Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym rozszerzyła odpowiedzialność wprowadzających o nowe rodzaje sprzętu, m.in. panele fotowoltaiczne i tonery. Jednak jak dotąd traktowane są one raczej marginalnie. Minął już rok od wprowadzenia nowej ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym z 11 września 2015 r., która implementowała do polskiego prawa zapisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/19/UE z 4 lipca 2012 r. Część najważniejszych zapisów tej ustawy, tj. wprowadzenie audytów zewnętrznych zakładów przetwarzania i organizacji odzysku oraz nowy podział ZSEE na 6 grup wchodzi w życie dopiero w 2018 r., nie jest więc możliwa ocena wpływu tej ustawy na sytuację na rynku. Niemniej można stwierdzić, że nałożyła ona szereg nowych obowiązków na uczestników rynku oraz rozszerzyła odpowiedzialność wprowadzających o nowe rodzaje sprzętu. Należą do nich m.in. panele fotowoltaiczne i tonery. Niestety, kwestia tonerów do drukarek jest nie do końca zrozumiała i traktowana marginalnie. Dokument opracowany przez Komisję Europejską pt. „Frequently Asked Questions on Directive 2012/19/EU on Waste Electrical and Electronic Equipment (WEEE)” wskazuje, że wkłady do drukarek, które zawierają części elektryczne, a ich właściwe funkcjonowanie jest zależne od energii elektrycznej lub od pól elektromagnetycznych, są objęte zakresem dyrektywy. Powoduje to określone konsekwencje, zarówno dla wprowadzających tonery, zbierających, dystrybutorów, zakładów przetwarzania, jak również dla firm, które zajmują się ich regeneracją.
W 2018 r. weryfikatorzy EMAS wykonają pierwsze audyty zakładów przetwarzania. Pomimo tego, że moment ten wydaje się odległy, to fakt ten powinien mieć już wpływ na bieżącą działalność zakładów przetwarzania.
Do 14 lutego br. państwa członkowskie Unii Europejskiej miały obowiązek wdrożyć do swojego systemu prawnego zapisy dyrektywy 2012/19/UE. Jedynie dwa kraje zdążyły zrobić to w terminie (Wielka Brytania i Rumunia). W przypadku Polski to nie czas będzie miał decydujące znaczenie, lecz jakość aktu prawnego, który powstanie. Stoimy przed ogromną szansą na stworzenie zdrowego systemu, w którym wyeliminowane zostaną błędy poprzedniej ustawy, jak również uda się zminimalizować zjawisko szarej strefy. Z perspektywy zakładu przetwarzania najważniejsze problemy funkcjonowania obecnego systemu można podzielić wg następujących grup tematycznych: organizacje odzysku, zakłady przetwarzania, punkty skupu złomu oraz system zbiórki zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (ZSEE).
W świetle zmian ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym warto zastanowić się, jakie elementy wpływają na prawidłowe funkcjonowanie systemu. Taka analiza pozwoli na zrozumienie mechanizmów patologii i pozwoli – w czasie prac nad ustawą – skoncentrować się na najważniejszych kierunkach zmian, odrzucając typowe tematy zastępcze. W opinii Związku Pracodawców Branży Elektroodpadów Elektro-Odzysk istnieją dwa główne czynniki wpływające na skuteczność funkcjonowania rynku ZSEE. Pierwszym jest zbyt mała ilość odpadów w legalnym systemie zbiórki i przetwarzania zużytego sprzętu – wg szacunków blisko 2/3 takich odpadów jest zbieranych w rozległej sieci drobnych punktów (przede wszystkim skupu złomu) i nielegalnie przetwarzana. Drugi czynnik to nieprawidłowe przetwarzanie ZSEE. Na czym polega ten mechanizm?
W nawiązaniu do napisanego przez ministra Piotra Woźniaka artykułu „Platforma współpracy – ustawa o ZSEE” („Recyklingu” 6/2012), mam zaszczyt przedstawić opinię dotyczącą planowanych zmian z punktu widzenia zakładu przetwarzania. Cieszy przede wszystkim zadeklarowanie przez ministra współpracy z reprezentantami „całego łańcucha obrotu sprzętem elektrycznym i elektronicznym”. W chwili, gdy piszę ten tekst, taka grupa została już wybrana i przedstawiona ministrowi. Uderza przede wszystkim duża nierównowaga w reprezentacji – dominują przedstawiciele wprowadzających (cztery osoby), a następnie organizacji odzysku (trzy osoby). Reprezentacja zakładów przetwarzania jest najmniejsza (dwie osoby). Historia poprzednich nowelizacji pokazuje, że interesy poszczególnych grup mogą nie być zbieżne i należy tylko trzymać kciuki za to, aby zwyciężył interes… środowiska i ekologii. Do tej pory ustawa o ZSEE, niestety, nie funkcjonowała dobrze i nie przyniosła przełomu w gospodarowaniu tym rodzajem odpadów. Do podstawowych jej mankamentów należy to, że nie umożliwiła stworzenia jednolitego, skutecznego systemu zbiórki i ewidencji elektroodpadów. Ponadto ustawa pozwoliła na powstanie wielu zakładów przetwarzania, które nie spełniają minimalnych nawet standardów przetwarzania odpadów, co powoduje duże rozdrobnienie rynku i „wyciekanie” odpadów z systemu.
Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym formalnie weszła w życie 21 października 2005 r., jednak za jej realny start można przyjąć datę 1 października br. Do tego czasu wszyscy wprowadzający sprzęt zobowiązani byli zorganizować sieć zbierania zużytego sprzętu oraz zarejestrować się w Głównym Inspektoracie Ochrony Środowiska.
Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym weszła w życie 21 października 2005 r. Jej celem jest dalsza poprawa standardów ochrony środowiska poprzez zapobieganie powstawaniu odpadów zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (ang. Waste Electrical and Electronic Equipment - WEEE), ich selektywną zbiórkę, odzysk i recykling.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.