Ołów jest pierwiastkiem toksycznym, który często włącza się w łańcuch troficzny. Jest słabo podatny na migrację w głąb profilu glebowego, a jego obecność w wierzchnich warstwach gleb spowodowana jest czynnikami antropogenicznymi. Zeolity to krystaliczne, uwodnione glinokrzemiany zawierające w swojej budowie system komór oraz kanałów powiązanych ze sobą. To samo dotyczy bentonitów, które zawierają nie mniej niż 75% montmorillonitu. Obydwa minerały / sorbenty odznaczają się dużą pojemnością sorpcyjną, z przewagą dla bentonitów. Wprowadzenie do gleby tych sorbentów umożliwia skuteczne unieruchomienie zanieczyszczeń, szczególnie metali ciężkich. Badania miały na celu ocenę właściwości stabilizacyjnych zeolitu oraz bentonitu na glebach zanieczyszczonych ołowiem. Sorbenty te zastosowano w różnych dawkach (0; 0,25; 0,5; 1,0; 2,0; 3,0%) do gleby zanieczyszczonej ołowiem, a następnie inkubowano całość przez cztery miesiące. Zmierzono odczyn (pH) gleby, przewodność elektrolityczną oraz całkowitą zawartość stałych substancji rozpuszczonych. Oznaczono formy całkowite, a także formy reaktywne (w 0,11 mola CH3COOH dm-3) ołowiu. Ocenę efektywności stabilizacyjnej Pb dokonano na podstawie zawartości frakcji reaktywnej ołowiu w poszczególnych obiektach z zeolitem jak i bentonitem. Stwierdzono, że dodatek zarówno zeolitu jak i bentonitu wpłynął na zmniejszenie stężeń aktywnych form ołowiu w glebach skażonych tym pierwiastkiem. Zatem oba sorbenty posiadają dobre właściwości stabilizacyjne i mogą być wykorzystywane do skutecznego unieruchamiania ołowiu w glebie zanieczyszczonej antropogenicznie.
EN
Lead is a toxic element, which is often incorporated into the trophic chain. It is resistant to migration into the soil profile and its presence in the upper layers of the soil is caused by anthropogenic factors. Zeolites are crystalline hydrated aluminosilicates containing a system of connected chambers and channels in their structure. The same properties apply to the bentonite which contains at least 75% montmorillonite. Both clay mineral / sorbents are characterised by high sorptive properties, which are greater in the case of the bentonite. Incorporation of these sorbents into the soil can effectively immobilize contaminants, especially heavy metals. The study evaluated the properties of zeolite and bentonite for stabilizing lead (Pb) in a contaminated soil. Sorbents were applied at different rates – 0, 0.25, 0.5, 1.0, 2.0, and 3.0% – to the contaminated soil and incubated for four months. Soil reaction (pH) and the electrical conductivity (EC) were measured. The total content of Pb and the reactive forms (extracted by 0.11 mol CH3COOH dm-3) were determined in the examined soil samples. Evaluation of the stabilization efficiency of Pb was performed on the basis of the fractions of the reactive lead. It was found that the addition of both zeolite and bentonite decreased the concentrations of the active forms of lead in soils. Thus, the two sorbents are characterized by a good stability and can be used for efficiently immobilizing lead in the soil contaminated through anthropogenic activity.
W niniejszej pracy przedstawiono autorską metodę wytwarzania spersonalizowanej ortezy tułowia: Indywidualny Fotel Anatomiczny. Dyskusji poddano wstępne wyniki badania klinicznego z wykorzystaniem zaproponowanego rozwiązania w aspekcie zwiększonego komfortu pacjenta z deformacją kręgosłupa. Przedstawione dane stanowią punkt odniesienia do dalszych analiz, przede wszystkim nad zasadnością stosowania wspomnianej koncepcji, szczególnie w konfrontacji z powszechnie dostępnymi na rynku, ustandaryzowanymi metodami stabilizacji.
EN
This paper presents an original method of contoured seat fabrication – an Individual Anatomical Seat. The preliminary results were discussed both in terms of increasing patient comfort with spine deformation as well as fabrication process improvements on the basic of first prototypes. This information will be the starting point for further analysis of the proposed solution appropriateness, especially confronted with other commonly used stabilization methods.
Druk trójwymiarowy jest jedną z najprężniej rozwijających się technik wytwarzania prototypów i małoseryjnych wyrobów. Właściwości mechaniczne elementów konstrukcyjnych wytwarzanych metodą druku 3D zależą od rodzaju użytego materiału oraz przyjętych parametrów, takich jak wysokość warstwy i ukierunkowanie włókien materiału. W pracy przedstawiono wyniki badań wytrzymałości mechanicznej w warunkach jednoosiowego rozciągania pojedynczej warstwy wydruku trójwymiarowego, wykonanego z polilaktydu (PLA).
EN
3D printing is one of the fastest developing technologies of prototypes and small-batch products manufacturing technologies. Mechanical properties of 3D printings depends on the type of material used and applied parameters, like layer height and direction of material fibers. In this work, the results of research on the uniaxial monotonic tensile strength of single 3D printed later made of polylactide (PLA), have been presented.
