The main source of information on the abundance of polymetallic nodules (APN) is the results of direct seafloor sampling, mainly using box corers. Due to the vast spread of nodule occurrence in the Pacific, the distances between successive sampling sites are significant. This makes it difficult to reliably estimate the nodule resources, especially in parts of the deposit with small areas corresponding to the areas scheduled for extraction in the short term (e.g. within one year). It seems justified to try to increase the accuracy of nodule resource estimates through the use of information provided by numerous photos of the ocean floor taken between sampling stations. In particular, the percentage of nodule coverage of the ocean floor (NC), the data on fraction distribution of nodules (FD) and the coverage of nodules with sediments (SC) are important here. In the presented study, three regression models were used to predict the nodule abundance from images: simple linear regression (SLR), multiple regression (MR), and general linear model (GLM). The GLM provides the most accurate prediction of nodule abundance (APN) due to the ability of this model to simultaneously take into account both quantitative variable (NC) and qualitative variables (FD, SC). The mean absolute errors of APN prediction are in the range of 1.0–1.7 kg/m2, which is 7-13% of the average nodule abundance determined for training or testing data sets. This result can be considered satisfactory for predicting the abundance in ocean floor areas covered only by photographic survey.
PL
Podstawowym źródłem informacji o zasobności oceanicznych konkrecji polimetalicznych (APN) są wyniki bezpośredniego opróbowania dna najczęściej za pomocą próbników skrzynkowych. Z uwagi na ogromne rozprzestrzenienie wystąpień konkrecji w strefie Clarion-Clipperton na Pacyfiku odległości między kolejnymi stacjami opróbowania są znaczne. Utrudnia to wiarygodne oszacowanie zasobów konkrecji w oparciu o uśrednione zasobności konkrecji stwierdzone w próbnikach skrzynkowych, szczególnie w obszarach o relatywnie małych powierzchniach odpowiadających przykładowo obszarom planowanej, przyszłej eksploatacji w okresach rocznych. W tej sytuacji uzasadnione wydają się próby zwiększenia dokładności oszacowań zasobów konkrecji przez wykorzystanie informacji jakich dostarczają liczne zdjęcia dna oceanicznego wykonywane między stacjami opróbowania. Istotne są tu w szczególności procentowe pokrycie dna oceanicznego konkrecjami (NC), możliwe do ustalenia ze zdjęć dane dotyczące liczby, dane dotyczące rozkładu frakcji konkrecji (FD) oraz przysypanie konkrecji osadem (SC). W prezentowanych badaniach zastosowano trzy modele regresji: prostą regresję liniową (SLR), regresję wieloraką (MR) oraz ogólny model liniowy (GLM). GLM zapewnia najdokładniejsze przewidywanie zasobności konkrecji (APN) ze względu na zdolność tego modelu do jednoczesnego uwzględniania zarówno zmiennych ilościowych (NC), jak i zmiennych jakościowych (FD, SC). Średnie absolutne błędy predykcji mieszczą się w przedziale 1,0-1,7 kg/m2, co stanowi 7–13 % średniej zasobności konkrecji określonej na podstawie opróbowania bezpośredniego w zbiorze danych (treningowym lub testowym). Wynik ten można uznać za satysfakcjonujący w praktyce prognozowania zasobności konkrecji w miejscach dna objętych jedynie rejestracją fotograficzną.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In the publication, the results of an experimental analysis of joint formation by pressing of DX51D steel sheets with thickness of 1.5 (mm) with the use of a rigid punch and an additional deformable rivet of various shapes were presented. The influence of the use of a steel rivet with a diameter d = 5 (mm), similar to the dimensions of the forming punch in the case of the classic clinching variety on the interlock parameters was investigated. The used die was with a four movable segments-dedicated to connections made in the clinch-riveting technology by TOXR PRESSOTECHNIK. In additional, experimental tests were made for joining sheets with a rivet of various shapes, i.e. with a through hole. Joints were formed and the correctness of the upper blockage in the lower sheet was observed on the joints cross-sections. The interlock parameters were measured for each joints samples. In order to compare the influence of using an additional rivet on interlock parameters and joints strength the traditional clinching joints were also made. The minimal thickness of the traditional clinching joint embossment for 2 sheets of 1.5 (mm) thickness for each was X = 0.75 (mm).
