The paper contains a discussion of the results of an experiment concerning the effect of foliar nitrogen and magnesium fertilization on the concentration of ash macronutrients in edible potato tubers of a medium-early cultivar called Zebra. The trials were based on a three-year, two-factorial field experiment, carried out in 2005–2007 at the Research Station in Tomaszkowo, owned by the University of Warmia and Mazury in Olsztyn. The applied fertilization consisted of 80 kgN, 35 kgP and 100 kgK ha–1. The first experimental factor comprised foliar nitrogen fertilization in the range of doses 8–40 kgN ha–1 accompanied by simultaneously diminished doses of soil nitrogen fertilization. The second factor included three series: without magnesium, with magnesium introduced to soil in a rate of 24 kg ha–1 and with magnesium sprayed over potato leaves in a rate of 12 kgMg ha–1. Tuber samples were analyzed for the concentrations of phosphorus, potassium, magnesium and sodium. The content of these macronutrients tended to decrease under the influence of the increasing nitrogen fertilization, with the exception of phosphorus, whose concentration rose in the series unfertilized with magnesium under the effect of 8 and 16 kgN, and the concentration of sodium, which continued to increase in the Mg fertilized series up to the rate of 24 kg of N applied as a foliar fertilizer. The mean Ca : P = 0.28, Ca : Mg = 0.39 and K : Ca = 11.9 ratios suggest very poor calcium supply of the potato cultivar. In contrast, very broad ratios between K : (Ca + Mg) = 3.32 and K : Mg = 4.60 prove that the concentrations of potassium and magnesium were relatively high. The foliar application of nitrogen, tested in this experiment, had a significant effect on the ratios between ash elements in tubers. It has been demonstrated that as the top-dressing rate of nitrogen increased, the Ca : P and Ca : Mg ratios narrowed while the ratios of K : (Ca + Mg) and K : Ca were broader. The applied fertilization had no effect on the K : Mg ratio.
PL
W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczące oddziaływania dolistnego nawożenia azotem i magnezem na zawartość makroskładników popielnych w bulwach ziemniaka jadalnego średnio wczesnej odmiany Zebra. Za podstawę badań przyjęto 3-letnie, II-czynnikowe doświadczenie polowe, które realizowano w latach 2005-2007 na polu Ośrodka Dydaktyczno-Doświadczalnego w Tomaszowie, należącego do Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Zastosowane nawożenie wynosiło 80 kgN, 35 kgP ha-1 i 100 kgK ha-1. Czynnik I doświadczenia obejmował nawożenie dolistne azotem w zakresie (8; 40) kgN ha-1 zmniejszając jednocześnie doglebową dawkę azotu. Czynnik drugi uwzględniał trzy serie: bez magnezu, z magnezem stosowanym doglebowo 24 kgMg ha-1 oraz z magnezem stosowanym dolistnie w dawce 12 kgMg ha-1. Próby bulw analizowano na zawartość fosforu, potasu, wapnia, magnezu i sodu. Zawartość makroskładników w bulwach pod wpływem wzrastającego dolistnego nawożenia azotem generalnie ulegała obniżeniu. Wyjątek stanowiła zawartość fosforu, która wzrosła w serii nienawożonej magnezem pod wpływem 8 i 16 kgN oraz zawartość sodu, która w serii nawożonej Mg rosła do dawki 24 kgN stosowanego dolistnie. Średnie stosunki Ca : P = 0,28, Ca : Mg = 0,39 i K : Ca = 11,9 wskazują na bardzo słabe zaopatrzenie uprawianej odmiany w wapń, natomiast szerokie stosunki K : (Ca + Mg) = 3,32 i K : Mg = 4,60 świadczą o relatywnie wysokiej zawartości potasu i magnezu. Zastosowany dolistnie azot w istotny sposób wpłynął na kształtowanie stosunków pomiędzy składnikami popielnymi w bulwach. Stwierdzono, że raz ze wzrostem pogłównej dawki N następowało zawężanie stosunku Ca : P i Ca : Mg oraz poszerzenie K : (Ca + Mg) oraz K : Ca. Zastosowane nawożenie nie miało wpływu na stosunek K : Mg.
