Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 157

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 8 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  temperatura powietrza
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 8 next fast forward last
PL
Wentylacja mechaniczna odgrywa istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu obiektu pływalni. Jest jej nieodłącznym elementem, umożliwiającym utrzymanie odpowiednich warunków cieplno-wilgotnościowych powietrza. Brak prawidłowej wentylacji hali basenowej wpływa nie tylko niekorzystnie na warunki mikroklimatyczne, ale również przyspiesza niszczenie materiałów konstrukcyjnych.
PL
Historia pomiarów temperatury powietrza związana jest z zainteresowaniem człowieka warunkami termicznymi, a w szczególności z występowaniem skrajnych warunków termicznych, które stanowiły zagrożenie dla ludzkiej egzystencji. Jest to zagadnienie ważne z punktu widzenia zmienności klimatu, ponieważ dzięki długoletnim seriom pomiarowym możemy porównać okres współczesnego ocieplenia z innymi występującymi okresami ciepła lub zimna w Europie. Celem pracy jest przedstawienie najwcześniejszych pomiarów temperatury powietrza w Europie oraz omówienie problemów związanych z tymi pomiarami. Prekursorem w rozwoju pomiarów temperatury powietrza były Włochy, gdzie utworzono pierwszą na świecie sieć stacji meteorologicznych w 1654 r., działającą do 1667 roku. W 1781 roku powstała Mannheimska (Palatyńska) sieć meteorologiczna zorganizowana przez Palatyńskie Towarzystwo Meteorologiczne z Mannheim w Niemczech, gdzie dokonano ujednolicenia pomiarów na niektórych stacjach. Sieć działała tylko do 1792 roku. Od początku XVIII wieku rozpoczęto pomiary na wielu europejskich stacjach, jednak były nieporównywalne, ponieważ nie były wykonywane w sposób ciągły. Dopiero w XXI wieku podjęto się próby rekonstrukcji pomiarów temperatury powietrza na większości europejskich stacji. Dzięki długoletnim seriom temperatury powietrza możliwe jest poznanie przeszłych warunków klimatycznych i porównanie ich z obecnymi warunkami. Ponadto stanowią cenny dowód potwierdzający współczesne ocieplenie, a także mają istotne znaczenie z punktu widzenia oceny wielkości współczesnych zmian klimatu.
EN
The history of air temperature measurements is related to the curiosity of a man with thermal conditions, and in particular with the occurrence of extreme thermal conditions, which posed a threat to human existence. This is an issue important from the point of view of climate change, and especially of contemporary climate warming, because thanks to long-term measurement series we can just compare the period of modern warming with other occurring periods of heat or cold in Europe. The aim of the work is to present the earliest measurements of air temperature in Europe and to discuss problems related to these measurements. The precursor in the development of air temperature measurements was Italy, where the measurements were started, as well as the first in the world network of meteorological stations in 1654. The network included 11 stations in Europe, including one in Poland in Warsaw. The network operated until 1667, and the measurements were not kept. At the same time, exactly in 1659, measurements were started in central England (London, Oxford), which have survived to this day and it is the longest surviving series of measuring air temperature in Europe compiled by Manley for central England from 1659. From the beginning of the 18th century, measurements were started at many European stations. Initially, these were the first short-term measurements, but over time they became systematic measurements that have survived to this day. In most cases these series were not homogeneous, therefore they were reconstructed. It is assumed that the most unified series of air temperatures in Europe is the Praga-Klementinium series from 1775 and Krakow – the Botanical Garden from 1826, where the measurements were uninterrupted in one place. In 1781, Mannheim’s (Palatinian) meteorological network was set up by the Palatine Meteorological Society from Mannheim, Germany, under the direction of J. Hammer, where measurements were made at some stations. The network operated only until 1792. Thanks to the long series of air temperatures, it is possible to know the past climatic conditions and compare them with the current conditions.