Poprawna ocena gęstości przestrzennej (objętościowej, pozornej) kopaliny jest jednym z czynników decydujących o dokładności oszacowań jej zasobów, które należą do ważnych aktywów firm górniczych. Błędne oszacowanie zasobów nierzadko prowadzi do niepowodzenia projektów górniczych i trudności w rozliczaniu wydobycia kopaliny. Gęstość przestrzenna niesłusznie uważana jest za parametr zasobowy o drugorzędnym znaczeniu i zapewne z tego powodu tylko okazjonalnie bywa przedmiotem szerszych badań i publikacji naukowych. Pogląd taki jest pokłosiem małej zmienności gęstości przestrzennej na tle zmienności innych parametrów zasobowych (miąższości złoża, zawartości składników użytecznych) co w artykule zilustrowano przykładami z polskich złóż węgla kamiennego i rud Cu-Ag LGOM. Łatwo w tej sytuacji wykazać metodami statystycznymi nikły i w praktyce pomijalny wpływ dokładności oceny tego parametru na wielkość błędu oszacowania zasobów. Rozumowanie takie jest jednak poprawne jedynie wtedy gdy przypisywane kopalinie wartości gęstości przestrzennej są wolne od błędów systematycznych, które mogą być efektem niewłaściwej metody oznaczania tego parametru lub wewnętrznej niejednorodności geologicznej kopaliny. Tę drugą przyczynę przeanalizowano na przykładzie jednego ze złóż Cu-Ag LGOM, w którym wykonano szeroko zakrojone opróbowanie eksperymentalne szczegółowych wydzieleń litologicznych, składających się na wydzielenia podstawowe. Oznaczone w nich gęstości przestrzenne odbiegają, niekiedy sporo, od wartości referencyjnych przypisywanych w dokumentacjach wydzieleniom podstawowym. Niejednorodność litologiczna wydzieleń podstawowych, przejawiająca się zanikiem występowania niektórych wydzieleń szczegółowych lub zmianą ich udziałów miąższościowych w granicach złoża bilansowego, może więc znacząco wpływać na faktyczną gęstość przestrzenną wydzieleń podstawowych. Różnice względne ocen gęstości przestrzennej dokonanych na podstawie opróbowania eksperymentalnego i wartości referencyjnych mogą lokalnie sięgać kilkunastu procent. Skutkują one systematycznym błędem oszacowań zasobów kopaliny, szczególnie w małych partiach złoża i w konsekwencji trudnościami w prawidłowym rozliczeniu wydobycia kopaliny w krótkich okresach czasu.
EN
The correct estimation of the spatial density (volumetric, apparent) of the mineral is one of the factors determining the accuracy of estimation of resources, which are important assets of mining companies. Incorrect estimation of resources often leads to the failure of mining projects and difficulties in evaluation of mining production. The volumetric density is wrongly considered a resource parameter of secondary importance and, probably for this reason, is rarely the subject of scientific interest (both research and publications). This is due to a small variability of volumetric density compared to the variability of other resource parameters (deposit thickness, the content of useful components) as illustrated on the examples of Polish bituminous coal deposits and Cu-Ag ore deposits of the Lubin-Głogów Copper District (LGCD). In this situation it is easy to show the weak and practically negligible influence of the accuracy of the assessment of this parameter on the error of resource estimation using statistical methods. However, such a reasoning is correct only when the volumetric density values assigned to the minerals are free of systematic errors, which may be the result of an incorrect method of determining this parameter or the internal geological heterogeneity of the mineral. This second reason was analyzed on the example of one of the Cu-Ag ore LGCD deposits, where extensive experimental sampling of individual lithological units, making up the main lithological units, was carried out. The determined volumetric densities diverge, sometimes significantly, from the reference values in the documentation of the main lithological units. The lithological heterogeneity of the main lithological units manifested by the lack of individual lithological units or the change of their thickness within the boundaries of the balance sheet deposit can thus significantly affect the actual volumetric density of the main lithological units. Relative differences in the volumetric density estimates based on experimental sampling and reference values may locally reach up to several percent. They result in a systematic error in the estimation of mineral resources, especially in small parts of the deposit and, consequently, in difficulties in the proper evaluation of mineral extraction in short periods of time.
Po utworzeniu w 1919 roku Akademii Górniczej w Krakowie podjęte zostały badania geologiczne związane z działalnością górniczą w Zakładzie Geologii Stosowanej pod kierunkiem Karola Bohdanowicza. Zakład Geologii Stosowanej przekształcono w 1953 roku w Katedrę Geologii Kopalnianej, której długoletnim kierownikiem został Profesor Roman Krajewski, twórca nowoczesnej polskiej szkoły geologii górniczej. Początkowo wiodąca tematyka badań geologii złóż poszerzona została o zagadnienia metodyki ich rozpoznawania, opróbowania, szacowania zasobów, uwarunkowań geologiczno-górniczych eksploatacji, w szczególności warunków hydrogeologicznych i inżyniersko-geologicznych. Rosnąca rola problematyki hydrogeologicznej w związku z budową nowych kopalń spowodowała wyodrębnienie Katedry Hydrogeologii, a później utworzenie Instytutu Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej z Zakładem Geologii Kopalnianej. W 1994 roku powrócono do „historycznej” nazwy Katedry Geologii Kopalnianej. Z początkiem 2006 roku wszystkie jednostki naukowo-dydaktyczne z zakresu nauki o złożach kopalin stałych i geologii górniczej połączono i w roku 2007 utworzono Katedrę Geologii Złożowej i Górniczej. Po wyodrębnieniu hydrogeologii i geologii inżynierskiej Geologia kopalniana (górnicza) jest rozumiana jako obszar badań dotyczących rozpoznawania złóż i ich badania na potrzeby górnicze. Przedmiotem badań są: zmienność złóż i wykorzystanie metod geostatystycznych w ich dokumentowaniu, metodyka rozpoznawania złóż, opróbowania, szacowanie zasobów.
