The paper presents the results of preliminary studies into the influence of selected lubricants (greases) and the variable temperature of the friction joint on the value of friction during complex slide-roll motion. The experiment was carried out for three different types of lubricants: bentonite grease (Benterm 2), lithium grease (GREASEN ŁT4S2), and calcium grease with the addition of graphite (GREASEN GRAFIT) at different temperatures. Tribological investigations were carried out in a roller-plate system at a wide range of plate dislocation velocities and at a constant slip rate; rheological investigations consisted in determining the changes in shear stress as a function of shear time at constant average shear velocity of 50 mm/s. The results showed a significant influence of kinematic conditions on the value of friction. Four different cases of lubricant flow during friction were identified. The least resistance to motion was found when the lubricant was applied in the same direction along the surface of the roller and plate. It has been shown that the greatest influence of the kinematics of working elements on friction occurs at low temperatures, i.e. at -10°C. This phenomenon is closely related to the rheological properties of the lubricant. It was also found that the lubricant thickened with bentonite is the most susceptible to kinematic changes of the friction joint.
PL
W pracy przedstawiono wyniki badań wstępnych wpływu wybranych środków smarnych (smarów plastycznych) i zmiennej temperatury węzła tarcia na wartość siły tarcia podczas złożonego ruchu toczno-ślizgowego. Eksperyment przeprowadzono dla trzech różnych rodzajów środków smarnych: smaru bentonitowego (Benterm 2), smaru litowego (GREASEN ŁT4S2) i smaru wapniowego z dodatkiem grafitu w postaci stałej (GREASEN GRAFIT) w różnych temperaturach. Przeprowadzono badania tribologiczne w układzie walec-płytka w szerokim zakresie prędkości przesuwu płytki przy stałym poślizgu oraz badania reologiczne polegające na wyznaczeniu zmian wartości naprężenia stycznego w funkcji czasu ścinania przy stałej średniej prędkości ścinania wynoszącej 50 mm/s. Wyniki wykazały istotny wpływ warunków kinematycznych na wartość siły tarcia. Zidentyfikowano cztery różne przypadki przepływu środka smarnego podczas tarcia. Najmniejsze opory ruchu występowały w przypadku podawania środka smarnego w tym samym kierunku przez powierzchnie walca i płytki. Wykazano, że największy wpływ kinematyki ruchu elementów trących na siłę tarcia występuje w niskiej temperaturze, tj. w -10°C. Zjawisko to ściśle związane jest z własnościami reologicznymi środka smarnego. Stwierdzono również, że środek smarny zagęszczany bentonitem jest najbardziej podatnym środkiem smarnym na zmiany kinematyki węzła tarcia.
The study evaluated the effect of temperature on the values of yield stress and cohesion energy of lubricating compounds thickened with calcium 12-hydroxystearate, prepared on the basis of mineral oil. Lubricating compounds without additives and with selected solid additives in the form of copper particles, graphite, molybdenum disulphide, and polytetrafluoroethylene were analysed. A rotational rheometer working with a plate-plate geometry was used for rheological studies. The influence of temperature on the rheological properties of lubricating compounds with additives was observed. Solid additives caused significant changes in the structure of the soap thickener, especially at negative temperatures.
PL
W pracy oceniono wpływ temperatury na wartości naprężenia stycznego granicznego i energii kohezji kompozycji smarowych zagęszczanych 12-hydroksystearynianem wapnia, wytworzonych na bazie oleju mineralnego. Analizie poddano kompozycje smarowe bez dodatków oraz z wybranymi dodatkami stałymi w postaci cząstek miedzi, grafitu, dwusiarczku molibdenu oraz politetrafluoroetylenu. Wyniki badań wskazały istotny wpływ temperatury i dodatków na właściwości reologiczne kompozycji smarowych.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.