W artykule omówiono wpływ obciążenia i warunków atmosferycznych na obciążalność elektroenergetycznych linii napowietrznych, oraz metody wykorzystywane do wyznaczania dynamicznej obciążalności tych linii. Przedstawiono wybrane zagadnienia dotyczące Systemu Dynamicznego Zarządzania Przesyłem (SDZP), opracowanego w ramach projektu badawczorozwojowego GEKON, a w szczególności algorytm wyznaczania obciążalności linii w zależności od warunków atmosferycznych oraz algorytm sterowania rozpływem mocy, wykorzystywany gdy obciążalność niektórych linii jest w danych warunkach niewystarczająca. Przedstawiono również aspekty ekonomiczne zastosowania SDZP.
EN
The capacity of overhead power lines depends on, among others, the currently prevailing in the area weather conditions. These conditions may vary over a wide range in both time and space. In practice, often uses static load (eg. summer and winter) specified for the fixed weather conditions. Such an approach may result, however, limit the use of transmission lines capacity, especially designed for the allowable wire temperature + 40°C. The actual line load is the basis for optimization of the SEE and determining the participation of generating sources. When the capacity of some lines is not sufficient, it is necessary to change the distribution of power generation between power plants. This causes additional costs on the balancing market (costs of congestion management). For these reasons, the aim is to determine the dynamic allowable load of power line, which determines both the load current (at the time) based on current weather conditions and forecast in based on forecasted weather conditions. The article presents selected issues of Dynamic Power Flow Management System (SDZP), developed in the research project GECKON. It also presents the economic aspects of the use SDZP.
Na przestrzeni ostatnich 20 lat nastąpił gwałtowny postęp w dziedzinie protetyki stomatologicznej. Rozwój ten widoczny jest zarówno w aspekcie poprawy właściwości mechanicznych i estetycznych wprowadzanych materiałów, jak i technologii ich obróbki. Ma to związek z dążeniem do stworzenia uzupełnień protetycznych spełniających rosnące wymagania estetyczne pacjentów. Dotychczas stosowane materiały i metody, choć sprawdzone i bardzo skuteczne, coraz częściej są zastępowane przez nowe technologie. W artykule przedstawiono klasyfikację materiałów ceramicznych stosowanych w stomatologii odtwórczej z uwzględnieniem wybranych aspektów. Wskazano różnice pomiędzy powszechnie stosowanymi uzupełnieniami metalowo-ceramicznymi a stosunkowo nowymi pełnoceramicznymi. Szczególną uwagę poświęcono materiałom na bazie dwutlenku cyrkonu, które ze względu na wyjątkowe właściwości estetyczne i mechaniczne, w ostatnich latach cieszą się rosnącą popularnością i zaczynają wypierać z użycia ceramikę krzemianową. Omówiono również schematy postępowania w systemach CAD/CAM, które stanowią alternatywę dla czaso- i pracochłonnych uzupełnień wykonywanych tradycyjnymi metodami. Wskazano również obszary, w których systemy te wymagają jeszcze dopracowania.
EN
Over the last 20 years there has been a rapid development in dental prosthetics, which can be observed in the improvements in the mechanical and aesthetic properties of the materials introduced, as well as in their processing technology. This improvement can be linked with a desire to create prosthetic restorations meeting the ever-increasing aesthetic requirements of patients; and as a consequence, materials and methods used, although proven and very effective, are increasingly being replaced by new technologies. The article presents the classification of ceramic materials used in restorative dentistry, taking into account selected aspects. Differences between commonly used metal-ceramic restorations and relatively new all-ceramic ones were noted. Much attention was paid to materials based on zirconium dioxide, which due to their unique aesthetic and mechanical properties have become increasingly popular in recent years and have begun to replace silicate ceramics. Use of CAD/CAM systems as an alternative to time-consuming and labor-intensive traditional restoratives, was also discussed. Weaknesses of these systems, which still need to be improved, were also indicated.
