W publikacji zaprezentowano model systemu monitoringu i diagnostyki paneli fotowoltaicznych – SmartPV, który umożliwi prowadzenie diagnostyki online panelu fotowoltaicznego na podstawie złożonego procesu oceny jego temperatury, generowanego napięcia i natężenia prądu. Omówiono prawne aspekty oraz potrzeby skłaniające do budowy ww. systemu. Podstawową zaletą systemu jest możliwość monitorowania zarówno parametrów elektrycznych, charakteryzujących moduły PV, jak i parametrów środowiskowych, przy zastosowaniu odpowiednich czujników. Przedstawiono projekt strony www, na której można będzie prezentować wyniki pomiarów oraz stany ostrzegawcze i alarmowe.
EN
Hardware model of author’s solution of the system for monitoring and diagnostics of photovoltaic panels – SmartPV, which would perform online diagnostics of each photovoltaic panel basing mainly on the complex process of assessing its temperature as well as on voltage and current generated by a single panel is presented. Also the legal aspects as well as issues encouraging to design such a system is discussed. Possibility of monitoring both electric parameters characterizing the PV modules and environmental parameters using the proper sensors is the main advantage of the system. The project’s website, on which the measurement results as well as warnings and alarms will be given, is presented.
Przedstawiono własny system pomiarowy, przeznaczony do automatyzacji badania próbnego obciążenia kolumn wzmacniających podłoże. Omówiono strukturę systemu, budowę mobilnego układu sterowania oraz zasady badań. Zaprezentowano również aplikację, która zapewnia gromadzenie danych i rejestruje dane z badań, przesłane przez bezprzewodową sieć Wi-Fi.
EN
Author’s measuring system designed for automation of testing the try load to columns strengthening the subsoil is presented. Structure of the system, design of mobile control unit as well as testing principles are discussed. Application, which enables collecting and recording test results transmitted through wireless Wi-Fi network is described.
W publikacji zaprezentowano model systemu monitoringu i diagnostyki paneli fotowoltaicznych – SmartPV, który umożliwi prowadzenie diagnostyki on-line panelu fotowoltaicznego, podstawie złożonego procesu oceny jego temperatury, generowanego napięcia i natężenia prądu. Omówiono prawne aspekty oraz potrzeby skłaniające do budowy ww. systemu. Podstawową zaletą systemu jest możliwość monitorowania zarówno parametrów elektrycznych, charakteryzujących moduły PV, jak i parametrów środowiskowych, przy zastosowaniu odpowiednich czujników. Przedstawiono projekt strony www, na której można będzie prezentować wyniki pomiarów oraz stany ostrzegawcze i alarmowe.
EN
Hardware model of author’s solution of the system for monitoring and diagnostics of photovoltaic panels – SmartPV, which would perform on-line diagnostics of each photovoltaic panel basing mainly on the complex process of assessing its temperature as well as on voltage and current generated by a single panel is presented. Also the legal aspects as well as issues encouraging to design such a system is discussed. Possibility of monitoring both electric parameters characterizing the PV modules and environmental parameters using the proper sensors is the main advantage of the system. The project’s website, on which the measurement results as well as warnings and alarms will be given, is presented.
Perspectives of development of control system dedicated for areas threatened by methane and/or coal dust explosion hazard are presented. Development of self-powered sensors, dedicated for operation in wireless network is one of the development directions. Such a solution will complement typical control systems and it can be used in the places, where there is no possibility of using the typical sensors, in close vicinity to the machine – due to lack of wired connection. General concept of the self-powered sensors with use of two methods of power supply – piezoelectric energy harvester and thermoelectric generator, is given. Perspective of using the methods of artificial intelligence in automatic configuration of sensors network is suggested.
