Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 160

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 8 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  promieniowanie jonizujące
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 8 next fast forward last
2
Content available Health Effects of Exposure to Ionising Radiation
EN
Purpose: The effects of ionising radiation on the human body has been discussed. The authors believe that the understanding of the radiation incidents from the perspective of its effects is crucial for better preparation, and therefore safer and more effective responses to incidents involving such threats. Introduction: The increasing use of radioactive materials and radiation producing devices in many areas of our lives carries the risk of exposure to high doses of radiation being hazardous to our health due to possible damage to radiation sources or improper handling. Exposure resulting from the intentional use of radioactive materials for criminal or terrorist purposes cannot be excluded, either. Exposure to ionising radiation may cause adverse health effects both to victims of a radiation incident and for rescuers providing emergency care. Such threats require the proper preparation of emergency medical services (EMS). Part of these preparations is to examine the specifics of radiation hazards, including radiation sources, the mechanism of injury of ionising radiation and the type of radiation damage. Methodology: The publication presents the properties of ionising, corpuscular and electromagnetic types of radiation, which are the most important from EMS’s perspective. The dangers of contact with a radiation source, the problem of external and internal contamination, the estimation of the amount of absorbed radiation were discussed, and the interrelationships between them were presented. The mechanism of direct and indirect action of ionising radiation on cell structures (DNA, mRNA, cytoplasmic membranes) and intracellular enzymes was thoroughly discussed. The authors presented health consequences of radiation for the body in the form of acute (deterministic) lesions and late (stochastic) lesions. Conclusions: Particular attention was paid to acute radiation syndrome (ARS). The dependence of ARS on the amount of absorbed radiation was discussed in detail. Four stages of ARS were presented: initial, latent, manifest illness and recovery (or death) as well as the time of their onset, duration and end. The mechanism of damage to individual organs and systems was also analysed. The most common symptoms, their severity, and causes of life-threatening conditions, resulting from radiation damage in particular syndromes of ARS, were indicated. In addition to systemic effects, local changes in the form of Cutaneous Radiation Syndrome (CSR) were discussed.
PL
Cel: W publikacji omówiono skutki działania promieniowania jonizującego na organizm ludzki. W przeświadczeniu autorów przedstawienie problematyki zdarzeń radiacyjnych od strony skutków napromieniowania pozwoli na lepsze przygotowanie na wypadek ich wystąpienia, a w konsekwencji bezpieczniejsze działanie w trakcie tego zagrożenia. Wprowadzenie: Coraz szersze zastosowanie materiałów promieniotwórczych i urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące w wielu obszarach naszego życia niesie za sobą ryzyko narażenia na działanie niebezpiecznych dla zdrowia dawek promieniowania. Dawki te mogą być generowane wskutek uszkodzenia źródeł promieniowania lub postępowania z nimi w nieodpowiedni sposób. Nie można również wykluczyć narażeń wynikających z intencjonalnego wykorzystania materiałów promieniotwórczych w działaniach kryminalnych lub terrorystycznych. Narażenie na promieniowanie jonizujące może wywołać negatywne skutki zdrowotne – zarówno u ofiar zdarzenia radiacyjnego, jak i u ratowników udzielających ofiarom pomocy. Istniejące zagrożenia wymagają więc odpowiedniego przygotowania medycznych służb ratowniczych. Jednym z elementów tych przygotowań jest poznanie specyfiki zagrożeń radiacyjnych, w tym źródeł promieniowania, mechanizmu działania poszczególnych form promieniowania jonizującego, a także rodzaju obrażeń radiacyjnych, które wywołują. Metodologia: W artykule przedstawiono właściwości promieniowania jonizującego, najbardziej istotne z punktu widzenia ratownictwa medycznego. Omówiono zagadnienia związane z kontaktem ze źródłem promieniowania, skażenia zewnętrznego i wewnętrznego, pomiaru wielkości ekspozycji i dawek pochłoniętych oraz zaprezentowano wzajemne zależności pomiędzy nimi. Szczegółowo opisano mechanizm bezpośredniego i pośredniego działania promieniowania jonizującego na struktury komórkowe (DNA, mRNA, błony cytoplazmatyczne) i enzymy wewnątrzkomórkowe. Przedstawiono konsekwencje zdrowotne dla organizmu w postaci uszkodzeń ostrych (deterministycznych) i zmian późnych (stochastycznych). Wnioski: Szczególną uwagę zwrócono na ostry zespół radiacyjny (ang. Acute Radiation Syndrome, ARS). Szczegółowo omówiono zależność poszczególnych postaci ARS od wielkości pochłoniętej dawki. Przedstawiono każdą z faz ARS: wstępną, utajoną, rozwiniętych objawów i zdrowienia (śmierci) oraz czas ich wystąpienia, długość trwania i moment zakończenia. Scharakteryzowano mechanizm uszkodzenia poszczególnych narządów i układów. Wskazano najczęstsze objawy, ich nasilenie i przyczyny zagrożenia życia w poszczególnych postaciach ARS. Obok skutków ogólnoustrojowych opisano zmiany miejscowe pod postacią radiacyjnego zespołu skórnego (ang. Cutaneous Radiation Syndrome, CSR).