The objective of the study has been to determine the effect of foliar nitrogen and magnesium fertilization on modifications in the concentration of chlorophyll in leaves of an medium-early edible potato cultivar called Zebra. Different rates of foliar magnesium fertilization were applied, from 0 % to 50 % of the full dose of this nutrient (80 kgN ha–1). The experiment was conducted in three series – without magnesium fertilization, with magnesium applied to soil (24 kgMg ha–1) and with magnesium sprayed over leaves (12 kgMg ha–1). The highest concentration of chlorophyll a and b was obtained in 2005: 137.6 and 53.4 mg 100 g of fresh mass of leaves. In the same year, the highest yield of potato tubers was produced: on average, 27.86 Mg ha–1. This relationship, however, was not confirmed in the subsequent years. In 2006 and 2007, the two years with the weather conditions unfavourable to potato cultivation, the volume of yields was positively correlated with the concentration of chlorophyll in leaves, a relationship which was not detected in 2005, when the yield was the highest. Soil or foliar application of magnesium determined the synthesis of chlorophyll and accumulation of yield, especially in the years characterized by unfavourable weather conditions.
PL
Celem badań było wyjaśnienie wpływu dolistnego nawożenia azotem i magnezem na kształtowanie się zawartości chlorofilu w liściach ziemniaka jadalnego średnio wczesnej odmiany Zebra. Zróżnicowane nawożenie dolistne azotem zastosowano w zakresie od 0 do 50 % pełnej dawki tego składnika (80 kgN ha-1). Eksperyment przeprowadzono w trzech seriach - bez nawożenia magnezem, z magnezem stosowanym doglebowo (24 kgMg ha-1) oraz z magnezem stosowanym dolistnie (12 kgMg ha-1). Największą zawartość chlorofilu a i b uzyskano w 2005 r. - 137,6 mg i 53,4 mg na 100 g świeżej masy liści. W roku tym uzyskano jednocześnie najwyższy plon bulw - średnio 27,86 Mg ha-1. W latach następnych nie potwierdzono tej zależności. Wzrastający udział N stosowanego dolistnie w ogólnej dawce azotu spowodował praktycznie liniowy przyrost ilości obu form chlorofilu. W latach niesprzyjających plonowaniu 2006 i 2007 stwierdzono, że ilość plonów była dodatnio skorelowana z zawartością chlorofilu w liściach, czego nie stwierdzono w roku 2005, w którym plon był największy. Zastosowany doglebowo, jak i dolistnie magnez miał decydujące znaczenie w syntezie chlorofilu i nagromadzaniu plonu szczególnie w latach o niesprzyjających warunkach pogodowych.
The paper discusses the long-term effect of hard coal fly ashes on the content of some nitrogen forms in soil. The study was based on a field experiment 19 years after it had becn established. Fly ashes were dosed at rates of O, 100, 200, 400, 600 and 800 Mg ha-1, in the following four series: without organic substance, with farmyard manure, with straw and with trec bark. The results seem to prove that hard coal fly ashes as well as organic fertilizers applied in addition to fly ashes had a significant influence on the long-term content of the analyzed forms of nitrogen in soil. The effect of fly ashes was particularly evident in the arable horizon of the analyzed soil. In deeper soil layers, fly ashes were found to have no influence on the content of the analyzed nitrogen forms. Among the organic amendments tested in the experiment, irrespective of the depth at which soil samples were taken, tree bark had the strongest influence on N-NO3. increasing its content. With respect to N-NH4, the strongest influence on its content was produced by straw.
