W pracy przedstawiono wyniki badań procesu szybkiego prototypowania przy użyciu wiązki elektronów i materiału deponowanego w postaci drutu. Szybkie prototypowanie przy użyciu drutu jest wydajną metodą wytwarzania elementów o skomplikowanych kształtach ze stopów metali takich jak: stale stopowe, stopy niklu lub tytanu. Technologia ta znajduje zastosowanie przede wszystkim w przemyśle lotniczym, zwłaszcza wojskowym. Jest to związane z koniecznością wytwarzania elementów w produkcji jednostkowej oraz mało seryjnej. W ramach pracy określono warunki technologiczne procesu, dla których możliwe jest wykonanie elementów próbnych w postaci prostopadłościanów. Wykonano elementy próbne przy wykorzystaniu drutu spawalniczego ze stali odpornej na korozję w gatunku G 188 Mn. Przeprowadzono badania metalograficzne i wybranych własności mechanicznych. Materiał deponowany charakteryzuje się mikrostrukturą austenityczną z ferrytem delta, komórkowo-dendrytyczną. Występują duże dendrytyczne ziarna, które wydłużone są w kierunku odprowadzania ciepła - w kierunku podłoża. Twardość w materiale deponowanym wynosi od 192 do 273 HVO,05 w zależności od liczby warstw. W obszarze wymieszania z podłożem twardość osiąga wartość 355 HV0.05.
EN
In the paper the results of research on rapid prototyping using electron beam and deposited material in the form of wire are presented. Electron beam rapid prototyping with wire is an efficient method for manufacturing complex shapes from metal alloys such as alloy steels, nickel alloys or titanium. This technology is used primarily in the aviation industry, especially in the military as it is designed rather for a unit production or small series production. As part of the work, technological conditions of the process for which it is possible to deposit test pieces in the form of rectangular prism were determined. Test elements were made using a stainless steel wire grade G 18 8 Mn. Metallographic examinations and selected mechanical properties were investigated. The deposited material is characterized by austenitic with ferrite delta, cell-dendritic microstructure. There are large dendritic grains which are extended towards the heat dissipation – towards the substrate. The hardness in the deposited material is in the range of 192 to 273 HV0.05 depending on the number of layers. In the area of mixing with the substrate, the hardness reaches the value of 355 HV0.05.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Krzem pochodzący z ropy naftowej, resztek katalizatora, środków przeciwpiennych (siloksany) lub pyłu atmosferycznego (zanieczyszczenie) występuje w produktach naftowych na poziomie od poniżej 1 μg/kg do kilkuset mg/kg. Omówiono problemy oznaczania Si w produktach naftowych, pojawiające się przy stosowaniu znormalizowanych procedur analitycznych oraz ujawnione w badaniach naukowych: wysokie ryzyko zanieczyszczenia, straty lotnych form, obecność nierozpuszczonych cząstek nieorganicznych, interferencje spektralne, trudności kalibracji w związku z charakterem i zmiennością matrycy i/lub bogatą specjacją analitu.
EN
A review, with 105 ref., of Si occurrence in petroleum products and anal. problems in the Si detn.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wiązka elektronów, pomimo szeroko rozpowszechnionych technologii łukowych oraz laserowych, jest nadal powszechnie stosowana w przemyśle: motoryzacyjnym, budowie maszyn, elektronicznym, elektrotechnicznym i lotniczym. Technologia umożliwia wykonywanie wysokiej jakości połączeń z wszystkich spawalnych metali konstrukcyjnych. Jest również stosowana do wytwarzania warstw i powłok poprzez napawanie i modyfikowanie powierzchni. W artykule przybliżono przykłady zastosowania wiązki elektronów uwzględniając szybkie prototypowanie, teksturyzację powierzchni, napawanie przy użyciu drutu oraz proszku, stopowanie. Podano informacje dotyczące możliwych technik jakie mogą być stosowane w trakcie w/w procesów.
