W artykule przedstawiono prace nad budową modelu geologicznego złoża węgla brunatnego Złoczew. Opisano założenia warstwowego modelu stratygraficznego oraz modeli blokowych. Złoże Złoczew jest przewidziane do eksploatacji w najbliższych latach, stąd model geologiczno-górniczy stanowi ważne narzędzie wspomagające projektowanie kopalni i przyszłe zagospodarowanie złoża.
EN
This article presents the work on construction of geological model of Złoczew brown coal deposit. Assumptions of a layered stratigraphical and block models were described. Złoczew brown coal deposit is intended for use in the coming years and this geological and mining model is an important implement for open mine planning and future development of the deposit.
W artykule, w sposób syntetyczny przedstawiono realizowane w ostatnich latach prace nad Jednolitą Bazę Danych Geologicznych złoża węgla brunatnego Złoczew oraz wykorzystaniem jej przy aktualnie opracowywanym cyfrowym modelu geologicznym złoża. Tworzony w systemie MineScape przestrzenny model geologiczny złoża Złoczew, zarówno odwzoruje stan wiedzy o złożu na podstawie posiadanej dziś dokumentacji geologicznej, jak i pozwoli w przyszłości na aktualizowanie go nowymi informacjami geologicznymi o złożu z odwierconych otworów.
EN
In this article Uniform Geological Database of Złoczew brown coal deposit which will be applied to acquisition of geological model of this deposit was presented. This MineScape System geological model bases on actual state of geological documentaction of Złoczew deposit. In the future updating of the model will be possible.
W artykule przedstawiono opracowane w Poltegor-Instytut IGO bazy danych. Zaproponowane bazy danych mają umożliwiać ewidencję waloryzowanych złóż surowców skalnych do prowadzenia wszechstronnych analiz wariantowych scenariuszy ich zagospodarowania. Racjonalne wykorzystanie danych geośrodowiskowych ułatwi zarządzanie nie tylko środowiskiem naturalnym, ale wspomoże także wiele procesów inwestycyjnych.
EN
In this article was described new databases worked in Poltegor-Instytut IGO. These databases will to make possible of valorized rock raw material deposits recording to make versatile analyses of deposits development. Efficient using of geo-environmental data will to make easy to management of natural environment and to aid of many investments as well.
W artykule przedstawiono opracowaną w Poltegor-Instytut IGO Bazę Danych Surowców Skalnych umożliwiającą ewidencjonowanie złóż kopalin skalnych oraz prowadzenie wszechstronnych analiz zawartych w niej danych pod kątem możliwości właściwego zagospodarowania tych złóż.
EN
In this article Rock Raw Materials Database worked in Poltegor-Instytut IGO was presented. This database is make to possible recording of rock raw material deposits and make versatile analyses of their proper development.
Na podstawie koncepcji zagospodarowania złóż węgla brunatnego w rejonie Gubina oszacowano wstępnie możliwości pozyskania kopalin towarzyszących. W ramach koordynowanego przez Poltegor - Instytut projektu foresight pt: Scenariusze rozwoju technologicznego przemysłu wydobycia i przetwórstwa węgla brunatnego" wykonano szereg prac badawczych uściślających warunki zalegania oraz jakość kompleksu złóż gubińskich. W proponowanej koncepcji wydobycia złóż gubińskich zakłada się eksploatację trzema wyrobiskami: Północnym, Południowym oraz Wschodnim. Pozwoli to na wydobycie ok. 987,62 mln Mg węgla. W artykule przedstawiono perspektywiczne wykorzystanie przemysłowe utworów zalegających w pierwszym piętrze nadkładowym wyrobisk, stanowiących kopaliny towarzyszące.
EN
On the basis of development concept of brown coal deposit in the Gubin area, preliminary possibilities of accompanying minerals extraction have been determined. In the framework of foresight project entitled: "Scenarios of technological development of brown coal mining and processing industry" coortinated by Poltegor-Institute, a number of research activities specifying deposition conditions and quality of Gubin coal beds complex were conducted. Concept of Gubin deposits complex exploitation with three excavation fields Północne, Południowe, Wschodnie, (North, South, East) has been presented in the paper. This concept enables excavation of 987.62 millions tones of coal. Preliminary possibilities for industrial utilization of deposits from the first overburden layer, forming accompanying minerals, has been presented in the paper.