PL
Pracę poświęcono wyjaśnieniu następczego oddziaływania popiołów z węgla kamiennego na zawartość wybranych form azotu w glebie. Badania wykonano, korzystając z doświadczenia polowego po 19 latach od jego założenia. Popioły stosowano w dawkach 0, 100, 200, 400, 600 i 800 Mg o ha-1 z uwzględnieniem czterech serii: bez dodatku substancji organicznej, z obornikiem, ze słomą i z korą drzewną. Uzyskane wyniki badań wskazują, że popioły z węgla kamiennego oraz wprowadzane wraz z nimi dodatki nawozów organicznych znacznie wpłynęły na długookresowe kształtowanie się zawartości badanych form azotu w glebie. Działanie popiołów uwidoczniło się przede wszystkim w warstwie ornej badanej gleby. W głębszych warstwach nie stwierdzono wpływu popiołów na zmiany zawartości badanych form azotu. Spośród zastosowanych dodatków organicznych niezależnie od poziomu pobrania próbek gleby na zawartość N-NO3 najsilniej wpływała kora drzewna, powodując wzrost jego ilości. W odniesieniu do formy N-NH4 najsilniejszy wpływ na zawartość tej formy azotu miała słoma.
The purpose of this study has been to assess the effect of two technologies of top-dressing nitrogen fertilization on contents of total nitrogen, glycoalkaloids (TGA) and amino acids in tubers of a medium-early potato cultivar called Mila. The study was based on a two-factor experiment in a random block design with four replications and involved four different variants of top-dressing nitrogen fertilization: soil and foliar application. In the first series, 1/2 of the total nitrogen rate was introduced as top-dressing soil fertilization and in the second series as foliar application. The rates of NPK were 107, 214, 321 and 428 kg NPK ha-1 at a N : P : K ratio equal to 1.00 : 0.44 :o 1.25. Increasing NPK. fertilization caused a rise in the total nitrogen and glycoalkaloids in tubers of the test potato cultivar. No effect of the top-dressing nitrogen fertilization technology on the above characteristics was noticed. The content of glycoalkaloids in tubers was positively correlated with the content of total nitrogen, with the dependence being more evident in tubers from objects fertilized with nitrogen introduced to soil than over leaves. The type of top-dressing nitrogen fertilization had impact on the shape of relationships between the total nitrogen content and the content of amino acids. Regarding exogenous amino acids, significant dependences were verified for phenylalanine, methionine and the sum of these amino acids. In the pool of endogenous amino acids, such dependences occurred in the case of glycine and prolamin. The total content of glycoalkaloids (TGA), depending on the method of top-dressing nitrogen fertilization, was positively correlated with the content of asparagic acid and tyrosine and negatively correlated with the presence of alanine, glycine and lycine.
PL
Celem pracy było określenie wpływu dwóch technologii pogłównego nawożenia azotem na zawartość azotu ogólnego, glikoalkaloidów (TGA) i aminokwasów w bulwach ziemniaka średnio-wczesnego odmiany Mila. Badania oparto na doświadczeniu dwuczynnikowym prowadzonym w układzie losowanych bloków w czterech powtórzeniach, z różnymi wariantami pogłównego nawożenia azotem - doglebowo i dolistnie. W pierwszej serii 1/2 ogólnej dawki N stosowano pogłównie w formie doglebowej, a w drugiej w postaci oprysku nalistnego. Dawki NPK wynosiły kolejno 107, 214, 321 i 428 kg NPK - ha-1 przy stosunku N : P : K - 1.00 : 0.44 : 1.25. Wzrastające nawożenie NPK spowodowało wzrost zawartości N-ogółem oraz glikoalkaloidów w bulwach uprawianej odmiany ziemniaka. Nie stwierdzono wpływu technologii stosowania azotu aplikowanego pogłównie na wymienione cechy. Zawartość glikoalkaloidów w bulwach była dodatnio skorelowana z zawartością N-ogółem, przy czym zależność ta była bardziej widoczna w przypadku bulw pochodzących z obiektów nawożonych azotem pogłównie doglebowo niż dolistnie. Sposób pogłównego nawożenia azotem wpłynął na kształtowanie się zależności pomiędzy zawartością N-ogółem a zawartością aminokwasów. W odniesieniu do aminokwasów egzogennych zależności istotne stwierdzono w przypadku fenyloalaniny, metioniny i sumy tych aminokwasów, a w puli aminokwasów endogennych w odniesieniu do glicyny i prolaminy. Zawartość glikoalkaloidów (TGA), w zależności od sposobu nawożenia pogłównego azotem była dodatnio skorelowana z zawartością kwasu asparaginowego i tyrozyny oraz ujemnie z zawartością alaniny, glicyny i lizyny.
