Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 213

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 11 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  dziedzictwo kulturowe
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 11 next fast forward last
PL
Planowanie przestrzenne obejmuje zróżnicowane perspektywy. Jedynie próba wspólnej ich koordynacji umożliwi realizację wszystkich celów wyróżnionych w systemie gospodarki przestrzennej. Jedna ze wskazanych perspektyw dotyczy sfery kulturowej. Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jednym z obligatoryjnych elementów planów miejscowych są zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, w tym krajobrazów kulturowych oraz dóbr kultury współczesnej.
EN
Stone has been used in architecture since Antiquity. The processes of its deterioration in different buildings have always been associated with natural processes of its weathering (physical, chemical, biological). However, this situation has changed over centuries. Currently, air pollution (mainly in urbanised areas) has a significant impact on the accelerated weathering of stone monuments. The research presented in this paper concerns the deterioration of stone facade of the 19th century building of the National Archive in Poznań, where the latest factor (contemporary air pollution) plays the greatest role. Based on the ICOMOS glossary, selected forms of deterioration were described and classified in macro and micro scales. For this purpose, optical and scanning microscopy and X-ray diffraction were used. As a result of the research, lichen species composition and secondary mineralisation in the black crust were identified. Elements, such as: barium, zinc, lead, and iron, which were detected on the black crust, were directly related to anthropogenic pollution caused mainly by combustion and low emissions.
PL
Przedmiotem artykułu są działania rewitalizacyjne podejmowane na zdegradowanych obszarach miast należących do rdzenia Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Wybrane przykłady obejmują działania prowadzone w kierunku rozwoju: przedsiębiorczości, usług, kultury, zabudowy mieszkaniowej, sportu, rekreacji. Celem badań jest identyfikacja, a także rozmieszczenie zrealizowanych i planowanych projektów rewitalizacji obiektów, obszarów zdegradowanych, a ponadto ocena ich wpływu na zmianę wizerunku miast poprzemysłowej metropolii oraz poprawę warunków życia społeczności miejskich.
EN
The subject of the paper are revitalization activities undertaken in degraded areas of cities belonging to the core of the Metropolis GZM. The selected examples include activities undertaken for the development of entrepreneurship, services, cultures, housing, sports and recreation. The aim of the study is to identify and locate completed and planned projects for the revitalisation of buildings and degraded areas, and to assess their impact on changing the image of the cities of the post-industrial metropolis, and improving the living conditions of urban communities.
PL
Ochronę pomników drewnianej architektury sakralnej uznano za jedno z najpoważniejszych wyzwań, przed jakimi stanęli konserwatorzy zabytków Prowincji Śląskiej, działający od schyłku XIX w. Wypracowana przez nich strategia postępowania doczekała się weryfikacji po Wielkiej Wojnie na podzielonym polsko-niemiecką granicą Górnym Śląsku, gdy drewniany kościół wykorzystywano jako dowód na polski lub niemiecki charakter kultury regionu. Metody ochrony zabytków stosowane przez polskich i niemieckich konserwatorów były nieco inne. W Prowincji Górnośląskiej dopuszczano daleko idące przekształcenia przestrzeni i bryły obiektów, by zachować ich funkcję i lokalny pejzaż. Podobnie jak przed I wojną światową dokonywano też translokacji. W województwie śląskim, gdzie prawna i finansowa sytuacja służb konserwatorskich była korzystniejsza, egzekwowano obowiązek opieki nad zabytkami, wspierając parafie dotacjami. Planowano też organizację skansenu w Katowicach, przenosząc do miejskiego parku drewniany kościół z Syryni. Inny obiekt trafił z Knurowa do Chorzowa. W ten sposób dwa największe miasta polskiej części regionu doczekały się obiektów, które miały stanowić świadectwo jego odwiecznej polskości.
