Bezpieczne funkcjonowanie kopalń węgla kamiennego wymaga stałego odwadniania zarówno funkcjonujących, jak i zamkniętych już kopalń. Z kopalń położonych na obszarze Górnośląskiego Zagłębia Węglowego wypompowuje się na powierzchnię kilkaset tysięcy metrów sześciennych wody na dobę, które mogą znaleźć zastosowanie dla zaspokajania lokalnych potrzeb energetycznych. Wykorzystanie wód kopalnianych na terenach górniczych, bądź też pogórniczych, staje się nowoczesnym, przyjaznym środowisku, a zarazem opłacalnym ekonomiczne sposobem pozyskiwania ciepła. Stwarza możliwość spożytkowania ciepła odpadowego a zarazem uniknięcia niepotrzebnego wykorzystywania konwencjonalnych nośników energii. Ponieważ wykorzystanie wód kopalnianych w celach energetycznych jest zagadnieniem stosunkowo nowym oraz wymagającym indywidualnego podejścia do każdego z analizowanych przypadków, obarczone jest znacznym ryzykiem. Stąd też opracowano model symulacyjny, obrazujący ryzyko związane z zagospodarowywaniem wód kopalnianych w celach energetycznych. Celem opracowania niniejszego modelu jest stworzenie narzędzia pozwalającego na uświadomienie potencjalnemu inwestorowi najistotniejszych zagadnień (pozytywnych, negatywnych, obojętnych) mających wpływ na planowane przez niego przedsięwzięcie. Analiza wyników wygenerowanych przez model symulacyjny, powinna pomóc potencjalnemu inwestorowi w podjęciu decyzji dotyczących słuszności realizacji zaplanowanej przez niego inwestycji.
EN
The safe operation of coal mines requires the constant drainage of both operating and already closed mines. Several hundred thousand cubic meters of water is pumped to the surface per day with the mines located in the Upper Silesian Coal Basin. It is water with good or very good thermal parameters, which allows for its use in order to meet local energy needs. The use of mine water in mining, or post-mining areas, is becoming a modern, environmentally friendly and cost-effective way to produce economic heat. It allows for the utilization of waste heat and also avoids the unnecessary use of conventional energy sources. As the use of mine water for energy purposes is a relatively new issue and requires an individual approach to each of the cases analyzed, it is burdened with considerable risk. Therefore a simulation model, showing the risks associated with the use of mine water for energy purposes, has been presented. This risk can have a negative and what is rarely mentioned – positive nature. Furthermore, this model allows you to generate neutral factors, at the current stage of the project, which marginalized over time can become negative factors, hindering the implementation of the planned intentions. The use of this model allows the potential investor to realize the most important issues affecting the implementation of the project, also to verify whether it took the current analysis into account. It lets you specify the issues on which the investor initially does not have to pay attention, and which are fundamental for the functioning of the project. An analysis of the results generated by the simulation model helps potential investors in deciding about the validity of the implementation of the planned investments.
Wody podziemne wypompowywane zarówno z czynnych, jak i zlikwidowanych kopalń, często kierowane są bezpośrednio do najbliższych cieków wodnych. Mało kiedy zwraca się uwagę, iż zasoby te posiadają znaczny potencjał, który może zostać wykorzystany w celu zaspokojenia lokalnych potrzeb energetycznych. Ponieważ działania tego typu mają charakter innowacyjny, przed rozpoczęciem inwestycji, wskazane jest przeprowadzenie analizy ryzyka obejmującej jak najszerszą gamę czynników (Mazurkiewicz i in. 2013). Niniejszy artykuł wskazuje na szereg uwarunkowań, które mogą pojawić się na etapie planowania inwestycji związanej z energetycznym wykorzystaniem wód kopalnianych. Zidentyfikowane czynniki zostały usystematyzowane według ich wpływu na projekt (negatywne i pozytywne) oraz charakteru (społeczne, technologiczne, ekonomiczne, ekologiczne oraz polityczne). W ramach grupy czynników negatywnych określono, którymi z nich należy zająć się w pierwszej kolejności oraz wskazano te, które mogą zostać umieszczone na tzw. listę czynników oczekujących. Wśród wyłonionych istotnych czynników wymienić można m.in. nagłą zmianę temperatury lub ilości napływających wód, czy też nieoczekiwane wstrząsy górotworu. Zakłada się, iż identyfikacja czynników negatywnych, a następnie podjęcie określonych działań, pozwoli na zminimalizowanie negatywnego wpływu danych czynników na cele przedsięwzięcia. Zaproponowano również działania, które należałoby podjąć w przypadku wystąpienia zidentyfikowanych czynników pozytywnych, aby zwiększyć ich wpływ na efekty końcowe inwestycji. Zaliczono do nich m.in. brak konieczności poszukiwania złóż termalnych i dokonywania odwiertów, a także rewitalizację terenu. Wyłonienie czynników pozytywnych i ich odpowiednie wykorzystanie umożliwi osiągnięcie większych, często nawet i ponadplanowych, korzyści związanych z realizacją projektu.
