujące je zwierzęta głównie przez bardzo duże zagęszczenie ludności i zabudowy, pokarm pochodzenia antropogenicznego oraz wyższą średnią roczną temperaturę otoczenia. Jedne gatunki zaczęły kolonizować miasta, a inne przeciwnie - z powodu braku dogodnych siedlisk unikają miejskich aglomeracji. Zwierzęta są często używane jako wskaźnik bioróżnorodności. Ptaki jako zwierzęta wszechobecne, zwracające na siebie uwagę barwnym upierzeniem i śpiewem, czułe na zmiany środowiska, są bardzo dobrym wskaźnikiem bioróżnorodności. Zmiany ich liczebności i występowania informują nas o stanie całego środowiska przyrodniczego. Chroniąc różnorodność biologiczną zwierząt, musimy śledzić zmiany, jakie zachodzą w liczebności i rozmieszczeniu danych gatunków oraz zagrożenia na jakie są narażone wnikając do miast. Obecnie w Polsce opublikowano atlasy ornitologiczne dla dwunastu miast oraz dwie nie atlasowe monografie dotyczące awifauny miejskiej. Jak do tej pory żaden z atlasów polskich miast nie został powtórzony, a dane zawarte w niektórych sięgają lat 80. XX wieku. Zmiany, jakie nastąpiły w tym czasie, zdecydowanie zmieniły sytuację ptaków w środowisku miejskim. Przyczyną spadku liczebności niektórych gatunków jest ograniczenie liczby miejsc lęgowych, likwidowanie ich naturalnych ostoi przez wycinanie krzewów i drzew, ekrany dźwiękochłonne oraz prace przy modernizacji budynków. Problemem są również bezpańskie koty, które dziesiątkują znaczną populację ptaków. Niniejszy artykuł skupia się na aspektach regionalnych ochrony bioróżnorodności w miastach na przykładzie awifauny. Starania ochronne w skali regionu mogą przełożyć się na sukces bogactwa gatunkowego w szerszym aspekcie.
EN
Urban areas affect the animals that inhabit them mainly by: very high density of people and buildings, anthropogenic food resources and higher average annual ambient temperature. Some species have begun to colonize cities, while others quite the contrary, on account of lack of natural convenient habitats avoid urban agglomerations. Animals are often used as an indicator of biodiversity. Especially birds, as ubiquitous animals, attracting attention with colorful feathering and singing, sensitive to environmental changes are very good indicator of biodiversity. Changes in their abundance and distribution inform us about quality of the entire natural environment. Trying to protect the biological diversity of animals, we must follow the changes that occur in the abundance and distribution of the species and the threats to which they are exposed colonizing the cities. Nowadays in Poland at least, 12 urban avifauna atlases and 2 non-atlas form monographs have been published. So far, none of the atlas of Polish cities and towns has been repeated, and the data contained in some dates back to the 1980s. The changes that took place at that time, significantly changed the situation of birds in the urban environment. The reason for the decline abundance are: limiting the number of breeding sites, removing their natural refuges by cutting shrubs and trees, noise barriers and construction works on the modernization of buildings. The big problem is also stray cats, which decimating a significant populations of birds. This article focuses on regional aspects of biodiversity in urban area on the example of avifauna. Protective efforts at regional scale can translate into the success of species richness in the global aspect.
16
Content available remote Agroturystyka jako wsparcie różnorodności biologicznej
PL
Postępująca degradacja środowiska przyrodniczego wymaga poszukiwania równowagi pomiędzy działalnością człowieka a stanem środowiska przyrodniczego. Odpowiedzią na potrzeby środowiskowe jest zrównoważony rozwój, w który wpisuje się turystyka wspierająca różnorodność biologiczną. Przykładem dobrej praktyki może być taka organizacja gospodarstwa agroturystycznego by wspierało ono organizmy pożyteczne. Ich obecność na terenie gospodarstwa jest możliwa poprzez odpowiedni dobór roślin i podporządkowanie elementów małej architektury potrzebom zwierząt wolno żyjących.
EN
The ongoing degradation of the natural environment has led to a search for a balance between human activity and the condition of the natural environment. Response to environmental needs is the idea of sustainable development, which is a part of the concept of tourism supporting biodiversity. Therefore, an example of good practice is to propose a model agritourism farm, which will include the presence of beneficial organisms. Their presence on the farm is possible by the proper selection of plants and the dependence of small architecture elements for the needs of free-living animals.