EN
Among challenges faced by conservators of the Silesian Province, who operated since the late nineteenth century, protection of monuments of wooden religious architecture was recognized as one of the most important. The strategy, they had elaborated, was verified after the Great War in Upper Silesia divided by the German-Polish border, as the wooden church was used as evidence for Polish or Germanic character of the region’s culture. The methods of monument protection implemented by Polish and German conservators were to some extent different. In the Upper Silesian Province far-reaching transformations of the space and shape of objects were allowed to preserve their original function and a local landscape. As before the First World War, monuments were also translocated. In the Silesian Voivodship, where the legal and financial situation of conservation services was more favorable, parishes were obliged to take care of churches and supported in their efforts with subsidies. There was also a plan to arrange an open-air museum in Katowice, where a wooden church from Syrynia was moved to the city park. Another monument was transferred from Knurów to Chorzów. In this way, the two largest cities of the Polish part of the region obtained objects that were to testify to its eternal Polishness.
PL
Samorząd terytorialny w ramach przyznanej prawem samodzielności realizuje zadania publiczne także w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego, które wynikają ze źródeł obowiązującego powszechnie w Polsce prawa. Konieczne jest, aby ochrona dziedzictwa kulturowego była efektywna. Dziedzictwo kultury musi być sprawnie zarządzane przez organy administracji publicznej, w tym organy jednostek samorządu terytorialnego. Na płaszczyźnie normatywnej sprawność działania administracji samorządowej powinna być poddana ocenie poprzez analizę treści przepisów, z których dekodowane są normy prawne wyznaczające cele i zadania poszczególnych organów jednostek samorządu terytorialnego w obszarze dziedzictwa kultury. Celem artykułu jest analiza norm prawnych wynikających ze źródeł prawa pod kątem sprawnego zarządzania dziedzictwem kultury przez jednostki samorządu terytorialnego, a także sformułowanie uwag de lege lata oraz de lege ferenda w tym zakresie.
EN
The local government, in the domain of its inde-pendence as given by law, performs public tasks, including in the scope of the cultural heritage, which comes from the legal source materials which are commonly in force in Poland. It is necessary for cultural heritage protection to be effective. Cul-tural heritage should be efficiently managed by the public government, especially by local government. From a prescriptive point of view, the efficiency of the local government should be verified by analysis of the content of regulations, which are sources of legal norms that define the aims and tasks of local government bodies in the area of cultural heritage. The aim of the paper is to analyze the regulations coming from sources of law which are commonly in force in Poland in terms of efficient cultural heritage management. It also includes remarks de lege lata and de lege ferenda for the field in question.
PL
Świadomość potencjału wynikającego z nierzadko wielowiekowej historii czyniącej obiekt zabytkowy niemym świadkiem minionych wydarzeń wygenerowała potrzebę regulacji zasad dotyczących zagadnienia konserwacji. Podstawą zrozumienia aktualnego systemu ochrony zabytków i fundamentów funkcjonowania instytucji z tym związanych jest dorobek przeszłości i wszystkie czynniki mające wpływ na jego rozwój. Artykuł w sposób chronologiczny prezentuje proces kształtowania się konserwatorstwa w Galicji. Działalność pojedynczych osób, a następnie organizacji wywodzących się z tego terenu stała się podstawą wypracowania prawnego systemu opieki nad zabytkami. Głównym celem podjętych badań było przedstawienie oraz analiza złożonego i wielowątkowego zagadnienia dotyczącego zasad i metod konserwatorskich ukształtowanych w południowo-wschodniej Polsce.
EN
Awareness of the potential arising from a structure’s history that is often many centuries long and that makes the structure a silent witness to past events, has generated a need to regulate the principles of conservation. It is the work of the past that forms the basis for understanding the current monument protection system and the foundation of the operation of its associated institutions together with the sum of factors that affected its development. This paper chronologically presents the general process of the evolution of conservation in Galicia together with the associated subject matter. The work of individuals and later organizations active in the region became the seed for formulating a legal system of monument preservation. The main goal of this study was to present and analyze the complex and multi-threaded issue of conservation methods and principles that were shaped in south-eastern Poland.