In this paper, the impact of load and weather conditions on the capacity of overhead power lines and methods of determining their dynamic capacity are discussed. There are presented selected aspects related to the dynamic transmission capacity management system, developed under the GEKON research and development project, in particular the algorithm for determining line capacity depending on weather conditions and the algorithm for controlling power distribution used in case the capacity of some lines is insufficient under the given conditions. Also, the economic aspects of applying dynamic transmission capacity management are presented.
PL
W artykule omówiono wpływ obciążenia i warunków atmosferycznych na obciążalność elektroenergetycznych linii napowietrznych oraz metody wykorzystywane do wyznaczania dynamicznej obciążalności tych linii. Przedstawiono wybrane zagadnienia dotyczące systemu dynamicznego zarządzania przesyłem (SDZP), opracowanego w ramach projektu badawczo-rozwojowego GEKON, a w szczególności algorytm wyznaczania obciążalności linii w zależności od warunków atmosferycznych oraz algorytm sterowania rozpływem mocy wykorzystywany, gdy obciążalność niektórych linii jest w danych warunkach niewystarczająca. Przedstawiono również aspekty ekonomiczne zastosowania SDZP.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Dążenie do stworzenia elektroenergetycznych sieci zasługujących na miano sieci inteligentnych pociąga za sobą konieczność pozyskiwania coraz większej ilości informacji. Jest to szczególnie istotne, gdy chce się optymalizować pracę sieci oraz unikać zagrożeń związanych z generacją rozproszoną i mikrogeneracją. Celem referatu jest zaprezentowanie możliwości wykorzystania funkcji oferowanych przez sterowniki PLC, jako źródła danych uzupełniającego informacje podstawowe niezbędne dla sterowania siecią elektroenergetyczną określaną, jako Smart Grid.
EN
Development of electric power networks that can be considered as intelligent networks entails the need for acquiring ever greater amount of information. It is particularly important, when the grid optimization task is to be realized with an effort to avoid hazards related to the dispersed and micro generation. [3]. The objective of this article is to present application potentialities of the functions offered by programmable logic controllers (PLC’s) to be used as a source of supplementary data for the basic information that is necessary to control an electric power network system referred to as a Smart Grid.
Power system state estimation is a process of real-time online modeling of an electric power system. The estimation is performed with the application of a static model of the system and current measurements of electrical quantities that are encumbered with an error. Usually, a model of the estimated system is also encumbered with an uncertainty, especially power line resistances that depend on the temperature of conductors. At present, a considerable development of technologies for dynamic power line rating can be observed. Typically, devices for dynamic line rating are installed directly on the conductors and measure basic electric parameters such as the current and voltage as well as non-electric ones as the surface temperature of conductors, their expansion, stress or the conductor sag angle relative to the plumb line. The objective of this paper is to present a method for power system state estimation that uses temperature measurements of overhead line conductors as supplementary measurements that enhance the model quality and thereby the estimation accuracy. Power system state estimation is presented together with a method of using the temperature measurements of power line conductors for updating the static power system model in the state estimation process. The results obtained with that method have been analyzed based on the estimation calculations performed for an example system - with and without taking into account the conductor temperature measurements. The final part of the article includes conclusions and suggestions for the further research.
Efektywne zarządzanie mocą farm wiatrowych w warunkach przeciążania się istniejących linii elektroenergetycznych 110 kV jest ważnym zagadnieniem z punktu widzenia bezpieczeństwa pracy SEE. Stare linie, o niskiej temperaturze pracy, stanowiące tzw. „wąskie gardła” nie są na czas modernizowane, co w połączeniu z rosnącym zapotrzebowaniem na moc oraz liczbą przyłączonych/planowanych do przyłączenia farm wiatrowych, powoduje znaczne ich przeciążanie. W artykule przedstawiono jeden ze sposobów likwidowania przeciążeń linii poprzez zastosowanie aparatu matematycznego opartego na optymalizacji i stałoprądowej metodzie wyznaczania rozpływów mocy. Zbudowano stanowisko laboratoryjne, składające się z układu (zawierającego moduł estymacji stanu oraz moduł optymalizacyjny) pracującego w trybie on-line. Jego głównym zadaniem jest wyznaczenie tak dobranych nastaw mocy generowanej w FW, aby skutecznie odciążyć przeciążone elementy oraz w minimalnym stopniu zredukować moc generowaną przez farmy wiatrowe.