EN
Floristic studies were conducted in two vegetation seasons, in 2013 and 2014. The object of analyses comprised selected phytocenoses of grass and tall sedge rushes classified to the class Phragmitetea, found in semi-natural meadows in the Noteć Bystra river valley. The selected plant associations are located at the town of Radolin, the Wielkopolskie province, the CzarnkówTrzcianka county, the Trzcianka commune. A total of 40 relevés for well-developed phytocenoses were prepared applying the 7-point scale according to Braun-Blanquet. As a result seven plant associations from two alliances (Phragmition and Magnocaricion) from the class Phragmitetea were identified. The recorded plant associations were characterised by considerable floristic diversity - 112 taxa belonging to 33 botanical families were identified, with the family Poaceae represented by the greatest number of species and found most commonly.
PL
Badania florystyczne przeprowadzono w dwóch sezonach wegetacyjnych, w 2013 i 2014 roku. Obiekt badań stanowiły wybrane fitocenozy szuwarów trawiastych i wielkoturzycowych zaliczanych do klasy Phragmitetea, występujące na półnaturalnych łąkach usytuowanych w Dolinie Noteci Bystrej. Wybrane zespoły roślinne zlokalizowane są w miejscowości Radolin w województwie wielkopolskim - powiat czarnkowsko-trzcianecki, gmina Trzcianka. Stosując siedmiostopniową skalę metody Braun- Blanqueta wykonano 40 zdjęć fitosocjologicznych dobrze wykształconych płatów roślinności. Umożliwiło to wyróżnienie siedmiu zespołów roślinnych wchodzących w skład dwóch związków (Phragmition i Magnocaricion) z klasy Phragmitetea. Wyróżnione asocjacje roślinne cechowały się znaczną różnorodnością florystyczną. Sklasyfikowano 112 taksonów należących do 33 rodzin botanicznych, wśród których najliczniejszą w gatunki, a także najczęściej reprezentowaną była rodzina wiechlinowatych.
PL
Praca przedstawia charakterystykę strukturalną i funkcjonalną zespołów nematofauny, zasiedlających osady na linii wody w południowym Bałtyku. Wolnożyjące nicienie oznaczono do rodzaju oraz określono ich strukturę troficzną. Zagęszczenie nematofauny na badanych stanowiskach wahało się od 10,52 ± 9,82 osob./10 cm2 do 124,49 ± 76,39 osob./10 cm2. Najliczniej występowały nicienie z rodzaju Ascolaimus, stanowiąc od ok. 45% do 74% całkowitej liczebności nematofauny. Łącznie w okresie badań stwierdzono nematofaunę należącą do 7 rodzajów. Za zasadniczy element nematofauny zasiedlającej osady na linii wody uznano nicienie z rodzajów: Ascolaimus, Axonolaimus, Enoplolaimus i Daptonema. Pod względem funkcjonalnym dominowali nieselektywni osadożercy, osobniki z nieuzbrojoną torebką gębową, reprezentowane przez nicienie z rodzajów: Ascolaimus, Axonolaimus, Theristus i Daptonema.
EN
This paper presents the structural and functional characteristics of nematofauna assemblages inhabiting the sediments along the water line in the southern Baltic Sea. The nematodes were identified to the genus level and assigned to appropriate trophic group. The density of free-living nematoda varied from 10.52 ± 9.82 ind./10 cm2 to 124.49 ± 76.39 ind./10 cm2. Ascolaimus was the most abundantly represented genus, accounting for from 45% to 74% of the total number of nematofauna. A total of 7 nematode genera were identified. Ascolaimus, Axonolaimus, Enoplolaimus and Daptonema were considered essential elements of nematofauna. In terms of functionality, non-selective deposit feeders were predominant, individuals with unarmed buccal cavity, represented by nematodes of the genera Ascolaimus, Axonolaimus, Theristus and Daptonema.
EN
The microfauna in activated sludge deriving from two different wastewater treatment plants has been compared. Investigations were conducted during the period of seven months taking into account the seasonal changes of microfauna. One studied plant received mainly industrial (70%) and some part of domestic (30%) sewage, and the other mainly domestic sewage (90%). The aim was to compare both plants in terms of occurrence and abundance of key group of microfauna. The determination of key groups and taxa along with biodiversity indices showed that they have potential value as indicators of different conditions characteristic for both types of plants. The innovative using of biotic indices in biodiversity studies also provides useful information on plant operating conditions and performance.
PL
W jaki sposób zróżnicowane i czasami przeciwstawne poglądy w ekologii na temat natury wpływają na ochronę przyrody i projektowanie parków oraz ogrodów? Jaką rolę mogą odgrywać architekci krajobrazu w ochronie i przywracaniu różnorodności dzikiej przyrody?
first rewind previous Strona / 7 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.