PL
Prowadzone badania mają przyczynić się do upowszechnienia wiedzy i pobudzenia świadomości społecznej związanej z szeroko pojętą ochroną dziedzictwa kulturowego. Analiza stanu zachowania miejsc kulturowych, w których w przeszłości istniały obiekty rezydencjonalne świadczące o wysokich wartościach historycznych i architektonicznych, ma doprowadzić do wypracowania wspólnego rozumienia i interpretacji ochrony tych miejsc. Próba wytyczenia przez autorkę europejskiego szlaku siedzib radziwiłłowskich przyczyniła się do wyodrębnienia pięciu kategorii pod względem zachowania obiektów. Kategoria obiektów niezachowanych to największy zasób nieistniejących już siedzib rodowych Radziwiłłów. Znalazły się w niej znakomite dzieła architektury rezydencjonalnej, których relikty lub już tylko miejsca historyczne można ocalić od zapomnienia poprzez zbudowanie zbiorowej pamięci. Badania w artykule zostały przedstawione na przykładzie zamku w Goniądzu w Polsce i pałacu w Mańkiewiczach na Białorusi.
EN
This study can contribute to the popularization of knowledge and stimulate public awareness associated with broadly understood protection of cultural heritage. The analysis of the state of preservation of cultural sites where residential buildings signified high historical and architectural value existed in the past is intended to facilitate a common understanding and interpretation of the conservation of these sites. The author made an attempt to delineate a European trail of Radziwiłł family residences led to distinguishing five categories of the preservation of these sites. The category of sites where the residences have not survived is the largest. This category includes outstanding works of residential architecture, whose remains or only their sites can be saved from being forgotten by building collective memory. The research was presented in this paper on the example of Goniądz castle in Poland and a palace that was located in Mańkiewicze, Belarus.
PL
Artykuł dotyczy miasta Przecław. Autorzy podjęli próbę określenia genezy jego powstania oraz rozwoju urbanistycznego w okresie średniowiecza. Ośrodek położony jest obecnie na terenie województwa podkarpackiego, ale historycznie należał do ziemi sandomierskiej. Dokonano analizy stanu badań oraz archiwalnych materiałów źródłowych, w tym pisanych, kartograficznych i ikonograficznych. Przeprowadzono również badania terenowe oraz analizę współczesnych podkładów sytuacyjno-wysokościowych. Powyższe badania zostały uzupełnione o weryfikację bieżących form ochrony krajobrazu kulturowego, ze szczególnym uwzględnieniem średniowiecznego układu urbanistycznego.
EN
This paper focuses on the town of Przecław. The authors made an attempt to determine the genesis of its founding and urban development during the Middle Ages. The town is currently located in the Subcarpathian Voivodeship, while historically belonging to the land of Sandomierz. The authors performed an analysis of the state of research and archival source materials, including written, cartographic and iconographic studies. They also conducted field studies and an analysis of contemporary survey maps. These studies were supplemented with a verification of applicable forms of cultural landscape protection while placing a particular focus on medieval urban layouts.
PL
Artykuł dotyczy zabytkowego miasta Gorlice, lokowanego w połowie XIV wieku. Autor omówił etapy rozwoju przestrzennego ośrodka w kontekście aktualnych problemów jego ochrony konserwatorskiej. Gorlice położone są obecnie na terenie województwa małopolskiego, a w przeszłości były ważnym ośrodkiem ziemi bieckiej. Dokonano analizy stanu badań oraz archiwalnych materiałów źródłowych, w tym pisanych, kartograficznych i ikonograficznych. Przeprowadzono badania terenowe oraz analizę bieżących form ochrony krajobrazu kulturowego miasta. W podsumowaniu zaakcentowano pilną potrzebę objęcia ochroną konserwatorską poprzez wpis do rejestru układu urbanistycznego Gorlic, który według autora zachował duże wartości zabytkowe i jest jednym z najważniejszych elementów krajobrazu kulturowego miasta.
EN
The paper discusses the historic town of Gorlice. The author describes the stages of spatial development of the town in the context of current issues of its conservation. Gorlice is currently situated within the Lesser Poland Voivodeship, and was an important town of the Biecz region in the past. An analysis of the state of research has been carried out and of archive source materials, including the written, cartographic and iconographic records. Field research and an analysis of current forms of protection of the cultural landscape of the town have also been carried out. In the conclusion, the need to put Gorlice under conservation protection was emphasized, by means of inscribing in the heritage register the urban layout of the town which, accord-ing to the author, has retained its considerable historic value and is one of the most important elements of the cultural landscape of the town.