EN
Efficient management of wind farm power,when 110 kV power lines get overloaded, makes an important problem from the viewpoint of the power system operational security. Old lines of low working temperature that make so-called bottle necks are not modernized in time. Their condition together with increasing power demand and a growing number of connected wind farms results in considerable overloading of the lines. The paper presents one of possible methods for the transmission line overload relief with the application of a mathematical tool based on optimization and a direct-current method for load flow determination. A laboratory stand has been built. It is based on an online operating system that includes modules of the state estimation and optimization. Its main task is to determine such settings of the wind farm generated power that would efficiently relieve overloaded elements and minimally reduce power that is generated in wind farms.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest przedstawienie nowej metody szacowania możliwości przyłączeniowych generacji wiatrowej do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego oraz zbadanie bilansowania KSE przy uwzględnieniu różnych wartości mocy zainstalowanej w farmach wiatrowych. Autorzy dokonali próby opracowania kryterium, według którego mogłaby być wyznaczana graniczna wartość dopuszczalnej mocy zainstalowanej w generacji wiatrowej i przyłączanej do KSE.
EN
The aim of the paper is to present a new method for assessing connection potential of wind power generation to the National Power System (NPS) and an analysis of power balancing in NPS taking into account varying values of the installed power in wind farms. The authors have attempted to develop a criterion to make a basis to determine a boundary value of allowed installed power in wind farms and connected to NPS.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper presents a modeling method for SCADA systems that considers service conditions, data acquisition and the applied communication standards. Modeling of the SCADA operation for dispersed sources can be realized various ways. Multi-variant modelling responds to varied expectations and tasks realized by the energy source depending on its installed power, kind of installation or the way of its operation. The model should include several cooperating modules that exchange information.
PL
Artykuł przedstawia sposób modelowania Systemów Sterowania i Nadzoru (SSiN) z uwzględnieniem właściwości eksploatacyjnych i informatycznych oraz zastosowanych standardów komunikacyjnych. Modelowanie pracy SSiN dla źródeł rozproszonych może być realizowane wielowariantowo. W modelu uwzględnić można szereg modułów współpracujących i wymieniających informacje pomiędzy sobą.
The aim of this paper is to present achievements obtained in implementing the framework project N R01 0021 06 in the Power System Department of Lublin University of Technology. The result of the work was “A system of optimal wind farm power control in the conditions of limited transmission capabilities of power networks”, which one of two main modules is a state estimator. The featured wind farm control system was integrated with a SCADA dispatcher system WindEx using the WebSVC service.
PL
W artykule autorzy przedstawili układ optymalnej regulacji farm wiatrowych, który zintegrowano z systemem dyspozytorskim WindEx poprzez usługę WebSVC. Celem publikacji jest przedstawienie efektu prac projektu badawczo-rozwojowego N R01 0012 06 w Katedrze Sieci Elektrycznych i Zabezpieczeń Politechniki Lubelskiej. W ich wyniku powstał układ optymalnej regulacji mocy farm wiatrowych w warunkach ograniczonych możliwości przesyłowych sieci elektroenergetycznych, którego najważniejsze moduły obliczeniowe stanowią estymator stanu i optymalizator, współpracujące z systemem SCADA.
W artykule przedstawiono układ optymalnej regulacji farm wiatrowych, który zintegrowano z systemem dyspozytorskim WindEx poprzez usługę WebSVC. W wyniku prac powstał „Układ optymalnej regulacji mocy farm wiatrowych w warunkach ograniczonych możliwości przesyłowych sieci elektroenergetycznych”, którego najważniejsze moduły obliczeniowe stanowią estymator stanu i optymalizator współpracujące z lokalnym systemem SCADA.
