Celem niniejszej pracy jest przybliżenie metod bioremediacji jako techniki przywracania równowagi biologicznej skażonych środowisk na podstawie najnowszej literatury. Bioremediację definiuje się jako technologię oczyszczania środowiska, polegającą na usuwaniu ze środowiska skażeń różnego typu za pomocą mikroorganizmów i ich enzymów zdolnych do degradacji ksenobiotyków. Usuwanie szkodliwych substancji może odbywać się w miejscu skażenia (in situ) bądź po usunięciu skażonej gleby z jej naturalnego położenia (ex situ). Należy wyróżnić trzy podstawowe metody bioremediacji, w których wykorzystywane są mikroorganizmy: naturalna bioremediacja, biostymulacja oraz bioaugmentacja. Pierwsza z nich polega na regularnym monitorowaniu tempa rozkładu mikrobiologicznego szkodliwych substancji bez ingerencji człowieka. Rozkład ksenobiotyków odbywa się poprzez naturalnie przebiegające reakcje fizyczno-chemiczne, aktywność enzymatyczną mikroorganizmów czy obieg pierwiastków w środowisku. W przypadku, gdy czas rozkładu zanieczyszczeń jest zbyt długi, należy zastosować biostymulację, polegającą na dostarczeniu niezbędnych składników odżywczych i/lub tlenu w celu przyspieszenia wzrostu, aktywności rodzimych populacji drobnoustrojów czy wyrównania stosunku C:N:P. Natomiast bioaugmentacja jest techniką zwiększania zdolności degradacji zanieczyszczonych środowisk poprzez dodanie wybranych szczepów bądź konsorcjów bakteryjnych.
EN
The study bioremediation is defined as a biological method of purification of the environment, which consists in removing soil contaminants by means of microorganisms and their enzymes, which are capable of degrading xenobiotics. Harmful substances can be removed at the site of contamination (in situ) or after removal of contaminated soil from its natural location (ex situ). There are three basic methods of bioremediation with microorganisms: natural bioremediation, biostimulation and bioaugmentation. The first method consists in regular monitoring of the rate of microbial decomposition of harmful substances without human intervention. The decomposition of xenobiotics is based on natural physicochemical reactions, the enzymatic activity of microorganisms and the circulation of elements in the environment. If the time of decomposition of contaminants is too long, biostimulation should be applied. This method consists in providing necessary nutrients and/or oxygen to accelerate the growth and activity of native microbial populations or to equalise C: N: P ratios. Bioaugmentation consists in increasing the degradation capacity of contaminated environments by adding selected bacterial strains or consortia.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono zagadnienia związane z wykonywaniem ultrakrótkoterminowych prognoz 15-minutowych wartości zapotrzebowania na energię elektryczną odbiorców nn. Dokonano analizy statystycznej danych i dobrano zmienne do modeli. Wykonano przykładowe prognozy i sformułowano wnioski końcowe.
EN
This paper presents issues related to very short-term 15-minute load forecasts of low voltage consumers. Statistical analysis of data have been made and input variables for prediction models have been chosen. Examples of predictions have been executed and final conclusions have been presented.
W dwuczęściowym artykule przedstawiono różne układy zasilania obiektów użyteczności publicznej. Scharakteryzowano różne standardy ciągłości zasilania. Przedstawiono klasyfikację odbiorców w zależności od wymagań niezawodnościowych. Sformułowano ponadto uwagi i wnioski końcowe.
EN
The two parts paper presents different electric energy supply systems for public buildings. Different standards of continuity are characterized. The classification of electric energy consumers according to the requirements of reliability are presented. Conclusions and remarks are formulated.
W dwuczęściowym artykule przedstawiono wybrane zagadnienia dotyczące wykorzystania zasobników energii w różnych systemach zasilania. Omówiono perspektywy rozwoju zasobników energii. Sformułowano wnioski końcowe.
EN
In two part article applications of energy storages in the various power systems were presented. Prospects for the development of energy storage were described. The final conclusions have been presented.
The paper presents the results of research on the effect of the welding arc type on the content of δ ferrite, in the welded joint of 304 grade stainless steel. Based on the commonly used Schaefler diagram, the content of δ ferrite in the welded joint was estimated, and then these results were verified by comparing them with results obtained on specimens welded by different welding arc types, including the pulse arc. The obtained investigation results indicate some discrepancies between calculations made by analytical methods and the fraction of δ ferrite measured on the prepared specimens.