EN
Conservation of cultural heritage is significant as it provides identification and continuity for the next generations. However, the degree of interest differs from country to country. While developed countries have come a long way in this field, developing countries are still struggling to catch up with them. The objective of this paper is to investigate and analyze the evolution of pro-cultural conservation legislation in various cultural and geographic contexts. The researcher selected United States of America, France, and Egypt after reviewing different conservation movements in several countries. The selection criteria took into consideration countries that have established an advanced and mature conservation process, have wide experience in the field of heritage conservation, and possess contrasting examples in conserving the cultural heritage. The evolutionary study of these countries provides a broader and deeply understanding of the conservation legislation which will reflect appropriately on the development of the cultural heritage in the other countries.
PL
Konserwacja dziedzictwa kulturowego jest ważna i pozwala przyszłym pokoleniom na identyfikację i ciągłość. Natomiast stopień zainteresowania różni się między krajami. O ile kraje rozwinięte zaszły daleko na tym polu, o tyle kraje rozwijające się wciąż starają się za nimi nadążać. Celem niniejszego artykułu jest zbadanie i przeanalizowanie ewolucji prokulturowego prawodawstwa konserwatorskiego w różnych kontekstach kulturowych i geograficznych. Badacz wybrał Stany Zjednoczone, Francję i Egipt po przeglądzie różnych ruchów konserwatorskich w wielu krajach. Kryteria wyboru brały pod uwagę kraje, które ustanowiły zaawansowany i dojrzały proces konserwatorski, posiadają szerokie doświadczenie w dziedzinie konserwacji dziedzictwa oraz prezentują kontrastujące przykłady w konserwacji dziedzictwa kulturowego. Badanie ewolucyjne tych krajów pozwala lepiej zrozumieć prawodawstwo konserwatorskie, które odpowiednio odciśnie się na rozwoju dziedzictwa kulturowego w innych państwach.
PL
Artykuł jest próbą zwrócenia uwagi na dyskusję prowadzoną od ponad 100 lat na temat dziedzictwa architektoniczno- archeologicznego w podziemiach bazyliki archikatedralnej w Przemyślu. Badania (inwazyjne i nieinwazyjne) z dużą intensywnością były prowadzone w latach 2008–2015. W ich wyniku odrestaurowano podziemia jako zespół funeralny o unikatowych wartościach zabytkowych, a także interesujący zabytek architektoniczny wraz z artefaktami wbudowanymi w strukturę ścian. Artefakty znalazły się w podziemiach w efekcie zawalenia się sklepienia nawy głównej (1733), które przebiło posadzkę i sklepienie piwnic, grzebiąc liczne zabytki małej architektury. Podczas prac restauratorskich zostały one odnalezione jako elementy wtórnie wmurowane w ściany piwnic. Badania archeologiczne w podziemiach bazyliki doprowadziły do odnalezienia dwóch murowanych krypt biskupich zakopanych w ziemnym podłożu pod nawami. Odkryto także późnośredniowieczny i nowożytny system kanałów odwadniających. Sprawia to, że podziemia bazyliki to wyjątkowy zespół architektoniczny i funeralny, w przeszłości będący świadomie tworzoną nekropolią.
EN
This paper is an attempt at drawing attention to a discussion that has been ongoing for over 100 years and concerns the architectural and archaeological heritage in the cellars of the archcathedral basilica in Przemyśl. High-intensity exploration (invasive and non-invasive) of the cathedral was performed in the years 2008–2015. As a result, the cellar was restored as a funerary complex of unique heritage value, as well as an interesting architectural monument together with artefacts that had been incorporated into the wall structure. The artefacts found themselves in the cellars as a result of the collapse of the main nave’s vault (1733), which had fallen through the floor and vaults of the cellars, burying numerous interior architectural elements. They were found during restoration work as pieces that had been incorporated into the cellar walls. Archaeological exploration of the basilica’s cellars led to the discovery of two masonry bishops’ crypts buried in the soil underneath the naves. In addition, a late-medieval and modern-period system of water drainage troughs was discovered. This means that the basilica’s cellars form an exceptional architectural and funerary complex that was a deliberately created necropolis in the past.
