„Zielony to więcej niż kolor. To filozofia” – to hasło firmy Benetton używane m. in. na jej torbach do pakowania produktów. Zielony kolor i zieleń to w ogóle swoisty zamiennik idei zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do kształtowania przestrzeni miejskiej. Jednocześnie, wpisujący się w definicję rozwoju zrównoważonego i ograniczający jej rozumienie poprzez instrumentalne traktowanie już istniejących terenów zielonych (szczególnie drzew). Stąd miasto, narażone – z jednej strony, ze względu na tendencję do skupiania ludności – na przeludnienie, a z drugiej – na wyludnianie, (poprzez odpływ mieszkańców na tereny podmiejskie właśnie ze względu na dostęp do środowiska przyrodniczego) jako „zielone miasto” staje się swoistą utopią społeczną. Opis przykładowych działań dotyczących zieleni i wody w przestrzeni miejskiej (i porównanie sposobu podejścia do zasobów przyrodniczych miast) staje się podstawą do rozważań na temat teraźniejszości i przyszłości miasta jako formy urbanistycznej.
EN
‘Green is more than a color. It is a philosophy.’ – the Benneton marketing slogan used among others on the firm’s bags. Green color and greenery build nowadays a specific interchange for the idea of sustainable development when related to the creation of the urban space. At the same time, this includes the definition of sustainable development and excludes its understanding through instrumental use of already existing green areas (especially trees). So a city, subjected to overcrowding (because of concentration caused mainly by migration), and on the other hand – to depopulation (through the migration to suburban areas in want for the nature’s proximity), as a ‘green city’ is becoming a social utopia. A description of exemplary dealings with greenery and water resources in urban space (and a comparison of the methods and attitudes to natural urban resources) starts a consideration process of the present and the future of a city as an urban form.
Idea smart city to idea przestrzeni miejskiej zarządzanej sprawnie i przy pomocy najnowszych „inteligentnych” technologii. Technologii, które ułatwiając życie ich użytkownikom, powodują jednocześnie marginalizacje dużych grup społeczeństwa – obierając miejsca pracy i zródła utrzymania; tworząc wirtualne, żyjące w światach równoległych i nie komunikujące się ze sobą wspólnoty; ograniczając dostęp do niektórych usług i aktywności tym, którzy z różnych powodów nie nadażają za postępem. W ten sposób przestrzeń miejska staje się łatwiejsza w zarządzaniu i bardziej zamknięta w sensie społecznym. Artykuł jest próbą zmierzenia się z wyzwaniami technologii przeciwstawionej, czy może jedynie uzupełniającej, działania lokalnych społeczności skierowane na tworzenie przestrzeni miejskich budujących wspólnotę i bardziej humanistyczne przestrzenie życia.
EN
A skillfully and computer-based administered urban space builds the contemporary idea of a smart city. The so called ‘intelligent technologies’ facilitate the life of the inhabitants but at the same time marginalize large groups of society – taking jobs and income sources away; creating communities living in parallel worlds without mutual communication; limiting the access to some services and activities for those who from various reasons are not able to follow the progress. Thus the urban space becomes easier to govern and more closed in a social sense. The article is an attempt to size up the technology, which contrasts with, or perhaps only replenishes the activities of local communities which aim for the creation of community values and more human living spaces.
Zgodnie z artykułem 24 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka prawo do rekreacji należy do niezbywalnych praw jednostki. Obecnie konieczność odpoczynku jest szczególnie niezbędna z powodu tempa życia i koncentracji uwagi na niezliczonej ilości informacji docierających z otoczenia i przestrzeni wirtualnej. Jednocześnie mobilność i „konsumpcja” przestrzeni powoduje jej postrzeganie poprzez zindywidualizowaną percepcję jednostki. Obraz przestrzeni zostaje utożsamiony z potrzebami użytkownika i postrzegany jedynie przez jego doświadczenie, co wpływa na sposób kształtowania przestrzeni, w szczególności podporządkowanemu użytkowaniu w czasie wolnym. Mieszkaniec staje się turystą, a przejezdny wpływa na życie codzienne mieszkańców, gdyż atrakcyjność przestrzeni rekreacyjnych zwiększa wartość ekonomiczną miasta. Rozważania, dotyczące kompozycji przestrzeni czasu wolnego, stanowią próbę zdefiniowania współczesnych trendów stylu życia miejskiego i jego wpływu na strukturę urbanistyczną miasta.
