The scope of the paper are quality analyses of selected big housing estates erected in Katowice and Leipzig at the time of Socialist, conducted under the framework of an interdisciplinary project run in cooperation between The Faculty of Architecture, Silesian University of Technology and Helmholtz Institute (UFZ) in Leipzig. Due to the on-going depopulation of the city of Katowice and detrimental state and urban policy towards big slab housing estates, aggravated by unrestrained market activity of developers on the market, it should be expected that the examined housing estates in Katowice shall be subjected to the same unprofitable processes that Grünau estate in Leipzig has undergone. In view of the above remarks, it is essential to initiate necessary research into normative scenarios enabling reasonable future demolition works in the selected post-socialist big housing estates, so as not to destroy the existing spatial and social order. The first part includes quality analyses, as well as architectural and urban studies confronted with inhabitants’ opinion expressed in surveys and interviews, on the grounds of which SWOT analyses were prepared.
PL
W artykule zostaną omówione badania nad jakością wybranych osiedli z okresu socjalizmu w Katowicach oraz w Lipsku przeprowadzone w ramach projektu interdyscyplinarnego, we współpracy pomiędzy Wydziałem Architektury Politechniki Śląskiej oraz Instytutem Helmholtza (UFZ) w Lipsku. W związku z przebiegającą depopulacją Katowic oraz niesprzyjającą polityką państwa i miasta wobec tego typu osiedli, a także ekspansyjnymi działaniami deweloperów na rynku, można się spodziewać, że zaczną w nich działać niekorzystne procesy jakim podlegało wielkie osiedla Grünau w Lipsku. W świetle wyżej opisanych uwag, konieczne jest rozpoczęcie koniecznych badań nad scenariuszami normatywnymi pozwalającymi na sensowne dokonywanie wyburzeń w omawianych osiedlach po PRL w przyszłości, które nie niszczyłyby istniejącego w nich ładu przestrzennego i społecznego. Ze względu na rozległość podjętego tematu, artykuł został podzielony na dwie części. Część I przedstawia studia społeczne i analizy jakościowe architektoniczno-urbanistyczne skonfrontowane z opiniami mieszkańców wyrażonymi w ankietach oraz w wywiadach a także analizy SWOT.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In 2011 interdisciplinary Polish-German research project, entitled: Yesterday, today and tomorrow of Polish and German large housing estates. A comparative study of urban development models and their acceptance as an example of Katowice and Leipzig, was undertaken. This paper presents a comparative study of selected housing estates and that is a continuation of the document presented in the previous issue of the magazine.
PL
W 2011 roku podjęty został interdyscyplinarny polsko-niemiecki projekt badawczy pt: Wczoraj, dzisiaj i jutro polskich i niemieckich wielkich osiedli mieszkaniowych. Studium porównawcze modeli rozwoju urbanistycznego i ich akceptacji na przykładzie Katowic i Lipska. Artykuł przedstawia badania porównawcze wybranych osiedli mieszkaniowych i jest kontynuacją dokumentu zaprezentowanego w poprzednim numerze pisma.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In recent years, cancer becomes more, and more the disease of affluence. Although cancer has been diagnosed and treated for a long time we are still learning to fight it effectively. This disease requires a different approach to the patient and his treatment, especially if the child is treated. This raises the need to design the building, which in addition to medical care will provide the appropriate conditions for the intellectual, physical, and spiritual development of the child. Research has been conducted in two Polish facilities: Institute of Oncology in Gliwice and Chorzow Pediatrics and Oncology Center. By observing the patients (the path that they have to pass during the hospital stay) and interviews with the staff it was possible to learn about different user groups and their needs. In addition, we have analyzed the functional systems of foreign hospitals. On the basis of the acquired knowledge we made the overall functional diagram of the child’s oncology hospital. It became the starting point for student projects – hospitals in Ruda Slaska Godula and Radziszow. In the proposed hospitals we focused mainly on the needs of the children and their carers. An important issue was the easy orientation in the building. Were introduced the guiding themes that allow to distinguish different parts of the hospital. Colored marks and themes are used to find the way through associations and improve the image of the hospital.
PL
Wostatnich latach rak zdobywa miano choroby cywilizacyjnej. Pomimo tego, iż diagnozowany i leczony jest od bardzo dawna wciąż uczymy się skutecznie z nim walczyć. Choroba ta wymaga innego podejścia do pacjenta oraz jego leczenia, szczególnie jeśli leczone są w nim dzieci. Rodzi potrzebę zaprojektowania budynku, w którym oprócz opieki medycznej zostaną zaspokojone również odpowiednie warunki rozwoju intelektualnego, fizycznego oraz duchowego dziecka. Przeprowadziłyśmy badania w dwóch śląskich placówkach: Centrum Onkologii w Gliwicach oraz Chorzowskim Centrum Pediatrii i Onkologii. Dzięki obserwacji różnych dróg pacjentów (drogi, którą musi przejść chory podczas pobytu w szpitalu) i rozmowy z pracownikami możliwe było poznanie grup użytkowników i ich potrzeb. Dodatkowo przeanalizowałyśmy układy funkcjonalne szpitali zagranicznych. Na bazie uzyskanych wniosków powstał ogólny schemat funkcjonalny dziecięcego szpitala onkologicznego. Stał się on punktem wyjścia dla projektów studenckich – szpitali w Rudzie Śląskiej Goduli i Radziszowie.Wprojektowanych szpitalach skupiłyśmy się przede wszystkim na potrzebach dziecka i jego opiekunów. Zwróciłyśmy również uwagę na możliwość łatwej orientacji w budynku. Wprowadzone zostały motywy przewodnie, które pozwalają na odróżnienie poszczególnych części szpitala. Kolorowe oznaczenia i tematy służą do znajdowania odpowiedniego miejsca za pomocą skojarzeń oraz ocieplają wizerunek samego szpitala
Badania architektoniczne w projekcie PolSenior zostały zaprojektowane jako interdyscyplinarne. W skład grupy badawczej weszli architekci i socjologowie. Do badań zostały wybrane 3 osiedla mieszkaniowe wielorodzinne, o różnej lokalizacji, wieku i strukturze mieszkań, oraz 4 domy stacjonarne, o różnym standardzie i strukturze organizacyjnej, dla ludzi w wieku emerytalnym. Artykuł ukazuje kolejne kroki badawcze podjęte w trakcie prowadzenia badań, oraz zastosowane metody i techniki badawcze, takie jak badania literaturowe, oceny jakości badanych środowisk prowadzone pod kątem wybranych kryteriów jakościowych, studia przypadku wielokrotne komparatywne, ankietowanie, wywiady i spotkania fokusowe. Przedstawione w artykule badania można uznać za pilotażowe w tej problematyce, ukazujące nowe obszary badawcze.
EN
PolSenior architectural research project was designed as interdisciplinary. The research group consisted of architects and sociologists. Selected to study there were: three multi-family housing developments of diverse location, age and structure of the flats and also 4 nursing houses for people of retirement age, houses of different standards and different management structure. The paper presents the steps taken during the research and also research methods and techniques applied such as literature studies, quality assessment tests of the housing environments, based on selected quality criteria, multiple, comparative case studies, surveys, interviews and focus group meetings. Research presented in this paper can be considered as a pilot study of this problem, highlighting new areas of research.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
n 2007 we started works under the grant commissioned by the Polish Ministry of Science and Higher Education concerning the aspects of ageing in Poland. One of the sub-projects within the framework of the grant prepared by staff of the Silesian University of Technology and Silesian University is focused on the investigation of the living conditions of seniors in selected housing environments. This is the first interdisciplinary research undertaken in this field in Poland and, accordingly, a very challenging methodological and organizational task. The scope of the paper is the presentation of its course and organization.
PL
W 2007 r. rozpoczęła się realizacja grantu zamawianego Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego mającego na celu zbadanie aspektów starzenia się ludzi w Polsce. Jeden z podprojektów przygotowywany przez pracowników Politechniki Śląskiej i Uniwersytetu Śląskiego poświęcony jest badaniom warunków zamieszkania ludzi starych w wybranych środowiskach zamieszkania. Jest to pierwsze w Polsce tego typu badanie o charakterze interdyscyplinarnym i w związku z tym stanowiące poważne wyzwanie metodologiczne i samej organizacji badań. Artykuł omawia przebieg i organizację tych badań.
Artykuł omawia kierunek zmian jakim uległa ocena jakości w architekturze. Oryginalna metoda POE (Post-Occupancy Evaluation), opracowana przez W.F.E. Preisera, H.Z. Rabinowitza i E.T. White'a w późnych latach 80., została rozszerzona i uzupełniona w ostatnich 20, 30 latach o koncepcję analizy jakości w całym cyklu życia budynku i kolejnych jego etapach, takich jak: planowanie, programowanie, projektowanie, budowa, modernizacja, wyburzenie. To nowe podejście zostało nazwane przez Preisera "Building Performance Evaluation" (BPE) - oceną sprawności wykonania budynku.
EN
The paper is focused on the changes in the approach towards quality analyses in architecture. The original method: "Post-Occupancy Evaluation" devised by W.F.E. Preiser, H.Z. Rabinowitz and E.T. White has been extended and supplemented for the last 20, 30 years with the concept of quality analyses throughout the whole life cycle of the building (planning, programming, designing, constructing, modernizing, demolishing). Such approach was labelled by Preiser as: "Building Performance Evaluation".
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Od najdawniejszych czasów człowiek szukał schronienia przed niebezpieczeństwami świata przyrody. Chronił się w jaskiniach przed zimnem, deszczem i śniegiem, zwierzętami i obcymi, używając siły mięśni oraz ognia do zapewnienia sobie bezpieczeństwa. Tworząc mozolnie środowisko zbudowane, wykorzystywał wszystkie osiągnięcia cywilizacji technicznej do udoskonalania go zgodnie ze swoimi potrzebami i upodobaniami.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Metoda oceny jakości środowiska zbudowanego w trakcie użytkowania - POE, opracowana przez W. Preisera, H. Rabinowitza i E. Whitea, powstała na skutek rozwijającego się w drugiej połowie XX w. zainteresowania wzajemnymi relacjami pomiędzy zachowaniami człowieka a środowiskiem zbudowanym. Lata 90. XX w. to okres adaptacji lub częściowego wykorzystania POE do oceny środowiska zbudowanego z punktu widzenia kryteriów takich jak: zróżnicowane potrzeby użytkownika, potrzeby modernizacyjne czy wymagania idei zrównoważonego rozwoju. Na początku XXI w. W. Preiser przedstawił całościowy model oceny jakości budynku, obejmujący poszczególne etapy cyklu życia budynku od planowania do utylizacji po rozbiórce. Artykuł przedstawia kolejne ważne osiągnięcia naukowe i pozycje literaturowe, które wywarły wpływ na powstanie POE jak też i jej ewolucję w kierunku BPE.
EN
The method of the quality assessment of the built environment - POE, worked out by W. Preiser, H. Rabinowitz and E. White, came into being in consequence of developing interest in mutual relations between human behaviour and the built environment, in the second half of the 20th century. The 1990s is the period of the adaptation or partial utilization of POE to the assessment of the built environment from the point of view of the following criteria: diverse needs of the user, modernization needs or requirements of the concept of sustainable development. At the beginning of the 2000s W. Preiser introduced a general model of the estimation of the quality of buildings, embracing each stages of the life cycle of the building, from the planning to the utilization after demolition. The article presents the successive important scientific achievements and publications that exerted an influence on the development of POE as its evolution toward BPE too.
Przestrzeń ma dla człowieka znaczenie egzystencjalne i symboliczne. W architekturze jest jednym z podstawowych pojęć związanych z definiowaniem jej istoty. W myśl współczesnej definicji architektura jest sztuką kształtowania przestrzeni, dyscypliną organizującą i kształtującą przestrzeń w realnych formach niezbędnych do zaspokojenia materialnych i duchowych potrzeb człowieka. Zrozumienie, w jaki sposób doszło do sformułowania takiej definicji, staje się możliwe m.in. dzięki analizie kategorii, w jakich pojmowano architekturę na tle jej historycznego rozwoju. Nie bez znaczenia był tu wpływ innych dziedzin wiedzy i umiejętności: sztuki, filozofii czy nauki. Dojście do przestrzennej interpretacji architektury dokonało się drogą ewolucji od jej definicji jako rzemiosła, poprzez różnie rozumianą sztukę, sztukę piękną, wreszcie sztukę kształtowania przestrzeni. Przestrzeń architektoniczna istniała odkąd istnieje sama architektura, niemniej jednak dopiero uświadomienie jej wartości i znaczenia miało istotny wpływ na rozwój praktyki. Zaczęto akcentować przed formalnymi czy dekoracyjnymi wartości przestrzenne architektury wynikające z jej związków z zachowaniem i czynnościami, które człowiek wykonuje w przestrzeni, czyli z tzw. "funkcją".
EN
Space has got existential and symbolic meaning for man. Architectural space is one of the fundamental notions related with defining its essence. According to contemporary definition, architecture is the art of space formation in real forms necessary to meet people's physical and spiritual needs. Understanding how people has come to creating such definition became possible among others due to analyzing of categories in which architecture was comprehended in its during its historic evolution. This meaning has been influenced by other domains: art, philosophy and science. Gaining the spatial interpretation of architecture has been performed through the evolution from its definition as craft, different understanding of art, fine arts, finally of skill space formation. Architectural space has existed since the beginning of architecture itself but realizing space value has got important influence on the development of practice in architecture. They began to emphasize, before formal or ornamental, spatial values of architecture coming fi^om its relations with man's behavior in space - so called - function.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The study is focused on new philosophies of architectural design and urban planning in response to the needs of modern cities which, being built environments, are confronted with many detrimental phenomena. The philosophies discussed have a holistic approach and are based on the processes of continuous quality analyses and decision-making on the grounds of the conclusions (programming). Such novel approach makes it possible to achieve high quality of the built environment in observance of the sustainable development principles.
PL
W artykule przybliżono nowe filozofie projektowania architektonicznego i urbanistycznego. Są one próbą sprostania potrzebom współczesnego miasta, które stanowi środowisko zbudowane i w którym zachodzi wiele niekorzystnych zjawisk. Filozofie te charakteryzują się holistycznym podejściem i są oparte na procesie ciągłego wykonywania badań jakościowych i podejmowania decyzji na podstawie płynących z nich wniosków (programowanie). Dzięki nowatorskiemu podejściu umożliwiają osiągnięcie wysokiej jakości środowiska zbudowanego i jednocześnie wspierają zrównoważony rozwój.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.