This paper presents a mathematical model for the analysis of the 105Na tram trolley small vibrations. In the paper there is also presented a physical model of the analysed tram trolley, according to which the mathematical model was created. The leads were made using the methods of analytical mechanics. For the model, the Lagrange II type equations were determined in matrices form. Using the model it is possible to create simulations of the 105Na tram trolley motion.
PL
W artykule został zaprezentowany model matematyczny do analizy małych drgań zestawu kołowego tramwaju 105Na. Model ten stanowić może podstawę do dalszej analizy numerycznej. Praca przedstawia również model fizyczny analizowanego zestawu kołowego, zgodnie z którym utworzono model matematyczny. Wyprowadzenia zostały wykonane przy wykorzystaniu metod mechaniki analitycznej. Wyznaczono dla badanego modelu równania Lagrange’a w postaci macierzowej. Z uwagi na objętość i złożoność pracy, został przedstawiony model matematyczny badanego zestawu kołowego. Wykorzystując go można wykonać symulacje jego ruchu.
Celem pracy jest przedstawienie sposobu symulacyjnego wyznaczenia funkcji pionowego wymuszenia kinematycznego zestawu kołowego pojazdu szynowego przy zadanej, stałej prędkości jazdy. Funkcja taka jest niezbędna do oceny pojazdu i toru. Podstawą przeprowadzanej analizy są zarejestrowane eksperymentalnie pionowe przyspieszenia – w określonym czasie – przy zmieniającej się i również zarejestrowanej prędkości jazdy. Przedstawiono dwie wersje wskaźników do oceny jakości oddziaływania pojazdu szynowego z torem.
EN
The work aim is presentation of a simulation method for determination of vertical kinematic excitation of a rail vehicle wheelset at a certain constant driving velocity. This function is necessary for the evaluation of both a vehicle and a track. The basis of the carried analysis are time profiles of vertical accelerations, registered during experiments at different driving velocity. Two versions of indicators for evaluation of the quality of interaction between vehicle and track have been presented.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono różne metody generowania procesów przypadkowych, szczególnie przydatne w analizie i badaniach symulacyjnych dynamiki pojazdów. Zamieszczono przykłady realizacji procesów przypadkowych z użyciem opisanych metod. Przedstawiono ważne cechy omawianych metod.
EN
The article presents the different methods of generating the random processes, particularly useful in the analysis and the simulation testing of vehicle dynamics. The examples of random processes realization with using the described methods are placed. The important features of the discussed methods are presented.
W artykule zaprezentowano dwa stosunkowo nowe algorytmy stosowane do optymalizacji bez ograniczeń funkcji jednej lub wielu zmiennych. Są to algorytmy: ewolucji różnicowej oraz roju cząstek. Przedstawiono w skrócie cechy charakterystyczne algorytmów, najważniejsze informacje dotyczące zasad ich działania. Ponadto opisano sposób ich badania, mający na celu ocenę skuteczności tych algorytmów. Zamieszczono wyniki badań dotyczące kilku wybranych funkcji testowych oraz sformułowano uwagi dotyczące porównania skuteczności badanych metod.
EN
The paper presents two relatively new algorithms used for optimisation without limitations of single- or multi-variable functions. They are algorithms of differential evolution and particle swarm optimisation. The paper describes characteristic features of the two algorithms and provides vital information about their functioning. Moreover, the paper presents methods used to estimate the algorithm effectiveness. The comparison of efficiency was conducted on the basis of several specially selected test functions. The functions can be found in [5]. The optimum point is known for these functions. For each of the functions, numerous optimisations using various sequences of pseudorandom numbers were conducted [1]. The examination results for a few test function are given and the effectiveness of the tested methods is discussed. The algorithm of the differential evolution method is more reliable than that of the particle swarm method because the latter is often ineffective with multi-variable functions.
Czasami lokalne warunki, aspekty społeczne czy szczegółowe wymagania związane z ochroną środowiska powodują potrzebę pogłębienia analiz i skupienia się na kompleksowym i często niestandardowym rozwiązaniu skrzyżowania dwóch dróg. Taki przypadek miał miejsce przy projektowaniu węzła drogowego w miejscowości Radziejowice na przecięciu drogi krajowej nr 8 z drogą wojewódzką nr 579, którego budowa właśnie się rozpoczyna.