EN
According to the 24. article of the Universal Declaration of Human Rights the right to have leisure is one of the immanent personal rights. The need to have a rest is especially necessary because of the pace of life and the need to concentrate on countless information from surroundings and virtual space. At the same time mobility and ‘space consumption’ individualize the perception. The image of space is identified as the same as personal needs and perceived only through the experience of the user. This then influence the forming of the space, especially the leisure space. The inhabitant becomes a tourist, and the traveler influence the everyday life of the citizens of a city because the attractiveness of the recreational space increase the economical value of the city itself. Considerations to the composition of the leisure space start a quest for a definition of the contemporary urban lifestyle trends and its influence on the urban structure of a city.
Przestrzeń publiczna współczesnego miasta, tak jak i życie codzienne, poddana jest presji szybkości; przyśpieszeniu nadanemu przez zdigitalizowane, totalnie skomunikowane społeczeństwa, w których jednostki chcąc się na chwilę zatrzymać ryzykują pozostanie poza głównym nurtem wydarzeń. Odbija się to w sposobach kształtowania przestrzeni publicznych w miastach, które zostały sprowadzone do roli kolejnego produktu rywalizującego o uwagę użytkownika. Spowolnienie życia właściwe dla małomiasteczkowej przestrzeni stanowi jeden z aspektów umożliwiających ochronę wartości dziedzictwa kulturowego i naturalnego, umożliwiając rozwijanie alternatywnych zasad kompozycji przestrzeni opartych na zasadach wywodzących się z idei filozofii ekologicznych. Refleksja oparta na analizie zalet i niedostatków spowolnionej percepcji staje się punktem wyjścia dla analizy możliwości wyważenia potrzeb i tworzenia metod kształtowania różnorodnych miejskich przestrzeni alternatywnych.
EN
The housing environment and public space of the contemporary city , as the everyday life itself is put under pressure of speed; the acceleration from digitalized society where communication is everything, and where an individual who stops for a while risk to be left outside the main stream. It is visible in the way how public spaces in the cities are shaped. Public spaces is seen there as just another product which competes to get users attention. Slowing down which is attributed to small town space builds one of the aspects which allows the preservation of the cultural and environmental heritage allowing to unfold the alternate space composition rules based on the ideas of ecological philosophy. A reflection based on analysis of the possibilities to balance the needs and to build the rules for shaping of the different alternate urban spaces.
Strategie oparte na idei „miasta kreatywnego" dla wielu miast, w tym miast polskich, stają się elementem strategii przetrwania w obliczu zmian powodowanych przekształceniami sfery gospodarczej i społecznej, wynikającymi z globalizacji. Powiązanie idei „miasta kreatywnego" z założeniami rozwoju zrównoważonego i konfrontacja z rzeczywistą strategią rozwoju przestrzeni miejskiej m.in. na przykładzie Łodzi stanowiły dla autorki punkt wyjścia do rozważań nad możliwością powszechnego zastosowania idei kreatywności jako antidotum na problemy współczesnych jednostek miejskich.
EN
The strategies based on the idea of "the creative city" for rather many of the cities, also polish towns, became an element of specific survival strategy in the time of profound changes in social and economic areas, caused by globalization. The connection between the ideas of "the creative city" and sustainable development and the confrontation with the real urban development strategy (examples include the case study for the city of Łódź) are the starting points for the author to consider the possibilities of the use of the creativity idea as an antidote for the problems of contemporary cities.
Przestrzeń współczesnego miasta w pewien sposób przestała być przestrzenią zamieszkiwania, rozumianą jako m.in. przestrzeń wymiany i kontaktów międzyludzkich. Współczesność na nowo zdefiniowała przestrzenie segregacji – od enklaw luksusu i biedy w centrum po przedmieścia zamykające swoich użytkowników w wygrodzonych, strzeżonych osiedlach. Spostrzeżenia dotyczące jakości zamieszkiwania w mieście „tu i teraz” stają się dla autorki punktem wyjścia do rozważań nad pożądanymi cechami przestrzeni zamieszkiwania w przyszłości oraz wpływem sposobu użytkowania na jej kształt.