PL
W publikacji przedstawiono rozwiązanie konstrukcyjne wózka montażowego przeznaczonego to transportu drzwi osłonowych przed promieniowaniem jonizującym montowanych w szpitalnych pracowniach akceleratorowych. Wózek, opracowany i wyprodukowany w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), jest oprzyrządowaniem wykorzystywanym do ręcznego transportu drzwi osłonowych.
EN
The publication presents a solution of an assembly trolley, designed for the transport of radiation shielding doors used in hospital accelerator laboratories. The trolley, developed and manufactured at the National Centre for Nuclear Research (NCBJ), is an instrumentation for their manual transportation.
PL
W ciągle rozwijającym się świecie i co za tym idzie zwiększającej się liczbie ludności problem powstawania ogromnych ilości osadów ściekowych w ciągu roku stanowi coraz poważniejszy problem. Jednym z możliwych sposobów zagospodarowania tych kłopotliwych odpadów jest wykorzystanie rolnicze, jednak przedtem należy pozbyć się patogenów, jakimi są szkodliwe bakterie i jaja pasożytów obecne w ściekach. Nawiezienie pola skażonymi osadami może skończyć się zarażeniami u ludzi i zwierząt spożywających plony wyhodowane na takim polu. Zawartość wybranych patogenów w osadach ściekowych przeznaczonych do zastosowań rolniczych jest uregulowana prawnie. Higienizacje osadów ściekowych można przeprowadzić za pomocą promieniowania jonizującego. Na świecie zbudowana została pewna ilość instalacji do napromieniowywania osadów ściekowych, m.in. w Indiach, Niemczech, USA czy Korei Południowej. Możliwe jest wykorzystanie źródeł izotopowych lub też akceleratorów elektronów. Z doświadczeń przeprowadzonych z użyciem takich instalacji, jak również badań laboratoryjnych wynika, że dawka potrzebna do higienizacji zawiera się w przedziale 3-5 kGy.
EN
In a constantly evolving world and, consequently, an increasing population, the problem of the formation of huge amounts of sewage sludge during the year is a growing problem. One of the possible ways to manage this troublesome waste is agricultural use, but before that you must get rid of the pathogens that are harmful bacteria and parasite eggs present in the wastewater. Fertilization of the field with contaminated sediments may end up infecting humans and animals consuming crops grown in such field. The content of selected pathogens in sewage sludge intended for agricultural applications is regulated by law. Hygienization of sewage sludge can be carried out using ionizing radiation. A number of sewage sludge irradiation installations have been built in the world, including in India, Germany, the USA or South Korea It is possible to use isotope sources or electron accelerators. From experiments carried out with the use of such installations, as well as laboratory tests, it appears that the dose needed for hygienization is in the
PL
COVID-19 jest, jak dotąd, chorobą, na którą nie mamy lekarstwa ani szczepionek. Niniejsza praca sugeruje, że w sytuacji beznadziejności, gdy umiera wielu ludzi, warto sięgnąć do metod sprawdzonych kilkadziesiąt lat temu, a mianowicie użycia niskich dawek promieniowania jonizującego. Pierwsze doświadczenia kliniczne są zachęcające i stosunkowo wiele ośrodków medycznych wyraża zainteresowanie taką techniką.
EN
COVID-19 is an illness which cannot be as yet treated by medication and vaccines are not available so far. The paper suggests that under present circumstances of helplessnes when so many people die, one could use the method which was checked already few tens of years ago, namely the use of the low doses of ionizing radiation. The first clinical results are encouraging, and many medical centers express their interest in such a technique.
PL
W latach 80. XX w. pojawiły się doniesienia o występowaniu skupisk (ang. clusters) zachorowań na białaczkę u dzieci mieszkających w pobliżu elektrowni atomowych i innych obiektów jądrowych. Niniejszy artykuł dokonuje przeglądu takich skupisk występujących w Niemczech, W. Brytanii, Francji i innych krajach i analizuje potencjalny związek między promieniowaniem emitowanym przez obiekty jądrowe a zachorowaniami na białaczkę. Ponieważ wykazano, że poziom promieniowania jonizującego na terenach wokół elektrowni i innych instalacji jądrowych nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia mieszkających w pobliżu ludzi, najbardziej prawdopodobną przyczyną okazał się brak wystarczającej odporności u dzieci tych mieszkańców na wirusy i inne patogeny pojawiające na terenach budowy zakładów jądrowych wraz z napływającymi z odległych miejsc nowymi pracownikami tych zakładów.