EN
It sometimes happens that due to local conditions, social aspects or detailed requirements on environment protection, the need arises to carry out deepened analyses and consider extraordinary solutions for crossroads. One such case occurred while designing road node in Radziejowice at the section of state road No. 8 with province road No. 579.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł dotyczy zagadnienia monitorowania stanu toru i pojazdu (osi i łożysk) czujnikami przyspieszenia lub siły w celu wykrycia ewentualnych uszkodzeń elementów oraz oceny jakości oddziaływania pojazdu szynowego z torem. Na podstawie wskazań czujników oddziaływania pojazdu z torem przy zadanej prędkości jazdy podejmuje się próbę oceny uszkodzenia łożysk i osi oraz klasyfikacji stanu toru.
EN
The paper deals with the problem of monitoring of track quality and possible damage of vehicle elements (like bearings or axle) discover by means of acceleration sensors. On the basis of sensors indications for given vehicle speed one try to evaluate range of bearing damage and classification of track quality.
W pracy przedstawiono algorytm doboru parametrów geometrycznych sprzęgła typu Alsthom do układu napędowego lokomotywy. Celem analizy jest polepszenie właściwości dynamicznych sprzęgła, poprzez zmniejszenie odkształceń w przegubach oraz zmniejszenie sił bezwładności generowanych w badanym mechaniźmie. Przedstawiona metoda doboru parametrów może by stosowana do projektowania nowych układów napędowych przystosowanych do dużych prędkości.
EN
The aim of the paper is the analysis of the method of selection geometrical parameters of locomotive flexible clutch. In particular the aim of the analysis is improvement of dynamic propriety of the clutches, decrease of the deformations in joints, and also decrease inertia forces generated in mechanisms and transferred through units and the components of the driving gear. The introduced method of the selection of parameters can be used in the process of constructing new driving arrangements adapted to the high speeds. Deformation in joints, and also the inertia forces acting on the parts of the mechanism will be studied.
Jedenaście lat prac planistycznych, projektowych i budowlanych, komplet decyzji administracyjnych, potyczki z szeregiem uwarunkowań i przepisów prawnych oraz konsekwencjami ich zmian doprowadziły w końcu do szczęśliwego finału: Mszczonów i jego mieszkańcy mają wreszcie upragnioną obwodnicę.
EN
Eleven years of planning work, design and construction, a set of administrative decisions, clashes with a number of conditions and the laws and the consequences of their changes eventually led to a happy finale: Mszczonów and its people have finally desired bypass.
Podczas eksploatacji tramwajów można zaobserwować zjawiska z dynamiki pojazdów szynowych wpływające na bezpieczeństwo i komfort jazdy, a także na trwałość i zużycie pojazdów oraz torów. Są to przede wszystkim różnego rodzaju drgania pojazdu. W opisie dynamiki pojazdów szynowych ruch ich określa się jako złożony z dwóch składowych: ruchu podstawowego oraz jego zaburzeń. Ruchem podstawowym nazywa się ruch, jakim poruszałby się idealny pojazd po idealnym fizycznie torze, natomiast zaburzeniami nazywa się wszelkiego rodzaju ruchy dodatkowe.
W pracy opisano zmiany dokonane w związku z przystosowaniem optymalizacyjnej metody ewolucji ekstrapolacyjnej - dokładniej przedstawionej we wcześniej opublikowanych pracach autora - do wykonywania polioptymalizacji. Jej celem jest dążenie do wyznaczenia możliwie licznego zbioru paretooptymalnych rozwiązań problemów z wieloma funkcjami kryterialnymi i ograniczeniami. Przykłady zastosowań do zadań testowych, z których wybrane dwa zamieszczono w pracy świadczą o tym, że algorytm pozwala na bardzo efektywne rozwiązywanie problemów testowych i praktycznych oraz uzyskiwać wyniki lepsze od otrzymywanych znanymi już metodami.
EN
The article describes changes introduced for adjustment of optimisation method of extrapolation evolution - presented in details by the author in previously published papers - to realize polyoptimization. Its aim is to determine possibly numerous set of Pareto optimal solutions with multi-criteria functions and constrains. Implementation examples to test tasks, two of them included in the paper, prove that the algorithm enables very effective solving of test and practical problems and achieving better results than obtained by already known methods.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł dotyczy analizy drgań toru, spowodowanych przejazdem pociągu, z uwzględnieniem nieliniowości podłoża. Zaprezentowano metodę analizy i przykład obliczeniowy optymalnego doboru parametrów założonego typu nieliniowości na podstawie przeprowadzanej symulacji komputerowej. Celem jest przedstawienie metody doboru parametrów nieliniowego modelu podłoża. Model ten pozwala na wyznaczanie rozwiązań opisujących ugięcia toru, spowodowane przejazdem obciążeń, możliwie bliskich ugięciom rejestrowanym podczas badań eksperymentalnych na rzeczywistym torze. Metoda ta oparta jest na wykorzystaniu przebiegu, znanego jako, zarejestrowanego ugięcia.