EN
Soil erosion by water is one of the most important factors affecting contemporary landscape changes within the lowland geoecosystems in Central Europe. Soil erosion by water mainly depends on: rainfalls (especially its intensity and erosivity), length of slope and its inclination, type of cultivation and usage of land, anti-erosion treatments and susceptibility of soils to erosion. The aim of conducted research was to evaluate conditioning and magnitude of secular and extreme soil erosion processes in the Drawsko Lakeland with special considering of rainfall erosivity index (EI30). The main goal was realised through several research tasks. The first task involved examination of surface runoff and slope wash conditionings, course and quantity in the testing plot located within the Chwalimski Potok catchment. The second task was related to evaluate rainfall impact to soil erosion by water processes. It was realised by computation rainfall characteristics: intensity, kinetic energy and erosivity. In order to assess secular and extreme soil erosion impact to land relief changes, research were provided with additional details by conducting three field experiments with simulated rainfall. Stationary observation and quantitative researches of soil erosion (at testing plots) have been conducting within the Chwalimski Brook catchment for three hydrological years (2012–2014). The slope with the test area is located within the 1st order catchment being a subsystem of the Młynski Brook catchment and then followed by the upper Parsęta catchment. This area covers 4.8 hectares and is characterised by short slopes with small height variances up to 10 meters. Historically, the area was covered with agricultural crops, currently they cover about 10% of the area. The slope is covered with gleyic retisols and its average inclination is about 4 degrees with its south-east exposure. The measuring system of soil erosion covered 5 testing plots with different agricultural use (bare fallow, meadow, potatoes, spring and winter crops). Plots are 42 metres long and 4 metres width. In the bottom edge of each plot catchers with volume of 800 dm3 were installed. In this research, only data from black fallow were considered. Such tillage is recognised as a standard in soil erosion studies. Two experiments have been conducted in this testing plot. The third one has been conducted on slope located within an area of undulated morainic plateau in the Kłuda catchment. The slope is characterised by greater height variances than in Chwalimski Brook catchment. The slope, where the experiment has been conducted, is situated within local closed depression and is covered by sands underlain by boulder clay. Its average slope is about 10° with its southwest exposure. Although annual precipitation in the three-year measurement period was comparable with mean value from multi-year period (1987–2014), its intensity and erosivity were distinguishably lower. Such rainfall conditions are not favourable for extreme soil erosion by water processes, thus any relief forms from such geomorphological processes were not observed in the Drawsko Lakeland. Due to lack of that kind of forms, in 2013 and 2014, three field experiments were conducted. The main aim of experiments was to evaluate the impact of high intensity rainfall on soil surface. The first experiment consisted of 5, the second and the third of 4 rainfall simulations. The rainfall was created by using a purpose-built rain simulator, consisting of 3 and 6 sprinklers placed around the testing plot. Despite the slope inclination in the Kłuda catchment was 2.5 times steeper than Chwalimski Potok’s slope, surface runoff attained smaller volume, because of remarkably higher infiltration rate. In 2012–2014, surface runoff and soil loss has occurred 8 times each year. The maximal monthly surface runoff volume was registered in February 2012, and it equalled 10.1 dm3 m−2 and the maximal soil loss value was registered in May 2013 and equalled 3,198 kg ha−1. Annual runoff volumes were between 31.2 dm3 m−2 in 2012 and 38.8 dm3 m−2 in 2013, whereas annual soil loss values ranged from 740 kg ha−1 in 2012 to 5,700 kg ha−1 in 2013. Soil erosion values caused by simulated rainfall during field experiments were similar or significantly higher than annual values. Surface runoff was between 31.2 dm3 m−2 in the first experiment and 34.2 dm3 m−2 in the second one, whilst soil loss was between 4,632 kg ha−1 and 8,637 kg ha−1. The achieved experiment results have been compared with soil erosion rate achieved from stationary observations. The results show that runoff and soil loss considerably increase during rainfalls with high amount, intensity and erosivity. Furthermore, individual extreme erosive events may exceed annual (secular) soil erosion processes. Conducted stationary research indicates that annual soil erosion primarily depends on individual rainfall and erosive events, which considerably exceed mean values. In order to evaluate the soil susceptibility to erosion by water in the Drawsko Lakeland, high resolution potential and actual soil erosion risk maps were prepared. The qualitative assessment of soil erosion risk was based on geoinformation technologies. The model considers following conditions affecting the size of soil erosion: slope steepness and aspect, topographic factor LS (unit upslope contributing area), lithology, rainfall erosivity (Modified Fournier Index calculated from monthly and annual precipitation data) and land use and land cover from Corine Land Cover 2006. To prepare the map of potential soil erosion risk, land use from Corine Land Cover was not considered. Thematic maps have been reclassified into a 4-degree division. The results of the soil erosion risk assessment in the Drawsko Lakeland reveal the fact that a majority of its area is characterized by moderate or low erosion risk levels. Areas with high erosion risk are mostly located in the northern part of the Lakeland. The achieved results from stationary observations and field experiments may indicate that the soil loss magnitude significantly increases during rainfall with higher intensity, greater totals and accumulated in time rainfall events. This may confirm the high potential of soil erosion by water processes of above- -average magnitude and intensity in the discharge of material from agricultural used slopes.
EN
Currently, Vietnamese underground mines have been exploited down to -500 m and, in the near future, they will be exploited deeper. The exploitation of coal of seams has an negative impact on a workers environment. The increase in the depth of coal seam exploitation causes is the increase of adverse microclimate factors such as temperature, moisture, heat radiation. According to the current Viet¬namese laws, coal deposits can be mined in a condition when air temperature does not exceed 30oC, although this rule is not always observed, especially during summer. The article show how reducing the adverse impact of climate factors in the mines and calculating the parameters which reduce the temperature on an example in one of underground coal mines in Vietnam.