EN
The aim of the article is to characterize entry in the register of monuments as a statutory form of administrative and legal protection of monuments in Poland and to identify regional disparities (differences) in the practice of implementation of entry in the register of monuments in provinces, as at the end of June 2018. The thesis was put forward that entry in the register of monuments is an important way of protecting cultural assets in Poland after 2003, while the practice of use of the identified administrative and legal form of monument protection may testify to the particularly rich historical stock of some Polish provinces. Entry in the register of monuments is a necessary administrative and legal measure for protection of monuments in a democratic state that takes care of the development of cultural resources. The condition of culture depends largely on protection of monuments. Monuments in Poland are characterized by significant diversity in terms of geographical distribution and costs of their protection.
PL
Celem artykułu jest charakterystyka wpisu do rejestru zabytków jako ustawowej formy administracyjnoprawnej ochrony zabytków w Polsce i identyfikacja dysproporcji (różnic) regionalnych w praktyce realizacji wpisu do rejestru zabytków w województwach, według stanu na koniec czerwca 2018 roku. Postawiono tezę, że wpis do rejestru zabytków to ważny sposób ochrony dóbr kultury w Polsce po 2003 roku, natomiast praktyka korzystania z zidentyfikowanej administracyjnoprawnej formy ochrony zabytków może świadczyć o szczególnie bogatych zasobach zabytkowych niektórych polskich województw. Wpis do rejestru zabytków to niezbędny środek administracyjnoprawnej ochrony zabytków w państwie demokratycznym dbającym o rozwój zasobów kulturowych. Stan kultury zależy w dużej mierze od ochrony zabytków. Zabytki w Polsce cechuje istotne zróżnicowanie pod względem geograficznego rozmieszczenia czy kosztów ich ochrony.
PL
W Łodzi odnaleźć można wiele pomników związanych z historią miasta i Polski, przy czym najwięcej z nich odnosi się do okresu Łodzi przemysłowej – posągi XIX-wiecznych fabrykantów czy innych znanych Polaków. Duża liczba pomników związana jest z okresem II wojny światowej i jej ofiarami, a także poległymi z innych okresów, między innymi komunizmu. Równie ważne są pomniki odnoszące się do filmowych symboli Łodzi, a także te powstałe w ramach projektu „Łódź Bajkowa”, który upamiętnia łódzką wytwórnię filmową Se-Ma-For. Pomniki znajdujące się w przestrzeni miasta powinny być również zawarte w aktualizowanych na bieżąco bazach danych i wykazach. Analiza kilku z nich wskazuje na brak jednej, spójnej bazy danych, która zawierałaby wszystkie pomniki w Łodzi oraz byłaby na bieżąco aktualizowana. Wiele pomników nie zostało ujętych w żadnym oficjalnym wykazie a większość z tych, które zostały w jakiś sposób sklasyfikowane posiada jedynie podstawowe informacje dotyczące nazwy pomnika. W badaniach wykorzystano: Bazę Danych Obiektów Topograficznych (BDOT10k i BDOT500), OpenStreetMap, rejestr z serwisu Wikipedia oraz wykaz z Urzędu Miasta Łodzi. Do kompleksowej oceny i porównania różnych źródeł danych wykorzystano także dane z inwentaryzacji terenowej. Dodatkowo podjęto próbę analizy użyteczności wybranych danych, poprawności ich lokalizacji oraz zawartych w nich informacji.