EN
Electron beam, despite widespread arc and laser technologies, is still widely used in industry such as: automotive, mechanical engineering, electronics, electrical and aerospace. The technology allows to produced high quality welded joints from all weldable structural metals. It is also used for the production of films and coatings by deposition and surface modification. In the paper approximated examples of the use of the electron beam given by the rapid prototyping, texturisation surface, cladding with wire and powder as well as alloying. Provides information about the possible techniques that can be used during these processes.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Spawanie wiązką elektronów pomimo długoletniej historii i szeroko rozpowszechnionych technologii łukowych oraz laserowych jest nadal powszechnie stosowane w przemyśle. Główne zastosowanie tego wydajnego procesu spawania to przemysł motoryzacyjny, elektroniczny, elektrotechniczny, lotniczy i budowa maszyn. Technologia umożliwia wykonywanie wysokiej jakości połączeń ze wszystkich spawalnych metali konstrukcyjnych w szerokim zakresie grubości od 0,025 do 300 mm. W pracy przybliżono charakterystykę metody, zasady kształtowania złączy, przykłady zastosowania wiązki elektronów w przemyśle. Przedstawiono przykłady urządzeń uniwersalnych oraz specjalistycznych jakie są używane w warunkach laboratoryjnych oraz przemysłowych.
EN
Electron beam welding, despite long history and widespread arc and laser technology is still widely used in industry. The main application this high efficiency welding process is: automotive, electronics, electrical engineering, aerospace and mechanical engineering industry. The technology ensures high-quality welded joints from the all structural metals in a wide range of thickness from 0.025 to 300 mm. In the paper approximated the characteristics of methods, principles of design of welded joints, examples of the application of the electron beam in the industry. The examples of universal and specialized equipment which are used in laboratory and industrial applications are also presented.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The article discusses the use of an electron beam in welding engineering, presents examples of electron beam utilisation in industry taking into consideration welding, fast prototyping and surface texturisation, provides information on techniques which can be used during welding as well as indicates practical application areas and advantages of the technology.
PL
Omówiono wykorzystanie wiązki elektronów w spawalnictwie. Przedstawiono przykłady zastosowania wiązki elektronów w przemyśle uwzględniając spawanie, szybkie prototypowanie i teksturyzację powierzchni. Podano informacje dotyczące możliwych technik, jakie mogą być stosowane w trakcie spawania. Wskazano obszary praktycznego zastosowania technologii oraz jej zalety w porównaniu do innych metod spawania.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono efekty zmian, jakie zaszły w spawalnictwie w okresie ostatnich 20 lat. Analizą objęto materiały dodatkowe do spawania, technologie spawania i poziom ich automatyzacji oraz badania naukowe w dziedzinie spawalnictwa. Określono słabe i mocne punkty obecnego spawalnictwa. Wyznaczono czynniki, od których zależeć będzie rozwój spawalnictwa w przyszłości.
EN
It has been presented the effects of changes which occurred in the last 20 years. The analysis comprises welding consumables and technologies, the level of their automation and scientific research in the field of welding technology. Strong and weak points of the present-day welding engineering have been indicated. It has been determined the factors conditioning the development of welding technology in the future.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono dotykowy (taktylny) system śledzenia styku złącza w przypadku zrobotyzowanego spawania laserowego ze spoiwem w postaci drutu i lutospawania na przykładzie wykorzystania głowicy Scansonic ALO3. Opisano konstrukcje, i system sterowania takim stanowiskiem zbudowanym w oparciu o laser dyskowy i robot przemysłowy. Zbadano wpływ podstawowych parametrów systemu śledzenia przy spawaniu i lutospawaniu złączy zakładkowych o grubości do 2 mm.
EN
The paper describes the principle of mechanical seam tracking system in the laser welding and laser brazing processes, using a wire as a mechanical sensor. The construction and control system of station with disk laser and robot are presented. The influence of laser welding and brazing parameters on the seam tracking in lap joints upto 2 mm thickness is obtained.
Artykuł jest prezentacją Centrum Laserowego Instytutu Spawalnictwa. Omawia proces spawania laserowego w trybie impulsowym oraz problemy związane z jego kontrolą. Przedstawia przykłady zastosowań spawania impulsowego do elementów o małych wymiarach (elementów cienkościennych) oraz szczegóły technologiczne i trudności dotyczące tych przypadków.
EN
The Instytut Spawalnictwa Laser Centre has been presented. Pulsed laser process and its significant parameters have been discussed. Application examples of the pulsed laser welding on the small sized elements (thin wall elements) have been showed. Technological problems and difficulties have been scheduled.
