Artykuł przedstawia ilościowe zestawienie inwestycji w zakresie głębienia i pogłębiania szybów w Polsce w latach 2000–2017 w porównaniu do lat wcześniejszych oraz omawia rozwiązania techniczne, które zastosowano przy ich realizacji.
EN
After the war, until 1970, Polish coal mining underwent the largest number of shaft drilling (157) and dredging (36) investments. In 1970-1985, 55 shafts were drilled and 27 were dredged, and in 1985-2000: there were, respectively: 27 and 21 shafts. This proves that the demand for such investments has been gradually dwindling. Only one shaft was built between 2000 and 2017 (the Bzie shaft in the KWK “Borynia-Zofiówka-Jastrzębie” mine), and in 2017, the dredging of a second shaft was commenced (the Grzegorz shaft in ZG “Sobieski”). However, the demand for new mine strata to be explored with the use of old shafts is high, which is why 6 shafts were dredged in this period, and 4 are currently in the progress of dredging. In the same period, KGHM S.A. dredged 2 shafts, and shaft GG-1 is currently undergoing dredging and will ultimately be the deepest one (1340.7 m) in Poland. As shaft drilling and dredging companies have gained experience in shaft works, new technologies were implemented, such as the steel structures used in artificial shaft bottoms, including so-called portable locking plates, dredging with the use of a special method - the freeze-fracturing method applied at the depth of up to 655 m, or the use of layered casings in salt deposits, which protect the shaft pit against the effects of plastic salt mine sidewall deformations.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Stan techniczny wyrobisk pionowych, zwłaszcza szybów i szybików jest kluczowym zagadnieniem w zapewnieniu ciągłości pracy podziemnych kopalń. Wyrobiska te stanowią główne drogi odstawy, a także pełnią istotne funkcje wentylacyjne. Z tych względów prowadzi się okresowe badania tych obiektów. Zaniechanie tych działań może prowadzić do poważnych awarii. W artykule przedstawiono przykład zastosowania technik dostępu linowego w badaniu stanu technicznego obudowy szybika „Południowego" w Kopalni Soli „Kłodawa", przez zespół rzeczoznawców z Głównego Instytutu Górnictwa.
EN
The technical condition of vertical workings, particularly shafts and winzes is a key issue in ensuring the continuity of the operation of underground mines. These excavations are the main haulage roads and perform important ventilation functions. For these reasons periodic surveys of these objects are carried out. Failure to do so can lead to serious accidents. The article presents an example of using rope access techniques in the study of the technical condition of the „Southern" winze in „Klodawa" Salt Mine by a team of experts from the Central Mining Institute.
Ocena stanu technicznego obudowy szybowej często ogranicza się do badań określonych w powszechnie stosowanych normach PN-G-04210:1996 i PN-G-04211:1996. W przypadku stwierdzonych uszkodzeń obudowy lub na odcinkach szybu, na których spodziewane jest występowanie głębokich spękań lub pustek prowadzi się dodatkowe badania pozwalające na ocenę struktury materiału obudowy i górotworu. W artykule przedstawiono najczęściej stosowane sposoby badań obudowy z wykorzystaniem między innymi metod: „Impact-Echo”, „Impulse-Response” i georadarowej, wraz z przykładami ich zastosowania.
EN
Technical state assessment of shaft lining is often limited to the tests specified in commonly used PNG04210: 1996 and PN-G-04211: 1996. However, for the already identified damaged lining or for the shaft sections, in which the occurrence of deep cracks or voids behind (or in) the lining is expected, it is necessary to conduct additional tests. That paper presents the most commonly used research methods to assess the structure of the lining material and rock mass, such as: “Impact-Echo”, “Impulse Response” and GPR, along with examples of their use. The scope of applicability of the described methods varies depending on the type suspected lining damage, access to the needed media (water, air, electricity) and accessibility to the lining. The presented methods allow evaluation of the structure of the lining and the rock mass and determination of: occurrence of voids, cracks and gaps; location of leaks in the lining; estimation of the lining thickness; assessment of uniformity of the lining; evaluation the effectiveness of load transfer system in transmitting stresses across joints in the concrete; detection of presence of damage due to freezing and thawing.
Podczas okresowej kontroli stanu technicznego obudowy szybowej ocena wytrzymałości obudowy najczęściej prowadzona jest nieniszczącymi metodami sklerometryczną i ultradźwiękową. W niektórych wypadkach badania te uzupełniane są o wyniki laboratoryjnych testów wytrzymałościowych próbek obudowy, pobranych bezpośrednio z obudowy (badania niszczące). Pomimo wysokiej dokładności, metody takie jak „pull-off” czy „pull-out” stosowane są stosunkowo rzadko. W niniejszej pracy przedstawiono przegląd metod wytrzymałościowych badań obudów szybów górniczych, wraz z krótkim porównaniem ich cech charakterystycznych.
EN
During the periodic technical inspection of the shaft lining, the strength test of the lining is usually performed by non-destructive methods – sclerometric and ultrasound. In some cases, these tests are further extended by results of laboratory strength tests of samples taken directly from the lining (nde tests). Despite their high accuracy, methods such as “pull-off” or “pull-out” are rarely used. This study presents the review of strengthbased methods of mining shaft lining testing with a short comparison of their typical characteristics.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.