W publikacji przedstawiono metodykę budowy modeli geologicznych złóż surowców skalnych oraz przykładowe wyniki modelowania. Opisano modele strukturalno-jakościowe złoża wapieni i margli Podgrodzie oraz złoża granitów Chwałków I. Zwrócono uwagę na znaczny niedostatek informacji geologicznej zawartej w dostępnych dokumentacjach złożowych. Zadanie realizowane było w ramach projektu Strategie i scenariusze technologiczne zagospodarowania i wykorzystania złóż surowców skalnych.
EN
In this paper the methodology of developing geological models of rock mineral deposits and example results of modelling are presented. The structural and quality models of the Podgrodzie limestone and marl deposit and the Chwalkow I granite deposit are described. Attention has been given to the insufficiency of geological information in available documentations of deposits. This work has been done within the frames of the Strategies and technological scenarios of development and use of rock mineral deposits project.
W artykule przedstawiono zaawansowanie prac nad budową Pilotowego systemu geoinformacyjnego złóż surowców skalnych realizowanego w ramach zadania 5 projektu Strategie i scenariusze technologiczne zagospodarowania i wykorzystania złóż surowców skalnych. Opisano główne założenia techniczne i funkcjonalne systemu, źródła danych, tematyczne bazy danych, użytkowników oraz testowane narzędzia i procedury przetwarzania danych w systemie. Są to zaawansowane funkcje takie jak, narzędzie do zdalnej edycji danych przestrzennych i opisowych dotyczących złóż, terenów i obszarów górniczych oraz model przetwarzania danych przestrzennych pozwalający na uproszczoną waloryzację złóż pod kątem środowiskowym, planistycznym, geologiczno-złożowym i górniczym. A także grupa narzędzi do wyszukiwania danych według zadanego kryterium lub lokalizacji, identyfikacji obiektu, pomiarów, itp. W fazie opracowania są opcje udostępniania modeli 3D oraz wykonywania obliczeń.
EN
In the paper the current status of the development of the Pilot geoinformation system for rock minerals carried out within the project Strategies and technological scenarios of rock mineral deposit development has been presented. The main technical and functional foundations of the system, data sources, thematic data bases, users and the tested tools and procedures of data processing in the system. These include advanced functions such as remote editing of spatial and attributive data concerning deposits, mining grounds and mining areas as well as geoprocessing model for simplified valorization of deposits in terms of environmental, spatial planning, geological and mining criteria. As well as a group of tools for searching the system’s databases in terms of a selected criteria, identification, measurements, etc. Additional options such as 3D models of objects and calculations are in the early development phase.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Informacja o stanie środowiska jest wciąż w zbyt małym stopniu wykorzystywana w procedurach zarządzania, prowadzonych na wszystkich szczeblach administracji państwowej i publicznej w kraju. Jednocześnie coraz większe wymagania stawiane w zakresie ochrony i zarządzania zasobami środowiska wymagają zaawansowanych narzędzi informatycznych do pracy z dostępnymi obecnie danymi. Ze względu na przestrzenny charakter informacji, naturalnym kierunkiem jest zastosowanie technologii systemów informacji geograficznej (GIS). W artykule przedstawiono prace nad pilotowym systemem geoinformacyjnym o zasobach surowców skalnych, który opracowywany jest w Instytucie Górnictwa Odkrywkowego Poltegor Instytut we Wrocławiu we współpracy z Instytutem Górnictwa Politechniki Wrocławskiej. W celu określenia zakresu funkcjonowania tworzonego pilotowego systemu geoinformacyjnego realizowanego w ramach projektu "Strategie i scenariusze technologiczne zagospodarowania i wykorzystania złóż surowców skalnych", przeprowadzono analizę uwarunkowań i potrzeb geologa wojewódzkiego i geologów powiatowych w województwie dolnośląskim. Rozpoczęto również prace nad tworzeniem Bazy Danych Geologicznych Surowców Skalnych stanowiącej element systemu geoinformacyjnego. W realizowanym projekcie, do budowy systemu zostanie wykorzystane oprogramowanie ArcGIS Server firmy ESRI, posiadające narzędzia do tworzenia serwisów mapowych dostępnych przez przeglądarkę internetową oraz udostępniania danych przestrzennych w różnych formatach.