W stosunku do destylacji (CDS) opracowanie alternatywnej technologii przerobu smoły koksowniczej staje się aktualnie pilną potrzebą. Obserwuje się obecnie znaczne zmniejszenie popytu na smołę koksowniczą. Podążając za tą potrzebą przeprowadzono wstępne testy hydrokrakingu smoły koksowniczej. Celem badań było określenie możliwego do przeprowadzenia sposobu destrukcyjnego przetwórstwa tegoż surowca. W wyniku przeprowadzonych testów zaobserwowano zmniejszenie ilości oznaczanych wielocyklicznych węglowodorów aromatycznych w produkcie, dzięki czemu uzyskany produkt może stać się komponentem paliw opałowych, jak również surowcem do otrzymania lekkich węglowodorów aromatycznych, benzenu i jego homologów. W pracy przedstawiono uzasadnienie podjęcia badań w tym kierunku, przedstawiono wyniki wstępnych testów hydrokrakingu smoły.
EN
Development of a new, alternative to classical distillation (CTD), coal tar processing technology becomes an urgent necessity. One can observe a meaningful decrease in coal tar demand at present. Following the need preliminary tests of tar hydrocracking were performed. Defining of possible tar hydrocracking process was a main target to be examined. As a result of performed tests decrease of PAH content was observed in the product thanks to which the obtained product could become a component for combustible fuels and feedstock for light aromatic hydrocarbons, benzene and its homologues. The paper discuses justification of research undertaking towards this end and presents the results of preliminary tests of coal tar hydrocracking.
W artykule zamieszczono wyniki badań wpływu prędkości i temperatury procesu wyciskania oraz parametrów starzenia na wybrane własności profili aluminiowych. Określono następujące własności profili: twardość, wytrzymałość na rozciąganie, wydłużenie, mikrotwardość. Założono, że na ich podstawie możliwe będzie określenie wpływu parametrów wyciskania, takich jak: temperatura i prędkość wyciskania, kształt matrycy oraz parametry starzenia na wyżej wymienione własności.
EN
In this work the results of investigations of the effect of the speed and temperature of the extrusion process and aging parameters on selected mechanical properties of the aluminum profiles were presented. Mechanical properties were determined as follows: hardness, tensile strength elongation, micro- hardness It has been assumed that on the base of obtained results it will be possible to determine the effect of such parameters of the extrusion as: temperature and extrusion speed, die shape and parameters of the aging process on above mentioned properties.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono wyposażenie i zakres działalności Centrum Technologii Laserowych Instytutu Spawalnictwa. Podano w zarysie zakres prowadzonych badań związanych ze spawaniem laserowym, spawaniem metodami hybrydowymi, wiązką ogniskowaną w dwóch punktach i spawaniem z materiałem dodatkowym. Zaprezentowano zastosowania przemysłowe technologii spawania laserowego na przykładzie elementów z różnych gałęzi przemysłu.
EN
The capital equipment and scope of activities of the Centre of Laser Technologies of the Instytut Spawalnictwa have been presented. The scope of research carried out at the Centre, related to laser, hybrid and bifocal welding as well as welding with addition of filler metal has been outlined. With the use of examples from different industrial branches it has been shown industrial applications of laser welding technology.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono badania prowadzone w Instytucie Spawalnictwa nad zastosowaniem spawania laserowego ze spoiwem wiązką ogniskowaną w jednym i dwóch punktach. W badaniach wykorzystano technikę spawania z materiałem dodatkowym w postaci drutu. Badania przeprowadzono z wykorzystaniem lasera CO2 o mocy 3800 W oraz specjalnej głowicy i podajnika drutu o średnicach 0,8 i 1,2 mm. Zastosowano dwa zwierciadła ogniskujące: f = 270 mm i f = 270 mm-bifocal, d=0,7 mm. Przedstawiono wpływ sposobu ogniskowania wiązki laserowej na proces tworzenia się spoiny i jakość złączy ze stali niestopowych. Oceniono możliwości wykorzystania tej techniki spawania laserowego do łączenia wybranych, przemysłowych elementów konstrukcyjnych.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono zakres działalności i wyposażenie centrum technologii laserowych Instytutu Spawalnictwa. Przedstawiono w zarysie zakres badań prowadzonych w ośrodku związanych ze spawaniem laserowym, spawaniem metodami hybrydowymi, wiązką ogniskowaną w dwóch punktach, spawaniem z materiałem dodatkowym. Zaprezentowano aplikacje przemysłowe technologii spawania laserowego na przykładzie elementów z przemysłu maszynowego i motoryzacyjnego.