EN
The aim of this paper is to present a “A system of optimal wind farm power control in the conditions of limited transmission capabilities of power networks”, which one of two main modules is an state estimator. Featured wind farm control system was integrated with SCADA dispatcher system WindEx using WebSVC service.
W referacie przedstawiono rozwiązania techniczne wykorzystywane do organizacji komunikacji pomiędzy urządzeniami technicznymi w obrębie stacji elektroenergetycznej. Praca współczesnych systemów sterowania i nadzoru oparta jest na różnych rozwiązaniach komunikacyjnych, które wykorzystywane były do ich tworzenia. Wzrost wymagań co do ilości danych oraz szybkości przekazywania informacji sprawił, że zaczęto poszukiwać nowych rozwiązań. W artykule zaprezentowane zostaną nowe standardy wymiany danych oparte na sieciach LAN oraz urządzenia, które mogą być zastosowane do tworzenia układów SCADA opartych na tej technologii. Na przykładzie fizycznego modelu komunikacyjnego zaprezentowana zostanie konfiguracja urządzeń tworzących szkielet sieci oraz korzystających z niego elementów telemechaniki.
EN
The paper discusses technological solutions that are applied to organize communication among technical devices in an electrical substation. Design and operation of presently used supervision and control systems are based on various communication solutions. Ever growing standards concerning the required quantity of data and their transmission rate induce a search for new solutions. The paper presents new concepts of LAN-based data exchange and an equipment that can be applied to develop SCADA systems using that technology. An example of a physical communication model has been used to present a configuration of devices that form a frame of the network and remote control elements that use it.
The paper discusses technological solutions that are used to organize communication between technical devices within the electrical substation area. Design and operation of presently used supervision and control systems are based on various communication solutions. Ever growing standards concerning the required quantity of data and their transmission rate induce a search for new solutions. The paper presents new concepts of LAN-based data exchange and an equipment that can be applied to develop SCADA systems using that technology. An example physical model of communication has been used to present a configuration of devices that form a frame of the network and remote control elements that use it.
W artykule zaprezentowano możliwości funkcjonalne i techniczne komputerowego układu regulacji, pozwalającego na analizowanie współpracy farm wiatrowych z siecią elektroenergetyczną. Stworzony układ regulacji odwzorowany został przez urządzenia wykorzystywane w krajowej energetyce jako elementy systemów sterowania i nadzoru (SSiN). Do jego budowy wykorzystano komputerowy system czasu rzeczywistego pozwalający na generację sygnałów opisujących stan sieci, system estymatora służący do określenia najbardziej prawdopodobnego stanu sieci, niezbędnego do wyznaczenia optymalnych wartości mocy generowanych przez farmy wiatrowe oraz urządzenia telemechaniki.
EN
The aim of this paper is to present technical and functional possibilities of developed control system giving ability for analyzing interactions between wind farms and power system. The control system is a part of framework research project No N R01 0021 06: “A system of optimal wind farm power control in the conditions of limited transmission capabilities of power networks”. Mentioned system is expected to have an ability to identify an actual power system state and calculate an optimal power setpoints vector for group of wind farms in order to minimize the sum of power constraints while reducing overloading of transmission lines. Presented system consists of power systems SCADA utility used in real power applications, power system simulator which is a real-time computer system with ability to generate analog and digital signals giving an information about power system state, estimation and optimization modules integrated with SCADA responsible for supervisory control of power grid operation and visualization. The estimation module is intended to obtain the most probably power system state and provide an information for optimization module which derives an optimal setpoints power generation vector for wind farms.
W artykule dokonano oceny możliwości wytwórczych farm wiatrowych mających powstać na terenie województwa lubelskiego, w oparciu o przebiegi prędkości wiatru z lat 2006, 2007, 2008 uzyskane z atlasu wiatru AnemosŽ. Otrzymane wyniki poddano analizie i przedstawiono realne do osiągnięcia przez te farmy wartości mocy oraz energii elektrycznej.
