An excessive amount of heavy metals negatively affects the environment, causing degradation of large areas throughout the world. Therefore, the effective and inexpensive techniques focused on either removal of those substances or their long-term stabilization in situ need to be improved. We currently propose to use a calamine ecotype of Gypsophila fastigiata (Caryophyllaceae) for biological reclamation of wastes accumulated after Zn-Pb ores enrichment. Plants were cultivated in (1) untreated waste material (control), (2) wastes enriched with mineral fertilizers, and (3) wastes enriched with sewage sludge. Photosynthetic pigments content and electrolyte leakage outside plasma membrane were tested periodically in representative samples. In untreated waste material growth gradually deteriorated during the season. The content of chlorophyll a in leaves taken from control plants decreased more than threefold from 0.51 mg/g f.m. at the beginning to 0.14 mg/g f.m. at the end of the growing season, whereas in treatment with sewage sludge the reduced seasonal variations in photosynthetic pigments content was ascertained (0.78 mg/g f.m. for chl a and 0.20 mg/g f.m. for chl b , both in the spring and autumn) what positively influenced the plant growth. The results indicate that tested G. fastigiata genotype might be used in an assisted revegetation project.
Production of vegetables and fruits in Poland is most often quite intensive, thus it is basing on introducing into soil large doses of mineral fertilizers, little manuring and without or with the limited crop rotation. Producers of vegetables apply high amounts of fertilizers leading often to their exaggerated accumulation in the soil. The aim of the work was to evaluate the abundance of nutrients, and determine changes in the soil environment resulting from agro-technological treatments applied in the intensive growing of vegetable in foil tunnels and open ground. Results of studies indicated the acidification of soils under the vegetable growing, especially in foil tunnels as a result of intensive mineral fertilizing which have increased the hydrolytical acidity, reducing the share of alkaline cations in the soil sorption complex in comparison with the agriculturally unused soil of the region. In the soil under open ground and foil tunnels vegetable cultivation a decrease of the organic carbon and accumulation of available forms of potassium and phosphorus were observed when comparing with the unused soil. The accumulation of available phosphorus and potassium in the soil under the vegetable cultivation was so significant that it can adversely affect uptaking of other nutrients by vegetables, thus lowered their ability to supply plants with nutrients, as well as affect adversely the environment.
PL
Produkcja warzyw i owoców w Polsce ma najczęściej charakter intensywny, czyli polega na wprowadzaniu do gleby dużych dawek nawozów mineralnych, niewielkim nawożeniu nawozami organicznymi i bez lub z ograniczonym płodozmianem. Producenci warzyw wprowadzają do gleb duże ilości nawozów, prowadząc często do ich nadmiernej akumulacji w glebie. Celem pracy było ocena zasobności w składniki odżywcze oraz określenie zmian właściwości środowiska glebowego zachodzących na skutek zabiegów agrotechnicznych stosowanych w intensywnej uprawie warzyw w tunelach foliowych i gruncie. Rezultaty przeprowadzonych badań wskazały na zakwaszenie gleb pod uprawą warzyw, szczególnie w tunelach foliowych w wyniku intensywnego nawożenia mineralnego, w efekcie którego wystąpiło zwiększenie kwasowości hydrolitycznej, zmniejszenie udziału kationów zasadowych w kompleksie sorpcyjnym tych gleb w porównaniu z glebą nieużytkowaną rolniczo tego regionu. W glebach upraw gruntowych i tunelowych warzyw zaobserwowano również zmniejszenie zawartości węgla organicznego i nagromadzenie przyswajalnych form fosforu i potasu w porównaniu do gleby nieużytkowanej. Akumulacja fosforu i potasu przyswajalnego w glebach pod uprawą warzyw była tak znaczna, że może mieć niekorzystny wpływ na pobieranie innych składników pokarmowych przez warzywa, a zatem obniżyć ich zdolność do zaopatrywania roślin w składniki pokarmowe, a także niekorzystnie wpływać na środowisko.
It was tested the usefulness of Betula pendula, Prunus cerasus L.‘Tabel Ž Edabriz’, Prunus domestica ‘Dabrowicka purple plum’ and Taxus baccata clones in removal of metallic elements from post flotation tailings contaminated with cadmium, lead and zinc. Obtained results indicated a certain potential in that respect of plants belonging to the genus Prunus, therefore it is recommended to monitor carefully the orchard farms located within impact of metalliferous dusts containing heavy metals. Examined clone of B. pendula expressed the ability to take up and accumulate relatively high amounts of Cd, Pb and Zn in roots with their further transfer to aboveground organs. Tested genotype of Taxus baccata proved to be inappropriate for this purpose. It can be only considered efficient to stabilize spoil shelves and slopes in order to prevent wind and water erosion.