EN
A few reports of increased numbers of leukaemia cases (clusters) in children living in the vicinity of nuclear power plants (NPPs) and other nuclear installations have triggered a debate over the possible causes of the morbidity. In this review the most important cases of such clusters are described and analyzed with emphasis on the relationship between the environmental exposure to ionizing radiation and the risk of leukaemia. Since, as indicated, a lifetime residency in the proximity of an NPP does not pose any specific health risk to people and the emitted ionizing radiation is too small to cause cancer, a number of hypotheses have been proposed to explain the childhood leukaemia clusters. The most likely explanation is the so called 'population mixing', i.e., the influx of outside workers to rural regions where nuclear installations are being set up and where local people are not immune to viruses and other pathogens brought along with the incomers.
PL
Artykuł powstał z okazji 50 rocznicy utworzenia radiacyjnego laboratorium badawczego i profesjonalnej pracowni konserwacji dzieł sztuki ARC-NucleArt (Atelier de Recherche et de Conservation Nucléart). Przypomniano historię tej zasłużonej dla ratowania obiektów historycznych placówki. Jest ona pionierem w zastosowaniu technik radiacyjnych do dezynsekcji, dezynfekcji i konsolidacji. Krótko omówiono zasady wykorzystania promieniowania jonizującego do ratowania zagrożonych insektami, grzybami i bakteriami obiektów archeologicznych i dzieł sztuki. W przeglądzie literaturowym odsyłamy do publikacji podsumowujących światowe badania w zakresie radiacyjnej konserwacji różnych materiałów.
EN
The article was created on the occasion of the 50th anniversary of the creation of the radiation research laboratory and professional art conservation studio ARC-NucleArt (Atelier de Recherche et de Conservation Nucléart). The history of this institution merited for saving historical objects was recalled. She is a pioneer in the application of radiation techniques for disinfestation, disinfection and consolidation. The principles of using ionizing radiation to rescue archaeological sites and works of art endangered by insects, fungi and bacteria are briefly discussed. In the literature review, we refer to publications summarizing the global research in the field of radiation conservation of very different materials.
8
Content available remote Ochrona budynków przed naturalnymi źródłami promieniowania jonizującego
PL
W artykule przedstawiono udział różnych źródeł promieniowania jonizującego w średniej rocznej dawce otrzymanej przez statystycznego mieszkańca Polski. Opisano specyfikę radonu oraz jego wpływ na zdrowie człowieka. Wymieniono etapy w procesie uwalniania, migracji oraz wydobywania się radonu z podłoża do powietrza atmosferycznego lub do powietrza wewnątrz budynku. Zaprezentowano środki zaradcze w przypadku zagrożenia radonem.
EN
The article presents the share of various sources of ionizing radiation in the average annual dose a statistical inhabitant of Poland is exposed to. The specificity of radon and its influence on human health were described. The stages in the process of release, migration and extraction of radon from the ground into the atmospheric air or into the air inside the building are listed. Countermeasures in the event of a radon threat are presented.
9
Content available Praktyczne przewodniki po literze prawa
PL
Przyjęcie nowych standardów w UK wyniknęło z nowelizacji odpowiednika Ustawy Prawo Atomowe (IRR 2017) i Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej (IR(ME)R 2017), zgodnie z Council Directive 2013/59/EURATOM. W wyniku tych zmian powstała także nowa struktura nadzorcza nad sprzętem radiologicznym (MHRA/HSE), bezpieczeństwem/jakością realizowanych procedur radiologicznych w pojęciu usługi medycznej (pacjenta)/ dostarczania usługi medycznej (personel i osoby postronne) (HSE/CQC) i nadzoru nad źródłami promieniowania jonizującego (EA). W związku z tym wszystkie te instytucje nadzorcze i stowarzyszenia profesjonalistów są zobowiązane do opracowania i publikowania raportów z ich obszarów nadzorczych oraz przewodników, jak w praktyce obowiązujące przepisy prawne mają być realizowane (często wytyczne, praktyczne przykłady są opisywane na podstawie prawdziwych zdarzeń).
