Badano wpływ czynników meteorologicznych w latach 1992-2006 na plonowanie łubinu wąskolistnego (Lupinus angustifolius L.) odmiany Wersal. Materiał badawczy dotyczący plonowania i warunków pogodowych pochodził ze stacji doświadczalnych oceny odmian, zlokalizowanych w północnej Polsce. W analizach zastosowano metodę regresji wielokrotnej krokowej postępującej, a utworzone równania oceniono za pomocą współczynnika determinacji R², poprawionego R² adj, procedury Cross Validation (CV) wyznaczając R² pred i testu F-Snedecora. W latach badań stwierdzono wyraźne zróżnicowanie czynników pogodowych, tj. promieniowania słonecznego, temperatury średniej i opadów atmosferycznych w poszczególnych okresach wzrostu i rozwoju łubinu wąskolistnego, co miało znaczący wpływ na terminy pojawów fenologicznych, długość okresów międzyfazowych i wielkość plonowania. Utworzone równania pozytywnie przeszły procedurę weryfikacyjną testem Cross Validation i były istotne statystycznie we wszystkich wyróżnionych okresach rozwojowych jedynie dla danych ze stacji doświadczalnej w Głodowie. Wśród czynników wywierających istotny wpływ na plon badanej odmiany łubinu znalazły się głównie: temperatura minimalna w okresie od siewu do wschodów i od wschodów do początku kwitnienia oraz opady w czasie od kwitnienia do dojrzałości technicznej. W Białogardzie po zastosowaniu testu CV tylko jedno równanie okazało się istotne statystycznie; w Marianowie nie uzyskano istotnych równań.
EN
The influence of meteorological factors on the yielding of narrow-leaf lupine Wersal cultivar was studied in the years 1992-2006. The study material on yield and weather conditions originated from the experimental stations of the evaluation of varieties situated in northern Poland. Forward stepwise multiple regression method was used in the analyses and obtained equations were evaluated by the coefficient of determination R², adjusted coefficient of determination R² adj, Cross Validation procedure to obtain predicted coefficient of determination R² pred and Fisher-Snedecor test. Weather parameters such as solar radiation, average temperature and precipitation were differentiated in individual periods of growth and development of the narrow-leaf lupine, which had a significant impact on yield, phenology and the length of inter-phase periods. Only in the experimental station in Głodowo, the obtained equations successfully passed the verification test by the Cross Validation procedure and were statistically significant in all distinguished periods of development. Among the factors that had a significant impact on yield variability were mainly: the minimum temperature from sowing to germination and from germination to beginning of flowering and rainfalls from the flowering till technical maturity. In Białogard, only one equation proved statistically significant after CV procedure, no significant equations were obtained for Marianowo.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The aim of this thesis was to present the characteristic of precipitation conditions in Suwałki Lake District. Analysis was made on the base of daily sum of precipitation of six meteorological stations during 1971-2000 period. Frequency of months and seasons with defi cit or excess of precipitation according to Kaczorowska’s criterion, frequency of non-precipitation day sequences >10, >15 and 20 days in the periods April-May, June-July, August-September and April–September were taken into consideration. Numbers of days with-precipitation ≥ 0.1 mm, ≥ 1.0 mm, ≥ 10.0 mm, ≥ 20.0 mm and ≥ 30.0 mm was analyzed also. All examined weather stations indicate that precipitation shortages are characteristic for the 90”s. Not only total precipitation amount indicate that, but also their classification presented according to Kaczorowska as well as precipitation - free periods.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Characteristic o f precipitation conditions of two experimental stations Bałcyny and Tomaszkowo of Warmia Mazury University in Olsztyn is presented in the paper. Analysis was made on the base of daily sum of precipitation during 1996-2005 period. Frequency of months and seasons with deficit or excess of precipitation according to Kaczorowska’s criterion, frequency of non-precipitation day sequences > 10 , > 15 and 20 days in particular months during April-Octomber and periods May-June, July-August, September-October and April-September were taken into consideration. Numbers of days with precipitation ≥ 0.1 mm , ≥ 1.0 mm and ≥ 10.0 mm was analyzed also. Date obtained indicate differentiation of precipitation condition in investigated stations located in Mazuria Lakeland.
W pracy zamieszczono analizę stopnia zaspokajania zapotrzebowania na wodę ziemniaka (gleby lekkie) i buraka cukrowego (gleby średnie i ciężkie) na obszarze Polski Północno-Wschodniej, wykonaną na podstawie danych meteorologicznych dotyczących miesięcznych sum opadu, w latach 1971-2000. Wykazano, iż największe ryzyko uprawy spowodowane znaczną częstością niedostosowania sum opadu do potrzeb ziemniaka i buraka cukrowego, występuje w północno-zachodniej części analizowanego obszaru. W wieloleciu w przypadku obydwu gatunków częste okazały się miesiące, w których występowały niedobory opadów, chociaż w przypadku buraka stwierdzono również dużą częstość miesięcy o znaczących nadmiarach w stosunku do potrzeb gatunku.
EN
The paper presents results of analysis of the effects of water supply on potato (light soils) and sugar beet (medium heavy and heavy soils) grown in northeastern Poland based on meteorological dataset (monthly sums of precipitation) covering the period from 1971 to 2000. The findings suggest that the highest risks of extreme situations (total excesses of precipitation and its deficits) with respect to potato and sugar beet demands occurred in northwestern part of analyzed region. Our analysis shows that precipitation deficits during critical periods of growing seasons were the main problem, though sugar beet was negatively affected by both excesses and deficits of precipitation.
W pracy dokonano analizy warunków opadowych na obszarze Polski Północno-Wschodniej w aspekcie wymagań wodnych grochu (gleby lekkie) i bobiku (gleby średnie i ciężkie), wykorzystując dane meteorologiczne dotyczące miesięcznych sum opadów w latach 1971-2000. Generalnie, na całym obszarze, od kwietnia do czerwca notowano więcej sytuacji z ekstremalnymi niedoborami opadów w stosunku do zapotrzebowania bobiku i grochu, natomiast w lipcu - więcej przypadków z ekstremalnymi nadmiarami. W kwietniu i maju stopień ryzyka pojawienia się sytuacji z ekstremalnymi opadami był najwyższy w północno-zachodniej części regionu i malał w kierunku wschodu i południowego wschodu. W czerwcu i lipcu ryzyko występowania sytuacji ekstremalnych było w miarę równomiernie rozłożone w całym regionie i wynosiło od 20 do 40%.
EN
The paper presents results of analysis of the effects of water supply on pea (light soils) and horse bean (medium heavy and heavy soils) grown in northeastern Poland based on meteorological dataset (monthly sums of precipitation) covering the period from 1971 to 2000. The general findings suggest that the highest risks of extreme deficits of precipitation with respect to pea and horse bean demands occurred in the period from April to June, however, the extreme excesses occurred in July. The results also suggest that the distributions of precipitation from April to May were most unfavorable in the northern part of analyzed region and improved south-eastward, but in July the risk of the occurrence of extreme situation was even all over the region (20-40%).
W pracy przedstawiono częstości występowania niekorzystnych sytuacji opadowych (do których zaliczono nadmiary i niedobory opadów większe od podwójnego odchylenia standardowego) obliczonych w procentach lat z okresu 30-lecia 1971-2000, w Polsce Północno-Wschodniej, w stosunku do zapotrzebowania żyta na wodę na glebach lekkich oraz pszenicy ozimej na glebach średnich i ciężkich. Na wszystkich badanych glebach najmniej korzystne warunki opadowe dla badanych roślin występowały w maju, przy czym na glebach lekkich, na większości badanego obszaru, częstości występowania niekorzystnych sytuacji opadowych dla żyta wynosiły od 45% do ponad 60%. Na glebach średnich w tym miesiącu (dla pszenicy ozimej) niekorzystne sytuacje opadowe o częstości występowania od ponad 35% do ponad 40% wystąpiły w zachodniej i północnej części obszaru. Na glebach ciężkich średnie wieloletnie częstości występowania niekorzystnych opadów dla pszenicy ozimej były o około 5-10% mniejsze niż na analogicznych obszarach na glebach średnich.
EN
The paper presents results of analysis of the effects of water supply on rye (light soils) and winter wheat (medium heavy and heavy soils) in northeastern Poland based on meteorological dataset (monthly sums of precipitation) covering the period from 1971 to 2000. The highest risk of extreme situations (total surplus of precipitation and its deficits) with respect to cereal species demands occurred in May irrespective of the soil type. The frequency of occurrence of extreme situation was estimated at 45-60 % on light soils. For winter wheat, cultivated on medium soils, unfavorable precipitation values of the frequency from over 35 % to over 40 % were noticed in northwestern and western part of the study area. Long term mean frequencies of unfavourable precipitation were lower by 5-10% on heavy than on medium soils.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper presents analysis results of variability of air temperature in northem Poland. The comparison monthly mean values of air temperature of the 1951-1990 period with adequate values of 1881-1930 and 1931-1960 revealed that values of the 1951-1990 years are higher on the all investigated area in June and also generally in period from October to December (Figure 1). Monthly mean air temperature in the years of 1951-1990 revealed often inereasing tendency in winter months, March and May; how ever descending trend of air temperature occurred generally from June to September (Figure 2). The observed changes of mean values of monthly air temperature in Koszalin are in prevailing cases representative for all area of northem Poland. The spectral (Fourier) analysis of mean annual air temperature in Koszalin of the period 1851-1990 was done also. The data were filtered (it was used the 4235H filter), the linear trend and means values were removed from the series before the analysis. The periodogram values was computed using Hamming window (5). Four dominant cycles found in Fourier analysis were used to predict the temperature for the 1851-2030 period (Figure 4).
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.