EN
Mine water, from both active and liquidated coal mines, is often directed to the nearest watercourse. It is rarely noted, that the mine water have significant potential which can be used to meet local energy needs. Taking into account innovative character of such investment, it is advised to prepare risk analysis, covering the widest possible range of aspects of the planned implementation (Mazurkiewicz et al. 2013). This article shows a number of factors, that may occur in the planning phase of such investment. The identified factors have been structured according to their impacts on the project (positive and negative) and their types (social, technological, economic, ecological and political). Within the group of negative factors, it was determined which of them are the most important to deal with and which could be placed on the so-called watchlist. Among the identified important factors can be mentioned, among others, a sudden change in temperature or the amount of incoming water or unexpected rock shocks. It is assumed that identification of negative factors and specific actions to be taken should minimize its impact for the project’s goals. There were also proposed some actions to be taken if positive factors occurs – to increase its positive impact on final result of the investment. These included, among others, no need for searching for thermal waters and no need for drilling, as well as the revitalization of the area. Identification of positive factors and their proper use would enable greater, often even unplanned, benefits from the project.
Na przykładzie zrealizowanych robót omówiono podstawowe schematy technologiczno-organizacyjne palowania w wodzie, tj. palowanie z lądu, z grobli, z platformy pływającej lub na sztucznej wyspie. Wykonanie robót palowych w wodzie wymaga z reguły lepszego przygotowania i organizacji oraz ścisłej współpracy wykonawcy robót palowych z projektantem i wykonawcą robót hydrotechnicznych.
EN
The articles provides examples of piling projects and basic technical and organizational schemes of offshore piling works, including installation from the land, from a dike, from a floating platform and on an artificial island. Offshore piling works generally require better work preparation and organization as well as close cooperation the of Piling Contractor with Designer and Hydrotechnical Works Contractor.
Niniejszy artykuł prezentuje wyniki badań przeprowadzonych w zakresie wykorzystania kolektorów słonecznych oraz biomasy w celach energetycznych. Badanie przeprowadzono metodą kwestionariuszową na przełomie drugiego i trzeciego kwartału 2011 r., na grupie polskich przedsiębiorstw produkujących, montujących i sprzedających kolektory słoneczne oraz przedsiębiorstw produkujących, dystrybuujących i sprzedających biomasę nie przetworzoną oraz przetworzoną, a także sprzedających urządzenia (linie produkcyjne) do produkcji brykietów i peletów, kotłownie na biomasę itp. W badaniu poruszono m.in. takie kwestie jak: zainteresowanie klientów wykorzystaniem kolektorów słonecznych i biomasy, rodzaje kupowanej biomasy, pochodzenie biomasy, przyczyny stosowania tych źródeł energii, możliwości integracji wykorzystania ww. odnawialnych źródeł z innymi źródłami energii itp.
EN
This paper presents results of research concerning use of solar collectors and biomass for energy production. The study was prepared based on a questionnaire, issued in the second and third quarter of 2011. The target group consisted of Polish companies producing, assembling and selling solar panels and the companies producing, distributing and selling biomass (processed and processed) as well as companies selling equipment for the production of briquettes and pellets, biomass boilers, etc. Presented results of the research (based mainly on opinions of micro-companies), showed increased interest in above mentioned energy carriers in Poland in 2009–2010, especially in case of solar collectors. The greatest interest showed companies in Lower Silesia voivodeship. Customers of surveyed companies showed interested in flat plate collectors, but also vacuum tube collectors, produced in Poland and abroad. Respondents are interested in unprocessed biomass (wood, sawdust, wood chips) and processed (briquettes, pellets). Biomass is taken mainly from up to 20 km, but also from Ukraine, Belarus and the USA. Analysed energy sources are chose mainly to reduce the cost of the household, to protect the environment and under influence of advertisements. Collectors are used to produce hot water. Biomass – for home heating. Other applications of these source, like heating water in a swimming-pool, underfloor heating, heating of the driveway – are far less relevant. Analysed energy sources are often integrated with other installations. Solar collectors operate together with central heating systems based on conventional energy sources, biomass boilers and heat pumps. Installations using biomass are often use in central heating systems and fireplaces with a water jacket. These energy sources are used mainly by individuals.