EN
The implementation of new standards in the UK has been determined by amendments of Acts and Statutory Instruments which are equivalent of the Atomic Law Act (IRR 2017) and the Regulation of the Minister of Health regarding the conditions of the safe use of ionizing radiation for all types of a medical exposure (IR(ME)R 2017), in accordance with Council Directive 2013/59/EURATOM. As a result of these changes, a new supervisory structure over radiological equipment (MHRA/ HSE), safety/quality of radiological procedures implemented in the concept of a medical service (patient)/medical service delivery (personnel and bystanders) (HSE/CQC) and supervision of sources of ionizing radiation (EA). Therefore, all those supervisory institutions and professional authority bodies has been developing and publishing reports on their supervisory areas and guides. The guides give a practical implementation of the applicable legal provisions in a practice (often practical examples are described based on real events).
EN
Aim: The aim of this paper is to present the results of an experiment which was conducted as a part of the “End-user driven DEmo for cbrNe” (EDEN) project on the 17th and 18th of May 2016 in the Chernobyl Exclusion Zone, and more precisely in Pripyat. Introduction: One of the main requirements for highly effective emergency exercise is a well prepared and reliable scenario which is executed in conditions that closely resemble reality. This requirement brings even more value if the exercise is tailored to build response capacity for CBRNE hazards. First responders’ skills and work experience in contaminated areas are desirable response capacity of emergency units. However, because CBRNE emergencies are low-probability, high-impact events, they are very rarely happening. Therefore, building this response capacity definitely requires exercising, at least in a simulated environment. Simulating CBRNE hazards, and especially biological and radiological ones, is very challenging, expensive, time-consuming, strictly regulated and in many cases, like for nuclear, almost impossible. However, there is one more option, apart from simulating the contamination. It is exercising in contaminated areas like e.g. in the Chernobyl Exclusion Zone. To organise this type of exercise requires from the exercise planners and organizers a deep understanding of the hazard as such. Since the hazard constitutes a realistic risk of negative impact on the exercise participants’ health, such events have to be planned and prepared in detail, and with an appropriate consideration given to the risk level in order to minimize it. An increased level of first responders’ readiness built upon such exercises is definitely an operational value. However, it is questioned how high could be the cost of this benefit on the participants health, if any? What are the key aspects to be considered while organising an emergency exercise in a radioactively contaminated training site in order to minimize health and other risks? What type of training and operational benefits could be identified when working in such an environment? Methodology: The paper analyses the CBRNE exercise executed in Pripyat presenting a lesson learnt which could easily be utilised by the future planners and organisers of such type of exercises. Conclusions: The experiment proved that providing a safety plan for such an exercise and its proper implementation allows the exercise to be executed in a manner which ensures that the safety levels regulated by law are not exceeded. Exercising in contaminated zones provides an excellent opportunity for the improvement of individual skills and coping capacity of the entire CBRNE system, including standard operating procedures. It is important to note that during well organized and controlled exercises, the risk for health and life of the first responders due to radioactive contamination and exposure is negligible.
PL
Cel: Celem artykułu jest przedstawienie wyników eksperymentu przeprowadzonego w dniach 17 i 18 maja 2016 r. w ramach projektu „End-user driven DEmo for cbrNe” (EDEN) w Czarnobylskiej Strefie Wykluczenia, w Prypeci. Wprowadzenie: Warunkiem skutecznych ćwiczeń ratowniczych jest dobrze przygotowany i niezawodny scenariusz, realizowany w warunkach bardzo zbliżonych do rzeczywistych. Przeprowadzone w ten sposób ćwiczenia mają jeszcze większą wartość, jeśli uwzględniają budowanie zdolności do reagowania na zagrożenia CBRNE. Umiejętności i doświadczenie służb ratowniczych w działaniach na obszarach skażonych mają istotne znaczenie z punktu widzenia zdolności ratowników do reagowania. Ponieważ jednak awarie CBRNE są zdarzeniami o niskim prawdopodobieństwie i dużym wpływie, zdarzają się bardzo rzadko. W związku z tym budowanie zdolności do reagowania na tego typu incydenty bez wątpienia wymaga ćwiczeń, przynajmniej w symulowanym środowisku. Symulowanie zagrożeń CBRNE, szczególnie tych biologicznych i radiologicznych, jest nie tylko bardzo trudne, drogie, czasochłonne i ściśle regulowane, ale w wielu przypadkach – np. zagrożeń nuklearnych – prawie niemożliwe. Poza symulowaniem skażeń