In the paper methodical approach to optimisation of the proportion of differently used rural areas (different grounds) in typical landscape of the humid zone of Russia is described, based on the analysis of features of their micro-landscape properties and adaptive reactions of plants to soil parameters. The first stage consisted in studying morphological features of agro-geosystems whose key parameter was the value of areas of elementary geochemical landscapes (EGL) composing them. On the basis of studies on the natural environment of a EGL we analysed their industrial potential and defined the character of potential distribution of grounds within the boundaries of an agrogeosystem. By comparison of the data on the areas of a EGL and features of potential distribution of grounds we defined potential structure of grounds which was understood as a ratio of the greatest possible areas of the grounds, caused by genetic features of rural landscape (relief, crops, soil etc.) and their morphological structure. It was revealed, that studied geocomplexes essentially did not differ in the greatest possible area of an arable land, but the specificity of grasslands appreciably affected the character of distribution. In landscape-industrial optimisation of ground structure, potential structure was transformed on the basis of farm specialization and of the share and character of an arrangement of woods, bogs and other agricultural territories within farm borders. In a mode of landscape-ecological optimisation, parameters of an adaptive structure of grounds were also considered on the basis of statistical analysis of the dependence of plant efficiency on grounds area. Comparison of parameters of adaptive and potential structures allowed to define ecological borders of landscape resistance to anthropogenic pressure. So, if within the limits of an agrogeosystem the share of an arable land does not exceed its potential value, it is possible to assume, that this geocomplex is in a condition of steady ecological equilibrium. When the share of an arable land exceeds its potential value but does not reach the adaptive one, it is possible to speak about unstable balance in agro-landscape. When the share of an arable land exceeds the value of its adaptive parameter in a landscape we observe irreversible changes.
PL
W pracy opisano metodyczne podstawy optymalizacji układu przestrzennego użytków zielonych, lasów i gruntów ornych. Metodyka dotyczy głównie planowania krajobrazu rolniczego w Rosji na obszarach w klimacie umiarkowanym. Przeprowadzone zostały obserwacje i analizy użytkowania rolniczego w zależności od warunków fizjograficznych, rodzaju gleb, nachylenia powierzchni terenu itp. Autorzy poszukiwali zależności statystycznych między efektywnością gospodarki rolnej a parametrami opisującymi rodzaj i stan krajobrazu. Dowodzą, że w określonych warunkach prowadzenie produkcji rolnej nie jest niewskazane ze względów zarówno ekonomicznych, jak i środowiskowych. W pracy wykazano, że istnieje możliwość optymalizacji struktury zagospodarowania i użytkowania krajobrazu. Uzyskuje się wówczas najkorzystniejsze warunki dla użytkowania rolniczego, a jednocześnie ochrony walorów przyrodniczych obszarów wiejskich.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.