PL
W artykule przedstawiono perspektywy rozwoju systemów sterowania dedykowanych do przestrzeni zagrożonych wybuchem metanu i/lub pyłu węglowego. Jednym z kierunków rozwoju tych systemów jest opracowanie systemu czujników samozasilających, dedykowanych do pracy w sieciach bezprzewodowych. Rozwiązanie takie będzie stanowić uzupełnienie typowych układów sterowania, możliwe do zastosowania w miejscach, w których nie istnieje możliwość zainstalowania czujników konwencjonalnych lub w bezpośrednim otoczeniu maszyny, w przypadku braku możliwości połączenia przewodowego. W artykule została przedstawiona ogólna koncepcja sieci czujników samozasilających z uwzględnieniem dwóch metod zasilania – z zastosowaniem piezoelectric energy harvester (odzysk energii z użyciem piezoelektryków) oraz termogeneratorów. Przedstawiona została również perspektywa zastosowania metod sztucznej inteligencji w automatycznej konfiguracji złożonej sieci komunikacyjnej obejmującej przedmiotowe oczujnikowanie.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
An increasing number of electric and electronic devices in vehicles improves the safety and comfort of users as well as imposes higher requirements to power supply systems. Moreover, the global shortage of fuel requires a development of hybrid and electric vehicles. Recovery o f waste thermal energy and its conversion into electricity are the economic and environment friendly methods to supply power to vehicles. Actions leading to creation of testing methods and technologies, enabling development of the system for recovery and conversion of thermal energy into electricity, are presented in the article. The concept of a model of a recuperator and its tests on a properly adapted test stand for diesel engines are discussed. The method for cooperation of the control system with the power supply system of the machine as well as a concept of a control system aiming at integration of operation of three power sources (a battery, a generator and a recuperator) are presented. A prototype of an innovative controller with an algorithm for maximum power point tracking (MPPT) is presented and impact of its use on tests results is discussed. Tests results have confirmed the usefulness of the system in the machines with diesel engines as well as in other objects, where there is heat loss and where proper temperature difference can be assured.
W publikacji zaprezentowano prototyp układu sterowania zasilaniem elektrycznym pojazdu z silnikiem spalinowym, integrującego pracę trzech źródeł zasilania – akumulatora, prądnicy oraz innowacyjnego generatora termoelektrycznego. Omówiono metodę kondycjonowania energii elektrycznej, pozyskanej z generatora termoelektrycznego, do wymagań istniejącego zasilania pojazdu. Zaprezentowano budowę stanowiska badawczego, metodę oraz wyniki badań stanowiskowych prototypu systemu sterowania.
EN
A prototype of the system for control of electric supply of a vehicle with a diesel engine has been presented. The control system integrates three supply sources – a battery, a electrical generator and an innovative thermoelectric generator. A method for conditioning of electric power from thermoelectric generator to the parameters of the vehicle supply system has been discussed. The design of a test stand, the testing method and results of stand tests of the control system prototype are presented.
W artykule przedstawiono koncepcję modelu zintegrowanego systemu sterowania węzła osadzarkowego projektowanego w Instytucie Techniki Górniczej KOMAG. Węzeł osadzarkowy wchodzi w skład ciągu technologicznego systemu wzbogacania węgla w kopalnianych zakładach przeróbczych. W prezentowanym modelu powiązano obciążenia napędów przenośników, obciążenia napędu głównego oraz ilości dostarczanego surowca z sygnałem otwarcia szczelin przepustowych w osadzarce. Przedstawiono strukturę, zasadę działania i funkcje systemu. Zaprezentowano aplikację systemu wizualizacji, sygnalizacji i archiwizacji parametrów mierzonych.
EN
Model of innovative control system of a jig node, was presented in the paper. Jig node is included in a technological line of the system for coal beneficiation in mine processing plants. In a presented model loads to conveyors' drives, loads to main drive and volume of delivered raw material were combined with a signal for opening of throttle gaps in a jig. Equipment solutions, range of functions realized by the control system and visualization application, which is also responsible for functions associated with recording of obtained control results, were presented in the paper.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono opracowany w Instytucie Techniki Górniczej KOMAG system sterowania osadzarką pulsacyjną, z możliwością sterowania urządzeniami współpracującymi (nadawczymi i odbiorczymi). Omówiono strukturę, zasadę działania i funkcjonalność systemu sterowania osadzarką pulsacyjną KOMAG. Zaprezentowano szczegółowo wszystkie funkcje realizowane przez system, w tym aplikację systemu wizualizacji, sygnalizacji i archiwizacji parametrów mierzonych, opisano funkcje graficznego panelu operatorskiego, służącego do nastaw oraz obserwacji parametrów pracy osadzarki. Przedstawiono również wyniki badań i doświadczeń z wdrażania systemu sterowania i wizualizacji pracy osadzarki pulsacyjnej w Zakładzie Przeróbki Mechanicznej Węgla, w KWK "Budryk".