istnieje jednak jeszcze jedno rozwiązanie. Jest nim prowadzenie ćwiczeń na skażonych obszarach, takich jak np. Czarnobylska Strefa Wykluczenia. Zorganizowanie tego rodzaju ćwiczeń wymaga głębokiego zrozumienia samego zagrożenia, stanowi ono bowiem realne ryzyko dla zdrowia uczestników szkolenia. Tego rodzaju ćwiczenia powinny być zaplanowane i szczegółowo przygotowane. Należy uwzględnić poziom ryzyka, aby można było je odpowiednio zminimalizować. Zwiększenie poziomu gotowości ratowników stanowi istotną korzyść operacyjną. Jakie są zatem zagrożenia zdrowotne dla ćwiczących ratowników, jeśli w ogóle one występują? Jakie są kluczowe aspekty organizacyjne, które należy wziąć pod uwagę podczas tego rodzaju ćwiczeń celem zminimalizowania ryzyka (w tym zdrowotnego)? Jakiego rodzaju korzyści o charakterze szkoleniowym i operacyjnym można zidentyfikować podczas takich ćwiczeń? Metodologia: W artykule przeanalizowano ćwiczenia CBRNE przeprowadzone w Prypeci. Przedstawiono wnioski, które mogą być wykorzystywane przez przyszłych pomysłodawców i organizatorów tego rodzaju ćwiczeń. Wnioski: Eksperyment wykazał, że opracowanie planu bezpieczeństwa dla takiego ćwiczenia i jego właściwe wdrożenie pozwalają na realizację przedsięwzięcia z zachowaniem poziomu bezpieczeństwa uregulowanego przepisami prawa. Ćwiczenie w strefach skażonych stanowi doskonałą okazję do doskonalenia indywidualnych umiejętności i zdolności radzenia sobie w zdarzeniach CBRNE, w tym w zakresie standardowych procedur operacyjnych. Należy podkreślić, że podczas dobrze zorganizowanych i kontrolowanych ćwiczeń ryzyko dla zdrowia i życia uczestników z powodu skażenia i narażenia na promieniowanie jest znikome.
EN
There is incomplete information available concerning NORM-related (naturally occurring radioactive material) industries in Estonia. In order to fill the gap in this knowledge, a nationwide study was carried out between 2015 and 2017 to determine and radiologically characterize potential NORM-related industries. The study included compiling available literature and studies as well as on-site measurements (external dose rate and radon) and samplings in multiple industries, which had been determined to be potential NORM creators. The results from this study concluded that there are 3 industries in Estonia where the activity concentrations of naturally occurring radionuclides can reach an increased level which may require further regulatory control. Radionuclide exemption values were clearly exceeded in the filter materials of drinking water treatment plants that use water from Cambrian-Vendian aquifer. 226Ra and 228Ra values in filter materials reached over 40 kBq kg−1. Additionally, the gross radionuclide activity concentrations of 238U and 232Th in waste from a rare metal production industry reached up to 191 kBq kg−1. Clinker dust from the cement industry showed elevated concentrations of 210Pb, rising to over 2 kBq kg−1 in fine clinker dust. The creation of a national NORM inventory can be the basis for establishing a national NORM strategy for the management of NORM residues. This work provides a thorough overview of the radiological parameters of the potential NORM-related industries, describes the radionuclides that have elevated concentrations, provides estimations on their yearly creation amounts and produces input for determining possible NORM management options.
PL
Planując i realizując leczenie z użyciem promieniowania jonizującego, należy zapewnić podanie zleconej przez lekarza dawki terapeutycznej, minimalizując równocześnie dawki podane poza objętością tarczową. Osiągnięcie tych dwóch celów w znacznym stopniu zależy od wielkości objętości tarczowej, jej położenia względem narządów krytycznych oraz rodzaju promieniowania użytego do terapii. Charakterystyki głębokościowe powszechnie stosowanych wiązek promieniowania stosowanych w radioterapii pokazują, że szczególnie narażone na pochłonięcie dawki wyższej są tkanki prawidłowe, które położone są na mniejszej głębokości niż tkanki objęte procesem nowotworowym. Dlatego jedną z podstawowych zasad przygotowania leczenia jest taki wybór kierunku napromieniania, aby objętość tarczowa znajdowała się jak najbliżej źródła promieniowania. Realizacja tego celu może zostać osiągnięta poprzez zastosowanie techniki napromieniania śródoperacyjnego, której istotą jest odsunięcie metodami chirurgicznymi tkanek otaczających objętość tarczową od strony wlotowej poza obszar eksponowany na promieniowanie pierwotne i ewentualnie ochrona tkanek znajdujących się dystalnie względem objętości tarczowej. Taka technika określana terminem „radioterapia śródoperacyjna” ma długą historię, ale dopiero w XXI wieku znalazła szersze zastosowanie. Umożliwił to rozwój technologiczny mobilnych urządzeń terapeutycznych oraz zgromadzona wiedza z zakresu radioterapii i radiobiologii. Radioterapia śródoperacyjna znajduje coraz szersze zastosowanie w radioterapii nowotworów głowy i szyi, mięsaków, nowotworów jelita grubego i trzustki [36]. Szczególne znaczenie, głównie z powodów epidemiologicznych, ma radioterapia śródoperacyjna w leczeniu pacjentek z nowotworem piersi [25, 27, 28].