EN
In Łódź one can find many monuments related to the history of the city and Poland, most of which refer to the period of industrial Łódź - statues of nineteenth-century manufacturers or other famous Poles. A large number of monuments are associated with the period of World War II and its victims, as well as those killed in other periods, including communism. Equal importance is attached to monuments related to the cinematic symbols of Łódź, as well as those created as part of the "Łódź Bajkowa" project, which commemorates the Łódź film company Se-Ma-For. Monuments located in the city should also be included in constantly updated databases and lists. Findings of the analysis of several of these show that there is no one coherent database which would contain all monuments in Lodz and would be constantly updated. While many monuments are not included in any official list, most of those which have been classified are presented only with basic information about the name of the monument. Sources: Topographic Databases (BDOT10k and BDOT500), OpenStreetMap, a register from Wikipedia and a list from the City of Lodz Office. Field investigation data was also used to comprehensively evaluate and compare various data sources. In addition, an attempt was made to analyze the usefulness of selected data, the correctness of their location and the information contained therein.
PL
Artykuł dotyczy przekształceń drewnianego zasobu mieszkaniowego peryferyjnie zlokalizowanej, bogatej w zabytki gminy Narew, leżącej w wielokulturowym regionie Podlasia. Do badania wybrano 321 zabytkowych domów, które poddano inwentaryzacji. Szczególną uwagę zwrócono na ich walory architektoniczne w kontekście zakresu i skali ich przekształceń. Choć kompleksowe zmiany negatywnie wpłynęły na integralność badanego zasobu w niewielkim stopniu, powszechnym zjawiskiem jest wymiana wybranych elementów konstrukcyjnych i detali zdobniczych (wymiana stolarki okiennej, podwyższanie kondygnacji, zmiana deskowania, krycie elewacji sidingiem i papą oraz tynkowanie). Autorki zwróciły uwagę zarówno na pozytywne, jak i negatywne praktyki we wskazanym zakresie. Tego rodzaju informacje mogą posłużyć jako podstawa do kształtowania skutecznej polityki ochrony dziedzictwa kulturowego.
EN
In this paper, issues related to wooden housing resources are tackled. The case study is the peripherally located Narew commune in the Podlasie multicultural region, which abounds in cultural heritage objects. The authors chose 321 historic houses for analysis regarding the results of a field inventory. Particular attention was devoted to their architectural values in the context of the scale and scope of modifications that have affected them. Despite the fact that there were not many complex modifications that negatively affected the integrity of the wooden houses, there were common cases of exchanging particular construction and decorative elements (installation of new windows, increasing the storey’s height, change in wooden panelling pattern and façade cladding − siding panels, roofing felt, plasterwork). The authors paid attention to both positive and negative examples of such alterations. This information could be used as a foundation for establishing effective policy for cultural heritage conservation.
PL
Pamięć zbiorowa utrwalona w krajobrazie może stać się źródłem zasobów dla tworzenia współczesnego dziedzictwa kulturowego obszaru miejskiego. W przypadku gdy unicestwiona zostaje społeczność, zamieszkująca dane terytorium, proces ten może zostać podjęty przez współczesnych mieszkańców. Celem artykułu jest ocena stopnia zachowania i przekształcenia w miejsca pamięci potencjalnych nośników pamięci na obszarze trzech powiatów grodzkich wchodzących w skład Trójmiasta. Badania oparto o metody analizy literatury, lokalnych mediów, wybranych mediów społecznościowych oraz źródeł informacji turystycznej, których rezultaty zweryfikowano następnie w badaniach terenowych. Wyniki wskazują na różny przebieg procesu wytwarzania i zachowania materialnych nośników pamięci o historii Żydów w trzech miastach. Fazę identyfikacji zasobów uznano za zrealizowaną, podczas gdy faza transformacji w postaci nadawania nośnikom znaczeń poprzez upamiętnienia i organizację wydarzeń ma bardzo ograniczony zasięg. Próba oceny fazy inkorporacji, czyli przyznania im rangi dziedzictwa pozwoliła stwierdzić, że proces ten zaczął się dopiero i dotyczy jedynie pojedynczych nośników.