Zmiana wytrzymałości mechanicznej polimerów biodegradowalnych zachodzi na skutek procesu degradacji hydrolitycznej. Prędkość degradacji zależy od rodzaju kopolimeru, ale również od właściwości higroskopijnych polimerów jednorodnych. W pracy zaprezentowano wyniki badania chłonności i wytrzymałości mechanicznej jednorodnego amorficznego polimeru biodegradowalnego oraz polimeru poddawanego wygrzewaniu wstępnemu.
EN
Mechanical strength of biodegradable polymers is changing during the hydrolytic degradation process. The degradation velocity depends on the copolymer type and hygroscopic properties of homogeneous polymers. In this paper are presented results of determination of water absorption in homogeneous polymer, and influence on its mechanical strength.
W pracy przedstawiono wyniki badań współczynnika tarcia pary ciernej chrząstka stawowa – biomateriał. Przeprowadzone badania pozwoliły wyznaczyć współczynnik tarcia tkanki chrzęstnej oraz wzorca (przeciwpróbki), wykonanego z biomateriału szklanego i biopolimeru. W badaniach zaobserwowano wpływ tarcia suchego oraz hydrodynamicznego na zmiany współczynnika tarcia różnych biomateriałów.
EN
This paper presents results of the friction coefficient of friction pair: cartilage and biomaterial. In this investigation was determine friction coefficient of cartilage and counterspecimen made of glass and biopolimer. Also was observed influence of dry and hydrodynamic friction to changes friction coefficient for different biomaterials.
W pracy przedstawiono możliwości zastosowania materiałów polimerowych jako medycznych materiałów konstrukcyjnych. Dokonano charakterystyki syntetycznych polimerów biodegradowalnych najczęściej stosowanych w produkcji implantów krótko- i długoterminowych oraz mechanizmu ich degradacji. Przedstawiono również przykłady zastosowań charakteryzowanych materiałów i określono możliwe kierunki rozwoju zastosowań tych materiałów.
EN
In this paper was described possibility of use polymeric materials, as construction materials in medical applications. Also, they characterized most commonly used biodegradable polymers for short and long term implants, and mechanism of their hydrolytic degradation. Furthermore, was identified examples of characterized materials application and possible ways of development application biodegradable materials in medical sciences.
W pracy poruszono zagadnienie biomateriałów stosowanych w neurochirurgii. Dokonano przeglądu dostępnych na rynku kolagenowych folii do zaopatrywania ubytków opony twardej oraz porównania ich właściwości z opatentowanym w 2006 r. substytutem opony twardej (EP 1484070 B1).
EN
In this paper describes biomaterials, which are used in neurosurgery. This paper is a review of existing solutions of collagen dura mater substitute. Properties each of featured solutions was compared with properties of patented in 2006 dura mater substitute (EP 1484070 B1).
System monitoringu wód podziemnych KPN II funkcjonuje w Kampinoskim Parku Narodowym od 1998 r. W artykule przedstawiono analizę danych z 20 punktów monitoringowych usytuowanych na obszarach podmokłych (259 obserwacji w każdym punkcie). W celu charakterystyki zmian stanów podziemnych, na podstawie 10-letniego okresu obserwacji policzono podstawowe parametry statystyczne, w tym linie trendu zmian. W punktach monitoringowych obserwuje się zarówno tendencje podnoszenia się (6 punktów), jak i obniżania stanów wód podziemnych (14 punktów), zmiany sezonowe są ściśle związane z wysokością opadów atmosferycznych. Uzyskane rezultaty potwierdzają, że na stany wód podziemnych w obszarach bagiennych wpływa wiele nakładających się czynników. Zmiany i prognozowanie stanów wód podziemnych przeanalizowano także w świetle możliwych zmian klimatycznych.
EN
Groundwater monitoring system of the Kampinos National Park has been working as KNP II network continuously since 1998. This article presents data taken from observations in 20 piezometers situated in two wetland areas of the park. Trend lines were calculated to characterise groundwater changes in a 10-year period. The results have confirmed the complexity of factors affecting groundwater level in these areas. There is no region with a significant lowering (14 piezometers) or increasing (6 piezometers) of groundwater level. Seasonal changes of groundwater level are closely related to the amount of precipitation. Water level changes were taken into consideration in the light of predicted climate changes.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
"Serce miasta" to przestrzeń obok bycia gdzieś, będąca kiedyś. Tak rozumiana specyfika "serca miasta" prowadzi do pytania o jego kompozycję rozgrywającą się w wymiarze czasowym. Rytmiczność i unikatowość składają się na kompozycję "serca miasta" rozumianą jako uporządkowana przestrzeń wydarzeń. Te cechy zbliżają myślenie o "sercu miasta" i rozumienie jego specyfiki do współczesnych teorii kształtowania muzeum sztuki. Współczesne muzeum, opierając swoje istnienie na czasowości, jednocześnie nieustannie się z nią zmaga. Podobnie jak muzeum "serce miasta" występuje w różnych emocjonalnych i semantycznych kontekstach, tworząc wielowymiarowe ekspozycje, jednocześnie dołączając do historii swój własny, sobie właściwy ładunek, dając odpowiedź na problemy swoich czasów. Czasowość staje się, w tym rozumieniu, najistotniejszą cechą "serca miasta" - miejsca osadzonego w teraźniejszości, toczącego jednak ciągły dialog zarówno z przeszłością, jak i z przyszłością.