PL
Celem pracy jest porównanie dawek otrzymywanych przez pacjentów dorosłych poddanych badaniom tomografii komputerowej głowy z poziomami dawek referencyjnych zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Do retrospektywnej analizy włączono 62 pacjentów, u których wykonano badanie tomografii komputerowej głowy techniką spiralną. Wszystkie badania wykonano przy użyciu tego samego protokołu. Uzyskano wyniki z pomiarów dawek w postaci parametrów: ważony tomograficzny indeks dawki (CTDIw) oraz iloczyn dawka-długość (DLP). Analizowane parametry dotyczyły tylko części diagnostycznej badania z wyłączeniem tzw. topogramu. Następnie porównano wyniki z poziomami dawek referencyjnych. Stwierdzono, iż dawki otrzymywane przez pacjentów poddanych badaniom tomografii komputerowej głowy nie przekraczają poziomów dawek referencyjnych, a protokół, przy użyciu którego wykonane zostały badania, zapewnia pacjentom w pełni akceptowalny poziom narażenia na promieniowanie jonizujące.
EN
The aim of this study is to compare radiation doses received by adult patients undergoing computerised tomography (CT) of the head with references to dose levels included under the regulations of the Minister of Health. For the retrospective analysis, 62 patients were enrolled in whom cranial CT had been performed using the spiral technique. All examinations were performed using the same protocol. Results from dose measurements were obtained in the form of Computed Tomography Dose Index weighted (CTDIw) and Dose Lenght Product (DLP) parameters. The analysed parameters concerned only the diagnostic part of the study, excluding the so-called “topogram”. The results were subsequently compared with the reference dose levels. It was found that the doses received by patients undergoing cranial CT do not exceed the maximum recommended levels, and the protocol by which the examinations were performed provides patients with a fully acceptable level of exposure to ionizing radiation.
EN
Radon Rn-222 is a commonly occurring natural radionuclide found in the environment from uranium- -radium radioactive series, which is the decay product of radium Ra-226. The presence of radon carries negative health effects. It is, in fact, classifi ed as a carcinogen, and therefore, it is necessary to continuously monitor its concentration. The aim of this study was to determine the level of radon-222 concentration in water intended for human consumption in the two voivodeships of Poland: West Pomeranian and Kuyavian-Pomeranian. Measurements were performed for more than 60 intakes. The level of radon was measured by using the liquid scintillation counting method. The range of measured radon concentration in the water from the West Pomeranian Voivodeship was from 0.90 to 11.41 Bq/dm3 with an average of 5.01 Bq/dm3, while that from the Kuyavian-Pomeranian Voivodeship was from 1.22 to 24.20 Bq/dm3 with an average of 4.67 Bq/dm3. Only in three water intakes, the concentration of radon-222 exceeded the value of 10 Bq/dm3. The obtained results allowed to conclude that population exposure associated with radon-222 in water is negligible and there is no need to take further action. In the case of three intakes where a higher concentration of radon was found, the potential exposure was low.
PL
Praca pielęgniarek niesie ze sobą ryzyko narażenia zawodowego na czynniki szkodliwe. Każde miejsce pracy może mieć odrębna specyfikę, która wpływa na rodzaj ekspozycji zawodowej związanej wykonywanym zawodem. Blok operacyjny to miejsce pracy wysoko specjalistyczne, na którym jednym z zagrożeń jest napromieniowanie. Ponieważ w coraz większej liczbie zabiegów operacyjnych, wykorzystywane są kopie rentgenowskie, za cel pracy przyjęto ocenę poziomu wiedzy personelu pielęgniarskiego wybranego bloku operacyjnego na temat promieniowania jonizującego oraz zasad ochrony radiologicznej. Za metodę badawczą posłużył sondaż diagnostyczny, w którym wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety. W badaniu udział wzięło 45 pielęgniarek zatrudnionych w bloku operacyjnym. Uzyskane wyniki wskazują, iż personel pielęgniarski ma wiedzę na temat ochrony radiologicznej na poziomie Średnim. Zaobserwowano, iż wraz z długością stażu pracy na bloku operacyjnym wzrasta me tylko poziom wiedzy w zakresie ochrony radiologicznej, ale co ważniejsze-przekłada się ona w praktyce na przestrzeganie ogólnych wytycznych ochrony radiologicznej, a także stosowanie indywidualnych środków ochrony pracownika.