EN
In this article we discuss the possibilities of electricity generation by wind farms settled in lubelskie province. Our study are based on detailed wind velocities map of Poland - AnemosŽ. We analyzed data in period from 2006 to 2008 and calculated feasible values of power and energy that may be obtained from the wind farms in chosen locations of province.
W artykule przedstawiono wyniki analizy pracy farm wiatrowych w Polsce, po osiągnięciu hipotetycznego poziomu 12000 MW mocy zainstalowanej. Wykorzystano lokalizacje farm określone na podstawie uzyskanych warunków przyłączenia do sieci oraz warunki wietrzności określone za pomocą systemu Anemos. Na podstawie tych warunków dla każdej lokalizacji oszacowano, że maksymalny poziom generacji wiatrowej (9000 MW) może wystąpić nie dłużej niż 1000 godzin rocznie, natomiast przez blisko 6000 godzin w roku moc generowana nie przekroczy 4000 MW. Wyniki te powinny być brane pod uwagę przy szacowaniu oddziaływania energetyki wiatrowej na system elektroenergetyczny. W artykule do-konano także analizy możliwych do wystąpienia ograniczeń bilansowych generacji wiatrowej na podstawie hipotetycznego obciążenia KSE w roku 2020. Celem niniejszego artykułu było także przeanalizowanie dynamiki zmian obciążenia SEE oraz próba odpowiedzi na pytanie, czy generacja wiatrowa znacząco pogarsza warunki pracy jednostek konwencjonalnych, co często jest podnoszone przez jej przeciwników.
EN
The paper shows the results of analysis taking into account wind generation of 12 000 MW installed power in Poland by the 2020 year. Wind farms with issued actual conditions of interconnection into the HV grid have been taken into consideration. Generated power variation analysis has shown that the maximal level of wind generation (9,000 MW) is expected over 1,000 hours of the year, while the rest of 6,000 hours a year of total generated wind power have been expected lower than 4,000 MW. Those results should be taken into consideration when estimating an influence of wind generation on a power system. In this article the analysis of potential power system balance limitations for wind farms have been elaborated based on appropriate scaling of system load to level for year 2020 and estimated wind generation. The aim of this work was also an analysis of mean hour load gradients of the power system before and after interconnecting the mentioned 12 000 MW of wind generation to the system and an attempt to answer the question whether the wind generation, would be destabilizing to power system or would not.
W artykule dokonano oceny możliwości energetyki wiatrowej w Polsce, w oparciu o przebiegi prędkości wiatru z lat 2006, 2007, 2008 uzyskane z atlasu wiatru Anemos. Pod uwagę wzięto farmy wiatrowe które posiadają aktualne warunki przyłączenia do sieci WN. Analiza uwzględnia typy turbin wiatrowych przewidzianych do instalacji w farmach. Uzyskane wyniki poddano analizie oraz postawiono wnioski mające na celu określenie realnych wartości mocy i energii, która może być wprowadzona do systemu elektroenergetycznego jako efekt pracy tych obiektów.
EN
The abilities of wind power generation in Poland based on wind speed variations obtained from Anemos Wind Atlas for Poland from 2006, 2007 and 2008 year was inspected. The wind farms with issued actual conditions of interconnection into the HV grid was taken into consideration. The analysis took into account different wind turbine types planned to be installed on mentioned farms. Achieved results was analyzed and conclusions were proposed in order to determine real values of powers and energies which could be injected into the system as a result of its operation.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest przedstawienie wyników symulacji zachowania się bloku gazowo-parowego (BGP) w warunkach zakłóceniowych i w procesach regulacji Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Na podstawie uzyskanych wyników sformułowano wnioski co do właściwości BGP, oddziaływania na system elektroenergetyczny oraz możliwości uczestniczenia tych zespołów wytwórczych w procedurach związanych z procesem obrony i odbudowy KSE. Zawarto sugestie standardów technicznych, które mogą być podstawą do określania warunków przyłączenia nowych jednostek.