EN
To create a modern cultural heritage of a certain area, the collective memory preserved in the landscape may be employed. In cases when the former citizens have vanished, this process can be undertaken by the contemporary inhabitants. This paper aims to evaluate both the state of the potential material vehicles of the historic memory and the advancement of the process of their heritagisation. The case study concerns the Jewish minority which used to live in three administrative units belonging to the Tricity metropolitan area in Northern Poland. The methods applied to the study include an analysis of literature, local media, selected social media, and sources of tourist information, while the results were verified through field research. The results prove that there is a different story behind the Jewish settlement in all three areas and the material vehicles of their memory have been preserved to different degrees, while the process of their heritagisation also differs. However, a transformation of the liminal landscape is advanced only in the case of the first phase of the identification of assets when attaching meaning to them has just started, and the last phase, understood as incorporation into heritage, is rare.
EN
Cultural heritage is a part of the economy that should be successfully used. Traditional food products are becoming a kind of investment for local communities and an incentive to achieve socio-economic benefits. They are part of the heritage, and given the changing trends and the growing demand for local food products, they can contribute to the development of entrepreneurship.
PL
Dziedzictwo kulturowe jest częścią gospodarki, którą należy z sukcesem wykorzystać. Tradycyjne produkty spożywcze stają się dla lokalnych społeczeństw swoistą inwestycją w przyszłość i stymulatorem do osiągania korzyści społeczno-gospodarczych. Stanowią element dziedzictwa, a uwzględniając zmieniające się trendy i rosnący popyt na lokalne produkty żywnościowe mogą przyczyniać się do rozwoju przedsiębiorczości.
PL
Wdrażanie strategii rozwoju regionu następuje poprzez plan zagospodarowania województwa. Jego uchwalenie należy do wyłącznej właściwości wojewódzkiego sejmiku samorządowego. W znacznym zakresie jest on wyznacznikiem tożsamości regionu, co widoczne jest zwłaszcza w przypadku ustaleń planistycznych dotyczących dziedzictwa kulturowego. Chociaż nie jest powszechnie wiążącym aktem prawa miejscowego, to jednak wiąże gminy przy sporządzaniu własnych dokumentów planistycznych. Stwarza szansę ochrony terenów i obiektów będących przedmiotem zainteresowania turystyki kulturowej przed degradacją ich wartości lub zupełnym zniszczeniem. Ważnym przesłaniem jest zobowiązanie do współodpowiedzialności samorządów lokalnych za wspólną przestrzeń i jej dziedzictwo kulturowe. Dla przeciwdziałania procesom destrukcji krajobrazów poprzez procesy suburbanizacji sprzyjające zmniejszaniu się terenów otwartych, w planach wojewódzkich podkreślana jest potrzeba ochrony i promocji krajobrazów przyrodniczo-kulturowych. Utrzymanie terenów otwartych jako niezabudowanych w sytuacji ogromnej presji inwestycyjnej może być przykładem retardacji utraty tożsamości regionalnej, co wymaga jednak dużej determinacji władz lokalnych.
EN
Regional identity is a special case of social and cultural identity. It refers to a clearly defined and delimited territory, its specific social, cultural, economic and topographic features that distinguish it from others. It can be presented in various approaches (psychological, urban-architectural, geographical, anthropological and ethnographic, historical, political, economic, sociological), which makes it possible to diagnose the state of identity in a specific region. The regional identity of Wielkopolska refers to the region, both physico-geographical and historical, located in central-western Poland within the Wielkopolska Lake District and the Wielkopolska Lowland. This area is also identified with the extent of its administrative ownership (Wielkopolska Voivodship). The region's development strategy is implemented through the voivodship spatial development plan. Its adoption belongs to the exclusive property of the voivodship self-government assembly. This plan defines, among others voivodship spatial development conditions, spatial development models and spatial policy. To a large extent, it is an indicator of the region's identity, which is especially visible in the case of planning arrangements regarding cultural heritage. Although it is not a generally binding act of local law, it nevertheless binds municipalities when drawing up their own planning documents. It creates an opportunity to protect areas and facilities of cultural tourism interest against degradation or complete destruction. An important message is the commitment to co-responsibility of local governments for the common space and its cultural heritage. To counteract the processes of landscape destruction through suburbanization processes conducive to the reduction of open areas in voivodship plans, the need to protect and promote natural and cultural landscapes is emphasized, which will enable, among others preservation of historical cultural landscapes. Keeping open areas as undeveloped in a situation of tremendous investment pressure may be an example of retarding the loss of regional identity, which however requires a lot of determination from local authorities. The use of biosphere space, its landscapes and ecosystems should be holistic. Just like retardation, which, if it would succeed, must be understood also as a self-limiting processes of the human population, not only as slowing the use of the environment resources.