EN
Control system for pulsatory jig, with a possibility of control of cooperating equipment (feeders and receivers), which was developed at the KOMAG Institute of Mining Technology, was presented in the paper. Structure, principle of operation and functionality of control system for KOMAG pulsatory jig were discussed. All functions realized by the system, including application of system for visualization, signalization and archiving of measured parameters, were presented and functions of graphical operator panel, which is used for setting and observation of jig operational parameters, were described. Results of tests and experience from implementation of control system and visualization of operation of pulsatory jig at the Coal Processing Plant at "Budryk" Colliery were presented.
Analysis of temperature distribution and heat flow in the exhaust system of diesel engine to determine technical parameters of the system for heat recuperation and changing of thermal energy into electric energy was presented. Temperature of exhaust gases as well as geometrical and material features of exhaust system were the input data accepted for modelling. Computational Fluid Dynamics (CFD) was used to determine temperature distribution in the exhaust system. The software by use numerical methods finite volume method) enables solving partial differential equations consisting of equations of: continuity, Navier-Stokes, Fourier-Kirchoff and complemented with other equations important as regards the discussed phenomenon (e.g. with turbulences models)transforming them in the algebraic equations or common differential equations. CFD software enables gaining some information as regards flow rate, distribution of speed field, and pressure field as well as heat flow, temperature field and mass field. Design and principle of operation of Peltier 's cell, model of recuperator, exhaust system, and diesel engine, finite elements meshing, boundary conditions assumed in analysis of exhaust gases and water flow, distribution of temperature field (maximal temperature of scale 335 K and maximal temperature of scale 400 K) on external wall of exhaust system and cross-section of exhaust system are presented in the paper.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono działania organizacyjne oraz prace badawcze realizowane w KOMAG-u w zakresie mechatroniki. Opisano wyniki wybranych, zrealizowanych prac naukowo-badawczych. Opracowane rozwiązania, (np. system identyfikacji elementów sekcji ścianowej obudowy zmechanizowanej zrealizowany w ramach projektu celowego przy współpracy z firmą ELSTA oraz Wydziałem Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej oraz inteligentny układ sterowania kombajnu chodnikowego, realizowany w ramach projektu rozwojowego finansowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przy współpracy z Wydziałem Mechanicznym Technologicznym Politechniki Śląskiej) stosowane są coraz powszechniej w polskich kopalniach. Zakład Systemów Mechatronicznych aktywnie uczestniczy również w Europejskiej Przestrzeni Badawczej, poprzez udział w projektach finansowanych przez Europejski Fundusz Badawczy Węgla i Stali.
EN
Organizational activities and research work as regards mechatronics, which were realized at KOMAG, were presented in the paper. Results of selected realized scientific-and-research work were described. Developed solutions (e.g. system for identification of components of powered-roof support realized within targeted project in collaboration with ELSTA Company and the Faculty of Mining and Geology at the Silesian University of Technology and intelligent control system of roadheader realized within development project financed by the Ministry of Science and Higher Education in collaboration with the Faculty of Mechanical Engineering at the Silesian University of Technology) are more and more popular in Polish collieries. The Division of Mechatronic Systems takes an active part in the European Research Area by participation in the projects financed by the European Research Fund for Coal and Steel.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono metody odzyskiwania i przetwarzania energii cieplnej pochodzącej z silników spalinowych. Przedstawiono wstępną analizę rynku paliw, z prognozą na najbliższe lata, a także zaprezentowano budowę i zasadę działania obecnie stosowanych systemów rekuperacji oraz bilans energii silnika spalinowego. Omówiono istniejące w świecie, wybrane rozwiązania w zakresie stosowania termogeneratorów i silników cieplnych. Zaproponowano koncepcję zabudowania systemu rekuperacji w maszynach górniczych i zaprezentowano korzyści wynikające z inwestycji w technologię rekuperacji oraz konwersji energii cieplnej.