EN
Activities concerning establishment of pilot geoinformation system on natural stone resources are presented in the paper. The system is developed by "Poltegor" Institute of Opencast Mining, Wrocław in cooperation with the Institute of Mining Engineering at Wroclaw University of Technology. The analysis of requirements and needs of the geologist of the Lower Silesia voivodship and district geologists in the region was conducted in order to determine the extent of functioning of the pilot geoinformation system realized within the framework of the project "Strategies and Technological Scenarios of Management and Utilization of Natural Stone Deposits". Construction of Geological Database of Natural Stone Deposits being an element of the geoinformation system has also started. Within the project ArcGIS Server software by ESRI, equipped with tools for creating mapping applications available via internet browser and sharing spatial data in different formats, is going to be used for the system establishment.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Zastosowanie komputerów w pracach geologicznych ma bardzo wymierne i zasadne podstawy. Z chwilą powszechnego komputerowego wspomagania prac, one również znalazły się w strefie zainteresowań producentów oprogramowań, którzy tworzą specjalistyczne programy dla służb geologicznych, górniczych, mierniczych itp. Artykuł przedstawia informacje na temat najważniejszych elementów składających się na szeroko pojęte stanowisko pracy geologa w kopalni, wyposażone w bazy danych geologicznych wraz z programami użytkowymi oraz cyfrowe modele złóż. Autorzy, zajmując się tymi zagadnieniami od kilkudziesięciu lat, poznali wiele ich tajników i dzielą się swoimi spostrzeżeniami, osiągnięciami i doświadczeniami. Rozważania oparte są na doświadczeniach zdobytych podczas realizacji bazy danych geologicznych funkcjonującej pod nazwą - Jednolita Baza Danych Geologicznych (JBDG) złoża węgla brunatnego Bełchatów, wykonanej w Poltegorze - Instytucie.
EN
Application of computers in geological works is justified and provides notable benefits. Popularization of computers and their utilization in support works has caused rapid development of software useful for geological, mining and measuring services. Information about the most important elements of geologist's mine workstation equipped with geological databases along with application programs and digital models of deposits is presented in the paper. Authors have worked on these problems for many years. They have learned arcana of these issues and they share their observations, achievements and experience. Deliberations are based on experience gained during realization of geological database named Uniform Geological Database (JBDG) of Bełchatów brow coal deposit, created in Poltegor-Instytut.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono prawne aspekty ochrony złóż węgla brunatnego oraz podjęto próbą oceny rzeczywistego stanu ich ochrony na podstawie wybranych perspektywicznych obszarów występowania złóż węgli brunatnych w Polsce. Istniejące przepisy prawne (Prawo ochrony środowiska, Prawo geologiczne i górnicze) nie w pełni gwarantują ochronę złóż przed zagospodarowaniem powierzchni terenu i uniemożliwieniem późniejszej eksploatacji. Brak dostępnych, nowych złóż węgla brunatnego, w związku z rosnącym zapotrzebowaniem na energię elektryczną, grozi destabilizacją krajowej gospodarki.
EN
The lawful aspects of lignite deposit protection and the assessments of realistic condition of their protection, based on selected area of lignite deposits in Poland, have been shown in this article. The legal regulations don't guarantee protection of deposit against land development. Domestic economy is in danger of destabilization because of growing demand for electric energy and the absence of accessible and new lignite deposits.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Problem kopalin towarzyszących stale towarzyszy odkrywkowej eksploatacji węgla brunatnego. W niniejszym artykule podjęto próbę oszacowania ilości odmian litologicznych gruntów, które potencjalnie będą mogły być wykorzystane jako kopaliny towarzyszące złożu węgla brunatnego Złoczew. Wykorzystano do tego środowisko systemu MineScape, w którym powstał model warstwowy oraz blokowy, uwzględniający skomplikowaną budowę tektoniczną złoża. Jednak słabe rozpoznanie złoża otworami wiertniczymi powoduje, że obliczenia zasobów mogą być obarczone znacznym błędem.
