Przedmiotem pracy są kompozyty poliuretanowe z dwóch różnych typów poliuretanów napełnianych mikrosferami szklanymi przeznaczone do wytwarzania form stosowanych w technologii odlewania próżniowego (VC). Oceniano wpływ napełniacza na właściwości wytworzonych kompozytów. Wyznaczono lepkość przedmieszek, a usieciowane kompozyty scharakteryzowano metodami analizy termomechanicznej (DMA) oraz analizy struktury z zastosowaniem spektroskopii w podczerwieni (FT-IR) i skaningowej mikroskopii elektronowej (SEM). Przedstawiono również wyniki badań wytrzymałościowych.
EN
The paper concerns composites made of polyurethane materials intended for the production of molds used in the vacuum casting process (VC). Two types of polyurethanes were applied to prepare the composites filled with glass microspheres. The influence of the filler on the properties of the resulting polyurethane composites was investigated. The viscosity of the premixes for the preparation of these composites was determined. The crosslinked composites were characterized using thermomechanical analysis (DMA), while their structure was investigated by infrared spectroscopy (FT-IR) and scanning electron microscopy (SEM). The results of strength tests are also presented.
Szkło jako tworzywo było i jest jednym z najbardziej uniwersalnych produktów wykorzystywanych w wielu dziedzinach życia. Spotkać go można wszędzie, w najróżniejszych formach użytkowych. Popularność tę szkło zawdzięcza swoim specyficznym własnościom chemicznym, kolorystyce i możliwościom kształtowania z jego masy różnych form.
Oto trzeci i ostatni fragment przeglądu producentów szkła witrażowego, którzy wytrzymali konfrontację z nieubłaganymi prawami rynku, ograniczającymi liczbę wytwórców do takich, którzy mają najszerszy asortyment i oryginalne produkty.
W poprzednim numerze "Świata Szkła" przedstawieni zostali najstarsi producenci szkła witrażowego. Wraz ze wzrostem popytu na sztukę witrażową technologia wytwarzania tego szkła rozprzestrzeniała się w coraz bardziej. Prawa rynku z kolei ograniczyły liczbę wytwórców do tych, którzy mają najszerszy asortyment i oryginalne produkty. Poniżej kilka kolejnych opisów producentów (red.).
Światowi producenci szkła witrażowego, mają wiele cech wspólnych. Każdy z nich, oprócz typowej produkcji szkła witrażowego, zajmuje się wykonywaniem gotowych witraży oraz prowadzi swoistą działalność oświatową promującą sztukę wykonywania witraży. W większości przypadków dużą rolę w ich działalności odgrywają artyści, którzy są jednocześnie ich udziałowcami. Dzięki znajomości światowych tendencji w wykonywaniu witraży mogą wpływać na rozwój kierunków produkowanych asortymentów. Uzupełnieniem działalności handlowej w zakresie szkła witrażowego jest często sprzedaż materiałów i urządzeń potrzebnych do wykonywania witraży, np. pieców, farb, pędzli, profili ołowianych czy też taśm miedzianych. Wszelkie nowości poszczególnych producentów ogłaszane są w gazetach przez nich wydawanych, dostępnych w hurtowniach. Publikacje takie są szczególnie znane w USA.
Najstarsze zapiski o hutach szkła w Polsce pochodzą z XIV wieku. Są one jednak bardzo ubogie i mają raczej charakter wzmianek, a sporządzone były głównie przez duchownych. Dopiero z wieków XV-XVII mamy więcej zapisów. Wynika z nich, że huty były zlokalizowane głównie w rejonie Pogórza Karpackiego i Wyżyny Małopolskiej (około 70% znanych hut znajdowało się w tym rejonie). Wiązało się to z dostępem do paliwa i popiołu drzewnego, potrzebnych do procesu wytopu i barwienia szkła oraz z dużą ilością strumieni i rzek, potrzebnych do płukania piasku. Rozwój hut związany był również z licznymi szlakami handlowymi.
"Zwiedzając hale produkcyjne Huty Szkła w Jaśle, odnosi się wrażenie jakby czas w tym miejscu odmierzany był według własnych reguł. Widok hutników wybierających rozpaloną masę szklaną i dmuchających ustami małe, potem większe formy nasuwa historyczne skojarzenia. Jest w tych scenach i romantyka minionych epok i ładunek autentycznej wykonywanej rękami pracy, która trwa nieprzerwanie"1. Wrażenie takie potęguje dodatkowo niewielki wymiar hali, w której odbywa się produkcja szkła witrażowego. Większość czynności wykonywana jest blisko siebie. Łatwo więc można ogarnąć wzrokiem cały cykl produkcyjny.