W pracy przedstawiono krajobraz naturalny i kulturowy fragmentu Doliny Środkowej Warty w okolicy ujścia Prosny. Zwrócono uwagę na walory środowiska naturalnego, w tym występujące złoża geologiczne i podejmowaną eksploatację. Wnioski z prowadzonych badań służyć mają ochronie krajobrazu naturalnego i kulturowego uwzględniającą ideę zrównoważonego rozwoju.
EN
The paper presents a natural and cultural landscape of a fragment of the Central Warta River Valley near the mouth of the Prosna river. An attention was drawn to values of the environment, including existing geological deposits and taken exploitation. Conclusions of the research are to serve the protection of the natural and cultural landscape considering the idea of sustainable development.
Based on the data concerning floods on the territory of Poland during the period 1946-2001, the reasons generating floods, the number of regional floods in the rivers catchment systems, and sites of local floods occurrence, were defined. Both types of floods: caused by riverbank overflows, and land flooding by rain or snow-melt water, were considered. In the most cases, the floods were caused by rainfall. They were connected with changes in the rainfall structure within Poland. In each season of the year floods of various origin were observed. When the flood initiating factors appeared simultaneously, the flood grew into a catastrophic size. In present analysis, for the first time in Poland, a large group of local floods has been distinguished. A special attention has been paid to floods caused by sudden flooding of the land (flash flood), including floods in the urban areas - more and more frequent during the recent years. The results of the analyses have provided important data for the assessment of the flood hazard in Poland, and for the creation of a complex flood control strategy for the whole country and/or for selected regions.
PL
Na podstawie zbioru danych z lat 1946-2001 określono przyczyny występowania powodzi w Polsce, liczbę powodzi regionalnych w układzie zlewni rzecznych oraz miejsca wystąpień powodzi lokalnych. Pod uwagę wzięto zarówno powodzie spowodowane wylewem wód po przekroczeniu stanu brzegowego, jak i zalania terenu wodami opadowymi, bądź roztopowymi. Stwierdzono, że większość stanowiły powodzie opadowe, zarówno w przypadku powodzi o zasięgu regionalnym, jak i lokalnym. Jest to spowodowane m.in. przez zmiany zachodzące w strukturze opadów w Polsce. Powodzie o różnej genezie występowały na terenie całego kraju, o każdej porze roku. W przypadkach jednoczesnego wystąpienia kilku czynników generujących powódź, przybierała ona rozmiary katastrofalne. W analizie po raz pierwszy w Polsce wyodrębniono liczną grupę powodzi lokalnych. Szczególną uwagę zwrócono na powodzie spowodowane nagłym zalaniem terenu (flash flood), w tym na powodzie na terenach zurbanizowanych - coraz liczniejsze w ostatnich latach. Wyniki analiz dostarczają istotnych danych do oceny zagrożenia powodziowego w Polsce i opracowania kompleksowej strategii ochrony przeciwpowodziowej - ogólnokrajowej i w skali regionalnej.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.