EN
Methods of recovery and processing of thermal energy from diesel engines were presented in the paper. An initial analysis of fuel market with forecast for the next years, design and principle of operation of currently used heat recovery systems, as well as power balance of diesel engine were presented. Some present world solutions as regards use of thermo-generators and heat engines were discussed. A concept of installation of heat recovery system in mining machines was suggested, and benefits resulting from investing in a heat recovery technology and from conversion of thermal energy were presented.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono system monitoringu stanu obciążeń konstrukcji budowlanych, szczególnie wielkopowierzchniowych. Celem systemu jest wczesne wykrywanie, analizowanie, wizualizowanie i archiwizowanie danych napływających z układu pomiarowego oraz alarmowanie obsługi o przekroczeniu dopuszczalnych granic obciążeń elementów konstrukcji budowli. Ze względu na stałe dążenie do ograniczenia kosztów wzniesienia budynku prowadzi się prace projektowe i wdrożeniowe, tak by maksymalnie zbliżyć się do wartości obciążeń dopuszczalnych przewidzianych przez normy. Daje to wymierne efekty ekonomiczne jednak powoduje, że nowo powstały budynek jest mniej odporny na zdarzenia losowe (szczególnie zjawiska pogodowe). Proponowany system ma za zadanie przede wszystkim poprawę bezpieczeństwa eksploatacji budynków.
EN
The monitoring system of construction elements of buildings was presented in the paper. Main goal of the system was early identification of collapse danger, analyzing, visualization and archivization of measuring data, as well as signalling of exceeding the predicted load limits. At present results of development work and practical application are maximally close to evaluated permissible limits of load (included in standards) due to continuous process of minimizing costs of building. This is the right way to save the money but it crates danger for building stability by lowering its resistance on random, unpredictable events (especially in the case of weather perturbations). Proposed system increases operational, safety of building, lowers costs of snow removal and allow; to make much more precisely decisions in the case of evacuation or maintenance.
Podczas eksploatacji maszyn podstawowych i przenośników taśmowych górnictwa odkrywkowego stosunkowo często dochodzi do pożarów, które ze względu na zniszczenia, jakie powodują, należą do najgorszych rodzajów katastrof spośród wszystkich innych jakie mogą się wydarzyć. Szkody spowodowane koniecznością wymiany zniszczonego sprzętu oraz długotrwałym postojem remontowym są ogromne. A płoną w pożarze nie tylko taśmy przenośników, ale i izolacja przewodów elektrycznych oraz farba pokryć antykorozyjnych. Deformują się elementy konstrukcji stalowej, zmieniają się jej pierwotne własności wytrzymałościowe i pojawiają się nieznane duże naprężenia wewnętrzne. Odbudowa maszyny jest długotrwała i wymaga na ogół wymiany znacznej części konstrukcji nośnej, zespołów maszynowych, instalacji elektrycznej i wielu metrów taśm przenośnikowych. Koszty remontów przekraczają zwykle wielokrotnie wartość zainstalowanych zabezpieczeń p.poż. W artykule przedstawiono analizę dotychczasowych rozwiązań technicznych instalacji sygnalizacji przeciwpożarowych i ich powiązań z systemem sterowania stosowanym w zabezpieczeniu maszyn górnictwa odkrywkowego. Stwierdzono, że instalacje te są systemami opracowanymi dla potrzeb budownictwa i nie w pełni zabezpieczają specyficzne dla górnictwa odkrywkowego elementy maszyn, takie jak: przenośniki taśmowe, niedostępne w czasie pracy maszyn pomieszczenia np. komory pierścieni ślizgowych itp. Zaprezentowano możliwości integracji z układem sterowania maszyny pozwalające na przekazanie operatorowi informacji o wystąpieniu i lokalizacji pożaru. Omówiono główne przyczyny pożarów oraz przebieg zjawisk umożliwiających ich wczesne wykrycie. Przedstawiono systematykę metod diagnostyki przeciwpożarowej oraz budowę i zasady funkcjonowania poszczególnych typów czujników, od czujek punktowych obejmujących czujniki dymu, gazu, temperatury, promieniowania i wielosensorowe, poprzez systemy liniowego pomiaru temperatury, układy liniowe kabli termoczułych i układy światłowodowe aż po układy obserwacji powierzchniowej przy użyciu kamer termowizyjnych i oprogramowania analizującego obrazy. Uwzględniono najważniejsze cechy poszczególnych systemów oraz ich przydatność w wykrywaniu pożarów na rozległych obszarach kopalń. Wykonano i zaprezentowano wyniki analizy symulacyjnej rozkładu temperatur w krążnikach i bębnach przenośników taśmowych w warunkach zagrożenia pożarowego. Określono koncepcję, dokonano analizy wykonalności i opracowano założenia techniczne bezprzewodowego czujnika temperatury dla potrzeb systemu zabezpieczenia p.poż. ruchomych części maszyn podstawowych i przenośników taśmowych górnictwa odkrywkowego. Zdefiniowano kierunki dalszych prac, zmierzających do stworzenia kompleksowego systemu ochrony p.poż. maszyn podstawowych i przenośników taśmowych górnictwa odkrywkowego.