EN
Urban space of a contemporary city in some ways stopped to be the habitable space, defined between other notions as the space of interchange and social contact. The present redefined segregation zones – from luxury and poverty enclaves in the center of the city to suburbs with their inhabitants protected in gated communities. Some observations about the quality of living in the city „here and now” build the starting point for the search of the most desired features of the habitable space of the future and how the usage habits influence the form of such space.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Zaangażowanie i obojętność, a nawet wrogość, zachwyt i całkowite odrzucenie to skrajne postawy i uczucia towarzyszące działaniom rewitalizacyjnym dotyczącym zdegradowanych terenów miejskich. Pytanie: czy zaangażowanie „zwykłych obywateli” to czynnik sprzyjający czy przeszkoda dla działań profesjonalistów – staje się punktem wyjścia dla rozważań dotyczących kształtu przestrzennego struktur miejskich – ze szczególnym odniesieniem do problemów Łodzi – typowego miasta poprzemysłowego.
EN
Commitment and indifference or even hostility, admiration and total rejection – these extreme attitudes and feelings accompany the revitalization processes in the devastated urban areas. A question concerning the “average citizen’s” commitment as an advantage or obstacle to the professional workings make a starting point of the consideration of the shape of the urban structure – with a special interest in the case of the city of Łódź – the role model postindustrial city.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
„Lepsze miasto, lepsze życie” – motto EXPO 2010 wyraża wiarę w przyszłość miast jako oaz dobrobytu i godnych warunków życia, i taki obraz świata przekazywały wystawy przygotowane przez poszczególne kraje uczestniczące w wystawie. Przestrzeń publiczna współczesnych miast jest naszpikowana środkami dozoru elektronicznego i pełna służb porządkowych, tak jak była wyposażona w te środki przestrzeń samego terenu wystawy. Ta sprzeczność stanowi punkt wyjścia do rozważań o przyszłości miasta i sposobów kształtowania jego przestrzeni.
EN
“Better City, Better Life” – the motto of the EXPO 2010 expressed the faith in the future of the cities as an oasis of prosperity and worthy living conditions, and the countries which participated in the expo exhibited such picture of the world. Public space of contemporary cities is overloaded with surveillance cameras and full of security forces and the very same means have been used in the area of the expo exhibition. This contradiction is the staring point for consideration over the future of the city and the ways of urban space composition.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Detal architektoniczny niejako opisuje stosunek twórcy i użytkownika do całości estetyki, nie tylko budynków, ale dnia codziennego i sposobu użytkowania przestrzeni. Redukcja bądź rozbudowanie detalu stanowi dialog lub czasem wręcz kłótnię z przyzwyczajeniami i przyjętymi konwencjami. Detal jako fragment budowli stanowi w rezultacie swoistą miarę jego doskonałości - ta teza stanowi punkt wyjścia do rozważań o roli detalu architektonicznego w cyklu życia budynku.
EN
An architectural detail describes the attitude of the creator and the user about the whole aesthetics, not only of buildings but also of the everyday and the ways of the use of space. Reduction and enlargement of the detail builds a dialog or even sometimes a real quarrel with the conventions and habits. In this way a detail as a fragment of a build structure is the real measure of its excellence - such thesis is used as the starting point to consider the role of a detail in architecture in the building's life cycle.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Zasady ekologii odniesione do budynków nakazują uwzględniać ich cykl życiowy, użyteczność i różnorakie przystosowanie do potrzeb życia codziennego. Chociaż postulat użyteczności budowli znany jest od traktatu Witruwiusza, to współczesna architektura aspirująca do miana ekologicznej zdaje się gubić element ponadczasowości - atrybut dzieła architektonicznego. Rozważania na temat przemijania i użyteczności prowadzą do pytań o "nową" (?) jakość estetyczną proponowanych dziś rozwiązań.