EN
The issue of associated mineral raw materials constantly accompany the exploatation of lignite. In the following article it is attempted to estimate the number of lithological types which potentially could be used as associated minerals raw material in Zloczew lignite deposit. The environment of the MineScape system, in which a stratified and block model was created, has been used. It includes complicated tectonicaly structure of ledge. However, the weak recognition of ledge by drilling holes causes the situation in which the calculation of volumes may not be precise.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Praca zawiera wyniki badań magnetycznych potrójnych chalkogenków lantanowców i talu TlLnX2, gdzie Ln oznacza lantanowiec, a X - siarkę, selen lub tellur. Wszystkie one, poczynając od neodymu, krystalizują w trygonalnej strukturze typu a-NaFeO2. Jest to struktura warstwowa, w której jony Ln3+ występują w otoczeniu sześciu jonów X2- tworzących nieznacznie zdeformowany (spłaszczony wzdłuż osi trójkrotnej) oktaedr. Z zależności namagnesowania od indukcji magnetycznej (0-14 T) wyznaczono parametry pola krystalicznego, stosując prosty model, w którym deformacja pola oktaedrycznego wyraża się jednym parametrem pola drugiego rzędu B20. Zależny od symetrii otoczenia czynnik geometryczny tego parametru maleje wyraźnie przy przejściu od lekkich do ciężkich lantanowców, zgodnie ze zmniejszaniem się krystalograficznej deformacji poliedrów koordynacyjnych LnX6. Dowodzi to słuszności zastosowanego prostego modelu pola krystalicznego. Związki gadolinu badano także metodą elektronowego rezonansu paramagnetycznego. Porównanie wyznaczonej eksperymentalnie dla TlGdSe2 i obliczonej granicy wysokotemperaturowej szerokości linii EPR sugeruje występowanie w tym związku helikoidalnego uporządkowania magnetycznego, wcześniej wykrytego wśród izostrukturalnych związków chromu(III).
EN
A large group of the ternary lanthanides and thallium dichalcogenides TlLnX2 (Ln = lanthanide, X = S, Se, or Te) were investigated. Because of the high volatility of thallium chalcogenides (the compounds can decompose during a long heating above 670 K) the unique methods of synthesis were elaborated. TlCeSe2 and TlCeTe2 are tetragonal, whereas the compounds containing neodymium and the heavier lanthanides crystallize in the rhombohedral structure of the alpha-NaFeO2 type. Praseodymium compounds were not obtained as a pure phase - all experiments gave a mixture of rhombohedral and tetragonal phases. The high field magnetization of the compounds (up to 14 T) was measured. From the magnetic induction dependence of magnetization the crystal field acting on the lanthanide ions were estimated. The gadolinium compounds TlGdS2 and TlGdSe2 were investigated by the EPR method. The first coordination sphere of Ln3+ ions in alpha-NaFeO2 type structure contains six chalcogenide ions X2-. It was proved by X-ray analysis that they form an octahedron only slightly shrinked along the threefold axis. Thus, the octahedral crystal field model was assumed with the additional parameter B20 containing the entire deformation. The parameters of crystal field were calculated from the magnetic field dependence of magnetization. Such a method is rarely used because high fields are hardly available and the calculations are much more laborious than e.g. magnetic susceptibility calculations. This requires a simultaneous diagonalization of the crystal field and magnetic field (Zeeman effect) interactions, whereas Van Vleck formula is usually sufficient for calculating the magnetic susceptibility. The octahedral part of the Hamiltonian (described by the geometrical coefficients changes rather little for sulfides, selenides and tellurides. On the other hand, the geometrical coefficients of the second order crystal field parameters decrease markedly on going from the light to heavy lanthanides, along with diminishing the deformation of LnX6 polyhedra. This proves that the simple crystal field model, employed to interpret the magnetic properties of the rhombohedral TlLnX2 compounds, explains satisfactorily the relationship of the crystallographic distortion