PL
Obecnie wietnamskie kopalnie podziemne zostały wyeksploatowane do -500 m, w najbliższej przyszłości będą eksploatowane głębiej. Eks¬ploatacja ma negatywny wpływ na środowisko. Działalność eksploatacji w wyrobiskach powoduje wzrost niekorzystnych czynników mi-kroklimatycznych, takich jak temperatura, wilgotność, promieniowanie cieplne. Zgodnie z obowiązującym wietnamskim prawem, złoża węgla mogą być eksploatowane w warunkach, gdy temperatura powietrza nie przekracza 30°C, chociaż nie zawsze jest to przestrzegane, zwłaszcza latem. W artykule przedstawiono rozwiązanie ograniczania niekorzystnego wpływu czynników klimatycznych w kopalniach oraz obliczenie parametrów obniżających temperaturę powietrza na przykładzie podziemnych kopalń węgla w Wietnamie.
PL
W artykule przedstawiono problematykę występowania miejskiej wyspy ciepła. Zjawisko to zaobserwowano dla obszaru Bielska-Białej na podstawie danych rozkładu przestrzennego temperatur powietrza uzyskanych w 2015 roku. Do realizacji zaplanowanych badań wykonano mapy rozkładu przestrzennego temperatur powietrza – uśrednionych dla roku, jak również dla okresu letniego i zimowego. Dodatkowo, dla wybranych dzielnic Bielska-Białej rozpoznano występowanie termicznych typów pogody, a także określono czas trwania termicznych pór roku. W wyniku przeprowadzonych prac stwierdzono zróżnicowanie temperatur powietrza (dochodzące do 3,4°C) na badanym obszarze w skali roku. Potwierdzono ponadto zróżnicowanie czasu trwania termicznych typów pogody i termicznych pór roku. Uzyskane dane umożliwiły określenie obszaru występowania miejskiej wyspy ciepła.
EN
The article presents the problem of the occurrence of an urban heat island. This phenomenon was observed for the Bielsko-Biała area on the basis of data on spatial distribution of air temperatures obtained in 2015. To carry out the planned research, maps of spatial distribution of air temperatures – averaged over the year, as well as for the summer and winter period – were made. Additionally, for selected districts of Bielsko-Biała the occurrence of thermal weather types was recognized and the duration of thermal seasons was determined. As a result of the works carried out, air temperature differences (reaching 3.4°C) were found in the studied area on an annual scale. Moreover, the differentiation in duration of thermal weather types and thermal seasons was confirmed. The data obtained made itpossible to determine the area of the urban heat island.
6
Content available remote Warunki środowiskowe w salach wystawowych i magazynach muzeów
PL
W artykule omówiono zagadnienia związane z przechowywaniem dzieł sztuki w salach wystawowych i magazynach muzealnych. Odniesiono się do sposobu określania wymaganych wartości wilgotności względnej i temperatury powietrza, nawiązując do dwóch metod: norm konserwatorskich i analizy klimatu historycznego. Opisano niszczący wpływ powietrza o niewłaściwych wartościach parametrów, przede wszystkim wilgotności względnej powietrza, na przechowywane zbiory. Przytoczono także zalecane wartości parametrów powietrza, zgodne z normami konserwatorskimi.
EN
The article discusses issues related to the storage of works of art in exhibition halls and storage facilities in museums. Reference was made to the method of determining the required relative humidity and air temperature values, referring to two methods: conservation standards and historical climate analysis. The destructive effect of air with incorrect parameter values, mainly relative humidity, on stored collections was described. Recommended values of air parameters in accordance with conservation standards were also quoted.
PL
Utrzymanie wymaganych wartości wilgotności względnej i temperatury w obszarach, w których dzieła sztuki są przechowywane, eksponowane lub poddawane konserwacji, często jest wspólnym wyzwaniem dla specjalistów z różnych dziedzin i zespołów interdyscyplinarnych. Powiązanie wiedzy i doświadczenia konserwatorów zabytków oraz specjalistów w zakresie nauk technicznych w dziedzinie warunków środowiskowych, przemian psychrometrycznych powietrza, termodynamiki, przepływów powietrza w pomieszczeniach, systemów wentylacji i klimatyzacji, pozwala na rozwiązanie wielu problemów, które mogą wystąpić w tak ciekawym i wymagającym środowisku, jakimi są muzea, archiwa, magazyny dzieł sztuki oraz pracownie konserwatorskie. Aby przybliżyć takie problemy oraz przedstawić sposoby ich analizy, w artykule odniesiono się do zagadnień związanych z funkcjonującą instalacją wentylacyjno-klimatyzacyjną pracującą na potrzeby pomieszczeń w muzeum, służących jako magazyn oraz pracownia konserwatorska. Sformułowane wnioski mogą posłużyć zarówno pracownikom muzeum, jak i inżynierom zajmującym się w swojej pracy zawodowej instalacjami wewnętrznymi w muzeach i archiwach do analizy poprawności i korekty pracy systemów wentylacyjno-klimatyzacyjnych tak, aby osiągnąć wymagany cel, jakim jest spełnianie bardzo restrykcyjnych wymagań w zakresie warunków wewnętrznych w pomieszczeniach o różnym przeznaczeniu.