PL
Testowano przydatność klonów Betula pendula, Prunus cerasus L.'Tabel Ž Edabriz', Prunus domestica 'Węgierka Dąbrowicka', i Taxus baccata do usuwania metali ciężkich z materiałów odpadowych zanieczyszczonych kadmem, ołowiem i cynkiem. Uzyskane wyniki wskazują na pewien potencjał roślin z rodzaju Prunus w tym zakresie. Z tego względu należy prowadzić monitoring upraw sadowniczych zlokalizowanych w zasięgu oddziaływania metalonośnych pyłów zawierających metale ciężkie. Wykorzystany w badaniach klon brzozy wykazał zdolność pobierania i akumulowania względnie dużych ilości Cd, Pb i Zn w korzeniach i ich przemieszczania do pędów. Testowany klon Taxus baccata okazał się nieprzydatny do usuwania tych pierwiastków z odpadów poflotacyjnych i może być jedynie wykorzystany do stabilizacji półek i zboczy w celu zapobieżenia erozji eolicznej i wodnej.
The processes of soil degradation present a serious threat to ecosystem sustainability. The objectives of the work were: to estimate differences in microstructures of loess soils of agro-, meadow and deciduous forest ecosystems, and to evaluate the extent to which image analysis could be applied to measure changes in this property. The arable soil was characterized by a lower value of macroporosity and the image area occupied by organic matter aggregates while meadow soil with a high amount of organic matter and neutral soil reaction presented the highest share of large excrements attributed to earthworms. Results of this work confirm opinions that deep tillage compaction can reduce the biomass and diversity of most soil organisms while hay crops improves soil fertility and helps maintaining biodiversity. The image analysis protocols developed to quantify the soil features mostly affected by the way of soil use, resulted effectively in bringing out differences between those properties in analyzed soils.
PL
Procesy degradacji stanowią duże zagrożenie dla stabilności ekosystemów. Celami pracy było: ustalenie różnic w mikrostrukturze gleb lessowych ekosystemów uprawnych, łąkowych i lasów liściastych oraz określenie w jakim stopniu analiza obrazu może być stosowana do określania zmian tej właoeciwości. Gleba orna charakteryzowała się najniższą mikroporowatością i powierzchnią obrazu zajmowaną przez agregaty materii organicznej pochodzenia zwierzęcego, podczas gdy w glebie łąki, w której oznaczono dużą zawartość materii organicznej i obojętny odczyn, występował również największy udział dużych ekskrementów przypisywanych dżdżownicom. Rezultaty tej pracy potwierdzają opinie, że orka powodująca kompakcję gleby może redukować biomasę i różnorodność organizmów glebowych, podczas gdy użytkowanie łąkowe pomaga w utrzymaniu bioróżnorodności. Metody analizy obrazu stosowane do określania jakości właściwości gleb, modyfikowanych głównie poprzez sposób użytkowania okazały się skuteczne dla określenia różnic w tych właściwościach między analizowanymi glebami.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
One of the factors determining soil fertility is the content of nutrients, easily available for plants. The objective of the work was the assessment of the effect of the soil use on the content of nutrients and the evaluation how their content is in geologically uniform loess soils and non-uniform underlain with sand. As a result of studies it can be ascertained that agricultural practices performed on arable lands contributed to enrichment in phosphorous available for plants in humus horizons. Surface horizons of arable lands and meadows were characterized also by a higher content of available magnesium and exchangeable magnesium and potassium in comparison with forest soils. When sand bedrock underlying loess lowered the nutrient abundance in non-uniform soils.
PL
Jednym z czynników warunkujących żyzność gleby jest zawartość składników pokarmowych występujących w formach dostępnych dla roślin. Celem pracy była ocena wpływu sposobu użytkowania gleby na zawartość składników biogennych oraz określenie, jak kształtuje się ich zawartość w glebach lessowych całkowitych oraz niecałkowitych podścielonych piaskiem. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że zabiegi uprawowe na gruntach ornych przyczyniły się do wzbogacenia poziomów próchnicznych gleb w fosfor przyswajalny dla roślin. Poziomy powierzchniowe gruntów ornych i gleb łąkowych charakteryzowały się również większą zawartością przyswajalnego dla roślin magnezu oraz wymiennych form magnezu i potasu w porównaniu z glebami leśnymi. Podłoże piaszczyste lessu wpłynęło natomiast na pogorszenie zasobności pierwiastków biogennych tych gleb.
The disturbance of the ecological balance of soils in the Tarnobrzeg Sulphur Basin was caused by the high amount of sulphur in the soil and as a result a strong acid soil reaction. The object of the studies was to estimate the effect of plants exploiting and processing sulphur, heavily developed transport as well as other plants in the vicinity on heavy metals enrichment of soils of sulphur mine "Grzybów". The results of the studies did not show the negative impact of the sulphur industry on the increase of the heavy metal content in soil environment.
