Pył zawieszony może być szkodliwy dla zdrowia ludzkiego, a ryzyko wystąpienia szkodliwych skutków zwiększa się z czasem narażenia. Obecnie grupami zawodowymi potencjalnie narażonymi na działanie nanomateriałów są ci, którzy je wytwarzają i dostarczają. Dlatego konieczne jest stosowanie urządzeń do zbierania i analizy cząstek stałych z wyłączeniem frakcji mikrometrycznej. W pracach badawczych pobierano cząstki zawarte w spalinach z silnika wysokoprężnego przy użyciu impaktora kaskadowego i analizowano z zastosowaniem skaningowej mikroskopii elektronowej. Obserwacje ujawniły duże rozbieżności między średnicami odcięcia d50 a średnicami ekwiwalentnymi obliczonymi na podstawie obrazów SEM, a także różnorodną morfologię zdeponowanych cząstek stałych pochodzących z silnika Diesla. Zakres tematyczny artykułu obejmuje zagadnienia zdrowia oraz bezpieczeństwa i higieny środowiska pracy będące przedmiotem badań z zakresu nauk o zdrowiu oraz inżynierii środowiska.
EN
Particulate matter can be harmful to human health and the risk of harmful effects increases with the duration of exposure. Currently, the occupational groups that are potentially exposed to nanomaterials are those who manufacture and supply them. Therefore, it is necessary to use devices for the collection and analysis of solid particles with the exclusion of the ambient fraction. In this study, Diesel soot generated using Diesel engine has been collected with cascade impactor and analyzed by means of scanning electron microscopy. Observations revealed large discrepancies between the cut off diameter d50 and equivalent diameter calculated from SEM images and a number of types of Diesel particulate matter. This article discusses the problems of occupational safety and health, which are covered by health sciences and environmental engineering.
Zgodnie z danymi GUS o zatrudnionych w warunkach zagrożenia na koniec 2019 r., 2. pod względem częstości występowania czynnikiem szkodliwym były pyły, na które narażonych było 50,4 tys. osób (15,9%). Ocena narażenia na pyły w środowisku pracy polega na wykonaniu grawimetrycznych pomiarów stężeń na stanowiskach pracy dla zidentyfikowanych rodzajów pyłów, określeniu wskaźników narażenia na pyły i porównaniu uzyskanych wartości wskaźników narażenia z wartościami najwyższych dopuszczalnych stężeń pyłów. Wadami metody grawimetrycznej jest m.in. brak informacji o zmianach stężenia w czasie, podatność na dodatkowe źródła emisji, długi czas potrzebny na uzyskanie wyniku. Mierniki stężenia pyłów, przedstawiające dane pomiarowe w czasie rzeczywistym lub zbliżonym do rzeczywistego, znajdują coraz więcej zastosowań. Produkowane są już na dużą skalę niskokosztowe, niewielkie sensory, które można stosować do wytwarzania relatywnie dokładnych mierników środowiskowych, a także stacjonarnych i mobilnych sieci sensorowych. Tego typu urządzenia mogą stanowić istotne wsparcie dla grawimetrycznej oceny stężenia pyłów na stanowiskach pracy.
EN
According to the data of the Statistics Poland on employees exposed to the risks arising from work environment at the end of 2019, the second most frequent harmful factor was dust, to which 50,4 thousand people were exposed (15,9%). The assessment of exposure to dust in the work environment consists in performing gravimetric measurements of concentrations at workstations for the identified dust types, determining the dust exposure indicators and comparing the obtained exposure indicator values with the values of the maximum allowable dust concentrations. The disadvantage of the gravimetric method is the lack of information about changes in concentration over time, susceptibility to additional emission sources, long time needed to obtain the result and the inability to conduct continuous monitoring. Dust concentration meters presenting real time or near to real-time measurement data are finding more and more applications in monitoring of the external environment and working environment Small low-cost sensors are already produced on a large scale, which can be used to produce relatively accurate environmental meters, as well as stationary and mobile sensor networks. Such devices are also not without flaws, but they can provide important support for the gravimetric assessment of dust concentration at workstations.
Nowa norma międzynarodowa ISO 21083 definiuje metodę badania materiałów filtracyjnych podczas filtracji nanocząstek o kształcie zbliżonym do kulistego. Opisana procedura może być stosowana do wyznaczania parametrów operacyjnych materiałów filtracyjnych dowolnych klas. Skuteczność filtracji jest wyznaczana na podstawie uśrednionych wyników uzyskanych dla próbek badanego materiału w stanie wyjściowym oraz po neutralizacji ładunku w oparach 2-propanolu. Norma nie wprowadza podziału na klasy filtrów, a w raporcie końcowym z badań są podawane frakcyjne skuteczności zatrzymywania cząstek. Zakres tematyczny artykułu obejmuje zagadnienia zdrowia oraz bezpieczeństwa i higieny środowiska pracy będące przedmiotem badań z zakresu nauk o zdrowiu oraz inżynierii środowiska.
EN
The new international standard ISO 21083 provides a method of testing filter media during the filtration of spherical shaped nanoparticles. The described procedure can be used to determine operating parameters of filtration materials of any classes. The filtration efficiency is determined on the basis of averaged results obtained for samples of the tested material in the initial state and after neutralization of the charge in the 2-propanol vapour. The standard does not introduce a division into filter classes, and in the final report of the tests, fractional particle retention efficiencies are given. This article discusses the problems of occupational safety and health, which are covered by health sciences and environmental engineering.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.