EN
Maintaining the required relative humidity and temperature in areas where works of art are stored, exhibited, or maintained is often a common challenge for specialists in various fields and interdisciplinary teams. Combining the knowledge and experience of monument conservators and specialists in technical sciences in the field of environmental conditions, psychrometric changes of air, thermodynamics, indoor air flows, operation of ventilation and air conditioning systems, allows to solve many problems that may occur in such interesting and demanding environments as museums, archives, art magazines and conservation studios. In order to present such problems and ways of analysing them, the article refers to issues related to a ventilation and air conditioning installation working for the needs of museum rooms, serving as a maintenance room and an art store. The formulated conclusions can be used by both museum employees and engineers dealing with internal installations in museums and archives in their professional work, to analyse the correctness and correction of ventilation and airconditioning systems in order to achieve the required goal: meeting very restrictive requirements in the field of internal conditions in rooms for various purposes.
8
Content available remote Studying the parameters of indoor air in premises with infrared heaters
EN
The main causes of human heat loss are convection, conduction, radiation and evaporation. Conductive heat loss is so small that it can be considered alongside convective heat loss. The most characteristic factor of heat loss is radiation. As a result of experimental studies, a graph of air temperature in the work area was plotted showing the mobility of air at different heat capacities of the emitter. There was a significant increase in air temperature in the working area during air flows. The research findings can be used to design infrared heating in industrial buildings.
9
Content available remote Zmiany zużycia energii na ogrzewanie budynków w 2018 r. na tle wielolecia
PL
Omówiono średnią, minimalną i maksymalną miesięczną temperaturę powietrza zewnętrznego w Warszawie w wieloleciu 1779-2018. Na rysunku przedstawiono średnią roczną i średnią roczną bez lata (czerwca, lipca i sierpnia) temperaturę powietrza w wieloleciu 1999-2018 dla Warszawy Okęcia. Na rysunkach przedstawiono średnią, minimalną i maksymalną miesięczną liczbę stopniodni grzania dla temperatury bazowej 15°C dla Krakowa w wieloleciu 1996-2018, roczną i roczną bez czerwca, lipca i sierpnia liczbę stopniodni grzania dla temperatury bazowej 15°C dla Warszawy Okęcia w wieloleciu 1999-2018 oraz dla Krakowa w wieloleciu 1996-2018. Autor porównał zmiany zużycia energii na ogrzewanie budynków względem zużycia energii w najcieplejszym roku dla Warszawy Okęcia w wieloleciu 1999-2018, dla Krakowa w wieloleciu 1996-2018 i dla 8 miast Polski w 2018 r. względem zużycia energii w najcieplejszym mieście Wrocławiu.
EN
This paper presents average, minimal and maximal monthly air temperature for Warsaw Okecie in the year period 1779-2018. The figure gives annual average and annual average without summer (June, July and August) air temperature in the year period 1999-2018 for Warsaw Okecie. The figures present average, minimal and maximal monthly heating degree days to base temperature 15°C for Cracow in the year period 1996-2018 and annual heating degree days to base temperature 15°C and annual heating degree days without the June, July and August for Warsaw Okecie in the year period 1999-2018 and for Cracow in the year period 1996-2018. Author compares energy consumption changes for buildings heating in relation to energy consumption in the warmest year for Warsaw Okecie in the year period 1999-2018, for Cracow in the year period 1996-2018 and for 8 cities of Poland in the year 2018 in relation to energy consumption in the warmest city Wroclaw.
EN
The aim of this study was to determine the impact of the temperature of wastewater in a biological reactor with activated sludge and the BOD5/N-NH4 ratio in the influent to the treatment plant on nitrification efficiency and the concentration of ammonium nitrogen in treated wastewater. Tests were carried out in a household wastewater treatment plant which collects and treats sewage from a school building and a teacher’s house. During the 3-year study, large fluctuations in the sewage temperature in bioreactor were noted which was closely related to the ambient temperature. There were also large fluctuations in the concentration of organic matter and the concentration of ammonium nitrogen in inflowing sewage. The influence of wastewater temperature in the bioreactor and the BOD5/N-NH4 ratio on the concentration of ammonium nitrogen in treated wastewater was determined using Pearson’s linear correlation. A statistical analysis showed that a 1°C decrease in the temperature of wastewater in the bioreactor increased the concentration of ammonium nitrogen in treated wastewater by 2.64 mgN-NH4·L-1. Moreover, it was found that nitrification depended on the ratio of BOD5 to the concentration of ammonium nitrogen in wastewater flowing into the bioreactor. An increase in the BOD5/N-NH4 ratio by 1 value led to a 5.41 mgN-NH4·L-1 decrease in the concentration of ammonium nitrogen.