EN
Ecology used in reference to buildings dictate the necessity to consider their life cycle, usefulness and varied accommodation to everyday needs. The requirement of usefulness is already known from the Vitruvius' treatise but the contemporary architecture aspiring to be called ecological, seems to lose the element of timelessness - the necessary attribute of the work of architecture. The consideration of the decline and usefulness leads to questions about the "new" (?) aesthetic quality of the nowadays proposed solutions.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przestrzeń publiczna w miejskim środowisku zamieszkiwania to jednocześnie przestrzeń jednostki i przestrzeń wspólnoty. Wzajemne przenikanie tych dwóch obszarów tworzy zarówno antynomię, jak i jednorodną, spójną rzeczywistość zarówno dnia codziennego, jak i zdarzeń o charakterze odświętnym. Odmienna percepcja indywidualna i zbiorowa oraz odmienne formy użytkowania przestrzeni publicznej zmieniają pozornie obiektywne ramy kompozycji przestrzennej przestrzeni publicznej.
EN
Public space in the housing environment builds simultaneously the space of an individual and the community. The merging of both of these spaces consists of both the antinomy and homogenous, coherent reality of everyday and festive events. Various individual and collective perception and different form of the use of the space change seemingly unbiased frame of urban composition of the public space.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Nieformalne lub nietypowe działania w przestrzeni miejskiej to forma oswajania tej przestrzeni - dialogu pomiędzy człowiekiem a otaczającymi go ścianami. Gdy dzisiejsza architektura staje się głównie komercyjnym wyrazem poszukiwania formy przestrzennej własnego ego twórcy (inwestora) "zwykli"(?) ludzie starają się zaistnieć w użytkowanej przez siebie przestrzeni jako jej podmiot. Kolejne redefiniowanie rzeczywistości architektoniczno-urbanistycznej pokazuje nowe możliwości architektury przyszłości.
EN
Informal or uncharacteristic activities in urban space are a form of familiarization of this space - a form of dialog between the man and the surrounding walls. When contemporary architecture became mostly a commercial expression of a quest for the spatial form of the creator's ego, ordinary(?) people try to become the subject of the space they use. Another redefinition of the architectural and urban reality shows new possibilities of the architecture of the future.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Witruwiusz w swoim traktacie zalecał tworzenie budynków zindywidualizowanych. Ze względu na distrbutio/ekonomię - właściwe rozporządzenie materiałem i miejscem oraz oszczędność. Współczesna architektura ekologiczna kieruje się tymi samymi zasadami. Pozostaje jeszcze tylko(?!) różnica(?) w podejściu do proporcji, uporządkowania, wdzięku, harmonii i kompozycji budynku oraz jego kontekstu przestrzennego.
EN
In his spatial codes Vitruvius recommend creation of individualized buildings. Especially because of distributio/economy - the right use of material and function and because of the need to economize. Contemporary ecological architecture follows the same rules. What remains to consideration - only(?!) the difference(?) in regard to proportions, order, charm, harmony and composition of the building and its spatial context.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W niniejszym artykule autorka stawia pytania o istotę społecznego postrzegania centralnych przestrzeni miasta. Przykład Łodzi, miasta, którego centrum i rzeczywiste "serce miasta" przez lata stanowiła prosta, pięciokilometrowa ulica, a które właśnie poszukuje "nowego" centrum oddającego specyfikę poindustrialnych przemian, dostarcza spostrzeżeń odnoszących się do kształtowania przestrzeni publicznych "miast ponowoczesnych".
EN
The paper questions the essence of social perception of central areas of the city. The example of the city of Łódź, which center and the real "heart" through years build one straight, five kilometer long street, and which just now search for a "new" center referring to the postindustrial changes, provides observations about how to create public spaces in "postmodern cities".
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Struktura urbanistyczna miasta jako całości czy punkty szczególne, dzieła architektoniczne - w czym odtwarza się charakter miasta, jego tożsamość? Taki problem, dość często formułowany, jest poddawany w artykule ponownej analizie w kontekście znaczenia współczesnych dzieł architektonicznych i specyficznego przykładu miasta Łodzi.