EN
During exploitation of basic machines and belt conveyors of opencast mining, comparatively often fires occur, which in view of destruction they are causing belong to worst kinds of catastrophes among any others, which can occur. Damages resulting in necessity of exchanging of destroyed equipment as well as long repair standstill are enormous. And not only tapes of conveyors burns in the fire, but also isolation of electric lines as well as paint of anticorrosive coverings. Elements of steel construction are deforming, their original strength properties are changing and unknown large internal stresses appear. Reconstruction of machine is long-lasting and in general it demands exchanges of considerable part of load-bearing structure, machine assemblies, electric installation and many metres of conveyor belts. Costs of repairs usually many times exceed value of installed fire protections. In the paper, analysis of hitherto existing solutions was presented of technical fire signalling installations and their connections with a control system applied to protection of machines of opencast mining. It was find, that these installations were systems designed for needs of building and do not fully protect specific for opencast mining elements of machines, such as belt conveyors, rooms inaccessible during machines work, e.g. chambers of sliding rings, etc. Possibilities of integration were presented with machine control system, enabling to deliver information on fire occurrence and localisation to operator. Main causes of fires and course of phenomena enabling their early detection were discussed. Systematics of methods of fire-protection diagnostics, as well as structure and rules of functioning of individual types of sensors were discussed. From point sensors, including sensors of smoke, gas, temperature, radiation and multi-sensors, starting from systems of linear measurement of temperature, through linear arrangements of thermo-sensitive cables and fiber-optic systems, to the systems of superficial observation with the use of thermovision cameras and software for image analysis. Most important features of individual systems as well as their usefulness in detecting of fires on vast mine areas were considered. Simulation analysis was executed and the results were presented of temperature distribution in rollers and drums of belt conveyors in fire hazardous conditions. Conception was qualified, analysis of feasibility was executed and technical assumptions were developed of wireless temperature sensor, for needs of system of fire protection of movable parts of basic machines and belt conveyors of opencast mining. Directions of further works were defined targeted at creation of complex system of fire protection of basic machines and belt conveyors of opencast mining.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono analizę funkcjonalną metod i systemów wykrywania i sygnalizacji inicjacji pożaru w rozległych obszarach, szczególnie w systemach przenośników taśmowych i w górnictwie. Omówiono główne przyczyny pożarów górniczych oraz przebieg zjawisk, umożliwiających ich wczesne wykrycie. Przedstawiono systematykę metod diagnostyki pożarowej oraz budowę i zasady funkcjonowania poszczególnych typów czujników, od czujek punktowych, obejmujących czujniki dymu, gazu, temperatury, promieniowania i wielo-sensorowe, poprzez systemy liniowego pomiaru temperatury, układy liniowe kabli termoczułych i układy światłowodowe aż po układy obserwacji powierzchniowej, przy użyciu kamer termowizyjnych i oprogramowania analizującego obrazy. Uwzględniono najważniejsze cechy poszczególnych systemów oraz ich przydatność w wykrywaniu pożarów na rozległych obszarach.
EN
Functional analysis of methods and systems of fire detection and fire signaling in widespread areas, especially in systems of belt conveyors and in mining have been presented in this paper. Main reasons of mining fires and a course of those occurrences, enabling its early detection have been discussed. Systematics of methods of fire diagnosis as well as construction and mechanism of functioning of particular types of sensors have been presented (point detectors- detectors of smoke gas, temperature, radiation; multi-sensors and systems of linear temperature measurement, linear systems of thermos ens itive cables and systems for surface observation with thermo-visional cameras and analysis software). The most important features of particular systems and their applicability in fires detection in widespread areas have been discussed.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.