Posadowienie i realizację robót palowych na budowie najdłuższego obiektu mostowego w Polsce - estakady WE-1 w ciągu Południowej Obwodnicy Gdańska - wykonywano w warunkach gruntowych o odmiennych parametrach niż przyjęto w projekcie posadowienia. Weryfikacja założeń projektowych okazała się słuszna i konieczna. Estakada o długości całkowitej 2778,1 m składa się z dwóch równoległych konstrukcji, opartych na 69 podporach i 136 fundamentach. Fundamenty podpór zaprojektowano i wykonano w technologii żelbetowych pali prefabrykowanych.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytania: czy rynek energii się rozwija, jakie podmioty na nim występują, z jakich powodów wykorzystywana jest biomasa, jakie rodzaje biomasy są najchętniej kupowane, skąd pochodzi wykorzystywana biomasa, kim są klienci kupujący biomasę oraz jakie przesłanki determinują wybór tego nośnika energii? Otrzymane wyniki zostały wygenerowane głównie na podstawie o wiedzy i doświadczenia mikroprzedsiębiorców zajmujących się produkcją, dystrybucją i sprzedażą biomasy oraz sprzedażą urządzeń związanych z jej wykorzystaniem. Biomasę wykorzystują głównie odbiorcy indywidualni w celu obniżenia kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Zdarzają również się sytuacje, gdzie kotłownie na biomasę pracują na rzecz pobliskich ciepłowni czy elektrowni.
EN
This article presents results of research conducted on the use of biomass for energetic purposes. The study was conducted on methods of questionnaire fi ndings in August and September 2011, on a group of Polish companies producing, distributing and selling biomass (raw and processed) as well as industrial assembly lines for the production of briquettes and pellets, biomass boilers, etc. The study addresses such issues as: the size of the companies surveyed, the period of their functioning, increased use of biomass, types purchased of biomass, the origin of biomass, integrating its use with other renewable energy sources.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Podczas projektowania fundamentów palowych nieodłącznym elementem są badania kontrolne nośności pali. Badania takie wykonywane są metodami statycznymi i dynamicznymi. Artykuł oparty jest na bazie doświadczeń i obserwacji zdobytych i dokonanych przez autorów, podczas badań nośności żelbetowych pali wbijanych.
Opisano możliwości wykorzystania dynamicznych badań nośności pali prefabrykowanych do przyspieszenia realizacji fundamentów. Podano dwa przykłady zrealizowanych kontraktów dotyczących robót palowych.
EN
Advantages one may achieve using dynamic load tests of piles are described, while using foundations made of precast piles. Two examples of realized pile contracts are given.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy zaprezentowano metodę określenia parametrów sprężystych skał zbiornikowych na podstawie teoretycznych modeli ośrodków porowatych, wiążących własności sprężyste skały z parametrami takimi jak: porowatość, spectrum przestrzeni porowej, nasycenie porów wodą, ropą lub gazem, składem mineralnym szkieletu, zawartością frakcji ilastej. Porównanie wyestymowanych prędkości Vp i VS z modelu z obliczonymi z akustycznych obrazów falowych pozwoliło na opracowanie metody umożliwiającej uzyskanie, w sposób ciągły, prędkości różnych fal, a w szczególności fali poprzecznej (Vs) w przypadku braku rejestracji tego parametru w otworze. Ma to szczególnie duże znaczenia przy interpretacji danych sejsmicznych AVO (amplitude versus offset) czy analizie bright spotów oraz ocenie dynamicznych modułów sprężystości skał w warunkach in situ.
EN
A method of determining elastic parameters of reservoir rocks using theoretical models of porous media and well logging data is presented. In these models such parameters as: porosity, spectrum of porous space, water oil and gas saturation, mineral composition of the frame rock, clay content strongly depend on elastic parameters of rocks. Comparing estimated velocities of longitudinal and shear waves with calculated from waveforms allowed to find the method of continuous determining these velocities and particularly the velocity of shear wave which very often is not registered in the borehole. The velocities of longitudinal and shear waves are very important in interpretation of seismic data AVO (amplitude versus offset), bright spots analysis and determining elastic modules of rocks in situ.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW