Konieczność oceny stanu technicznego jest uwarunkowana potrzebą podejmowania decyzji, związanych z eksploatacją danego obiektu oraz sposobem dalszego postępowania z urządzeniem. Ocena stanu maszyny realizowana jest na podstawie przeprowadzonych badań diagnostycznych, polegających na dokonaniu pomiarów i przeprowadzeniu głębszej analizy otrzymanych wyników. Diagnostyka stanu technicznego elektrofiltru, wchodzącego w skład bloków energetycznych, realizowana jest zgodnie z normą PN-Z-04030-7:1994 „Badanie zawartości pyłu. Pomiar stężenia i strumienia masy pyłu w gazach odlotowych metodą grawimetryczną”. Aktualnie kontrolowane są w głównej mierze parametry określone w Rozporządzeniach Ministra Środowiska, czyli takie związki chemiczne jak: NOx, SOx oraz dodatkowo wielkość odpylanego pyłu z gazów odlotowych. Jednak należy się zastanowić, czy dotychczasowe metody kontroli i monitorowania pracy EF w trakcie eksploatacji są wystarczające do przeprowadzenia kluczowej oceny stanu technicznego elektrofiltru oraz na tej podstawie umożliwiają dalsze zastosowanie czynności, w celu prognozowania zużycia i możliwych awarii obiektu.
EN
The need to appraisal the technical state is conditioned by the need to make decisions related to operation of specific object and way of proceeding with the device. The appraisal the state of a machine is realized on the basis carried out diagnostic tests, which consist in making measurements and conducting a deeper analysis of the results obtained. Diagnosing the technical state a electrostatic precipitator, which is included in power units and it is implemented in accordance with the Polish Standard PN-Z-04030-7:1994 “Measurement of the concentration and mass flux of dust in exhaust gases by the gravimetric method”. Currently, the parameters specified in the Ordinances of the Minister of the Environment are mainly controlled such as chemical compounds like: NOx, SOx and in addition, the amount of dust to be removed from the exhaust gases. However, we also have to consider whether the existing methods of control and monitoring ESP operation are sufficient to carry out the key assessment the technical state of the electrostatic precipitator and on this basis, it enable further application of actions, in order to predict the consumption and possible failure of the object.
Artykuł zawiera metodykę postępowania podczas diagnozowania stanu technicznego elektrofiltru. Elektrofiltr jest maszyną krytyczną ze względu na kluczową funkcję, jaką pełni obiekt w złożonym systemie oczyszczania gazów odlotowych z pyłu. Diagnozowanie stanu technicznego maszyn krytycznych należy przeprowadzać w celu zachowania pełnej sprawności obiektu i nie dopuszczenia do występowania awarii, prowadzących do wyłączenia urządzenia z eksploatacji. Należy dobrać a następnie zastosować kluczową metodę pozwalającą na prowadzenie stałego nadzoru podczas eksploatacji elektrofiltrów. Monitorowanie stanu technicznego maszyn krytycznych ma na celu zlokalizowanie wstępnych faz uszkodzeń poszczególnych podzespołów, zespołów, czy też elementów obiektów wpływających na pracę całej maszyny.
EN
The article contains methodology of the technical condition diagnosis, which is based on the genesis of the ESP condition. The electrostatic precipitator is a critical machine due to its key function, what is the object in the complex purification off-gases system from the dust. The technical condition diagnosis for critical machines carried out for the purpose maintaining the full efficiency of the device and not allowing frequent failures, which can lead to the device being taken out of operation. Key methods should be selected and then applied to allow continuous supervision during the operation of electrostatic precipitators. The technical condition monitoring of critical machines is aimed at locating initial damage phases of subassemblies, assemblies or elements with the device affecting the work of entire machine.
Nieprawidłowa lokalizacja i eksploatacja składowisk odpadów może oddziaływać negatywnie na środowisko, w tym na jakość wód powierzchniowych i podziemnych. Stopień uciążliwości składowiska jest uzależniony od składu chemicznego i mineralnego zdeponowanych odpadów, ale także od budowy składowiska, technologii składowania oraz warunków hydrogeologicznych i lokalizacyjnych. W artykule analizowano wpływ składowiska odpadów górniczych Smolnica na zasoby wodne w jego otoczeniu. Jakość wód powierzchniowych i podziemnych, a także odcieków oceniono na podstawie badań monitoringowych obejmujących okres od 2004 do 2015 roku: wody powierzchniowe i odcieki oraz w latach 2009-2015: wody podziemne.
EN
Incorrect location and exploitation of landfills negatively affect the environment, including the environment of surface water and underground water. The degree of onerousness of the landfill depends on the chemical and mineral composition of deposited wastes, and also construction, storage technology and geological, hydrogeological, hydrological, and location of landfill. In the article the impact of Smolnica mining waste landfill on the water environment was considered. Quality of surface and underground water, and also leachate was assessed on the basis of monitoring studies covering the period from 2004 to 2015 year (surface water and leachate) and period from 2009 to 2015 year (underground water).
Stosunki wodne w górnej części zlewni rzeki Kłodnicy są kształtowane w głównej mierze przez prowadzoną od dziesięcioleci działalność wydobywczą, która przyczynia się do powstawania podtopień i zalewisk w dolinie rzeki i jej dopływów. W artykule pokazano wpływ prognozowanych obniżeń terenu na zasięg i głębokość stref zalewowych, utworzonych w wyniku przejścia hipotetycznej fali powodziowej o prawdopodobieństwie pojawienia się p=0,2%, a tym samym na wielkość zagrożenia powodziowego w tej części zlewni. Strefy zalewowe zostały wygenerowane w wyniku symulacji przeprowadzonych na opracowanym dwuwymiarowym modelu rzeki Kłodnicy, z wykorzystaniem oprogramowania MIKE FLOOD.
EN
In the upper part of the basin of Kłodnica river hydrographic conditions are shaped primarily by decades of mining activity, which contributes to the formation of flooding and fens in the river valley and its tributaries. The article presents impact of forecasted land area slump on the range and depth of floodplains created by the passage of hypothetical flood wave with probability of occurrence p = 0.2%, and thus the size of the flood hazard in this part of the basin. The floodplains were generated by simulation carried out on the developed two-dimensional model of the Kłodnica river using MIKE FLOOD software.
W artykule przedstawiono metodykę wyznaczania terenów zalewowych na przykładzie zlewni rzeki Kłodnicy. Wieloletnia działalność wydobywcza, prowadzona przez kopalnie węgla kamiennego znajdujące się w granicach zlewni, doprowadziła do osiadań powierzchni terenu, utworzenia zalewisk w nieckach osiadania, zaburzeń grawitacyjnego spływu wód i w konsekwencji do zwiększenia zagrożenia powodziowego. Do określenia wzajemnego oddziaływania rzeki i terenów zalewowych wykorzystano oprogramowanie Duńskiego Instytutu Hydrauliki (DHI) - MIKE 11, umożliwiające opracowanie modeli jednowymiarowych. Modelem objęto odcinek Kłodnicy od km 67+313 do km 48+988. Dysponując gotowym modelem hydraulicznym, wykonano obliczenia modelowe dla fali hipotetycznej o kulminacji odpowiadającej przepływowi o prawdopodobieństwie przewyższenia p = 0,1%. W efekcie przeprowadzonych obliczeń określono potencjalne miejsca wystąpienia terenów zalewowych w dolinie rzecznej.
EN
The article presents the methodology of determining location of flood plains based on the example of the Kłodnica River basin. Many years of mining activity carried out by coal mines located within the area of the basin led to soil settlements filling with water, to disturbances in gravitational water flow and, as a consequence, to an increased flood risk. To determine the mutual interactions between the river and the flood plain, the authors used the Danish Hydraulic Institute’s software - MIKE 11, allowing elaboration of one-dimensional models. The model covered the Kłodnica River section from km 67+313 to km 48+998. Having a complete hydrological model, the authors performed model calculations for a hypothetical wave of the culmination corresponding to the exceedance probability of p = 0.1%. The calculations allowed determining the location of potential flood plains in the river valley.
Cel pracy: Celem artykułu jest opisanie wymiarów i składu ciała zawodowych strażaków ze szczególnym uwzględnieniem zawartości tłuszczu w ich organizmie. Materiał i metody: Zbadano kohortę 178 strażaków. Byli to mężczyźni w wieku od 19,5 roku do 53 lat, przy czym średni wieku metrykalny (WM) badanych wynosił prawie 32 lata. Strażaków podzielono na 3 grupy wiekowe. Pierwszą z nich tworzyli ratownicy do 25 roku życia (n = 75, 42% wszystkich badanych, średni WM – prawie 22 lata), drugą – ratownicy w wieku od 25 do 44 lat (n = 79, 44% wszystkich badanych, średni WM – prawie 37 lat), a trzecią – ratownicy powyżej 44 roku życia (n = 24, 14% wszystkich badanych, średni WM – prawie 49 lat). U wszystkich badanych w godzinach porannych mierzono wysokość ciała (WC, cm) i masę ciała (MC, kg). Do pomiarów badani przystępowali w lekkich strojach sportowych, bez butów. Wszystkie pomiary przeprowadzał ten sam zespół badaczy, posługując się tymi samymi urządzeniami. W celu zmierzenia WC posłużono się stadiometrem, a w celu zmierzenia zawartości tłuszczu w organizmie (FM, kg) – metodą bioimpedancji elektrycznej. Do oceny składu ciała wykorzystano analizator wyposażony w cztery elektrody (model tetrapolarny). Masę tłuszczu wyrażano w kilogramach i w stosunku do masy ciała (FM%, PBF). Na podstawie pomiarów WC, MC i FM obliczono wskaźniki masy ciała (BMI, kg/m²) oraz wskaźnik otłuszczenia ciała (FMI, kg/m²). Wyniki: Stwierdzono, że średnie unormowane wartości masy ciała i wartości wskaźnika masy ciała w grupach zawodowych strażaków w wieku od 25 do 44 lat i powyżej 44 lat sytuują się na górnej granicy lub ponad górną granicą normy populacyjnej (2,0 SDS). W wyniku analizy wartości wskaźnika otłuszczenia potwierdzono, że duży odsetek strażaków powyżej 25 roku życia cechuje nadwaga, a nawet otyłość. Wnioski: Zaobserwowano, że wraz z wiekiem otłuszczenie badanych mężczyzn znamiennie się zwiększa i jest na tyle duże, że 1/3 strażaków powyżej 25 roku życia uznano za osoby nadmiernie otłuszczone. Stwierdzono, że: 1. ocenę zdolności do wykonywania zadań ratowniczych należy rutynowo przeprowadzać, dokonując także pomiaru składu ciała ze szczególnym uwzględnieniem pomiaru zawartości tłuszczu w organizmie; 2. wraz z wiekiem, szczególnie po ukończeniu 25 roku życia, masa ciała strażaków zwiększa się z powodu nadmiernego otłuszczenia, co u niektórych z nich prowadzi nawet do otyłości; 3. bez względu na sposób oceny stanu otłuszczenia odsetek osób z nadwagą i otyłych wśród zawodowych strażaków jest znaczący.
EN
Aim: The aim of the article is to describe body measurements and body composition in professional firefighters, with a particular focus on body fat. Material and Methods: A cohort of 178 firefighters aged from 19.5 to 53 years was examined, with mean chronological age (CA) of almost 32 years. Study participants were divided into 3 age groups: up to 25 years of age (n = 75.42% of all study participants, mean CA = 22 years), from 25 to 44 years (n = 79.44% of all study participants, mean CA = 37 years) and the oldest, aged over 44 years (n = 24.14% of all study participants, mean CA = 49 years). Body height (BH, cm) and body mass (BM, kg) were measured in the morning by means of the same measurement equipment. Body height was measured using a stadiometer. The participants were wearing light sportswear and were barefoot. The measurements were always performed by the same research team. A stadiometer was used to measure BH and bioelectrical impedance analysis was used to evaluate fat mass in body composition (FM, kg). The evaluation of body composition was performed using the analyser equipped in 4 electrodes (tetrapolar model). Fat mass was expressed in kg and relative to body mass (FM%, PBF). BH, BM and FM measurements were used to calculate body mass index (BMI, kg/m²) and fat mass index (FMI, kg/m²).Results: It was found that the mean standardised values of body mass and body mass index in groups of firefighters with CA of 25-44 years and those over 44 years are at or over the upper limit for the population standard (2.0 SDS). The analysis of fat mass index (FMI, kg/m2) demonstrated that a large percentage of firefighters aged over 25 years were characterised by overweight or even obesity. Conclusions: It was demonstrated that body fat in the study participants increased with age. This tendency is so pronounced that a third of the firefighters aged over 25 years were overweight. It was found that: 1. The evaluation of the ability to perform rescue operations should be routinely conducted using body composition examinations, with a particular focus on body fat; 2. the body mass of professional firefighters increases with age, especially after turning 25, due to excess body fat, which in certain firefighters leads even to obesity; 3. regardless of the method of evaluating body fat, the percentage of overweight and obese individuals among firefighters is considerable.
Jednym z negatywnych skutków podziemnej eksploatacji węgla kamiennego jest zaburzenie warunków wodnych na powierzchni terenu i wzrost zagrożenia powodziowego. Górna część zlewni rzeki Kłodnicy należy do obszarów, gdzie od wielu lat prowadzone są roboty eksploatacyjne, a skutkiem prowadzonych prac są zaburzenia grawitacyjnego spływu wód powierzchniowych oraz powiększający się zasięg podtopień i zalewisk w dolinie rzeki i jej dopływów. W obszarze tym przewiduje się dalszą podziemną eksploatację węgla kamiennego, która prowadzona będzie głównie systemem z zawałem stropu i docelowo obejmie okres do roku 2045. Maksymalne prognozowane osiadania terenu dochodzić będą do wartości około 17,5 m. Do wyznaczenia zasięgu stref zagrożenia powodziowego w zlewni Kłodnicy, na odcinku jej przepływu przez obszary górnicze kopalń, opracowano dwuwymiarowy model rzeki z wykorzystaniem oprogramowania MIKE FLOOD, pakietu łączącego w sobie model jednowymiarowy MIKE 11 i dwuwymiarowy MIKE 21, pozwalającego określić wzajemne oddziaływanie rzeki i terenów zalewowych. Obliczenia wykonano dla fali hipotetycznej o kulminacji odpowiadającej przepływowi o prawdopodobieństwie przewyższenia p = 0,2%. W artykule przedstawiono wyniki symulacji przeprowadzonych dla dwóch scenariuszy powodziowych: uwzględniających aktualne ukształtowanie powierzchni terenu odwzorowanego w postaci Numerycznego Modelu Terenu (NMT) oraz dla powierzchni terenu obniżonej o wielkość prognozowanych osiadań, wykorzystując zmodyfikowany NMT. Jako narzędzie wspomagające proces modelowania wykorzystano oprogramowanie ArcGIS Desktop. Prognozowane obniżenia powierzchni terenu zwiększą zagrożenie powodziowe w górnej części zlewni Kłodnicy. Nastąpi pogorszenie warunków spływu wód i zwiększenie zasięgu obszarów bezodpływowych, a strefa zalewowa będzie stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla zabudowy mieszkaniowej.
EN
One of the negative effects of underground coal mining operations is a disorder of the surface water conditions and an increase in the flood hazard. The upper part of the Kłodnica river basin is an area in which mining ac tivities are conducted. The disturbance of the gravitational flow of water and enlarging the range of inundations and ponds in the river and ponds in the main river and side streams valleys are the results of these mining activities. It is expected that further underground coal mining operations will be conducted using the logwall caving method and it will be conducted until 2045. The maximum predicted ground subsidences will be equal to 17.5 m. A two – dimensional model of the Kłodnica river was created using MIKE FLOOD computer software to determine the extent of flood hazard zones in the Kłodnica river basin in the section where it passes the mining areas. MIKE FLOOD is a package which contains 1D and 2D flood simulation engines and enables to identify the interactions between the river and the floodplains. Model calculations were made for a hypothetical flood-wave with its culmination corresponding to a flow of exceedance probability p = 0.2%. In the article, the results of simulations for two flood scenarios were compared: for the current topography based on the digital terrain model (DTM) and for the topography including predicted ground subsidence using the modified DTM. ArcGIS Desktop was used as the software supporting the modeling process. The predicted ground subsidence will make the flood hazard higher in the upper part of Kłodnica river basin. The conditions of the flow of water will get worse and the extent of drainless areas will enlarge. The floodplain will create a risk to residential housing.
W artykule przedstawiono propozycję oceny zasięgu wpływu prowadzonej eksploatacji górniczej z wykorzystaniem nowoczesnego lokalizatora MobileMapper 120. Jest to urządzenie pomiarowe do gromadzenia i przetwarzania danych przestrzennych oraz tworzenia map wyróżniające się nowatorską technologią Z-Blade, która pozwala na dużo szybszą inicjalizację przy dowolnej kombinacji satelitów GPS lub GLONASS. Metodykę pomiarów przedstawiono na przykładzie oceny zasięgu zalewiska, w trudnym zalesionym terenie. Przedstawiona metodyka może być wykorzystana do monitoringu rozwoju zasięgu wpływów eksploatacji górniczej na każdym etapie zaznaczenia się ich na powierzchni.
EN
The article presents a proposal methodology to assess the extent of the effects of continued mining operation using modern locator MobileMapper 120 is a measuring device for the collection and processing of spatial data and mapping outstanding pioneering technology Z- Blade. This technology allows to much faster initializing any combination of GPS or GLONASS satellites. Measurement methodology exemplified by the evaluation range flood plain, the rough wooded terrain. The methodology can be used to monitor the development within effects of mining at any stage of the selection to the surface.
W artykule przedstawiono metodykę wyznaczania stref zalewowych na przykładzie górnej części zlewni rzeki Kłodnicy. Na obszarze tym prowadzi się wieloletnią działalność wydobywczą w kopalniach węgla kamiennego, co doprowadziło do osiadań powierzchni terenu, utworzenia zalewisk w nieckach osiadania, zaburzeń grawitacyjnego spływu wód i w konsekwencji do zwiększenia zagrożenia powodziowego w zlewni. Do określenia wzajemnego oddziaływania rzeki i terenów zalewowych wykorzystano oprogramowanie Duńskiego Instytutu Hydrauliki (DHI) – Mike FLOOD. Pakiet MIKE FLOOD składa się z MIKE 11, umożliwiającego opracowanie modelu jednowymiarowego oraz MIKE 21, który służył do opracowania modelu dwuwymiarowego. Wykonano obliczenia modelowe dla fali hipotetycznej o kulminacji odpowiadającej przepływowi o prawdopodobieństwie przewyższenia p = 0,2%. W efekcie przeprowadzonych obliczeń określono potencjalne miejsca wystąpienia terenów zalewowych w zlewni.
EN
This paper presents the methodology of determining flood hazard zones illustrated with the example of the upper part of Kłodnica river basin. This is the area where mining activities in coal mines are conducted what have led to ground subsidence, formation of ponds in subsidence troughs, disturbance of gravitational flow of water, resulting in consequence in higher flood hazard within the river basin. The interactions between the river and the floodplains were studied with the help of MIKE FLOOD by DHI computer software. MIKE FLOOD package contains MIKE 11 tool which enables to create a one-dimensional model and MIKE 21 tool which was used to prepare a two-dimensional model. Model calculations were made for a hypothetical flood-wave with its culmination corresponding to a flow of exceedance probability p = 0,2%. As a result of these calculations potential flooded areas within the river basin were determined.
Minimalizacja strat powodziowych jest uzależniona od właściwego wyznaczenia zasięgu stref zalewowych, co wymaga opracowania modelu hydraulicznego w programie MIKE FLOOD. Przygotowanie danych wejściowych do modelu przeprowadza się w programach GIS. Jednym z powszechnie wykorzystywanych programów jest ArcGIS Desktop firmy ESRI. W artykule omówiono wybrane funkcje i narzędzia programu ArcGIS Desktop niezbędne do budowy modelu hydraulicznego na przykładzie zlewni rzeki Kłodnicy oraz wizualizacji otrzymanych wyników w postaci map zagrożenia powodziowego.
EN
Flood losses minimization is dependent on proper determining the extent of flood hazard zones what requires the development of a hydraulic model by means of MIKE FLOOD application. Preparation of the input data for the model is carried out using GIS software. One of the programmes commonly used is ArcGIS Desktop by ESRI. In the article selected functions and tools of the ArcGIS Desktop programme were presented - the functions and tools which are necessary to prepare the hydraulic model and to visualize the obtained results as flood hazard zones.
Only ambitious and success-driven enterprises are able to adapt to continuous changes in closer and further business surroundings. Modern enterprises strive for meeting the customers' expectations and needs. Even the most successful enterprises cannot cease to be competitive and survive only with what they have already achieved. Enterprises have to adopt strategies to ensure continuous development. The aim of the SWOT method, on the one hand, is to indicate the direction the enterprise should take in order to utilize their potential as much as possible and, on the other hand, to realize the shortcomings that should be improved. SWOT analysis helps determine the strategic factors to be used during planning further development of the enterprise. The analysis carried out in the study provided a transparent insight into the factors which depend on the enterprise and those that cannot be affected directly. The recommended mini-mini strategy means that the enterprise is in a good market situation whereas external threats are deepened with internal weaknesses of the enterprise.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In this work, the effect of titanium dioxide (TiO2) thin film microstructure on photocatalytic and biological activity was described. The films were prepared by low-pressure and high-energy magnetron sputtering processes. The structural investigations performed by X-ray diffraction revealed that the films from both the processes were nanocrystalline. It was found that TiO2 prepared by low-pressure process had the anatase structure with crystallites in size of 20 nm, while the film deposited in high-energy process had the rutile form with crystallites in size of 5 nm. The analysis of surface topography with the aid of optical profiler showed that all prepared films were homogenous and their roughness was lower than 1 nm. The wettability studies revealed hydrophilic nature of both films. The values of water contact angle obtained for anatase and rutile films were equal to 40° and 49°, respectively. Both types of the thin films were photocatalitycally active, but rutile exhibited higher decomposition rate as compared to anatase. During the photocatalytic reaction in the presence of TiO2-rutile film after 12 hours of UV-Vis irradiation 30 % of phenol was decomposed, whereas in case of TiO2-anatase it was only 10 %. Moreover, the influence of as-deposited coatings on the growth of selected microbes (Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Candida albicans) was examined. It was found that the structural properties of TiO2 had an effect on biological activity of these films.
Construction is a sector where final effect too rarely meets expectations of investors in terms of quality. Using tools of quality management in this sector remains not much popular and does not have many enthusiasts. This approach results from specific construction activities that are characterized by the lack of repeatable results, which causes that using tools and principles of TQM is much more difficult than in production enterprises. Continual improvement is the only way to improve competitiveness of an enterprise and to satisfy customers. One of the principles of Total Quality Management (TQM) is process approach. The paper aim is indication and analysis of basic, auxiliary and service processes in construction services in order to improve quality of these processes. Area of factors that affect quality of construction was analysed in four areas: project quality, quality of subjects of labour, quality of means of labour and product quality. Based on the analysis of determinants of quality of construction services, a model of process approach was developed for the enterprises in this sector. The paper identifies the factors which most substantially reduce quality of construction processes: improper build quality (33.11%) and irregularities in the construction project (24.9%).
PL
Budownictwo jest branżą, w której efekt końcowy zbyt rzadko odpowiada oczekiwaniom inwestora pod względem jakościowym. Stosowanie narzędzi zarządzania jakością w budownictwie jest mało popularne i nie spotyka się z entuzjazmem. Podejście takie wynika ze specyfiki działalności budowlanej charakteryzującej się brakiem powtarzalności wyników w związku, z czym stosowanie narzędzi i zasad TQM jest dużo trudniejsze niż w przedsiębiorstwach produkcyjnych. Ciągłe doskonalenie jest jedyną drogą prowadzącą do wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstwa i zadowolenia klienta. Jedną z zasad TQM jest podejście procesowe. Głównym celem artykułu jest wskazanie i analiza procesów podstawowych, pomocniczych i obsługi w usługach budowlanych w celu poprawy ich jakości. Przeprowadzono analizę czynników kształtujących jakość usług budowlanych w czterech obszarach: jakość projektu, jakość przedmiotów pracy, jakość środków pracy, jakość wykonania. Celem opracowania takiego modelu jest ograniczenie niezgodności w inwestycjach budowlanych. W artykule wykorzystując narzędzia zarządzania jakością zidentyfikowano czynniki, które w najwyższym stopniu obniżają jakość procesów budowlanych: niewłaściwa jakość wykonania (33,11%) oraz niezgodności związane z projektem budowlanym (24,9%).
W pracy przeanalizowano wpływ dokonanej i planowanej eksploatacji górniczej na morfologię terenu i stosunki wodne obszaru górniczego ZG „Sobieski". Prognozowane zmiany morfologii terenu w latach 2008-2017 związane są z obniżeniami, jakie wystąpią w tym okresie w wyniku realizacji zaplanowanych robót eksploatacyjnych. Do oceny zmian morfologii terenu i stosunków wodnych wykorzystano wielkości prognozowanych osiadań terenu, których podstawą sporządzenia były projekty eksploatacji pokładu 304/2 oraz harmonogram wybierania poszczególnych ścian. Z przeprowadzonej analizy zmian morfologii terenu pod wpływem prognozowanych osiadań wynika, że wykształcą się trzy niecki obniżeniowe. Największe obniżenia przekraczające 3 m wystąpią w centralnej i południowej części obszaru lasów Leśnictwa Podłęże (niecka I i II), obniżenia ok. 2,5 m wystąpią w niecce III, przy zachodniej granicy obszaru badań, pod korytem rzeki Przemszy.
EN
This paper presents the influence of mining exploitation on the terrain morphology and water regimes in the area of "Sobieski" mine. The predicted changes in the morphology in 2008-2017 would result from drops, which may occur as the result of the planned works. The assessment of changes in morphology and water regimes had employed the quantities of potential subsidence, based on projects of exploitation of bed no. 304/2 and the schedule of mining for particular walls. The analysis of the influence of the predicted subsidence on the changes in the terrain morphology led to the idea that three subsidence trough may occur. The deepest may exceed 3m an will occur in the central and southern part of the area of Podleze forestry (trough I and II), subsidence of about 2,5m may occur in trough III by the western perimeter of the research area under the river-bed of Przemsza river.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This article concerns analysis of the relationships between the quality level and TPM coefficients reflecting the efficiency of a die casting machine. In order to achieve this, the main loss resulting from insufficient efficiency of the machine was described. The causes of die casting machine downtime and its impact on the level of non-conforming products were also discussed.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule scharakteryzowano wpływ zanieczyszczeń, generowanych przez rolnictwo, na jakość płytkich wód podziemnych w zlewni rzeki Bierawki. Wody te, ze względu na słabą izolację przed przenikaniem zanieczyszczeń z powierzchni terenu, są dobrym wskaźnikiem poziomu presji na środowisko. W artykule wykazano zależność stężeń związków azotowych, fosforanów i potasu w wodach gruntowych od pory roku, głębokości występowania zwierciadła wody oraz charakteru przepuszczalności gruntów, stanowiących nadkład ujmowanej warstwy wodonośnej. Uzyskane wyniki badań posłużyły do wykreślenia mapy obszarów występowania wód wrażliwych na zanieczyszczenia azotanami oraz obszarów wód czystych.
EN
In this paper characterized influence of impurities generated by agriculture on quality of shallow underground water in Bierawka river basin. This water is a good indicator of pressure level on environment, because it is slightly isolated from infiltration impurities from land surface. In this paper showed dependence concentration of nitrate compounds, phosphate and potassium in ground water on seasons, depth of ground water level and on character of permeability of grounds, whose are the overlay of water-bearing layer. The analyses results were used for drawing the map of nitrate vulnerable zones and pure water areas.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This study focuses on determination of the relationships between equipment efficiency in casting machines and the level of quality. The determination was made based on coefficients of Total Productive Maintenance and r correlation coefficient. The degree at which break-downs and downtime affect the occurrence of non-conforming products was also evaluated. The goal of further investigations is to determine the structure of downtime and finding which downtime types have greatest impact on the quality of die-casting products.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The goal of this study is to investigate the impact of equipment efficiency in casting machines on the quality of die castings made of Al-Si alloys in consideration of their modernity. Analysis focused on two cold-chamber die-casting machines. The assessment of modernity of the equipment was made based on ABC analysis of technology and Parker’s scale. Then, the coefficients of total productive maintenance (TPM) were employed for assessment of the efficiency of both machines. Using correlation coefficients r allowed authors to demonstrate the relationships between individual TPM coefficients and the number of non-conforming products. The finding of the study is pointing to the differences between the factors which determine the quality of castings resulting from the level of modernity of machines.
W artykule przedstawiono zmiany odpływu rzecznego w zlewni rzeki Bierawki, zachodzące pod wpływem czynników antropogenicznych. Zamieszczono charakterystykę wybranych elementów hydrometeorologicznych w wieloleciu 1956-2000, wykonaną na podstawie danych pomiarowych IMGW. Tendencje zmian opadów i przepływów w zlewni Bierawki określono za pomocą liniowej analizy trendów, a charakter tych zmian oceniono na podstawie analizy wskaźników okresowości zjawisk. Początek zauważalnych zmian w odpływie rzecznym określono na podstawie metody krzywej kumulacyjnej przepływów. Uwzględniając rosnącą tendencję odpływu i spadkową tendencję opadów w zlewni, oszacowano wielkość antropogenicznej składowej odpływu oraz określono tendencję rozwojową jej przebiegu.
EN
The article presents water outflow changes in the Bierawka river basin, occurring as a result of anthropogenic factors. It contains the characteristics of the chosen hydrometerological elements in the years between 1956-2000, realised on the basis of the Institute of Meteorology and Water Management measurement data. The tendencies of precipitations and flow changes in the Bierawka river basin were determined with the use of linear trends analysis and the character of these changes was evaluated on the basis of the analysis of the phenomena periodicity indicators. The beginnings of noticeable changes in the river outflow were determined at the basis of the flow cumulative curve. Taking into consideration the tendency of increasing outflow and decreasing precipitations in the basin, the value of the anthropogenic component in the outflow was determined and the development tendency of its progress was defined.
Przedstawiono wpływ działalności górnictwa podziemnego i tworzących się poeksploatacyjnych niecek osiadania na warunki krążenia wód powierzchniowych i podziemnych. Zmiany stosunków wodnych w obszarze górniczym KWK "Szczygłowice", gdzie wody powierzchniowe i gruntowe są odizolowane od wyrobisk górniczych warstwami nieprzepuszczalnymi, zaznaczają się przede wszystkim powstawaniem terenów podtopionych w wyniku zmiany spływu wód oraz zmniejszenia głębokości zalegania wód gruntowych. Oceniono zmiany ukształtowania powierzchni terenu i związane z nimi przekształcenia stosunków wodnych w zlewni rzeki Bierawki pod wpływem dokonanych i planowanych robót górniczych. Przeprowadzono analizę hydrologiczno-hydrauliczną zlewni Bierawki oraz przedstawiono koncepcję zabezpieczenia przeciwpowodziowego terenu górniczego KWK "Szczygłowice".
EN
The influence of underground mining and mining subsidence on surface und underground waters circulation is presented in the paper. Changes of hydrological regime within the Szczygłowice mining area, where both surface and underground waters are isolated from the mining workings by the impermeable layers, are characterized mainly by flooded areas appearance. It is a result of changes in water flow direction and shallowing of the water table. The changes in the terrain morphology due to former and planned mining activities, and its influence on the water conditions transformation within the Bierawka river catchment are assessed. The concept of flood protection plan within the Szczygłowice mining area is presented on the background of hydrologic-hydraulical analysis of the Bierawka river catchment.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.