PL
Naruszenie równowagi ekologicznej gleb w Tarnobrzeskim Zagłębiu Siarkowym wywołane było silnym ich zasiarczeniem, którego skutkiem było silne zakwaszenie gleb tego terenu. Celem badań było określenie wpływu zakładów eksploatujących i przerabiających siarkę, silnie rozwiniętego transportu oraz innych występujących w sąsiedztwie zakładów przemysłowych na wzbogacenie w metale ciężkie gleb kopalni "Grzybów". Wyniki przeprowadzonych badań nie wykazały ujemnego oddziaływania przemysłu siarkowego na zwiększenie zawartości metali ciężkich w środowisku glebowym.
Badania wykonano w latach 1997-1999 na piasku gliniastym mocnym pokrytym mieszanką trawiasto-koniczynową. Na uzyskanych zgładach jednostronnych z próbek gleby pobranych w dwóch warstwach 0-8 i 10-18 cm wykonano oznaczenia różnych frakcji porów i wyznaczono ich współczynnik kształtu wykorzystując program do komputerowej analizy obrazu. Uzyskane wyniki pozwalają stwierdzić, iż różna intensywność przejazdów kół ciągnika nie powoduje statystycznie istotnych zmian w zakresie porowatości gleby oraz nie wpływa na kształt porów glebowych.
EN
This paper presents results of the researches carried out in 1997-1999 in Mydlniki on loamy sand. The aim of this study was to show the influence of multiple passes of tractors on soil structure under grassland. Soil samples from two layers, 0-8 and 10-18 cm, were collected in autumn 1999. Pores were divided into 8 fractions. Area and pore shape index (circularity) were calculated for these fractions using software for image analysis. The results shows that number of passes and depth are not significant factors. There were no differences between control and compacted plots as well. The reason for this shortage of significant differences is self-compaction and also numerous root pores and zoogenic pores made by earthworms, ants, beetle larvae etc. We can notice the bigger pores are the shape index increase. A numerous big pores, especially in upper layer of soil, are long with horizontal direction.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The aim of the present work is to compare total contents of Cd, Cr, Co, Mn, Ni, Pb and Zn in soils which belong to different taxonomical units and have different properties and then to estimate, which of the investigated metals may constitute a threat for the environment of the Tatra National Park. Soils of the Park are especially exposed to heavy metals pollution, both for their location in mountainous area and for their strong capacities for accumulation of metals. Investigations were made on the soil material from 50 soil profiles derived from typologically differentited rocks. These soils were situated at the altitude of 926-2100 m a.s.\., in different vertical ranges. The investigations which were conducted allowed to ascertain that soils from the Tatra National Park are threatened with chemical degradation resulting from the excessive concentration of cadmium, lead and also chrome and zinc. A majority of investigated soils (including first of a11 rendzinas and lilhosols) was characterised by high accumulation indexes (Al) of cadmium, and a considerable part of soils had also high accumulation indexes of Zn, Cr, Pb, Cu and Mn. Among investigated types of soils occuring in the area of the Tatra National Park the highest level of investigated metals was estimated in rendzinas, which bad a big content of humus with strong ion-exchange capacities.
PL
Celem niniejszej pracy było porównanie całkowitych zawartości Cd, Cr, Cu, Mn, Ni, Pb i Zn w glebach należących do różnych jednostek taksonomicznych, charakteryzujących się różnymi właściwościami oraz określenie, które z badanych metali mogą stanowić zagrożenie dla środowiska przyrodniczego Tatrzańskiego Parku Narodowego. Gleby Parku są szczególnie narażone na zanieczyszczenie metalami ciężkimi, zarówno ze względu na ich położenie w terenie górskim, jak i właściwości decydujące o dużych zdolnościach do akumulacji metali. Do badań wykorzystano materiał glebowy z 50 profilów gleb zróżnicowanych typologicznie, wytworzonych z różnych skał macierzystych. Gleby te były położone na wysokości 926-2100 m n.p.m., w różnych piętrach klimatyczno-roślinnych. Przeprowadzone badania pozwoliły na stwierdzenie, że gleby Tatrzańskiego Parku Narodowego są zagrożone degradacją chemiczną wynikającą z nadmiernej koncentracji w nich kadmu i ołowiu, a także chromu i cynku. Większość badanych gleb (w tym przede wszystkim rędziny i litosole) charakteryzowało się wysokimi wskaźnikami akumulacji (W A) Cd, a znaczna część również wysokimi wskaźnikami akumulacji Zn, Cr, Pb, Cu i Mn. Wśród badanych gleb, występujących na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego, największą zawartość badanych metali stwierdzono w rędzinach, charakteryzujących się dużą zawartością próchnicy, o silnych zdolnościach jonowymiennych.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.