The paper's aim has been to clarify the effect of foliar fertilization with nitrogen and magnesium on the content of total and protein nitrogen in tubers of medium-early potato cv. Zebra. The experiment was conducted in three series; in the first series, in which potatoes were fertilized only with nitrogen in the total dose of 80 kg N o ha-1, the contribution of foliar treatment steadily increased (O, 10, 20, 30, 40 and 50 %) at the expense of soil fertilization (80, 72, 64, 48 and 40 kg N o ha-1); in the other two series included additional magnesium fertilization. In the second series, magnesium at a rate of 7.5 kg Mg o ha-1 was sprayed over potato leaves; in the third series, 15 kg Mg o ha-1 was introduced to soil. The highest average content of total and protein nitrogen was determined in potato tubers which had received exclusive nitrogen fertilization, both as foliar sprays and to soil, whereas in the variants including addition of magnesium, a slight decrease in amounts of both nitrogen forms occurred. The highest increase in the total and protein nitrogen content in potato tubers was obtained at the 10 % contribution of foliar nitrogen application. Magnesium nutrition, either as foliar or soil treatments, did not have any significant influence on the content of total and protein nitrogen in tubers. Increasing share of foliar nitrogen fertilization led to a decreased content of nitrates(V) in potato tubers tested after harvest. A similar effect appeared under the influence of additional foliar application of magnesium, whereas the same nutrient added to soil produced a reverse effect. Magnesium sprayed over leaves tended to lower the concentration of nitrates in potato tubers. When introduced to soil, it raised the content of nitrates(V) in potato tubers.
PL
Pracę poświęcono wyjaśnieniu oddziaływania dolistnego nawożenia azotem i magnezem na zawartość azotu ogólnego i białkowego w bulwach ziemniaka średnio-wczesnego odmiany Zebra. Doświadczenie przeprowadzono z uwzględnieniem 3 serii: w pierwszej stosowano tylko nawożenie azotem - 80 kg N o ha-1, gdzie systematycznie zwiększał się udział nawożenia dolistnego (0. 10 %, 20 %, 30 %, 40 %, 50 %) kosztem doglebowego (80, 72, 64, 56, 48 i 40 kg N o ha-1), a w dwóch następnych seriach uwzględniono dodatkowo nawożenie magnezem. W drugiej serii magnez stosowano dolistnie w ilości 7,5 kg Mg o ha-1, a w trzeciej doglebowo w dawce 15 kg Mg o ha-1. Największą średnią, zawartość azotu ogólnego i białkowego stwierdzono w bulwach nawożonych samym azotem - dolistnie i doglebowo, a w wariantach z dodatkiem magnezu nastąpił nieznaczny spadek koncentracji obu tych form azotu. Większy wzrost zawartości N-ogólnego i N-bialkowego w bulwach ziemniaka uzyskano przy 10 % udziale nawożenia dolistnego azotem. Nawożenie magnezem zastosowane dolistnie jak i doglebowo, nie miało znaczącego wpływu na zawartość N-ogólnego i N-białkowego w bulwach ziemniaka. Zwiększający się udział dolistnego nawożenia azotem spowodował zmniejszenie zawartości azotanów(V) w bulwach ziemniaka po zbiorze bulw. Podobny efekt uzyskano podczas dodatkowej dolistnej aplikacji magnezu, natomiast składnik ten zastosowany doglebowo działał odwrotnie. Zawartość azotanów(V) w bulwach uległa znacznemu wzrostowi w okresie przechowywania. Magnez stosowany dolistnie przeważnie zmniejszał, a wprowadzany doglebowo zwiększał zawartość azotanów(V) w bulwach.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.