EN
A nursing job is closely associated with a risk of exposure to a number of harmful factors. Every workplace has its own distinctive features which may result in a specific kind of occupational exposure. An operating theatre is a highly technical place, where irradiation constitutes one of the risks. Fluoroscopy is often used in surgery, because of technological development, which brings not only benefits, but also an extraordinary risk of medical staff being exposed to radiation. Therefore, this study aimed to evaluate operating theatre nurses' knowledge on ionizing radiation and the principles of protection against radiation. A diagnostic survey was used as a method of analysis, in which an original questionnaire was applied as an expertise tool. The study involved 45 nurses employed in an operating theatre. The results indicate that the knowledge of the nurses on radiological protection is at a medium level. Moreover, it turned out that there is a trend indicating that with the length of service in the operating theatre not only does the level of knowledge in the field of radiological protection increase, but more importantly, it has impact on the nurses' experience at complying with common principles of protection against radiation and at using personal protective equipment.
PL
Nawiązując do obchodzonej w tym roku 150. rocznicy urodzin Marii Skłodowskiej-Curie przypominam publikację, która dała początek radiacyjnej sterylizacji wyrobów medycznych jednorazowego użytku. W pracy tej uczona zwróciła również uwagę na heterogoniczny charakter oddziaływania promieniowania jonizującego na materię. Dopiero współcześnie posługując się modelem gniazd jonizacji wyjaśniono otrzymane eksperymentalnie krzywe radiacyjnej inaktywacji. Pierwotne procesy zachodzące w gniazdach jonizacji są nadal obiektem badań. W szczególności dyskutowane są mechanizmy zjawiska ochronnego obserwowanego w chemii radiacyjnej związków organicznych. Tłumaczone jest ono zarówno przeniesieniem wolnego rodnika jak i energii lub ładunku. Prowadzone przy nas badania skłaniają do stwierdzenia, że najbardziej prawdopodobny jest mechanizm wędrówki stanu wzbudzonego (energii). W ten sposób można wytłumaczyć raczej mało prawdopodobne spotkanie się dwóch makrorodników w procesie radiacyjnego sieciowania. Zwracam uwagę na rolę gniazd wielojonizacyjnych w radiolizie tworzyw polimerowych. Również w tym przypadku eksperymentalnie potwierdzono ochronne działanie związków aromatycznych. Benzen i jego pochodne oraz wyższe węglowodory aromatyczne mogą częściowo rozpraszać energię deponowaną w gniazdach o dużym LET (linear energy transfer). Warto podkreślić, że znakomita większość naturalnych i syntetycznych antyoksydantów to związki aromatyczne. Unikatowe cechy obróbki radiacyjnej wynikają ze stosunkowo prostego, wydajnego i łatwego w kontroli sposobu tworzenia wolnych rodników. Z tego powodu relatywnie kosztowne techniki radiacyjne znajdują liczne zastosowania.
EN
Referring to the celebrated 150th anniversary of Marii Skłodowskiej-Curie birthday this year, I recall a publication that gave rise to the radiation sterilization of disposable medical devices. In this work, the scholar also drew attention to the heterogeneous nature of the impact of ionizing radiation on matter. Only now, using the model of the ionization spurs, the experiments have been performed on radiation inactivation curves. Primary processes occurring in ionization nests are still subject to investigation. Particularly discussed are the mechanisms of the protective phenomenon observed in the radiation chemistry of organic compounds. It is translated both by the transfer of free radicals and energy or by charge. The research conducted by us suggests that the most likely mechanism is the travel of the excited state (energy). In this way, it is possible to explain the rather unlikely encounter of two radicals in the radiation crosslinking process. I would like to point out the role of multi-ionization spurs in the radiolysis of polymer materials. Also in this case, the protective effect of the aromatic compounds was experimentally confirmed. Benzene and its derivatives and higher aromatic hydrocarbons may partially dissipate the energy deposited in large LET spurs. It is important to note that the vast majority of natural and synthetic antioxidants are aromatic compounds. The unique features of the radiation treatment result from a relatively simple, efficient and easy to control how to create free radicals. For this reason, relatively expensive radiation techniques find many applications.