and the deformation of the octahedral crystal field influencing the Ln3+ ions. The magnetic susceptibility measurements did not reveal directly a magnetic order in TlLnX2 compounds, According to de Gennes rule, the gadolinium compounds should have the highest ordering temperatures. In fact, the temperature dependences of reciprocal susceptibility of TlGdS2 and TlGdSe2 deviate from straight lines below 20 K. The alpha-NaFeO2 structure is a typical layer structure and a long-range magnetic order may not appear despite a relatively strong exchange interactions. On the other hand, these interactions strongly influence the EPR lineshape. The temperature dependence of the EPR linewidth was measured for TlGdS2 and TlGdSe2, but the interpretation of the results for the sulfide failed because of irregularities in TlGdS2 spectra. The TlGdSe2 resonance linewidth decreases below 15 K likewise in nonmetallic layer ferromagnets (K2CuF4, CrBr3, CdCr2Se4). From the DELTA B(T) dependence the temperature of magnetic ordering was estimated. Then the high-temperature limit of the EPR linewidth was calculated, using the classical Van Vleck method, taking into account magnetic exchange and dipole interactions. Two possible models were considered: (i) three-dimensional, with the exchange integral J1 between the nearest neighbours in the Gd3+ layer and J2 with the nearest neighbours in adjoint layers, and (ii) by analogy to the isostructural chromium compounds - the model of a helicoidal spins arrangement with the modulation period noncommensurate with the lattice constants. The second model gave the better agreement of the calculated and the experimental TlGdSe2 linewidths. The results may be improved after taking into account the preferred orientation of the sample (confirmed by the X-ray measurements).
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Odpady gumowe zgodnie z klasyfikacją odpadów zaliczone do grup: grupa 07 - Odpady z przemysłu syntezy organicznej: podgrupa 07 02 - Odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania tworzyw sztucznych oraz kauczuków i włókien syntetycznych, rodzaj 07 02 99 - Inne nie wymienione odpady grupa 16 - Odpady różne, nie ujęte w innych grupach: podgrupa 16 01 - Wyeksploatowane pojazdy, rodzaj 16 01 03 - Zużyte opony. Wytwarzanie odpadów gumowych wymagać może bądż uzgodnienia z organem gminy, bądż zezwolenia wojewody, w zależności od rodzaju odpadów lub ilości odpadów wytwarzanych ogólnie przez danego wytwarzającego. Nie są natomiast wymagane żadne decyzje administracyjne na ich usuwanie (z transportem włącznie), wykorzystywanie lub unieszkodliwianie, odpady gumowe stanowią bowiem odpady inne niż niebezpieczne. Należy jednak pamiętać, że inwestycje związane z termicznym przekształcaniem odpadów należą do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi, zaś pozostałe inwestycje związane z wykorzystywaniem lub unieszkodliwianiem odpadów należą do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska.
EN
According to general classification for waste, rubber products are classified into the following groups: group 07 - Waste products from organic synthesis industry: subgroup 07 02 - Waste products from manufacturing, processing, selling and use of plastics, rubber and synthetic fibers, type 07 02 99 - Other waste products group 16 - Different waste products belonging to neither of other groups: subgroup 16 01 - Post-consumer vehicles type 16 01 03 - Scrap tyres. The generation of rubber waste has to be accepted by Communal Board or permitted by Voivode Office, depending on the type and/or quantity of waste products, created by any manufacturer. None of administrative decisions is required for disposal (including transport), treatment or utilisation of waste rubber, because in is considered as less dangerous than the others. It must be borne in mind, that an investment, connected with thermal treatment of waste products, may be particularly hazardous for environment and human health, while the other investments, connected with the utilisation of waste products could deteriorate conditions of the environment.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.