PL
Celem pracy było określenie wpływu temperatury ścieków w reaktorze biologicznym z osadem czynnym oraz stosunku BZT5/N-NH4 w ściekach dopływających do oczyszczalni na skuteczność procesu nitryfikacji i stężenia azotu amonowego w ściekach oczyszczonych. Badania prowadzono w przydomowej oczyszczalni, do której odpływają ścieki z budynku szkolnego oraz domu nauczyciela. W okresie 3-letnich badań odnotowano duże wahania temperatury ścieków w bioreaktorze co było ściśle związane z temperaturą otoczenia. Stwierdzono również duże wahania stężenia materii organicznej oraz stężenia azotu amonowego w ściekach dopływających. Analizę wpływu temperatury ścieków w bioreaktorze oraz stosunku BZT5/N-NH4 na stężenie azotu amonowego w ściekach oczyszczonych określono za pomocą korelacji liniowej Persona. W wyniku przeprowadzonej analizy statystycznej stwierdzono, że wraz obniżeniem temperatury ścieków w bioreaktorze o 1°C następuje zwiększenie stężenia azotu amonowego w ściekach oczyszczonych o 2,64 mgN-NH4·L-1. Ponadto stwierdza się, że proces nitryfikacji zależny jest od stosunku BZT5 do stężenia azotu amonowego w ściekach dopływających do bioreaktora. Wraz ze wzrostem zależności BZT5/N-NH4 o 1 maleje stężenie stężenia azotu amonowego o 5,41 mgN-NH4·L-1
PL
W artykule przedstawiono wyniki analizy struktury i czasu trwania zjawisk lodowych na Warcie w latach 1991–2010. Przebieg zjawisk lodowych został opisany na tle zmian temperatury powietrza i wody oraz wskaźnika Oscylacji Północnoatlantyckiej (NAO). Określono formy zjawisk lodowych występujących na Warcie w poszczególnych cyklach jej zlodzenia. Zinterpretowano również zmienność temperatury wody w okresie zimowym i jej wpływ na liczbę dni ze zjawiskami lodowymi. W analizie zjawisk lodowych uwzględniono: charakter odcinka rzeki, na którym prowadzono obserwacje oraz stopień antropopresji, wyrażający się przekształceniem koryta rzecznego, wpływem urbanizacji w strefach większych ośrodków miejskich oraz oddziaływaniem zbiornika Jeziorsko. Na podstawie przeprowadzonych badań wyznaczono ogólną tendencję w zmienności zjawisk lodowych występujących na rzece, a także określono przyczyny zróżnicowania struktury zjawisk w ujęciu regionalnym. Stwierdzono związek pomiędzy przebiegiem i częstością zjawisk lodowych a warunkami termicznymi i fazami NAO.
EN
The article presents the results of the analysis of the structure and duration of ice phenomena on the Warta River. The course of ice phenomena has been described against the background of air and water temperature, and North Atlantic oscillation (NAO) changes including. The forms of ice phenomena, exist on the Warta River in particular cycles of its icing, were determined. The variability of the water temperature in winter and its impact on the number of days with ice phenomena on the river has been taken into consideration. The analysis of ice phenomena has taken into account the nature of the section of the river on which observations were made, the scale of anthropopressure affecting the transformation of the riverbed, the impact of urbanization in the zones of larger urban centers and the influence of the Jeziorsko Reservoir. On the basis of the conducted research, a general tendency was determined for the variability of ice phenomena occurring on the river. Reasons for the differentiation of the structure of ice phenomena on a regional basis were determined. The results show in detail the connection between the course and frequency of ice phenomena and other hand thermal conditions and NAO phases.