PL
Przedstawiono zagadnienia projektowania składu betonu do wykonania konstrukcji osłonowych w elektrowni jądrowej, narażonych na oddziaływanie promieniowania jonizującego. Omówiono zasady doboru kruszyw mineralnych o odpowiednich właściwościach, cementów specjalnych oraz domieszek. Przedstawiono przykładowe wyniki oceny mikrostruktury zaprojektowanego betonu, badań przepuszczalności cieczy i gazów, właściwości termofizycznych oraz odporności na wystąpienie szkodliwej reakcji alkalicznej. Zaproponowano wskazówki technologiczne do wykonania betonu, w celu zapewnienia wymaganej trwałości konstrukcji.
EN
The problem of concrete mix design for the construction of radiation shielding structures exposed to ionizing radiation in nuclear power plants is presented. The principles of selection of mineral aggregates with suitable properties, special cements and admixtures are discussed. Exemplary results of microstructure evaluation of designed concrete, liquid and gas permeability tests, thermophysical properties and resistance to harmful alkali-silica reaction are presented. Technological guidance for concrete proportioning and production is proposed to ensure the required durability of the structure.
PL
W artykule zaprezentowano podstawową problematykę z zakresu ochrony radiologicznej. Została również przeanalizowana aktualna sytuacja dotycząca niezgodności występujących podczas organizacji bezpieczeństwa pracy przy promieniowaniu rentgenowskim. Celem artykułu było opracowanie rozwiązania występujących niezgodności. Aby osiągnąć przedstawiony cel zaproponowano zmiany, które mogą mieć istotny wpływ na poprawę poziomu bezpieczeństwa pracowników na wybranym stanowisku oraz pacjentów. Dokonano analizy literatury z zakresu negatywnego oddziaływania promieniowania rentgenowskiego na organizm człowieka. Podzielono tak ze istniejące środki ochrony ze względu na osłonę dla pacjenta i pracownika oraz ogół ludności. Wykonano badania w 33 jednostkach ochrony zdrowia w celu weryfikacji stosowanej ochrony radiologicznej i niezgodności z nią związanych.
EN
This article discusses some basic issues in radiological protection. It also analyzes problems in occupational safety related to X-rays. To solve those problems, it necessary to introduce several changes, which could significantly improve the level of safety of workers at selected workstations and patients. This article presents an analysis of the literature on the negative impact X-rays have on the human body, rays and a classification of existing safety measures according to whether they protect patients, personnel or the general population. To verify inconsistencies with the requirements of radiological protection, measurements were conducted at 33 health care facilities.
PL
W artykule opisano metodę badawczą, skonstruowaną aparaturę oraz stworzone oprogramowanie do badania promieniowania jonizującego. Przedstawiono również wyniki eksperymentu oraz poddano je analizie. Uzyskane dane pozwoliły na sformułowanie wniosków, iż badane zjawisko fizyczne jest istotnym składnikiem bilansu energetycznego wyładowań elektrycznych natomiast nie zawsze jest jednoznaczne i wymaga dalszych badań. Znaczny wpływ na wyniki mają takie czynniki jak odległość detektora od źródła promieniowania, różnica potencjałów na elektrodach czy też środowisko, w jakim przeprowadzono eksperyment. Analiza wyników była możliwa dzięki stworzeniu dedykowanego oprogramowania do akwizycji i obróbki danych z eksperymentu.
EN
The article describes the research method, constructed equipment and created software for testing of ionizing radiation. It also presents the results of the experiment that were subjected to analysis. The data obtained allowed to draw the conclusion that studied physical phenomenon is an important component of the energy balance of electrical discharges while it is not always explicit and requires further study. A significant impact on the results to such factors as the distance of the detector from the radiation source, the potential difference at the electrodes or the environment in which the experiment was conducted. Analysis of the results was made possible by the creation of dedicated software for acquisition and processing of the data from the experiment.
PL
Zaprezentowano rodzaje promieniowania i ich charakterystykę. Opisano jednostki aktywności źródła i dawki przyjętej przez organizmy żywe. Następnie artykuł opisuje normy promieniowania ustalone dla materiałów budowlanych i wymagania ustawowe jakie muszą spełniać budynku w celu ochrony przed naturalnymi źródłami promieniowania pochodzącego z zastosowanych materiałów budowalnych i gazu radonu. W Polsce prowadzony jest stały monitoring wybranych materiałów pod kątem promieniowania. Wyniki tych pomiarów również zaprezentowano w artykule.
EN
Types of radiation and their characteristics was presented. Description of the individual source activity and dose adopted by living organisms was given. The article then cites the exposure standard established for building materials and legal requirements to be met by the building to protect it from natural sources of radiation from the building materials and radon gas. In Poland, it is carried out constant monitoring of selected materials for radiation. The results of these measurements are also presented in the article.
first rewind previous Strona / 8 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.