EN
The urban structure of the city or the exceptions - its extraordinary points - what can claim the title of the identifier of the town character, its deepest identity? Such question, already frequently formulated, in the article is explored in the context of the problem of the meaning of contemporary architectural artifacts and the unique case of the city of Łódź.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Beauty and ugliness are two theoretically opposing aesthetic categories describing reality. But in the everyday life both seem to be equally alluring, inevitably entwined in common activities and existence. The article explores the ways how the ugliness seems to became the ultimate beauty of architectural surroundings.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przestrzeń miasta jest postrzegana poprzez jej kompozycję, a z drugiej strony "wydajność" - użyteczność dla różnych użytkowników: stałych i okazjonalnych . mieszkańców i turystów. Współczesne miasto jest skomplikowanym organizmem, który aspiruje do spełnienia każdej zachcianki swego użytkownika, nawet zaspokojenia tęsknoty za spokojem i indywidualną wolnością. Dążenie to wyraża się przekształcaniem charakteru przestrzeni publicznych i prywatnych (np. widoczny jest coraz większy kontrast między starymi a nowymi grodzonymi osiedlami mieszkaniowymi). Proces transformacji przestrzeni owocuje fragmentacją jej struktury, wyspecjalizowaniem poszczególnych elementów nieefektywnie zaspokajających różnorodne potrzeby. Istotną cechą tego procesu jest "prywatyzowanie się" przestrzeni publicznych - np. w nowych osiedlach przeznaczona jest ona tylko dla ich mieszkańców; w centrach handlowych, dworcach zamykana jest w określonych porach. Zatem używając terminu z języka komputerów, powinniśmy defragmentować przestrzeń miasta, aby uzyskać jej większą "wydajność", ale również bardziej jednorodne oddziaływanie kompozycji przestrzeni miejskiej.
EN
Urban space of a city is perceived because of its composition and on the other side because of its usefulness for different kinds of users - the permanent - the residents of the city - and the occasional ones - the tourists. The contemporary city is a complex organism which aspires to fulfill every need a man can express, even the longing for peace and personal freedom. Such complicated aim express itself in the transformation of public and individual space especially in increase of impoverished districts contrasting with gated communities. As the public space in the cities transforms it starts to became more and more compartmentalized, fragmented in its structure and increasingly ineffective in responding to everyday needs of the users. The very important feature of such development process is the "privatization" of the public space - in new housing areas it works mostly only for the inhabitants, in the shopping centers, train stations etc. it is closed on certain hours. So using the term from computer slang we do have to de-fragment the city space to get more efficiency but also more homogeneous effects in the visual impact of the composition.
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
"Everyday landscape" - a term used in the work of Weronika Wiśniewska to describe that type of landscape which is the most common but not the most valuable or even recognized as something worthy of interest. By analogy the author tries to grasp the phenomenon of "everyday architecture" - by definition the most non-architectural type of structures built.
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Współczesne miasta stoją przed potrzebą redefinicji swojej przestrzeni publicznej - przestrzeni, której funkcją nadrzędną była zawsze integracja społeczna. Wynika to zarówno z zatarcia czytelnej hierarchii kompozycyjnej głównych elementów struktury miejskiej, jak i istnienia ogromnych centrów handlowych czy przestrzeni wirtualnej, obu przejmujących tradycyjne funkcje przestrzeni publicznej. Autorka stawiając tezę, iż istotą właściwego funkcjonowania przestrzeni publicznej jest zmiana i przeobrażenie również odnoszące się do tożsamości tej przestrzeni, odwołuje się do wybranych przykładów przestrzeni publicznej miast historycznych i współczesnych (w szczególności ulicy Piotrkowskiej w Łodzi) oraz rozważań dotyczących procesu projektowania urbanistycznego i rzeczywistości.
EN
Contemporary cities face the need of redefinition of their public space - this space, which primary function was always the social integration. This need arises because of the obliteration of clear, hierarchic composition of main urban structures and because of the existence of huge shopping centers and the virtual space, both taking possession of the traditional public space functions. The author imposing that the essence of properly functioning public space is change and transformation (also of the identity of this space) looks at selected examples of historic and contemporary cities (especially the Piotrkowska Street in Łódź) and reflects on the urban design process and reality.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.