Konsekwencją budowy zbiorników wodnych jest tworzenie się pokrywy osadów dennych. Osady często są postrzegane jako środowisko akumulacji substancji chemicznych, w tym zwłaszcza związków fosforu oraz wielu mikrozanieczyszczeń. Badaniom chemicznym poddano osady denne Zbiornika Irkuckiego. Jest to najwyższy zbiornik kaskady rzeki Angary, zasilany głównie wodami wypływającymi z jeziora Bajkał. Badania prowadzono w lipcu 2010 roku w rejonie miejscowości Nowogrudinina i Patrony. W składzie podstawowym osadów dominował ditlenek krzemu (SiO2) - 56,75÷61,24%. Znacząca była też zawartość Al2O3 14,12÷15,79% oraz Fe2O3 6,04÷7,17%. Pięciotlenek fosforu (P2O5) występował w ilości 0,17÷0,24%. Wśród pierwiastków śladowych największym udziałem w materiale osadowym wyróżniały się: bar 582÷615 ppm, cyrkon 200÷863 ppm, stront 186÷274 ppm, chrom 147÷243 ppm, wanad 123÷140 ppm, cer 85÷151 ppm i cynk 73÷94 ppm. Na ogół zawartości pierwiastków śladowych w osadach nie przekraczały naturalnych zawartości w skałach i glebach. Tylko nieliczne pierwiastki, np. chrom, występowały w ilościach większych niż tło geochemiczne.
EN
Construction of water reservoirs results in formation of a layer of bottom sediments. Sediments are often perceived as the environment of accumulation of chemical substances, particularly including phosphorus compounds and numerous microcontaminants. The chemical studies concerned bottom sediments of Irkutsk Reservoir, which is the highest reservoir in the Angara river cascade, mainly fed by water flowing out of Lake Baikal. The studies were carried out in July 2010 near towns of Novogrudinina and Patrony. The main composition of the sediments was dominated by silicon dioxide (SiO2) - 56.75÷61.24%. Concentrations of Al2O3 and Fe2O3 were also significant, 14.12÷15.79% and 6.04÷7.17% respectively. Phosphorus oxide (P2O5) concentration was 0.17÷0.24%. The largest concentrations of trace elements in the sediments were those of: barium 582÷615 ppm, zirconium 200÷863 ppm, strontium 186÷274 ppm, chromium 147÷243 ppm, vanadium 123÷140 ppm, cerium 85÷151 ppm, and zinc 73÷94 ppm. Generally, concentrations of trace elements in the sediments did not exceed natural concentrations in rocks and soils. Only some elements, eg chromium, occurred in higher concentrations than the geochemical background.
Przedstawiono podstawowe parametry zbiorników zaporowych na rzece Angarze. Omówiono warunki zasilania Angary z jeziora Bajkał. Wymieniono podstawowe funkcje zbiorników kaskady. Zasygnalizowano problemy konsekwencji środowiskowych i społeczno-gospodarczych związanych z utworzeniem zbiorników.
EN
The article is an attempt to assess the influence of one, existing polder on raised water stage reduction. It does not analyse the economic, construction and ecological issues, which are equally important while assessing the possibilities to use polders as dry retention reservoirs.
The chemical composition of bottom sediments of the Irkutsk Reservoir was examined. Ten sediment samples collected at different depths in four sectors of the Reservoir were analysed in a laboratory. Concentrations of 30 trace elements were determined. The purpose of the study was to assess the anthropogenic impact on the Reservoir geosystem. Barium and zirconium had the highest concentration in the sediments. Concentrations of certain elements varied spatially, while those of others were similar in all the sectors sampled. The highest element concentrations were usually found in sector 3 (in the vicinity of Novogrudinina). Maximum concentrations for around a dozen elements exceeded the geochemical background level for sedimentary rocks and the soil environment. Irkutsk Reservoir sediments exhibited a high concentration of chromium when compared with sediments from various other reservoirs impounded by dams. The study has shown that the environment of the Irkutsk Reservoir is subject to local and regional anthropogenic impact.
PL
Badano skład chemiczny osadów dennych Zbiornika Irkuckiego. W laboratorium przeanalizowano 10 próbek osadów, pobranych w czterech sektorach zbiornika z różnych głębokości. Określono zawartość 30 pierwiastków śladowych. Celem badań była ocena wpływów antropogennych na geosystem zbiornika. W składzie osadów dominowały bar i cyrkon. Koncentracja niektórych pierwiastków była zróżnicowana przestrzennie, a innych zbliżona we wszystkich sektorach badawczych. Największe zawartości pierwiastków występowały najczęściej w sektorze 3 (w rejonie miejscowości Nowogrudinina). Maksymalne zawartości kilkunastu pierwiastków przekraczały poziom tła geochemicznego dla skał osadowych i środowiska glebowego. Na tle osadów różnych zbiorników zaporowych osady Zbiornika Irkuckiego wyróżniała duża zawartość chromu. Badania wykazały, że środowisko Zbiornika Irkuckiego podlega lokalnym oraz regionalnym wpływom antropogennym.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.