PL
Kraków należy do nielicznych miast w Europie, w którym pomiary usłonecznienia i temperatury powietrza wykonywane są w tym samym miejscu w całym okresie pomiarowym. Celem niniejszego opracowania jest charakterystyka zmienności usłonecznienia i temperatury powietrza oraz określenie związku między nimi. W opracowaniu wykorzystano średnie dobowe wartości temperatury powietrza i sumy dzienne usłonecznienia z lat 1884-2016, pochodzące z pomiarów wykonywanych na stacji meteorologicznej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Średnia roczna suma usłonecznienia wynosiła w badanym wieloleciu 1559,3 godzin, maksymalna – 1919,5 (w 1943 r.), a minimalna –1067,2 (w 1980 r.). Średnia roczna temperatura powietrza wahała się od 6,4°C w 1940 r. do 11,3°C w 2015. Na podstawie przeprowadzonej analizy stwierdzono, że w Krakowie współczesnemu ociepleniu klimatu nie towarzyszy wzrost sum usłonecznienia, a w przebiegu wieloletnim występuje nawet ich spadek. Można zatem sądzić, że przyczyną wzrostu temperatury powietrza nie jest wzrost dopływu promieniowania słonecznego, lecz zatrzymanie w przyziemnych warstwach atmosfery ciepła z wypromieniowania Ziemi lub emisja sztucznego ciepła ze źródeł antropogenicznych. Największy przyrost temperatury powietrza występuje w chłodnym półroczu, kiedy główną rolę w kształtowaniu temperatury odgrywa cyrkulacja atmosferyczna, a do atmosfery dostarczane są dodatkowe ilości ciepła wynikające z ogrzewania domów.
EN
Krakow is one of the few cities in Europe where sunshine duration and air temperature measurements have been performed at the same location throughout the entire measurement period. The aim of this paper is to characterize the variability of sunshine duration and air temperature and to define the relationship between these climate elements. The data used were the average daily values of air temperature and daily sunshine duration totals from 1884-2016 measured at the meteorological station of the Jagiellonian University in Krakow. The average annual sunshine duration total for the multi-year period is 1559.3 hours, while the maximum is 1919.5 (in 1943) and the minimum is 1067.2 (in 1980). The average annual air temperature varied from 6.4°C in 1940 to 11.3°C in 2015. Based on the analysis, it was found that the contemporary climate warming in Krakow is not accompanied by an increase in sunshine duration totals; in fact a decrease over the multi-annual course has been noticed. It may be assumed that the increase in air temperature is not caused by the increase in solar radiation, but rather by the retention of heat in the Earth’s atmosphere coming from the radiation of the Earth or the emission of heat from anthropogenic sources. The biggest increase in the air temperature occurs in the cold half of the year, that is, when the atmospheric circulation plays a major role in shaping the temperaturę and when additional heat is supplied to the atmosphere due to heating the homes.
PL
W pracy analizowano warunki termiczne, opadowe oraz anemometryczne w Gdyni w latach 1923-1950, które można uznać za ekstremalne. Wyniki z lat 1923-1950 oceniono w odniesieniu do wielolecia referencyjnego 1971-2000 oraz całego okresu pomiarowego 1923-2014. Analizowano rozkłady empiryczne i teoretyczne wybranych elementów meteorologicznych. W przypadku temperatury powietrza wyznaczono wartości kwantyli 5, 10, 90 i 95% rozkładów empirycznych temperatury maksymalnej i minimalnej oraz częstość występowania dni upalnych, fal gorąca i dni bardzo mroźnych. Wyznaczono sumę opadów w ciągu roku podczas dni z opadem o ekstremalnej sumie dobowej, liczbę dni z opadem silnym i bardzo silnym, a także najdłuższe ciągi kolejnych dni z opadem oraz bez opadów. Wyznaczono wartości kwantyli 10 i 90% rozkładu miesięcznych sum opadów. Wyznaczono wartości maksymalnej prędkości wiatru o okresie powtarzalności 5, 10 i 50 lat z zastosowaniem rozkładów GEV (ang. Generalized Extreme Value). Najbardziej znaczące różnice ekstremalnych warunków termicznych pomiędzy rozpatrywanymi wieloleciami stwierdzono w przypadku rocznego rozkładu temperatury minimalnej, który ulega systematycznemu przesunięciu w kierunku wyższych wartości. Wykazano również wzrost najniższych wartości temperatury maksymalnej oraz spadek liczby dni bardzo mroźnych. Różnice ekstremalnych warunków opadowych w poszczególnych wieloleciach mogą świadczyć o zwiększeniu intensywności opadów w niektórych miesiącach półrocza ciepłego oraz wzroście zagrożenia niedoborem opadów w ciągu całego roku. Dodatnie różnice maksymalnej prędkości wiatru, o możliwości wystąpienia co najmniej raz na 50 lat, mogą wskazywać na wzrost ryzyka strat spowodowanych wystąpieniem silnego wiatru.