EN
"The heart of the city" proved to be a space of being somewhere and at some time. Such an understanding of the specificity of "the heart of the city" lead to the question about its composition within the temporal dimension. The composition of "the heart of the city" proved to be rhythmical and unique, the composition being understood as an ordered space of events. These features make our thinking about "the heart of the city" and its specificity close to the contemporary theories of the museum of art the existence of which is based on the temporal aspect but which also is a constant opposition to this aspect. Similar to the museum, "the heart of the city", appears in various emotional and semantic context, creating multidimensional exposition and adding its own specific energy to the history, thus answering the questions of its own time. The temporal aspect becomes the most important feature of "the heart of the city" - a place located in the present but constantly conversing with both the past and the future.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Studies were performed on adsorption of pigments (Neutral Red or Methylene Blue) on silica adsorbents. The adsorbents included a modified Syloid®244 silica and spherical silica, precipitated from emulsion. The adsorption yielded pigments on the silica carier, which were subjected to physicochemical evaluation.
Artykuł dotyczy zagadnień nieszkodliwości rękawic i obuwia ochronnego w aspekcie spełnienia jednego z podstawowych wymagań dyrektywy dotyczącej środków ochrony indywidualnej 89/686/EWG. Przedstawiono ogólne informacje na temat rodzaju materiałów stosowanych do produkcji rękawic i obuwia z uwzględnieniem możliwości występowania w nich szkodliwych substancji chemicznych. Podano przykłady takich substancji chemicznych, a także źródło ich występowania.
EN
The article discusses the issue of the harmlessness of protective gloves and footwear as one of the basic health and safety requirements of the personal protective equipment described in the 89/686/EEC Directive. General information is given on the types of materials used in glove and footwear production, taking into account the possible presence of harmful chemicals in such materials. Examples of harmful chemicals are presented.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule omówiono zagadnienia dotyczące stosowania ochron rąk przy pracach, podczas wykonywania których występuje ryzyko ukłuć i przecięć nożami ręcznymi. Omówiono rodzaje stosowanych ochron rąk, tj. rękawic ochronnych i ochron ramion, z wyszczególnieniem różnych ich typów i konstrukcji. Przedstawiono podstawowe informacje przydatne przy doborze, jak również stosowaniu ochron rąk przeznaczonych do prac nożami ręcznymi.
EN
This article describes information on the use of hand protective equipment while handling hand knives. The risk of stabs and cuts with hand knives can be limited if protective gloves and arm guards of different types and construction are used. Basic information useful for selecting and wearing hand protective equipment intended for work with hand knives is described in the paper.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Studies were performed on cleaning the solutions contaminated with organic dyes. Silica modified with the aminosilane coupling agent was used for the adsorption of the dyes. The procedure was followed by the estimation of the extent to which the dye was removed from the contaminated solution. In the obtained pigments, the particle size distribution, the tendency to form agglomerates as well as the particle surface morphology, were examined using the SEM and DLS techniques.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Studies were performed on adsorption of an organic dye, C.I. Acid Orange 7 on silica surface. In the obtained pigments, grain size, particle size distribution, uniform character, tendency to form agglomerates as well as particle surface morphology were examined using SEM and DLS techniques.
Artykuł prezentuje podstawowe informacje na temat obuwia ochronnego stosowanego do prac z substancjami chemicznymi. W artykule przedstawiono również informacje na temat projektu badawczego realizowanego przez sześć europejskich instytucji badawczych, w tym Centralny Instytut Ochrony Pracy w ramach 5 Programu Ramowego UE polegającego na opracowaniu normy dla obuwia chroniącego przed substancjami chemicznymi i mikroorganizmami. W wyniku realizacji prac badawczych opracowany został projekt normy europejskiej, który zostanie złożony w Komitecie Technicznym CEN/TC 161 do ustanowienia.
EN
This article presents basic information on protective footwear used by workers exposed to chemicals. It also presents general information concerning a project realized within the 5th Framework Programme of the EU, the aim of which is to work out a standard for footwear protecting against chemicals and micro-organisms. This research has resulted in a draft European standard, which will be submitted to the CEN/TC 161 Technical Committee for acceptance.
Wyniki prób pracy turbogeneratorów wyposażonych w regualtory elektrohydrauliczne (zaprojektowane przez ZBP INWAT) bez połączenia z KSE były pozytywne. Wykazały one wystarczającą dokładność stabilizacji prędkości obrotowej na poziomie 3000 obr./min oraz wyznaczyły granice wartości zrzutów obciążenia dla poprawnej pracy turbin.
EN
Test results of turbogenerator operation equipped with electrohydraulic regualtors (designed by ZBP INWAT) without connection with National Power System were positive. They have proved sufficient accuracy of rotary speed stabilisation at the level of 3000 rpm and established value borders of power drop for correct operation of turbines.