EN
The scope of activities and equipment of the centre for laser technologies of Instytut Spawalnictwa have been pre- sented. It has been described general area of research on laser welding, hybrid welding, welding with beam focused in two points, welding with filler material conducted at the centre. Industrial applications of laser welding technologies are given using examples from machine building and automotive industries.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono ogólną charakterystykę technologii spawania laserowego w odmianie konwencjonalnej i w wybranych odmianach specjalnych. Podano przykłady przemysłowych zastosowań technologii spawania w odmianie podstawowej opracowanej w Instytucie Spawalnictwa. Omówiono prowadzone aktualnie badania w zakresie odmian specjalnych spajania laserowego dotyczące np.: spawania laserowego z ogniskowaniem wiązki w dwóch punktach, metod hybrydowych czy też lutospawania laserowego. Zwrócono uwagę na różnice występujące między poszczególnymi odmianami, przedstawiając zalety i niedostatki określonych technik spajania, warunkujące możliwości ich przemysłowego zastosowania.
EN
The general characteristics of laser welding technology in its conventional variant and in selected special variants have been presented. Examples of industrial application of welding technology in its basic variant developed at the Instytut Spawalnictwa have been given. The investigations conducted at the moment in the field of special variants of laser welding concerning for instance laser welding with focusing of the beam in two points, hybrid methods and braze welding have been discussed. It has been indicated the differences between each variants, the advantages and shortcomings of particular welding techniques on which the possibility of their industrial application depends.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono wyniki badań procesu spawania hybrydowego z wykorzystaniem wiązki laserowej i łuku elektrycznego prowadzonych w Instytucie Spawalnictwa w Gliwicach. Omówiono przebieg i wyniki badań procesu spawania laser YAG-TIG blach stalowych i oraz procesu laser YAG-MIG blach ze stopu aluminium. Przeprowadzone próby spawania i badania procesu hybrydowego wykazały możliwość samodzielnego zestawienia niezależnych standardowych źródeł ciepła: lasera oraz urządzenia do spawania łukowego. Takie zestawienie wymaga precyzyjnego określenia, na podstawie badań, podstawowych zależności geometrycznych wzajemnego usytuowania głowicy laserowej i uchwytu elektrodowego.
EN
The publication contains the discussion of results of research into the process of hybrid welding using laser beam and electric arc. These works are conducted by Instytut Spawalnictwa [Institute for Welding Technology] in Gliwice. The paper describes the procedures and the results of welding steel sheets by means of YAG-TIG laser and welding aluminium alloy sheets by means of YAG-MIG laser. The tests of welding and the research into hybrid process have evidenced the possibility of combining independent standard heat sources, i.e. laser and arc welding equipment. Such a package, however, requires an exact definition of the basic geometrical relationships governing the configuration of laser head and welding torch, on the basis of research.
W pracy przedstawiono wyniki badań wpływu kształtu części roboczej i kalibrującej ciągadła na siłę ciągnienia oraz własności mechaniczne drutów. Do badań wykorzystano 7 typów ciągadeł różniących się kształtem strefy zgniatającej i kalibrującej. Określono siłę ciągnienia zarówno w badaniach laboratoryjnych (maszyna wytrzymałościowa ZWICK), jak i w symulacjach komputerowych (program Forge 2). Dokonano również pomiaru własności mechanicznych drutów po pierwszym i drugim ciągu.
EN
In this paper, the influence of an approach zone and a bearing part of die on the drawing force and mechanical properties of the wires has been shown. In the researches seven different types of dies have been used. The difference has concerned the shapes of an approach zone and a bearing part. The drawing force has been tested both in the laboratory research (the testing machine ZWICK) and in the numerical analysis of a drawing process (Forge 2 software). After the drawing wires in the laboratory researches, the mechanical properties of the wires have been measured.
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W ostatnich latach uzyskano wiele osiągnięć w zakresie wykorzystania wiązki laserowej w procesach spawania i cięcia. W referacie przedstawiono najważniejsze z tych osiągnięć, ze szczególnym uwzględnieniem Instytutu Spawalnictwa, który ma bardzo dobre wyposażenie aparaturowe, duże doświadczenie badawcze, szereg zastosowań praktycznych i funkcjonuje jako centrum badawczo-wdrożeniowe. Podano wyniki badań laboratoryjnych i technologicznych dla różnych przykładów spawania i cięcia laserowego zastosowanych w praktyce przemysłowej.
EN
Within the last years, there have been several new developments in the field of laser beam welding processes. The paper presents these developments, especially those regarding the Instytut Spawalnictwa which is concentrated on the research and development but it acts as the professional "job-shop" in that field as well. Several examples of the laser welding and cutting applications have been given. Education and training support of the industrial companies in the machine-building and automotive industry when the technology transfer and implementation are needed have been presented.
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW