W publikacji omówiono czynniki kształtujące poziom zagrożenia metanowego w rejonach ścian wydobywczych w polskich kopalniach węgla kamiennego w okresie wdrażania działań restrukturyzacyjnych, skutkujących między innymi wzrostem koncentracji wydobycia. Doświadczenia GIG Kopalni Doświadczalnej „Barbara", m.in. w zakresie zwalczania zagrożenia metanowego i pożarowego w polskich kopalniach, oraz 20-letnia współpraca tej jednostki naukowo-badawczej z Wyższym Urzędem Górniczym pozwoliły na opracowanie zasad, wytycznych oraz kryteriów oceny zagrożenia metanowego, stanowiących narzędzia dla praktyków w warunkach sukcesywnie zwiększającego się wydzielania metanu do środowiska ścian. Publikacja omawia efekty tej współpracy w zakresie poprawy bezpieczeństwa pracy w kopalniach węgla kamiennego.
EN
The publication discusses the research acquis of the Central Mining Institute of the Experimental Mine „Barbara" in the field of combating methane risk in Polish hard coal mines. As a result of more than 20 years of research, principles and guidelines for assessment and design of mining works in methane fields were developed in the form of instructions. The most important of them are: 1. Rules for classifying workings (rooms) in methane fields into individual levels of explosion risk in coal mining plants [9]. 2. Rules for classifying workings in methane fields in coal mining plants as hazardous into methane explosion risk levels [4]. 3. Rules for airing excavations under methane hazard conditions, including the selection of ventilation devices to mitigate it [6]. 4. Dynamic forecast of absolute wall methane-bearing capacity [7]. 5. Principles of working longwalls under methane hazard conditions [8]. 6. Principles of designing mining works under conditions of combined methane and fire hazard [5]. All these studies provided mine engineering staff with tools for assessing methane risk at the stage of designing and conducting mining works, as well as allowed for the selection of preventive actions.
Wzrost koncentracji wydobycia ścian w kopalniach węgla kamiennego osiągnięty został w następstwie wydłużenia ścian oraz wprowadzenia wysoko wydajnych kombajnów. W artykule omówiono problematykę kształtowania się strumieni objętościowych metanu wydzielającego się do środowiska ścian w świetle doświadczeń Głównego Instytutu Górnictwa. Projektowanie ścian usytuowanych w otoczeniu silnie metanowego złoża powinno zostać poprzedzone wyprzedzającą, wariantową analizą wielkości strumieni wydzielającego się metanu, przy uwzględnieniu parametrów ścian, nasycenia metanem pokładu eksploatowanego i otaczającego złoża oraz prędkości urabiania kombajnem.
EN
Among the factors shaping the total volume of methane released into the longwall environment in hard coal mines, the length of the longwall is of the greatest importance; therefore, it is crucial for methane prevention. The length of the longwall has the greatest influence on the rangę of the degassing zonę of undermined and overmi- ned seams, from which approx. 60-80% methane is released. Even though merely 20-40% of the methane comes from the mined seams, it has the greatest share in shaping the methane hazard directly in the longwall. An exem- plary comparison of 200 and 300 m longwalls in the case of undermined and overmined seams shows a significant, non-linear increase in the volume of deposit degassing. Assuming the same extraction, the volume of coal in seams relieved by a 300 m longwall turns out to be 77.4% higher than in seams relieved by a 200 m longwall. The design of the work organisation in the longwall should be based on the projected release of methane during the mining cycle. On the example of two longwalls, it was shown that the volume of methane released directly to the longwall is directly proportional to the volume of methane released during the roadheader's cutting cycle and inversely proportional to the duration of the cycle. Calculations madę using the so-called dynamie method of forecasting the absolute methane content of longwalls [3] enable the forecasting of the amount of methane released into the longwall excavation and the estimation of the extraction capacity of the longwall, taking into account the parameters and the designed method of ventilated longwall as well as the speed of mining with roadheaders.