EN
At the AGH (Mining University) in Kraków founded in 1919 the mining geological researches were initiated at the Applied Geology Department, headed by professor Karol Bohdanowicz. In 1953 the Applied Geology Department was reorganized and the new Mining Geology Department formed, headed by professor Roman Krajewski founder of modern school of mining geology in Poland. The geology of mineral deposits was the main preliminary field of research. The further research were focused on methodology of exploration, sampling, resources evaluation and geological factors affecting mining. The increasing importance of hydrogeology and geotechnical problems in new deep underground and opencast mines provokes formation of separate Department of Hydrogeology and afterwards Institute of Hydrogeology and Engineering Geology, with Mining Geology Division. In 1994 the separate Mining Geology Department was restituted, and in 2007 after reorganization the joint Department of Mineral Deposits and Mining Geology was formed. The mining geological geology researches are focused on variability of mineral, coal and industrial rock deposits, methodology of exploration, sampling, resources evaluation and application of geostaistical methods.
In the world-class Cu-Ag deposits of the Legnica-Głogów Copper District (LGCD), constant bulk density values are adopted to estimate the ore and metal resources within them based on the results of previous studies of the LGCD deposits carried out at the stage of their exploration and documentation: 2.6 Mg/m3 for the carbonate series, 2.5 Mg/m3 for the shale series, and 2.3 Mg/m3 for the sandstone series. The main purpose of research was to analyze the range of possible differences at local scale of observation between constant values of bulk densities (hereinafter referred to as reference values) assigned during deposit documentation to the main lithological units and bulk densities of these units determined based on the results of experimental sampling of individual lithological units within the exploited copper and silver deposits (Lubin, Polkowice-Sieroszowice and Rudna). In general, when it comes to Cu-Ag LGCD deposits (or their large parts), the relative diversity of estimates of average bulk densities of ores based on the results of experimental sampling (more than 1,600 samples from different individual lithological units were collected at 500 sampling points in mining excavations) and reference values is low (with a median not exceeding 3%). The results of studies indicate, however, that the application of reference bulk densities at the local observation scale may result in significant underestimation (up to nearly 20%) or overestimation (up to 11%) of real bulk densities of the main lithological units. This may have a noticeable impact on the correct estimation of ore and metal resources in small parts of deposits and, as a consequence, hinder the reconciliation of the planned and actual ore mining production.
PL
W światowej klasy złożach Cu-Ag LGCD (the Legnica-Głogów Copper District) do oszacowań zasobów rudy i metali w obrębie trzech głównych serii litologicznych stosuje się stałe wartości gęstości objętościowej przyjęte na podstawie wyników wcześniejszych badań przeprowadzonych na etapie ich rozpoznania i dokumentowania: 2,6 Mg/m3 dla serii węglanowej, 2,5 Mg/m3 dla serii łupkowej oraz 2,3 Mg/m3 dla serii piaskowcowej. Zasadniczym celem badań była analiza zakresu możliwych różnic w lokalnej skali obserwacji między stałymi wartościami gęstości objętościowych przypisywanymi w trakcie dokumentowaniu złóż głównym seriom litologicznym (traktowanych jako wartości referencyjne) oraz gęstościami objętościowymi tych serii wyznaczonymi na podstawie wyników specjalnego opróbowania eksperymentalnego wydzieleń litologicznych szczegółowych w obrębie eksploatowanych złóż Cu-Ag LGCD (Lubin, Polkowice-Sieroszowice i Rudna). W skali całych złóż Cu-Ag LGCD względne zróżnicowanie ocen średnich gęstości objętościowych kopaliny dokonanych na podstawie wyników opróbowania eksperymentalnego (około 1600 prób z różnych wydzieleń litologicznych szczegółowych na 500 stanowiskach opróbowań w wyrobiskach górniczych) i wartości referencyjnych jest małe, z medianą nieprzekraczającą 3%. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że przy stosowaniu wartości referencyjnych w lokalnej skali obserwacji może dochodzić do znaczącego niedoszacowania (do blisko 20%) lub przeszacowania (maksymalnie do 11%) rzeczywistych gęstości objętościowych głównych serii litologicznych. Może to mieć już zauważalny wpływ na poprawność oszacowania zasobów rudy i metali w niewielkich partiach złóż i w konsekwencji utrudniać rozliczenie prognozowanych zasobów rudy i Cu z wielkościami stwierdzanymi w wydobytym urobku.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.