EN
The aim of this paper is to present simulation results of behavior of Combined-Cycle Power Plant (CCPP) under grid fault conditions and in regulation processes of Polish Power System. On the basis of archived simulation results, conclusions were made about characteristics/properties of CCPP units, it’s influence on the system and possibilities of participation in system defending and system restitution procedures. Suggestions were enclosed about technical standards, which can be essential for determining interconnection conditions for new units.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy przedstawiono ocenę napięć siłowni wiatrowych w warunkach zwarć zachodzących w systemie elektroenergetycznym. Wykazano, że automatyka LVRT (Low Voltage Ride Through) pozwala na spełnienie wymagań "przetrwania" dla inwestycji planowanych w systemie elektroenergetycznym (SEE) na poziomie 110 kV. Praca może być traktowana jako wskazówka i pomoc dla autorów ekspertyz przyłączeniowych oraz specjalistów przygotowujących warunki przyłączenia farm, albowiem w zakresie spełnienia przez farmę wymagań określonych za pomocą charakterystyki przetrwania dochodzi czasami do nieporozumień i różnic interpretacyjnych.
EN
Tripping of the under-voltage protection of wind farms generators is expected as a result of occurrence in the grid. Even for fault locations that seem to be far from the considered form, a voltage drop can be relatively significant and cause such tripping. Due to the Low Voltage Ride Through performances, generators of wind farms will be able to fulfill "survive requirements" and to avoid disconnection during external faults. Conclusions given in the paper are based on the analysis of a simplified model of wind farm but also on the analysis of real 180 farms which are to be connected to the Polish Grid.
Celem artykułu jest przedstawienie koncepcji algorytmu optymalizującego gradient zmiany mocy bloku gazowo-parowego pracującego w warunkach zmiennego obciążenia oraz w otoczeniu zmiennych warunków atmosferycznych. Opisywany system został oparty na technice optymalizacji z nieliniowym modelem obiektu reprezentowanym przez sztuczną sieć neuronową (SSN). Model w postaci SSN jest wykorzystywany do symulacji pracy obiektu w zadanym horyzoncie czasowym dla generowanych gradientów zmian punktu pracy w celu określenia wartości funkcji kryterialnej. Algorytm wybiera gradient, który zapewnia minimum funkcji kryterialnej tzn. minimum zużycia paliwa, dla aktualnych warunków atmosferycznych.
EN
The paper deals with a conception of the gradient optimization algorithm for CHP plant working under varying load conditions and slow disturbances from ambient temperature and pressure. The shown system is based on nonlinear optimization technique, where nonlinear plant model is represented by artificial neural network. Neural network model is used for plant simulation over specified time horizon for generated tentative trajectories, described by load change gradient and determining quality function which is the fuel usage. Described system, the optimal gradient generator, takes trajectory for which quality function is minimal and sends it to actuating system. Correction of optimal gradient is made, when change of ambient conditions occurs and modeling error is higher than acceptable.
W artykule przedstawiono koncepcję algorytmu optymalizującego pracę bloku gazowo-parowego pracującego w warunkach zmiennego obciążenia oraz w otoczeniu zmiennych warunków atmosferycznych. Opisywany system został oparty na technice regulacji predykcyjnej, gdzie nieliniowy model obiektu reprezentowany jest przez sztuczną sieć neuronową (SSN). Model w postaci SSN jest wykorzystywany do symulacji pracy obiektu w zadanym horyzoncie czasowym dla generowanych trajektorii zmian punktu pracy w celu określenia wartości funkcji kryterialnej. Algorytm wybiera trajektorię, która zapewnia minimum funkcji kryterialnej.
EN
The paper deals with a conception of the optimization algorithm for CHP plant working under varying load conditions and slow disturbances from ambient temperature and pressure. The shown system is based on Generalized Predictive Control (GPC) technique, where nonlinear plant model is represented by artificial neural network. Neural network model is used for plant simulation over specified time horizon for generated tentative trajectories and determining quality function J. The system takes trajectory for which quality function is minimal.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.