The article presents the principles of safe cutting of rocks prone to generate igniting methane sparks. A list of methane ignitions and explosions from the sparking of rocks caused by cutting with road header was given. Unusual case of methane ignition in conditions of full technical and technological protection of roadway development is discussed. In conclusions, the importance of an individual approach to geological and mining conditions in the case of the need to cut sparking rocks was emphasized.
Na wstępie przypomniano główne czynniki występujące w zanieczyszczonym powietrzu atmosferycznym oraz ich powiązanie ze sposobami produkcji energii. Omówiono różne źródła energii w aspekcie technologii produkcji energii, z uwzględnieniem pierwotnych źródeł energii. Przedstawiono podejmowane w Polsce dwa główne działania na rzecz poprawy jakości powietrza atmosferycznego: Program Czyste Powietrze, zakładający dopłatę do wymienianych indywidualnie użytkowanych kotłów węglowych na ekologiczne lub na ogrzewanie gazowe, oraz Politykę Energetyczną Polski do 2040 roku, która zakłada stopniowe zmniejszanie udziału węgla kamiennego i węgla brunatnego w systemowej produkcji energii. Opisano metan, jako kopalinę towarzyszącą pokładom węgla, oraz sposoby jego ujmowania i zagospodarowania. Na przykładzie przeprowadzonych badań pokazano, jakie znaczenie ma rozpoznanie zasobów i dynamiki złoża w planowaniu ekonomicznie uzasadnionej eksploatacji złoża z kopalń zlikwidowanych. Na koniec wyrażono nadzieję, że z uwagi na dalszy proces restrukturyzacji efektywnościowej polskiego górnictwa, wzrastać będzie znaczenie zagospodarowywania metanu z likwidowanych kopalń jako proekologicznego źródła energii.
EN
At the beginning discussed the main factors occurring in polluted atmospheric air and their connection with the methods of energy production. Various energy sources in the aspect of energy production technologies, including primary energy sources, have been discussed. The main two actions taken to improve the quality of atmospheric air in Poland are presented: Clean Air Program, assuming a subsidy for individually-used coal boilers for ecological or for gas heating, and the Polish Energy Policy until 2040, which assumes a gradual reduction in the share of hard coal and lignite in systemic energy production. Methane has been described as a mineral accompanying coal seams as well as ways of its recognition and management. The example of the conducted research shows the significance of resource recognition and dynamics of the deposit in planning the economically justified exploitation of the deposit from the closed mines. Finally, it was hoped that due to the further process of efficiency restructuring of the Polish mining industry, the importance of managing methane from closed mines as a green energy source will increase.
Forecasts of methane emissions during and after flooding a closed gassy hard coal mine and the evaluation of possible methane migration to the surface in post-mining areas, after cutting off the vertical ventilation workings of hard coal mines from the surface, provide valuable information which can help to ensure public safety. This article presents research into the influence of changes in the hydrostatic pressure of a water column in a flooded mine on the volume of methane emission and migration from hard coal seams, during and after the flooding of a closed mine. The tests were conducted based on a modified research method developed by the French National Institute for Industrial Environment and Risks (INERIS), France, and the Central Mining Institute (GIG), Katowice, Poland. A test stand for gas desorption and autoclaves for emissions, under controlled pressure and temperature, were used. The tests were conducted and changes in pressure in the autoclaves over time were observed. The observations led to the conclusion that water inhibits methane desorption and emission from coal to varying extents, depending on the hydrostatic pressure exerted. Based on the conducted tests, developed a model of methane emission into flooded goafs was developed. A method of determining index k2 was also developed, which lowers the forecast volume of methane emission into goafs depending on the value of the hydrostatic pressure of the water column and the level of submersion. Results of the tests form the basis to calculate forecasts in the developed model of methane emission into the goafs of a mine during its closure, which, as a consequence, enables the identification of the level of methane hazard and the selection of preventive measures aimed at combating methane hazard during and after the closure of a gassy mine.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.