EN
The aim of the research was to analyze the thermal, precipitation and anemometric conditions in Gdynia in the years 1923-1950, which can be considered as climate extreme. The results of the years 1923-1950 were evaluated for the reference period 1971-2000 and the whole measuring period 1923-2014. The empirical and theoretical frequency distributions of selected meteorological elements were analyzed. Statistical characteristics of the extreme thermal conditions (the values of 5, 10, 90 and 95% quantile of the empirical distributions) as well as the frequency of sweltering days, hot waves and very ice days were determined. Heavy and very heavy precipitation days, the amount of precipitation during days with extreme daily precipitation amount and the longest periods of consecutive days with precipitation and with no precipitation were determined. The maximum wind speed values of 5, 10 and 50-year return period was estimated with the use of Generalized Extreme Values analysis (GEV). The most significant differences in the extreme thermal conditions between the considered periods were found in the annual minimum temperature frequency distribution, which has been shifted towards higher values. It also showed an increase in the lowest values of the maximum temperaturę and a decrease in the number of very cold days. Results related to extreme precipitation conditions may indicate the intensity of precipitation events in some months of the warm season and an increase the risk of meteorological drought over the whole year. The expected return level of the extreme wind speed for 50 year return period, determined in relation to the periods considered, indicates an increase in the risk of losses caused by strong wind.
14
Content available remote Charakterystyka wpływów termicznych na obiekty budowlane
PL
W artykule przedstawiono zagadnienia związane z wpływami środowiskowymi, a przede wszystkim termicznymi oraz ich oddziaływaniem na elementy i obiekty budowlane. Zwrócono szczególną uwagę na związek temperatury powietrza zewnętrznego z natężeniem promieniowania słonecznego wyrażonym przez słoneczną temperaturę powietrza zewnętrznego. Wskazano na konieczność uwzględnienia ochrony przed intensywną insolacją już na etapie projektowania. Na podstawie kilkuletnich pomiarów wpływów środowiskowych klimatu lokalnego zilustrowano wpływy termiczne na przegrody poziome.
EN
The article presents issues related to environmental influences, especially thermal and their impact on building elements and structures. Particular attention is paid to the relation between the outside air temperature and the solar radiation intensity expressed by the solar temperature of the outdoor air. It was pointed out that the protection against intensive insolation should be considered already at the design stage. On the basis of several years of measurements of environmental impacts of the local climate, thermal effects on horizontal partitions were illustrated.
EN
The study presents the analysis of water consumption in Bialystok in north-eastern Poland in the years 2007–2013. It has been shown in the study that demand for water during a week is varying and it fluctuates. A detailed analysis of water consumption on individual days of the week and public holidays is presented. Individual consumption per capita and daily water consumption irregularity coefficients were estimated. In the analysed period, the highest average daily water demand was recorded on Saturdays (43,129 m3 ), and the lowest on Sundays (37,712 m3 ). Moreover, the impact of economic and environmental factors on the process under study has been characterized in the study. In Bialystok, the price of water increased by 42% in the years 2007-2013, with the inflation rate in the country at 119.2% in those years. It is also presented the influence of maximum daily temperature and precipitation sum on daily water consumption on working days and Saturdays, as well as separately, on Sundays and public holidays.
PL
W klimacie umiarkowanym płazy musiały przystosować się do cyklicznych zmian warunków pogodowych. Jako zwierzęta zmiennocieplne są całkowicie zależne od warunków zewnętrznych, głównie temperatury, która wpływa na ich aktywność roczną i dobową.
17
Content available remote Badanie rozkładów przestrzennych w komorach klimatycznych
PL
Ujednolicenie i zharmonizowanie podejścia podczas badania rozkładów przestrzennych w komorach klimatycznych dotyczące potwierdzenia kompetencji laboratoriów wzorcujących i badawczych w dziedzinie termometrii i wilgotności względnej.
EN
Harmonize the approach in the study of spatial distribution in climate chambers on the confirmation of the competence of calibration laboratories and research in the field of thermometry and relative humidity.
PL
Wentylacja naturalna (grawitacyjna) jest najbardziej popularną metodą wentylowania pomieszczeń mieszkalnych w Polsce. Ten rodzaj wentylacji działa pod wpływem sił natury, w związku z tym trudno jest ją kontrolować i przewidywać. Wentylacja naturalna działa najlepiej zimą oraz w wietrzne dni, gdy prędkość wiatru Vw przekracza 3 m/s. Najgorszy pod względem wydajności wentylacji naturalnej jest okres przejściowy wiosenno-jesienny. W celu poprawy wydajności wentylacji naturalnej stosuje się między innymi nasady kominowe. Mają one za zadanie poprawić efekt kominowy określany w języku potocznym jako ciąg kominowy. Efekt kominowy jest to zjawisko fizyczne powstawania spontanicznego przepływu cieplejszego gazu, np. powietrza, z dołu do góry w kanałach trzonów. W artykule przeprowadzono analizę wpływu nasady kominowej na poprawę efektu kominowego w eksploatowanym mieszkaniu budynku wielorodzinnego z wentylacją naturalną. Długoterminowe badania ciągu kominowego wykonano dla przypadku bez nasady i z nasadą kominową.