PL
Stale postępujący, nieodwracalny proces niszczenia materialnego dziedzictwa kulturowego skłania nas do zadania pytania, co można zrobić, aby zmniejszyć konsekwencje jego skutków. Katastrofy, takie jak niedawno zniszczona przez pożar katedra Notre-Dame, uświadamiają nam jak realne jest zagrożenie utratą. Artykuł wskazuje na rolę zaawansowanej technologicznie dokumentacji opartej na metodzie skanowania laserowego i możliwości tworzenia wizualizacji tj. modeli 3D uzyskanych z przetworzonej chmury punktów. Metoda laserowego skanowania 3D oferuje możliwość opracowania naukowych danych nie tylko dla społeczności naukowej, ale również tworzenia aplikacji, służących szerokiemu upowszechnianiu wiedzy o zabytkach. Wizualizacje uzyskane z chmury punktów można udostępniać odbiorcom na całym świecie za pomocą platform internetowych. Zabytkiem wybranym do przeprowadzenia modelowego skanowania laserowego był średniowieczny, drewniany kościół pw. Wniebowzięcia NMP i św. Michała Archanioła w Haczowie. Świątynia znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO, co potwierdza uznanie jej wartości w skali globalnej.
EN
The continuous destruction of world heritage prompts us to ask if more can be done to reduce the consequences of the loss. Disasters, such as the recent partial destruction of Notre-Dame cathedral in a fire, put us at risk of losing world heritage sites forever. The article points to the role of technologically advanced method of documentation - 3D laser scanning in keeping world heritage “alive” in a virtual world. The visualisations generated as a result offer exciting research applications for the scientific community. Beyond that as they can be shared with audiences around the world, using online platforms. The monument chosen to carry the 3D laser scanning documented in this article was a medieval wooden church of the Assumption of the Blessed Virgin Mary and St Michael The Archangel in Haczów, Poland. The temple is listed on the UNESCO World Heritage List which confirms the recognition of its value on the global scale.
19
EN
The increase in the number of bike orienteering marathons in recent years in Poland has encouraged search for interesting terrains for races that would promise increasingly exciting competitions. In consequence, the significance of various geodetic materials during competition also grows. The type of used maps depends on the length of a race, communication system and the diversity of geological features and land cover. Proper reading of information contained on the maps by the organizers and competitors allows not only to identify an optimal route and find checkpoints, but also to reach monuments worth discovering. Such a presentation of cultural heritage – including the smallest, the most underestimated or forgotten landscape forms – is possible thanks to the ability to use existing maps combined with good orientation in the field.
PL
Powiększająca się w ostatnich latach ilość maratonów rowerowych na orientację w Polsce skłania do wyszukiwania ciekawych terenów do ich rozgrywania oraz nadawania rywalizacji coraz bardziej interesującej formy. Wzrasta znaczenie używanych w rywalizacji różnych podkładów geodezyjnych. Rodzaj stosowanych map zależy od długości dystansu, układu komunikacyjnego oraz różnorodności ukształtowania i pokrycia terenu. Właściwe odczytywanie informacji zawartych na mapach przez organizatorów i zawodników umożliwia nie tylko wytyczenie optymalnej trasy przejazdu i odnalezienie zadanych punktów kontrolnych, ale także dotarcie do wartych poznania obiektów. Taka ekspozycja dziedzictwa kulturowego – także tych najmniejszych, niedocenianych lub zapomnianych form krajobrazu – możliwa jest dzięki połączeniu umiejętności wykorzystywania posiadanych map z dobrą orientacją w terenie.
first rewind previous Strona / 11 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.