EN
The analysis of the rail track stationary vibrations caused by moving vehicle under assumption of nonlinear type of foundation is tlie subject of consideration. The dynamic system is modelled by means of the Timoshenko beam with the moving inertialless loads acting on in. The nonlinear system is replaced by an equivalent linear system with additionally calculated moving loads. The aim of the work is the problem of parameter choice of nonlinear foundation characteristics, which could cause the track displacements similar to that known from experiments. The method of the identification of these characteristics and some results of numerical examples are presented.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy przedstawiono badanie wrażliwości optymalnego czterowahaczowego zawieszenia kół samochodu z dodatkowym łącznikiem na zmianę parametrów geometrycznych. Zastosowano dwie metody: metodę analityczną wykorzystującą macierz drugich pochodnych cząstkowych oraz drugą polegającą na badaniu wpływu zmian jednej ze współrzędnych na wartość funkcji celu przy ustaleniu pozostałych. Stwierdzono, że największy wpływ na wartość funkcji mają współrzędne na osi pionowej dla każdego z badanych punktów.
EN
The work presents sesitivity analysis of optimal four-link suspension with additional arm for a change of geometrical parameters. Two methods have been applied: analytical method using the matrix of partial second derivative and the method based on the investigations of the influence of change of one coordinate on the value of objective function with other coordinates fixed. It has been discovered that for every examined point the coordinates on the verical axis are most influential for the objective function.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy zaproponowano metodę analizy kinematyki przestrzennych mechanizmów zawieszenia samochodu. Wynikiem jej zastosowania do czterowahaczowego mechanizmu z dodatkowym łącznikiem są wykresy charakterystyk kątów pochylenia i skrętu koła oraz względnej zmiany rozstawu kół w zależności od pionowego przemieszczenia jednego z punktów zawieszenia. Dodatkowo opisano metodę, wyznaczono położenia osi przegubów mechanizmu i przemieszczenia rotacyjne w tych przegubach podczas ruchu zawieszenia, niezbędne do poprawnego projektowania mechanizmu.
EN
The method of analysis of kinematics of car suspension 3-dimensional mechanisms has been proposed in the work. As the results applied to 4-rocker mechanism with additional link the graphs of the characteristics of slant angle, wheel turn and relative change of track of wheels dependent on vertical displacement of one suspension point have been achieved. Additionally the method has been descibed, the palcement of mechanism joint axles and rotational displacements in the joints at the suspension movement which are necessary at the mechanism design process have been determined.
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy przedstawiono analityczną metodę wyznaczania dynamicznej nierówności toru na podstawie znanej funkcji pionowego przemieszczania środka koła tramwajowego oddzielonego od obręczy elementami sprężysto-tłumiącymi. Przedstawione rozważania teoretyczne zilustrowano przykładem numerycznym.
EN
In the work the analytical method of determination of rail dynamical irregularity has been described on the basis of known function of vertical displacement of the center of a tram wheel separated from a wheel tyre by visco-elastic elements. Presented theoretical considerations have been illustrated with numerical example.
W pracy przedstawiono metodę wyznaczania symbolicznych, przybliżonych rozwiązań analitycznych nieliniowych równań algebraicznych opisujących przemieszczenia elementów sprzęgieł odsuwanych przeznaczonych do układów napędowych lokomotyw. Analiza wykonywana jest z wykorzystaniem programu Mathematica. Rozwiązania mogą stanowić podstawę do optymalizacji badanych mechanizmów z uwagi na stawiane im wymagania w zakresie właściwości dynamicznych. Zamieszczono przykład analizy wybranego mechanizmu sprzęgła.
EN
In the work the method of symbolic determination of approximated analytical solutions of non-linear algebraic equations describing displacements of elements of elastic couplings of locomotive drives has been presented. The analysis is done using program Mathematica. The solutions can constitute basis to the optimisation of subjected mechanisms considering demands of their dynamical properties. The example of analysis of chosen coupling mechanism is also included.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.