EN
Natural (gravity) ventilation is the most popular method of ventilation of living spaces in Poland. This type of ventilation works under the influence of natural forces, so it is difficult to control or to predict. Natural ventilation works best in winter and windy days when the wind speed exceeds 3 m/s. Spring and autumn transition period is the worst possible time for natural ventilation. In order to improve the efficiency of natural ventilation, the chimney cowls are used. They are designed to improve the chimney effect, which – in colloquial language – is defined as chimney draught. The chimney effect is a physical phenomenon of the spontaneous formation of a warmer gas, e.g. air, from the bottom up in the shafts. The paper discusses the impact of cowl on the improvement of the chimney effect in the multi-family house with natural ventilation. Long-term tests of the chimney draught were made in both cases: with and without the cowl.
EN
The paper examines the results of phenological research on common beech (Fagus sylvatica L.) during a period of 21 years (1995-2015) in the submontane beech forest of central Slovakia (Inner Western Carpathians). We focused on bud-burst, leaf unfolding and leaf colouring. Temporal analysis indicated that the mean monthly air temperature increased, especially from April to August. An extraordinary increase of air temperature in March and April, mostly in the last decade, was detected. The precipitation from May to August varied considerably, but in the range of the long-term mean value. During the study period, the mean/earliest/latest onset of the bud-burst of common beech was observed on the 110th/101st/120th day of the year (DOY), respectively. As for leaf unfolding 10% and 50% (LU 10 and LU 50), we found the mean/earliest/latest onset on the 114th/103rd/122nd DOY and on the 118th/108th/124th DOY, respectively. The mean/earliest/latest onset of leaf colouring 10% (LC 10) and 50% (LC 50) started on the 272nd/262nd/288th DOY and on 286th/276th/298th, respectively. A medium degree of negative correlation (r = -0.68, P < 0.05) was found between air temperature and spring plant development (LU 50). In contrast, for both the cumulative temperature and precipitation, we found very low correlation with autumnal leaf phenology (r ≤ 0.3, P > 0.05). The vegetation period of the examined tree species lasted for 168 days on average (min/max were 155/183 days). Trend analysis revealed an earlier onset of spring phenophases by 7 days/2 decades. Conversely, a delay of autumnal phenophases by 9 days was recorded, so the vegetation period of beech extended by more than two weeks during the study period.
PL
W pracy przedstawiono symulacje i ocenę wskaźnika hydrotermicznego (HTC) Sieljaninowa w 2015 roku w kontekście warunków aktualnych i oczekiwanych zmian klimatu dla potrzeb rolnictwa. Dla wybranej stacji meteorologicznej w centralnej Polsce wygenerowano dobowe wartości temperatur powietrza i opadów dla warunków aktualnych i oczekiwanych zgodnie z trzema typowymi dla Polski scenariuszami GISS Model E, zakładającymi podwojenie koncentracji CO2 - co jest spodziewane w latach 2050-2060. Dla roku 2015 oraz dwóch 500-letnich serii temperatur powietrza i opadów obliczono w okresach kroczących 30-dniowych wskaźnik hydrotermiczny HTC w istotnych z punktu widzenie nawodnień okresach od kwietnia do września. Łącznie w każdym roku wyznaczono 154 wartości wskaźnika HTC. Przebieg średnich wartości wskaźnika hydrotermicznego przedstawiono na wykresach wraz z odchyleniami standardowymi, 90% i 50% obszarami ufności. W badaniach wykazano, że rok 2015 należał do lat suchych bądź bardzo suchych w większości całego okresu wegetacji. Podobnie oceniony byłby w latach 2050-60 przy założeniu scenariusza zmian klimatu GISS. W pracy wykazano również, że wskaźnik HTC w sytuacjach nagłych dużych opadów przeszacowuje ocenę suszy meteorologicznej (zawyża wartości wskaźnika HTC).
EN
This paper attempts to evaluate a year 2015 from the point of view of present and future expected climate for the purpose of agriculture production using the hydrothermal index of Sieljaninov (HTC). Air temperature and total precipitation were simulated for conditions current and expected for a chosen meteorological station in Central Poland, according to the GISS Scenario (which is typical for Poland assuming the CO2 concentration doubles, as is expected for the years 2050-2060). The year 2015 and two 500-year daily temperature and rainfall series were used for computing the hydrothermal index of Sieljaninov, with a 30-day window for vegetation periods, from April to September. The simulated hydrothermal index was presented on a graph during the vegetation period as a course of means with standard deviations, and 50% and 90% critical area. The presented results show the year 2015 as dry or very dry within the vegetation period as well from the point of view of future climate changes according to the GISS Scenario. In case of heavy rainfall during the dry period of plant vegetation hydrothermal index show over estimation tendency.
first rewind previous Strona / 8 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.