Wody Polski zasiedla jeden rodzimy gatunek żółwi - żółw błotny (Emys orbicularis Linnaeus, 1758), którego najczęściej izolowane populacje na terenie niemal całej Europy sukcesywnie zmniejszają swoje zasięgi. Oprócz powszechnej i postępującej degradacji ich wodnych oraz lądowych siedlisk, w obrębie niektórych stanowisk na ich kondycję wpływa także pojawienie się obcych gatunków zwierząt, w tym żółwia czerwonolicego (Trachemys scripta elegans Wied, 1838). W artykule przedstawiono wyniki obserwacji miejsc bytowania żółwi czerwonolicych na terenie województwa zachodniopomorskiego poczynione w latach 2008-2015. Dotychczas gatunek ten znany był ze stanowisk zlokalizowanych na terenie niemal całej Polski, ale brak było konkretnych doniesień o jego bytowaniu w północno-zachodniej części kraju. W ostatnich latach w tej części kraju notuje się wzrost liczby doniesień stwierdzających występowanie tego gatunku. Dokonane obserwacje uzupełniają informacje na temat rozmieszczenia tego gatunku w Polsce.
EN
Polish waters populated by a native species of turtles - pond turtle (Emys orbicularis Linnaeus, 1758), who is the most isolated population in nearly all European countries gradually reduce their ranges. In addition to the universal and progressive degradation of water and land habitats within certain positions on their condition also affects the appearance of alien species, including red - eared slider (Trachemys scripta elegans Wied, 1838). The article presents the results of observations of living red - eared slider in West Pomerania province made in 2008-2015. So far, this species was known for his positions located throughout almost the entire Poland, but there were no specific reports of its be-ing in the northwestern part of the country. In recent years in this part of Poland there has been an increase in the number of reports of the occurrence of this species. The observations are supplemented by information on the distribution of this species in Poland.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In Poland, the Aesculapian snake, critically endangered at the edge of its European range, inhabits the lower parts of the Bieszczady Mts. in the SE of the country. This research, carried out between 2009 and 2014, included fieldwork in areas selected on the basis of historical literature data and the results of interviews. 51 breeding mounds were deployed at historical and potential sites of this snake's occurrence on the forested area of 220,886 ha as a supportive tool for detecting these reptiles. The 371 records of the Aesculapian snake obtained are displayed on maps showing its historical distribution in two periods (1958-1989 and 1995-1998) for comparison. Most records were collected in the centre of the species' range in the Bieszczady Mts. Most of the breeding mounds (17 out of 29) in this area were colonized by the snake, whereas only two sites were colonized in the outside. The results show that the Aesculapian snake's range in the Bieszczady Mts has been shrinking. However, most current single records outside the species' centre of occurrence are from localities close to its historical range; this suggests that relict populations may be surviving there. The proportion of records on the breeding mounds grew in consecutive years. This suggests that breeding mounds deployed near the snake's existing localities may be a useful tool for monitoring endangered oviparous snakes and their active conservation.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Żółw błotny Emys orbicularis ma w Polsce status gatunku wymierającego. Jego zanikanie związane jest przede wszystkim z limitowaniem liczebności głównie przez czynniki klimatyczno-pogodowe, zmiany stosunków wodnych obszarów wodno-błotnych, modyfikowanie zamulonych i wolno płynących cieków, prowadzenie melioracji, obniżenie poziomu wód powierzchniowych ich zanieczyszczanie i zasypywanie zbiorników wodnych. Aby przeciwdziałać postępującemu spadkowi liczebności tego gatunku, w oparciu o program "Aktywnej ochrony żółwia błotnego Emys orbicularis (L.) w Polsce", opracowano koncepcję zasilania młodymi żółwiami blisko siebie leżących stanowisk (lubuskich), co jak mamy nadzieję, w przyszłości utworzy ciąg zasobnych w żółwie stanowisk, w pasie Środkowej Odry. Pierwsze kroki zasilania lubuskich stanowisk zostały już poczynione. W maju 2000r. wypuszczono 41 młodych osobników, z których 32 trafiły do rzeki Ilanki, 9 do rzeki Pliszki. We wrześniu 200 r., z 3 gniazd wykluło się 15 żółwi. 1 osobnik zdechł, 14 pozostałych wypuszczono na wolność w maju 2001 r.
EN
The European pond turtle Emys orbicularis is classified as an endangered species in Poland. Its decay should be put down to climatic conditions, constantly changing water proportions in the region, modification of the silted and slow flows, drainage, low level of surface water, water pollution and burying of water reservoirs. In order to avoid the gradual extinction of Emys orbicularis, a project called "Active protection of the European pond turtle Emys orbicularis (L.) in Poland" has been set up. One of the tasks of the programme is to combine stations located in the relative proximity to each other and thus create chains of stations. In future these chains of stations should form a unified site of the European pond turtle in the middle Odra region. First steps aimed at increasing the number of stations have already been made. In may 2000, 41 young turtles, out of which 32 had been found in the Ilanka River and 9 in the Pliszka River were set. In September 2000, 15 turtles hatched in 3 nests. 1 individual died, whereas 14 others were set free in May 2001.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W okresie badań przeprowadzonych we wrześniu 1998 r. prześledzono zmiany kilku fizyczno-chemicznych wskaźników wód oraz rozmieszczenie bakterii psychro-, mezofilnych i azotowych w profilach pionowych 10 wybranych, powyrobiskowych zbiorników "pojezierza antropogenicznego" w Łuku Mużakowskim.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Prześledzono zmiany kilkunastu fizycznych i chemicznych wskaźników (temperatura, tlen rozp., odczyn, potencjał redoks, żelazo og., glin, siarczany, azot amonowy i azotanowy, fosforany, ChZT oraz węgiel organiczny) w profilu pionowym, największego, a zarazem najgłębszego zbiornika meromiktycznego w okresie 16-tu lat. W okresie prowadzonych badań stwierdzono narastające zróżnicowanie pomiędzy mikso- a monimolimnionem jak: odczyn, potencjał redoks, żelazo og., siarczany i azot amonowy. Spadek potencjału redoks w monimolimnionie przy równoczesnym wzroście odczynu należy uznać jako symptomy postępującego starzenia się zbiornika. Wody miksolimnionu zaliczono do typu siarczanowego wapniowo - magnezowego, natomiast wody monimolimnionu do typu siarczanowo - żelazowego.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Prześledzono zmiany kilkunastu fizycznych i chemicznych wskaźników oraz produkcyjności ich wód, mierzonej przeźroczystością, zawartością chlorofilu a oraz produkcją pierwotną w profilu pionowym, 24 zbiorników "pojezierza antropogenicznego". Wyróżniono 3 grupy zbiorników: acidotroficzne, przejściowe i "obojętne", różniące się przede wszystkim odczynem wody i potencjałem redoks. Grupa acidotroficzna reprezentuje zbiorniki najmłodsze (kilkudziesięcioletnie), przejściowa - wiek średni, "obojętna" zbiorniki najstarsze (powyżej 100 lat). Wyróżniono dwa typy i dwa podtypy limnologiczne zbiorników: - typ oligotroficzny, podtyp acidotroficzny (grupa zbiorników acidotroficznych nr 8, 14, 15, 17 - 24), - typ eutroficzny, podtyp stawowy (grupa zbiorników przejściowych i "obojętnych" nr 1 - 3, 4, 5, 6, 7, 9 - 13, 16).
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW