Szkło historyczne jest materiałem bardzo trudnym do badania. Metody jądrowe stanowią obecnie większość spośród metod wykorzystywanych do badań historycznego szkła. Dotyczy to zarówno analizy składu chemicznego jak i badań nad strukturą szkła oraz morfologią jego powierzchni.
EN
It is very difficult to study historical glass. Nowadays, nuclear methods frequently constitute the basic tools in research of the material. This applies both to the analyses of chemical composition as well as to the studies of glass structure and glass surface morphology.
Medieval Central Europe coins – the Saxon coins, also called as the Otto and Adelheid denarii, as well as the Polish ones, the Władysław Herman and Bolesław Śmiały coins – were examined to determine their provenance and dating. Their attribution and chronology often constitute a serious problem for historians and numismatists. For hundreds of years, coins were in uncontrolled conditions and in variable environment. Destructed and inhomogeneous surface were the effect of corrosion processes. Electron microscopy with energy dispersive X-ray analysis (scanning electron microscopy with energy dispersive X-ray spectroscopy (SEM-EDS)), X-ray fluorescence (XRF) analysis (energy dispersive X-ray fluorescence (EDXRF) and total reflection X-ray fluorescence (TXRF)), and laser ablation inductively coupled plasma mass spectrometry (LA-ICP-MS) were applied. The results of these investigations are significant for our knowledge of the history of Central European coinage, especially of Polish coinage.
Badania technologiczne, w tym analiza fizykochemiczna, a także badania nad trwałością materiałów, stanowią ważny element ochrony naszego dziedzictwa kulturowego. Wyniki tych badań pozwalają z jednej strony poznać stare technologie, określić okres i miejsce powstania danego dzieła, z drugiej strony - na opracowanie właściwych metod ochrony i konserwacji tych przedmiotów zabytkowych. Wśród wielu stosowanych metod badawczych techniki jądrowe ze względu na wysoką czułość i powtarzalność od dawna zajmują znaczącą pozycję w identyfikacji dzieł sztuki. Przedstawiono zalety i ograniczenia tych metod, koncentrując się głównie na zastosowaniu ich w badaniach przedmiotów metalowych i monet w celu określenia ich technologii, autentyczności i proweniencji.
EN
For the examination, characterization and analysis of cultural heritage artefacts or art objects and their component materials, conservation scientist needs a palette of non destructive and non invasive techniqu.es, in order to improve our knowledge concerning elaboration, evolution and degradation of these objects during time, and to give basis for their restoration and conservation. Among various methods used for the examination of art objects, nuclear techniques are crucial due to its high sensitivity and reproducibility. In this paper, the basic attributes and limitations of these techniques are described. An outline is given of their applications for investigations of metal objects and coins focusing on technology, authenticity and provenance identification.
Głównym celem pracy jest identyfikacja zapraw i pigmentów mineralnych pochodzących z ikon z cerkwi w Korytnikach koło Przemyśla, ze zbiorów Działu Sztuki Cerkiewnej Muzeum Zamek w Łańcucie. Do ustalenia stratygrafii warstw malarskich zastosowano mikroskopię optyczną, mikroskopię elektronową (SEM-EDS) i instrumentalną neutronową analizę aktywacyjną (INAA). Szczegółowa analiza warstw malarskich pozwoliła na identyfikację pigmentów brązowych, czerwonych, zielonych, niebieskich i żółtych.
EN
The main aim of this work is to identify the grounds and mineral pigments in icons from ST Demetrius Orthodox Church at Korytniki near Przemyśl, collected at the Orthodox Art Department of the Castle Museum in Łańcut. The samples were analysed by optical microscopy, electron microscopy SEM-EDS and INAA in order to determine the stratigraphy of the artworks The detailed analyses of painting layers allowed to identified the brown, red, green, blue and yellow pigments.
Głównym celem pracy jest analiza petrograficzna i chemiczna pigmentów mineralnych pochodzących z ikony Chrzest Chrystusa (Objawienia Pańskiego) ze zbiorów Działu Sztuki Cerkiewnej Muzeum Zamek w Łańcucie. Do badań pobrano próbki pigmentów, zapraw i bieli ołowiowej. Do ustalenia stratygrafii warstw malarskich i identyfikacji użytych materiałów zastosowano mikroskopię optyczną, mikroskopię elektronową (SEM-EDS) i instrumentalną neutronową analizę aktywacyjną (INAA).
EN
The main aim of this work is petrological and chemical analysis of mineral pigments from the Chrzest Chrystusa (Objawienia Pańskiego) icon, collected at the Orthodox Art Department at the Castle Museum in Łańcut. Samples of mineral pigments, grounds and lead white were taken for the chemical analysis. The samples were analysed by optical microscopy, SEM-EDS and INAA (instrumental neutron activation analysis) in order to determine the stratigraphy of the art work and the identification of the used pigments.
Instrumentalna neutronowa analiza aktywacyjna (INAA) może być wykorzystana do ustalenia autentyczności dzieła sztuki oraz określenia charakterystycznych cech poszczególnych artystów lub warsztatów malarskich.
The object of the investigation is the so called Madonna Jackowa, or St. Hyacinthus's Madonna, a gothic alabaster figurine dated from the XIVth century. The purpose of the investigation is to provide an answer to the question whether Madonna Jackowa was made of native alabaster. Samples of alabaster from five various quarries located along the line Cracow-Lvov as well as in Lower Silesia were analyzed and the content of trace elements was compared with that of the sculpture. The determination of trace elements was carried out by means of the instrumental neutron activation analysis.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawionw w artykule metoda neuronowej analizy aktywacyjnej stosowana jest do badania dzieł sztuki, do analizy pierwiastków śladowych w bieli ołowiowej.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.